TR-YÖS Sözlük: Tüm Terimler Açıklamalı

Aday İşlemleri Sistemi

ÖSYM'nin online başvuru ve sınav işlemleri platformu. TR-YÖS başvurusu, sınav giriş belgesi, sonuç sorgulama ve tercih işlemleri bu sistem üzerinden yapılır. Adres: ais.osym.gov.tr

Apostil Tasdik Şerhi

1961 Lahey Sözleşmesi'ne göre, bir ülkede düzenlenen resmi belgenin başka bir ülkede geçerli sayılması için yapılan onay işlemi. Yurt dışı lise diploması ve transkriptinin Türkiye'de kullanılabilmesi için apostil şerhi gerekir.

Öğrenci Barınma Hizmetleri

Türkiye'de üniversite öğrencilerine sunulan konaklama seçenekleri. Devlet yurtları (KYK), üniversite yurtları ve özel yurtlar olmak üzere üç ana kategori vardır. Uluslararası öğrenciler KYK yurtlarına başvurabilir.

TR-YÖS Başarı Puanı

TR-YÖS sınavında adayların aldığı ham puanın, doğru ve yanlış sayısına göre hesaplanan nihai puan. Formül: Doğru sayısı x 5 puan, 4 yanlış 1 doğruyu götürür. Maksimum 400 puan alınabilir (80 soru x 5).

Öğrenim Bursu

Uluslararası öğrencilere sunulan maddi destek programları. YTB (Türkiye Bursları), üniversitelerin kendi bursları, KYK bursları ve özel vakıf bursları başlıca kaynaklardır. Bazı burslar %100 öğrenim ücreti + barınma + aylık harçlık kapsar.

Avrupa Ortak Dil Referans Çerçevesi

Dil yeterliğini A1'den C2'ye kadar 6 seviyede sınıflandıran uluslararası standart. Türk üniversitelerinin çoğu İngilizce bölümler için B2, Türkçe programlar için TÖMER C1 belgesi ister. TR-YÖS sınavının kendisi dil sınavı değildir.

Çifte Vatandaşlık Sahibi Aday

Hem TC vatandaşlığı hem de başka bir ülke vatandaşlığı bulunan kişi. Çifte vatandaşlar lise eğitiminin tamamını yurt dışında (KKTC hariç) tamamlamışlarsa TR-YÖS'e girebilir. 2026 itibarıyla Türkiye'de liseye devam edenler yalnızca YKS'ye girebilir.

Diploma Denklik Belgesi

Yurt dışında alınan lise diplomasının Türk eğitim sistemindeki karşılığını gösteren resmi belge. MEB Denklik Birimi veya YÖK tarafından verilir. Üniversiteye kayıt için zorunludur. Süreç 1-3 ay sürer; apostilli diploma, transkript ve noter onaylı Türkçe tercüme gerekir.

Devlet (Kamu) Üniversitesi

T.C. Devleti tarafından kurulan ve finanse edilen yükseköğretim kurumu. Uluslararası öğrenciler için yıllık katkı payı 500-5.000 USD arasındadır. 130'dan fazla devlet üniversitesi TR-YÖS puanı kabul eder.

4 Yanlış = 1 Doğru Eksiltme

TR-YÖS sınavında uygulanan negatif puanlama kuralı. Her 4 yanlış cevap, 1 doğru cevabın puanını siler. Bu nedenle emin olunmayan sorularda boş bırakmak stratejik olabilir. Net puan = Doğru - (Yanlış / 4).

e-Devlet Kapısı (turkiye.gov.tr)

T.C. vatandaşlarının ve yabancı uyruklu kişilerin devlet hizmetlerine elektronik ortamda eriştiği platform. TR-YÖS adayları e-Devlet üzerinden ikamet izni başvurusu, denklik sorgulama, ÖSYM sonuç görüntüleme gibi işlemleri yapabilir.

Geçici Lise Mezuniyet Belgesi

Lise diploması henüz düzenlenmemiş adaylar için okul tarafından verilen geçici belge. TR-YÖS başvurusunda diploma yerine kabul edilir; ancak üniversiteye kesin kayıt için asıl diplomanın ibraz edilmesi zorunludur.

Üniversite Dil Hazırlık Programı

Öğretim dili Türkçe veya İngilizce olan programlara kabul edilen ancak dil yeterliliği bulunmayan öğrenciler için zorunlu 1 yıllık dil eğitimi. TÖMER (Türkçe) veya üniversite dil merkezi (İngilizce) tarafından verilir. Başarısız olunursa tekrar edilir.

Öğrenci İkamet İzni

Yabancı uyruklu öğrencilerin Türkiye'de yasal olarak kalabilmesi için İl Göç İdaresi'nden aldığı belge. Üniversiteye kayıt belgesi, pasaport, sağlık sigortası ve biometrik fotoğraf ile başvurulur. Mavi Kart sahipleri ikamet izninden muaftır.

