YÖKDİL vs TYS — Lisansüstü Dil Sınavı Rehberi
YÖKDİL Nedir?
Yükseköğretim Kurumları Yabancı Dil Sınavı. ÖSYM düzenler. Akademik İngilizce ölçer (okuma, yazma, dilbilgisi). 80 soru, 180 dakika. Yıllık 2 oturum. Sağlık Bilimleri + Sosyal Bilimler + Fen Bilimleri olarak alan bazlı. Türk üniversitelerinin İngilizce lisansüstü programları için zorunlu.
TYS Nedir?
Türkçe Yeterlik Sınavı. Yunus Emre Enstitüsü düzenler. Türkçe dinleme + okuma + yazma + konuşma 4 beceri ölçer. CEFR (Avrupa Dil Çerçevesi) B1'den C2'ye sertifikalar. Türk üniversitelerinin Türkçe lisansüstü programlarında yabancı uyruklu için zorunlu.
Hangi Sınav Hangi Program?
PROGRAM DİLİ TÜRKÇE → TYS (B2 minimum, C1 önerilen). PROGRAM DİLİ İNGİLİZCE → YÖKDİL veya alternatif (IELTS 6.0+, TOEFL iBT 80+, eski ÜDS/KPDS belgeleri). KARMA / ÇİFT DİL PROGRAM → genelde her ikisi de istenir.
Geçer Puan
Doktora başvurusunda YÖKDİL/YDS için yönetmelikteki alt sınır 55'tir (Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği md. 16); yüksek lisansta şartı üniversite belirler ve yabancı dille eğitim yapan programlar daha yüksek puan isteyebilir. TYS B2 düzey için yüksek lisans, C1 düzey için doktora, C2 düzey için akademik kariyer önerilir. Hedef programın özel şartı kontrol edilmeli.
YÖKDİL Hazırlık
Akademik İngilizce odaklı. Hedef alan terminolojisi (tıp, hukuk, mühendislik) önemli. 3-6 ay hazırlık tipik. Cambridge Academic English + alan-spesifik makale okuma + ÖSYM YÖKDİL çıkmış sorular ana kaynak. Akademik yazma + okuma hızı kritik.
TYS Hazırlık
Yunus Emre Enstitüsü resmi TYS hazırlık kitapları + online sınav kaynakları. TÖMER C1 düzey kursları paralel. Türkçe dinleme + konuşma ek pratik gerekir (sınav 4 beceri). 6-12 ay tipik hazırlık (Türkçe öğrenme başlangıcından).
Alternatif Dil Sınavları
YÖKDİL yerine kabul edilebilen: IELTS Academic (6.0+ YL, 6.5+ doktora), TOEFL iBT (80+ YL, 90+ doktora), eski ÜDS/KPDS belgeleri (5 yıl geçerlilik). Bazı vakıf üniversiteleri kendi İngilizce yeterlik sınavlarını da düzenler.
Dikkat: Sınav geçerlilik süresi 5 yıl. Lisansüstü başvurudan önce sınav süresinin geçerliliği kontrol edilmeli.