STS Veterinerlik Test 3 — ULTRA İLERİ 3. KATMAN
10 soru / 20 dakika. STS Veterinerlik Test 3 — en üst düzey klinik vakalar: Bovine laboratuvar tanı RT-PCR, Equine rejeneratif PRP/IRAP/MSC, CKD IRIS 2023, Pediatri pasif transfer, Egzotik/Yaban...
STS Veterinerlik Karma Soru Çözme
10 soru • 20 dakika • Anında değerlendirme
Not: Bu sorular Rehber Panda tarafından eğitim amaçlı hazırlanmış özgün örnek sorulardır. Resmi sınav soruları değildir. Format ve zorluk açısından gerçek sınava paralel biçimde tasarlanmıştır.
Quiz Kuralları
- ✓ Sol/sağ ok tuşlarıyla sorular arasında geçiş yapabilirsiniz
- ✓ A-E harfleriyle hızlıca cevap işaretleyebilirsiniz
- ✓ Şüpheli soruları "İşaretle" ile sarı renge boyayabilirsiniz
- ✓ Her cevap otomatik olarak kaydedilir, tarayıcıyı kapatsanız kaldığınız yerden devam edersiniz
- ✓ Bittiğinde her sorunun doğru cevabı ve açıklaması gösterilir
Sıkça Sorulanlar
STS Veterinerlik Test 3 ULTRA İLERİ 3. KATMAN — Test 1 KARMA + Test 2 ULTRA İLERİ'den farkı nedir?
**3 katmanlı pillar yolculuk**: **Test 1 KARMA TEMEL**. **Test 2 ULTRA İLERİ 2. KATMAN**. **Test 3 ULTRA İLERİ 3. KATMAN**. **HEDEF KİTLE**: Test 3 = akademisyen + lisansüstü + Avrupa Veteriner Kolaji EBVS sertifikasyon adayı + premium koçluk Altın 14K + Akademik Kariyer 12K seviyesi hedef.
Veteriner AMR neden 21. yy en kritik halk sağlığı sorunu?
**AMR Antimicrobial Resistance** 2023 EClinicalMedicine Murray IHME analizi 4.95M doğrudan + 1.27M bakteriyel ölüm/yıl dünyada + 2050 tahminen 10M+ ölüm/yıl (kanser üstü) — küresel halk sağlığı en büyük tehditlerinden. **Veteriner sebepler**: (1) Profilaksi büyüme amaçlı feed additive (AB ban 2006 Reg 1831/2003 + ABD VFD 2017 + gelişmekte olan ülke devam) + (2) Metafilaksi sürü tedavi (1 hayvan hasta → tüm sürü) + (3) Empirical reçetesiz tedavi (tarihsel veterinerde antibiyotik over-use) + (4) Subterapötik dozaj selection pressure mutasyon + horizontal gene transfer + (5) Aquaculture balık+karides. **Türkiye RECEF 2023 elektronik reçete sistemi** Tam yürürlük + TVHB + GKGM ortak + AB Reg 2019/6 paralel + 5996 SK 2010 + 2018+ Ulusal AMR Eylem Planı 5 stratejik amaç. **Kritik etkenler**: MRSA livestock-associated LA-MRSA ST398 + ESBL Enterobacteriaceae + VRE + Colistin-resistant E. coli mcr-1 plazmit Çin 2015 + Fluoroquinolone-resistant Campylobacter/Salmonella + Macrolide-resistant Mycoplasma. **One Health** kavramı CDC 2003 + WHO/FAO/OIE 2008 + 2022 Quadripartite (WHO+FAO+UNEP+WOAH) — insan+hayvan+çevre sağlık baglantisi tanıma. Yurt dışı veteriner mezunu Türkiye saha geldiğinde AMR akılcı reçete + RECEF + WOAH standart bilmesi meslek etik sorumluluk One Health perspektif.
Akdeniz foku ve Anadolu leoparı Türkiye yaban hayatı koruma neden kritik?
