İlgili İçerikler: ALES Yazıları | Çıkmış Sorular
🧩 Sayısal Mantık: 50 Sorunun ~%20'si
ALES sayısal bölümünde 8-12 mantık sorusu çıkar. Bunlar matematik konusu değil, "mantıksal yürütme" soruları. Hızlıca çözülür ama tuzak şıklar yaygın. Bu yazı 12 ana soru tipi + her biri için çözüm tekniği.
12 Soru Tipi — Hızlı Bakış
| # | Tip | Frekans |
|---|---|---|
| 1 | Sözcük Analojisi | Yıl: 1-2 |
| 2 | Sayı Dizileri | Yıl: 1-2 |
| 3 | Harf Dizileri | Yıl: 0-1 |
| 4 | Şekil Dizileri | Yıl: 1 |
| 5 | Doğruluk Tablosu | Yıl: 0-1 |
| 6 | Koşullu Önerme | Yıl: 1-2 |
| 7 | Dedüksiyon (Çıkarım) | Yıl: 2-3 |
| 8 | İlişki Çıkarımı | Yıl: 1-2 |
| 9 | Sıralama Mantığı | Yıl: 1-2 |
| 10 | Yer Belirleme | Yıl: 1 |
| 11 | Akrabalık Mantığı | Yıl: 0-1 |
| 12 | Boyut/Renk/Sıralama Hibrit | Yıl: 1 |
Tip 1: Sözcük Analojisi
Örnek: Hekim : Hasta = Mimar : ?
A) Bina B) İşveren C) Mühendis D) Tasarım E) Çizim
Çözüm: Hekim hastayı tedavi eder; mimar binayı tasarlar. Cevap A.
Tip 2: Sayı Dizileri
Örnek: 2, 6, 12, 20, 30, ?
Çözüm: Farklar 4, 6, 8, 10, 12 → bir sonraki 30+12 = 42.
Tip 3: Doğruluk Tablosu
Örnek: "Eğer A doğruysa B yanlıştır. B doğruysa C doğrudur." A doğruysa C nedir?
Çözüm: A doğru → B yanlış → "B doğruysa C doğrudur" devre dışı (B yanlış olduğu için ön koşul gerçekleşmedi). C hakkında bilgi yok. Cevap: belirsiz.
Tip 4: Sıralama Mantığı
Örnek: Ali, Bora, Ceyda, Deniz, Eda 5 kişilik sırada otururlar:
- Ali en başta değil, en sonda değil.
- Bora Ali'nin solunda.
- Ceyda Deniz ile yan yana.
- Eda en sonda.
Çözüm: Eda en sonda. Ali en sonda değil → Ali pozisyon 1-4. Bora Ali solunda → Bora < Ali. Ali en başta değil → Ali pozisyon 2-4. Bora Ali solunda → Bora < Ali. Ceyda+Deniz yan yana. Sıralama olası: Bora-Ali-Ceyda-Deniz-Eda veya Bora-Ali-Deniz-Ceyda-Eda. Sorulan kişi pozisyona göre cevap.
Tip 5: Akrabalık Mantığı
Örnek: Ahmet, Ayşe'nin oğlu. Ayşe, Mehmet'in kız kardeşi. Mehmet, Ahmet'in nesi olur?
Çözüm: Ahmet'in annesi Ayşe; Ayşe'nin erkek kardeşi Mehmet. Mehmet, Ahmet'in dayısı.
Tip 6: Yer Belirleme
Örnek: Bir tablonun sağında dolap, dolabın sağında pencere var. Pencerenin solunda nedir?
Çözüm: Sıralama: Tablo - Dolap - Pencere. Pencerenin solunda Dolap.
Tip 7: Koşullu Önerme
Örnek: "Ali sınavdan geçerse Bora pizza ısmarlar. Bora pizza ısmarlamadı. Ne sonuç çıkar?"
Çözüm: Bora ısmarlamadı → Ali geçmedi (Modus tollens). Cevap: Ali sınavdan geçmedi.
Tip 8: Dedüksiyon
Örnek: Tüm A'lar B'dir. Hiçbir B C değildir. Hangi sonuç doğru?
A) Tüm A'lar C'dir
B) Hiçbir A C değildir
C) Bazı A'lar C'dir
D) C'ler A'dır
E) A'lar B'den fazladır
Çözüm: Tüm A'lar B → A ⊂ B. Hiçbir B C değil → B ∩ C = ∅. Dolayısıyla A ∩ C = ∅. Cevap B.
Tip 9: Sayı Dizilerinde Çift Kural
Örnek: 1, 4, 9, 16, 25, ?
Çözüm: Kareler dizisi (1², 2², 3², 4², 5², 6²). Cevap 36.
Tip 10: Harf Dizileri (Türk Alfabesi 29 harf)
Örnek: A, C, E, G, I, ?
Çözüm: Atlanan ardışık harfler (A→C atlama 1, C→E atlama 1...). Kelime: A, C, E, G, I, K. Cevap K.
Genel Mantık Tüyoları
- Karışık problemleri tabloya/şemaya çevir.
- "Tüm, hiçbir, bazı" kelimelerine dikkat (sayısal mantıkta önemli).
- "Eğer ... ise" önermelerinde Modus Ponens (A→B, A doğru → B doğru) ve Modus Tollens (A→B, B yanlış → A yanlış) kullan.
- Soruda verilenleri NOT al; "verilen ipuçları" tek tek işaretle.
- 2 dakikadan fazla zaman aldı, atla, geri dön.
SSS
Mantık soruları çok zaman alıyor, ne yaparım?
İlk turda atla. Tüm yeşil (kolay) soruları çözünce mantık sorularına dön. Tek soruda 3 dakika max kalın.
Sözcük analojisi en sık çıkan tip mi?
Sayı dizileri + dedüksiyon en sık. Yıl başına ortalama 2-3 dedüksiyon, 1-2 sayı dizisi.
Doğruluk tablosu / koşullu önerme nasıl çalışılır?
Modus Ponens (A→B, A doğru ise B doğru) ve Modus Tollens (A→B, B yanlış ise A yanlış) iki temel kuralı öğren. Diğer her şey buradan türer.