Kamu Başvuru Sistemi

Devlet kurumlarının çeşitli hizmetler için kullandığı merkezi başvuru portalı. Bazı üniversiteler uluslararası öğrenci başvurularını KBS üzerinden de kabul eder. Asıl başvuru kanalı ÖSYM AİS'tir; KBS tamamlayıcı niteliktedir.

TR-YÖS Sınav Ücreti Kategorileri

TR-YÖS sınav ücreti, adayın sınava gireceği ülkeye göre 3 kategoride belirlenir. Kategori 1 (Türkiye): en düşük ücret; Kategori 2 (yakın ülkeler): orta ücret; Kategori 3 (uzak ülkeler): en yüksek ücret. Güncel ücretler ÖSYM kılavuzunda yayımlanır.

Konsolosluk Belge Onayı

Apostil uygulaması bulunmayan ülkelerdeki belgelerin T.C. konsolosluğu tarafından onaylanması işlemi. Apostil'e alternatif olarak kullanılır. Belgenin o ülkede düzenlendiğini ve geçerli olduğunu teyit eder.

Uluslararası Öğrenci Kontenjanı

Türk üniversitelerinin TR-YÖS ile kabul edeceği uluslararası öğrenci sayısı. Her üniversite her bölüm için ayrı kontenjan belirler. Kontenjanlar genelde normal (YKS) kontenjanın %10-20'si kadardır. Tıp, diş ve hukuk fakültelerinde kontenjan sınırlıdır.

Kredi ve Yurtlar Kurumu

T.C. Gençlik ve Spor Bakanlığı'na bağlı kurum. Öğrencilere yurt barınma hizmeti ve eğitim kredisi sağlar. Uluslararası öğrenciler de KYK yurduna ve kredi programına başvurabilir; ancak öncelik TC vatandaşlarına verilir.

Lise Not Dökümü (Transkript)

Adayın lise boyunca aldığı dersleri ve notları gösteren resmi belge. TR-YÖS başvurusunda ve üniversiteye kayıtta istenir. Yurt dışından alınan transkript apostilli ve noter onaylı Türkçe tercümesiyle sunulmalıdır.

Mavi Kart (Eski Pembe Kart)

Türk vatandaşlığından izinle çıkarak başka bir ülke vatandaşlığına geçen kişilere verilen belge. 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu Madde 28 kapsamında eğitim, mülk edinme ve çalışma hakları sağlar. Mavi Kartlılar TR-YÖS'e girebilir ve ikamet izninden muaftır.

Millî Eğitim Bakanlığı Denklik Birimi

Yurt dışında tamamlanan ortaöğretim (lise) diplomalarının Türk eğitim sistemindeki karşılığını belirleyen resmi birim. Başvuru denklik.meb.gov.tr üzerinden yapılır. İşlem süresi ortalama 1-3 aydır.

Noter Tasdiki

Belgelerin resmi kopyalarının veya tercümelerinin doğruluğunu onaylayan hukuki işlem. Yurt dışından getirilen diploma, transkript ve kimlik belgelerinin Türkçe tercümesi noter tasdikli olmalıdır. Türkiye'deki noter ücretleri belge başına 200-500 TL arasındadır.

Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi

Türkiye'deki merkezi sınavları (YKS, KPSS, ALES, TR-YÖS vb.) düzenleyen resmi kurum. TR-YÖS'ün başvuru, uygulama ve sonuç süreçlerini yönetir. Resmi site: osym.gov.tr

Öğrenim Amaçlı İkamet İzni

Yabancı uyruklu öğrencilerin Türkiye'ye giriş ve kalış için aldığı vize türü. Üniversiteye kabul belgesi ile T.C. konsolosluğundan alınır. Mavi Kart ve çifte vatandaşlık sahipleri vize zorunluluğundan muaftır.

TR-YÖS Puan Hesaplama

TR-YÖS puanı şu formülle hesaplanır: Net = Doğru - (Yanlış / 4). Puan = Net x 5. Toplam 80 soruda maksimum 400 puan alınabilir. Sayısal Yetenek ve Temel Matematik testleri eşit ağırlıkla değerlendirilir.

TR-YÖS Sayısal Yetenek (IQ) Testi

TR-YÖS sınavının ilk bölümü. 40 sorudan oluşur ve mantık, örüntü, şekil-uzay ilişkisi, sayı dizileri gibi IQ tabanlı konuları kapsar. Bu bölüm dil bağımsızdır; Türkçe bilmeyen adaylar için avantajlıdır.