**Türkiye 4 KRİTİK TÜR** IUCN Red List: **(1) Akdeniz foku Monachus monachus** IUCN CR Critically Endangered 700+ birey dünyada (en nadir foklardan) + Türkiye Foça/Aydıncık/Karaburun/Cilician kıyıları 250+ birey (dünya populasyonunun %35) + SAD-AFAG Sualti Araştırmaları Derneği Akdeniz Foku Araştırma Grubu 1987+ koruma + Foça Yaban Hayatı Koruma Sahası 1991. **(2) Caretta caretta deniz kaplumbağası** IUCN VU Vulnerable + Türkiye Akdeniz kıyısı Dalyan/Patara/Belek/Anamur/Akyatan en önemli üreme alanları + 17 üreme sahası + DEKAFOK + SAD + Pamukkale Üni programlar + Çevre Bakanlığı koruma + WWF Türkiye. **(3) Anadolu leoparı Panthera pardus tulliana** IUCN CR + 2019 Şubat Erciyes/Kayseri foto-tuzak keşif (YILLARDIR NESLİ TÜKENMİŞ SAYILIYORDU) + WWF Türkiye + Doğa Derneği koruma planı + Türk Yaban Hayatı son orta-büyük yırtıcı. **(4) Bozayı (Ursus arctos) + Vaşak (Lynx lynx) + Kurt (Canis lupus) + Yaban köpeği (Canis aureus) + Anadolu paspas (Felis silvestris) + Karakulak (Caracal caracal schmitzi) + Anadolu yaban keçisi (Capra aegagrus aegagrus)** — orta-büyük yırtıcı + dağ keçisi populasyon. **Türkiye biyocesitlilik** 600+ kuş türü (Avrupa kıtasından fazla) + 162 memeli + 130+ reptil + 100+ amfibi + 12K+ bitki + 8K+ endemik (Avrupa kıtası seviyesi) — Davis Flora 11 cilt 1965-1988 Edinburgh + TÜBİVES + Akkemik Türkiye Florası 2014+. **Yasal çerçeve**: 4915 SK Kara Avciligi 2003 + 2872 SK Çevre 1983 + 5199 SK Hayvanları Koruma 2004 + CITES 1996 + Bern 1984 + Ramsar 1994 14 sulak alan + Tarım Bakanlığı DKMP Doğa Koruma Milli Parklar Genel Müdürlüğü + 162 yaban hayatı geliştirme sahası. **Yurt dışı veteriner mezunu** yaban hayatı koruma kariyer (WWF + Doğa Derneği + SAD-AFAG + DEKAFOK + DKMP danışman + Üniversite akademik) potansiyel + Avrupa Veteriner Kolaji ECZM European College of Zoological Medicine sertifikasyon imkanı.
EBVM Evidence-Based Veterinary Medicine nedir + Türkiye uygulama?
**EBVM Evidence-Based Veterinary Medicine** (Cockcroft-Holmes 2 + Sackett 1996 EBM BMJ paralel + Türkiye akademik uyumlu 2010): İnsan EBM 1990s paradigma kayma + Sackett 1996 BMJ "Evidence-Based Medicine: What it is and what it isn't" + Cochrane Collaboration 1993 + veterinerlikte hızlı yayılma + RCVS Knowledge BestBETs for Vets + VetSRev veteriner sistematik review kaydı + EBVM Network + Centre for Evidence-Based Veterinary Medicine CEBVM. **5 ADIM EBVM**: (1) Ask — klinik soru formülleştir PICO formatı (Population + Intervention + Comparison + Outcome) + (2) Acquire — kanıt ara (PubMed + Web of Science + Scopus + CAB Abstracts veteriner spesifik + Cochrane Veterinary + RCVS BestBETs) + (3) Appraise — kanıt değerlendir CASP critical appraisal + REFLECT/ARRIVE 2.0 reporting checklist + (4) Apply — bireysel hasta hayvana uygula klinik karar verme + (5) Audit — sonuç değerlendir + iyileştir. **7 ARAŞTIRMA KALİTE SEVİYESİ**: Level 1 RCT/meta-analiz EN GÜÇLÜ → Level 2 cohort → Level 3 case-control → Level 4 case series → Level 5 expert opinion EN ZAYIF. **RCT veterinerlik altın standart**: random assignment + kontrol grup + körleme blinding + intention-to-treat ITT analiz + power analysis + clinical equipoise etik denkdurum + IACUC ABD/HADYEK Türkiye Hayvan Deneyleri Yerel Etik Kurullari onay zorunlu 5199 SK 2004 + 28914 SK Yönetmelik 2014 + 3R Russell-Burch 1959 (Replacement+Reduction+Refinement). **REFLECT statement 2010** O Connor et al — Reporting Guidelines for RCT in Livestock and Food Safety + CONSORT 2010 insan paralel + 22 madde checklist + JAVMA + Vet Rec + Vet Microbiol standart. **ARRIVE 2.0** du Sert 2020 PLOS Biol — in vivo hayvan deneyi reporting standardi + Essential 10 + Recommended set + 3R + global akademik dergi adoption + Türkiye TÜBİTAK + ULAKBİM 2020+ zorunlu. **Türkiye Akademik**: TÜBİTAK ARDEB TOVAG Veteriner ve Hayvancılık Araştırma Grubu + ULAKBİM TR Dizin Türk veteriner dergiler + EAEVE Avrupa akreditasyon + Ankara/İstanbul 2018+ EBVS Avrupa Veteriner Kolaji sertifikasyon karyer fırsat.
