AGS EB Konusu: EB+TMES Hub
Tek Cümlede
İyi bir test geçerli (ölçmek istediğini ölçer) + güvenilir (tutarlı sonuç verir) + kullanışlı (uygulanabilir) olmalı. Madde analizi (madde güçlüğü p, ayırt edicilik d) test kalitesini ölçer.
Geçerlik (Validity)
Geçerlik: Testin ölçmek istediği özelliği ölçme derecesi. "Doğru şeyi mi ölçüyorum?"
Geçerlik Türleri
- Kapsam Geçerliği (Content Validity): Test soruları konunun tamamını temsil ediyor mu? — Belirtke tablosu (test planı) kontrol
- Yapı Geçerliği (Construct Validity): Soyut yapıyı (zekâ, kaygı) gerçekten ölçüyor mu?
- Yordama Geçerliği (Predictive): Gelecek başarıyı tahmin ediyor mu? (örn. AGS akademi başarısını tahmin)
- Uyum Geçerliği (Concurrent): Benzer bir testle aynı sonuç veriyor mu?
- Görünüş Geçerliği (Face Validity): Test "ölçüyor gibi" görünüyor mu? (en zayıf geçerlik türü)
Güvenirlik (Reliability)
Güvenirlik: Testin tutarlı sonuç verme derecesi. "Aynı koşullarda aynı kişiye uygulasak benzer puan çıkar mı?"
Güvenirlik Tespit Yöntemleri
- Test-Tekrar Test: Aynı testi 2 hafta sonra tekrar — korelasyon
- Paralel Formlar: Aynı içerikli 2 farklı form — sonuçlar tutarlı mı?
- İki Yarı (Split-Half): Testin tek/çift soruları ayrılır — korelasyon (Spearman-Brown formülü)
- KR-20 (Kuder-Richardson 20): İç tutarlılık katsayısı (çoktan seçmeli için)
- Cronbach Alfa: En yaygın iç tutarlılık katsayısı (0-1 arası, 0.7+ yeterli)
Geçerlik vs Güvenirlik İlişkisi
- Geçerli bir test mutlaka güvenilirdir
- Güvenilir bir test geçerli OLMAYABİLİR (sürekli yanlış şeyi ölçebilir)
- Hedef şişeyi düşünün: geçerlik = doğru hedefe ateş; güvenirlik = aynı noktaya tekrar tekrar ateş
Madde Analizi
Madde Güçlüğü (p)
p = Doğru cevap veren / Toplam katılımcı
- p < 0.30: Çok zor madde
- p = 0.30-0.70: İdeal güçlük (sınav için)
- p > 0.80: Çok kolay madde
- Standart sınavlarda (AGS, KPSS) madde güçlüğü orta-zor seviyede tutulur
Madde Ayırt Ediciliği (d)
d = (Üst grup doğru sayısı - Alt grup doğru sayısı) / Grup büyüklüğü
Üst grup: en başarılı %27, alt grup: en başarısız %27
- d < 0: Ters etki — atılmalı
- d = 0-0.20: Düşük ayırt edicilik — düzeltilmeli
- d = 0.30-0.40: Yeterli
- d > 0.40: Çok iyi ayırt edici
Çeldirici Analizi (Çoktan Seçmeli)
- Hiçbir öğrencinin seçmediği çeldirici → işlevsiz, değiştirilmeli
- Doğru cevaptan daha fazla seçilen çeldirici → soruda hata var
- İdeal çeldirici: alt gruptaki öğrenciler tarafından dengeli seçilen
Test İstatistikleri
- Aritmetik ortalama (X̄): Sınıf ortalaması
- Standart sapma (s): Puanların yayılımı
- Mod: En sık gelen puan
- Medyan: Orta değer
- Çarpıklık: Dağılım sola/sağa eğik
- Standart puan (z, T): Bireyi ortalamaya göre konumlama
Tipik AGS Sorusu
Örnek: Bir matematik testinde "öğrencilerin kelime hazinesini" ölçen sorular varsa hangi geçerlik türü ihlal edilmiştir?
Cevap: Kapsam Geçerliği — test matematik içeriğini temsil etmiyor.
Sıkça Sorulan Sorular
Geçerli vs güvenilir farkı?
Geçerli = doğru şeyi ölçer. Güvenilir = tutarlı ölçer. Geçerli olan güvenilir, güvenilir olan geçerli olmayabilir.
İdeal madde güçlüğü?
p = 0.30-0.70 (orta zorluk). Standart sınavlar için.
Cronbach Alfa eşik?
0.7+ yeterli güvenirlik. 0.8+ iyi. 0.9+ çok iyi (ama çok yüksekse maddeler benzer olabilir).