TR-YÖS Sınav Dili Tercihi

TR-YÖS 6 farklı dilde uygulanır: Türkçe, İngilizce, Arapça, Almanca, Fransızca ve Rusça. Aday başvuru sırasında dil tercihini belirtir. Sayısal Yetenek bölümü tüm dillerde aynıdır; Temel Matematik bölümündeki soru metinleri seçilen dilde sunulur.

Study in Türkiye Portalı

YTB (Yurt Dışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı) tarafından yönetilen resmi eğitim tanıtım platformu. Türkiye Bursları başvurusu, üniversite arama, program bilgileri ve yaşam rehberi bu portal üzerinden sunulur.

TR-YÖS Taban Puanı

Bir üniversitenin belirli bölümüne yerleşen son adayın TR-YÖS puanı. Her üniversite kendi taban puanını belirler; merkezi bir yerleştirme yoktur. Tıp fakülteleri genelde 380-450+, mühendislik 300-380, sosyal bilimler 200-300 puan aralığındadır.

TR-YÖS Temel Matematik Testi

TR-YÖS sınavının ikinci bölümü. 40 sorudan oluşur ve lise düzeyinde matematik konularını kapsar: sayılar, cebir, geometri, fonksiyonlar, olasılık. Sorular seçilen sınav dilinde sunulur.

Üniversite Tercih ve Yerleştirme Süreci

TR-YÖS'te merkezi yerleştirme yoktur. Adaylar sınav sonucuyla her üniversiteye ayrı ayrı başvurur. Her üniversite kendi takviminde başvuru alır, değerlendirir ve kabul/red bildirir. Bir aday birden fazla üniversiteye eş zamanlı başvurabilir.

Yeminli Tercüme Hizmeti

Resmi belgelerin bir dilden başka bir dile hukuki geçerlilikte çevrilmesi. Yeminli tercümanlar noter tarafından yetkilendirilmiştir. Yurt dışı diploma, transkript ve diğer belgelerin Türkçe tercümesi üniversite başvurusu için zorunludur.

Türkçe Öğretim Merkezi

Üniversitelere bağlı Türkçe dil eğitim merkezleri. Türkçe yeterliliği olmayan uluslararası öğrenciler 1 yıllık TÖMER programını tamamlayarak C1 düzeyinde Türkçe belgesi alır. Ücretler üniversiteye göre dönemlik 500-3.000 USD arasında değişir.

Türkiye-Yurtdışı Öğrenci Sınavı

ÖSYM tarafından yılda 2 kez (Nisan ve Ekim) düzenlenen, yurt dışında lise eğitimini tamamlamış adayların Türk üniversitelerine başvurması için kullanılan merkezi sınav. 80 soru, 100 dakika, 6 dil seçeneği, 52 ülkede 78 sınav merkezi.

Uluslararası (Yabancı Uyruklu) Öğrenci

TC vatandaşlığı bulunmayan veya Mavi Kart sahibi olup yurt dışında lise eğitimini tamamlayan kişi. Uluslararası öğrenciler Türk üniversitelerine TR-YÖS, YÖS, SAT, Abitur gibi sınavlarla veya doğrudan başvuru ile kabul edilebilir.

Üniversiteye Kabul İçin Gereken Belgeler

Üniversiteye başvuru için genelde şunlar gerekir: TR-YÖS sonuç belgesi, lise diploması (apostilli + tercümeli), transkript, pasaport fotokopisi, fotoğraf, dil yeterlik belgesi (varsa). Her üniversitenin ek koşulları olabilir.

Vakıf (Özel) Üniversitesi

Özel vakıflar tarafından kurulan yükseköğretim kurumları. Öğretim ücretleri devlet üniversitelerine göre yüksektir (yıllık 8.000-25.000 USD). Ancak genelde daha düşük taban puanı ister ve geniş burs olanakları sunar. 75+ vakıf üniversitesi TR-YÖS puanı kabul eder.

Yükseköğretim Kurulu

Türkiye'deki tüm üniversiteleri denetleyen ve koordine eden üst kurum. Yurt dışı diploma denkliği (yükseköğretim düzeyinde), üniversite kontenjan onayı ve akademik standartların belirlenmesi YÖK'ün görev alanındadır. Resmi site: yok.gov.tr

Yurt Dışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı

Yurt dışında yaşayan Türk vatandaşları ve soydaş topluluklar için hizmet veren devlet kurumu. Türkiye Bursları programını yönetir. studyinturkiye.gov.tr platformu YTB'ye aittir. Burs, barınma ve uyum desteği sağlar.

TR-YÖS Yurt Dışı Sınav Merkezi

ÖSYM'nin TR-YÖS sınavını Türkiye dışında uyguladığı merkezler. 2026 yılında 52 ülkede 78 merkez bulunmaktadır. Aday başvuru sırasında tercih ettiği sınav merkezini seçer. Merkez listesi her sınav döneminde ÖSYM kılavuzunda yayımlanır.