STS Veterinerlik mezunu 4 ana kariyer yolu - hangi yol hangi profil için ideal?
**STS Veterinerlik 4 ana kariyer yolu** (TVHB + Tarım Bakanlığı + VESDER + YÖK 2024): **(1) Saha Pratisyen** — küçük hayvan klinik İstanbul/Ankara/İzmir premium 30-100K TL/ay + büyükbaş/küçükbaş Anadolu sürü 50-100K TL + at TJK/binicilik 5-10K TL/seans + egzotik niş + ortalama klinik 200-500K TL/yıl ciro + ortaklık/zincir Acıbadem Vet/Pet+/VetIstanbul. **IDEAL PROFİL**: pratik el becerisi + iletişim + iş kurma yeteneği + risk alma + bağımsız çalışma seven + saha çalışmayı keyifli bulan. **(2) Akademisyen** — Türkiye 35 veteriner fakültesi + yıllık 3000+ mezun + Doçentlik 65+ ALES + 65+ dil + 5 başlıca yayın + Profesörlük 10+ yıl + Maaş 30-80K TL + TÜBİTAK + AB Horizon Europe + EBVS Avrupa kolaji + Yurt dışı PhD/post-doc. **IDEAL PROFİL**: akademik tutku + araştırma keyfi + sabırlı + uzun süreli hedef + yayın disiplini + dil C1+ öğretim sevgisi + uluslararası açılım. **(3) Endüstri** — Türkiye veteriner ilaç pazarı 1.5 milyar TL + 100+ şirket + uluslararası Pfizer/Zoetis/Boehringer Ingelheim/MSD/Elanco/Bayer/Ceva/Virbac + yerli Topkim/Bavet/Doğa İlaç/İdol + medikal/R&D/ruhsat/pazarlama/saha danışman + 80-150K TL maaş + premium şirket araç+yan haklar. **IDEAL PROFİL**: kurumsal kültür + ekip çalışması + analitik + iletişim + sunum + ingilizce C1+ iş seyahati + müşteri ilişkileri. **(4) Halk Sağlığı + Mevzuat** — Tarım Bakanlığı GKGM KPSS A 70+ 200-300 yıllık alım + 4/B sözleşmeli/4/A kadrolu + 50-90K TL + 657 + SGK + emeklilik garanti + saha denetim/ihracat sertifika/AMR sürveyans/RECEF/uluslararası kariyer WOAH/FAO/WHO. **IDEAL PROFİL**: kamu hizmeti + iş güvencesi + saatler düzenli + emeklilik öncelik + yurtsever vizyon + One Health perspektif + uluslararası kuruluş kariyer arzusu. **Premium koçluk** seçim: Klinik Açma 14K (a) + Akademik Kariyer 12K (b) + Endüstri 15K (c) + Sprint 3K (d) son ay yoğun.
Türkiye One Health Türkiye 3 zoonoz hastalık (KKKA + Kuduz + Ekinokokkoz) durumu?
**Türkiye 3 ÖNEMLİ ZOONOZ HASTALIK**: **(1) KKKA Kırım-Kongo Kanamali Atesi** — Nairovirus Bunyaviridae + Hyalomma marginatum kene vektor + 2002 Tokat Niksar ilk vaka + Kuzey Anadolu endemik 18+ il (Tokat + Sivas + Yozgat + Çorum + Amasya + Erzincan + Erzurum + Gümüşhane + Bayburt + Kars + Ardahan + Iğdır + Artvin + Sinop + Samsun + Ordu + Giresun + Trabzon + Rize) + Sağlık Bakanlığı 2002-2023 toplam 12.000+ vaka + mortalite %5-10 + 500+ ölüm + Tarım Bakanlığı GKGM kene mücadele + risk grup ciftci/celban/avci/orman isçisi/veteriner/çocuk + asi YOK + onleme kene koruma DEET + uzun giysi + kene cikartma teknigi + ribavirin tartismali tedavi. **(2) Kuduz Rabies** — Rhabdoviridae Lyssavirus + Negri body intrasitoplazmik + insan oldugune kadar mutlak olumcul ama post-exposure profilaksi (PEP) vakitse %100 onlenir + Türkiye 2017 son insan vaka Diyarbakir kopek isirik + 1981 sokak kopek asi programi başlangıç + saglikli kopek nufus asi %70+ herd immunity + Tarım Bakanlığı yıllık 5M+ kopek+kedi asi + yaban hayatı (kedi+tilki+kurt+kopek) endemik + Sağlık Bakanlığı 2024 PEP yıllık 100K+ vaka + 5-doz Rabipur veya Verorab kuduz asisi + RIG Rabies Immunoglobulin + WHO Recommendations 2018 + Türkiye Sağlık Bakanlığı Kuduz Profilaksi Rehberi 2023 + WHO 2030 dünya kopek-aracili kuduz eradikasyon hedefi. **(3) Ekinokokkoz Hydatid Disease** — Echinococcus granulosus tip 1+2+3 cestoda (kistik CE) + E. multilocularis (alveolar AE daha olumcul) + kopek+tilki definitif konak + sığır+koyun+keci+domuz+insan ara konak (kistik) + insan zoonoz gida kontaminasyon kopek diski + Türkiye yıllık 600-1000 yeni insan vaka + cerrahi PAIR Puncture Aspiration Injection Reaspiration ileri merkez + Albendazol + Mebendazol tedavi + Tarım Bakanlığı GKGM kopek tedavi praziquantel yıllık 4 kere + kasap denetim + Türkiye Dogu/Guneydogu yüksek prevalans + 5996 SK + WHO Neglected Tropical Disease NTD listesi. **One Health koordinasyon Türkiye**: Sağlık Bakanlığı HSGM + Tarım Bakanlığı GKGM + Çevre Bakanlığı + Üniversite akademik ortak + 2018+ Ulusal Zoonoz Mücadele Eylem Planı + AB ECDC twinning + WHO/WOAH/FAO işbirliği.
AB MRL + RECEF 2023 + AB CBAM 2026 - Türkiye veteriner endüstrisi AB uyumu?
**Türkiye Veteriner AB Uyumu** kapsamlı: **(1) AB MRL Reg 37/2010** Maximum Residue Limit + Council Reg 470/2009 + Codex Alimentarius FAO/WHO + EFSA + JECFA — Türkiye 5996 SK 2010 + Tarım Bakanlığı GKGM yıllık 100K+ örnek izleme + ihracat sertifika + AB %41 ihracat pazarı kritik. **(2) RECEF 2023** Reçeteli Veteriner Antibiyotik Kontrol Elektronik Reçete Sistemi — Tam yürürlük + TVHB + GKGM ortak + AB Reg 2019/6 paralel + 5996 SK + Türkiye veteriner antibiyotik kullanım izleme + kısıtlama colistin/florokinolon + reçetesiz satış yasak. **(3) AB CBAM** Carbon Border Adjustment Mechanism Reg 2023/956 + 1 Ocak 2026 finansal yürürlük + 6 sektör çelik+alüminyum+çimento+gübre+hidrojen+elektrik + import vergisi karbon ayak izi bazlı + Türkiye uyum maliyet 1-3 milyar dolar/yıl + 2053 net sıfır Erdoğan 18 Eylül 2021 BM + Paris 7 Ekim 2021 onay + Yeşil Dönüşüm Stratejisi 13 Ocak 2025 + ETS Türkiye 2027+ pilot. **(4) AB AMR Action Plan 2017** + Quadripartite 2022 + Reg 2019/6 antibiyotik kısıtlama + AB EU JAMRAI Joint Action AMR + Türkiye 2018+ Ulusal AMR Eylem Planı paralel. **(5) AB Veterinerlik Standartları**: Reg 2017/625 OCR Official Controls + Directive 96/23/EC kalıntı izleme + Reg 2016/429 AHR Animal Health Regulation 21 Nisan 2021 yürürlük + EAEVE Avrupa Veteriner Eğitim Akreditasyon 1988 + Türkiye Ankara/İstanbul 2018+ EBVS European Board of Veterinary Specialisation + 12+ Avrupa kolaji ECVS Cerrahi + ECVIM Dahiliye + ECVAA Anestezi + ECVR Radyoloji + ECVP Patoloji + ECVCP Klinik Patoloji + ECVCN Beslenme + ECAWBM Davranış-Refah + ECAR Üreme + ECVM Mikrobiyoloji + ECVPH Halk Sağlığı + ECZM Zooloji. **Yurt dışı veteriner mezunu** AB uyum mevzuatı + AB ihracat sertifika + AB EFSA Parma + ECDC Stockholm + AB Komisyonu DG SANTE + AB EMA Amsterdam (eski Londra Brexit 2019) + Avrupa Veteriner Kolaji sertifikasyon imkanı + uluslararası kariyer + Premium koçluk Akademik Kariyer 12K + Endüstri 15K paket.