STS Tıp — Test 2 (ULTRA İLERİ)
10 soru / 18 dakika — ULTRA İLERİ Temel Bilimler İleri (Anatomi Brachial plexus 5 kök C5-T1 + Erb-Duchenne/Klumpke palsy + Fizyoloji Frank-Starling Yasası + ejection fraction %55-70 + Biyokimya Glikoliz 10 enzim + Cori döngüsü Nobel 1947 + Mikrobiyoloji M. tuberculosis Ziehl-Neelsen + IGRA QuantiFERON + Farmakoloji Warfarin CYP2C9/VKORC1 farmakogenomik) + Klinik Bilimler İleri (Dahiliye Hipertansiyon ESC/ESH 2023 + 130/80 mmHg + Pediatri Denver II + WHO büyüme eğrisi + Cerrahi akut karın 4 kadran Charcot triadı + McBurney + Kadın-Doğum Preeklampsi >20 hafta + HELLP sendromu + MgSO4 + Psikiyatri Depresyon DSM-5-TR + SSRI 4-6 hafta). 5 şık + YANLIŞ CEZASI VAR (4Y=1D — ÖSYM standardı) + yurt dışı tıp mezunu hekim + akademik klinik bilim + Latince/İngilizce/Türkçe üçlü terminoloji köprüsü.
STS-TIP Karma Soru Çözme
10 soru • 18 dakika • Anında değerlendirme
Not: Bu sorular Rehber Panda tarafından eğitim amaçlı hazırlanmış özgün örnek sorulardır. Resmi sınav soruları değildir. Format ve zorluk açısından gerçek sınava paralel biçimde tasarlanmıştır.
Quiz Kuralları
- ✓ Sol/sağ ok tuşlarıyla sorular arasında geçiş yapabilirsiniz
- ✓ A-E harfleriyle hızlıca cevap işaretleyebilirsiniz
- ✓ Şüpheli soruları "İşaretle" ile sarı renge boyayabilirsiniz
- ✓ Her cevap otomatik olarak kaydedilir, tarayıcıyı kapatsanız kaldığınız yerden devam edersiniz
- ✓ Bittiğinde her sorunun doğru cevabı ve açıklaması gösterilir
Sıkça Sorulanlar
STS Tıp Test 2 ULTRA İLERİ hangi düzey + öncekilerden farkı nedir?
**STS TIP TEST 2 ULTRA İLERİ DÜZEY** (yurt dışı tıp mezunu hekim + denklik sınavı + akademik klinik bilim). 2 katmanlı pillar: (1) **Test 1 KARMA** (Wave 22 — Iter 133) — STS Tıp genel + Anatomi/Fizyoloji/Biyokimya/Mikrobiyoloji/Farmakoloji + Dahiliye/Cerrahi/Halk Sağlığı + STS-TUS farkı. (2) **Test 2 ULTRA İLERİ** (Wave 31 — Iter 190) — **Temel Bilimler İleri 5** (Anatomi Brachial plexus 5 kök C5-T1 + Erb-Duchenne/Klumpke palsy + Fizyoloji Frank-Starling Yasası + ejection fraction %55-70 + Biyokimya Glikoliz 10 enzim + Cori döngüsü Nobel 1947 + Mikrobiyoloji M. tuberculosis Ziehl-Neelsen + IGRA QuantiFERON + Farmakoloji Warfarin CYP2C9/VKORC1 farmakogenomik + DOAC) + **Klinik Bilimler İleri 5** (Dahiliye Hipertansiyon ESC/ESH 2023 + JNC 8 + Pediatri Denver II + WHO büyüme eğrisi + Cerrahi akut karın 4 kadran Charcot triadı + McBurney + Kadın-Doğum Preeklampsi >20 hafta + HELLP sendromu + MgSO4 + Psikiyatri Depresyon DSM-5-TR + SIGECAPS + SSRI). **5 ŞIK + YANLIŞ CEZASI VAR (4Y=1D — ÖSYM standardı)** + A×2 B×2 C×2 D×2 E×2 dengeli + **HASSAS DİL** (rule sts-denklik-content.md paralel) + **klinik vaka YOK** + **Latince + İngilizce + Türkçe üçlü terminoloji köprüleri**.
STS Tıp sınavı için ne tür içerik gerekir?
**STS TIP SINAVI YAPISI**: STS Tıp **200 soru / 250 dakika** (ÖSYM + YÖK denklik) — yurt dışında tıp eğitimi almış hekimler için Türkiye'de tıp diploma denklik sınavı. **2 BÖLÜM**: (1) **Temel Bilimler** (Anatomi + Fizyoloji + Biyokimya + Histoloji-Embriyoloji + Mikrobiyoloji + Patoloji + Farmakoloji). (2) **Klinik Bilimler** (Dahiliye + Pediatri + Genel Cerrahi + Kadın-Doğum + Psikiyatri + Acil Tıp + Aile Hekimliği + Halk Sağlığı + Adli Tıp + Anestezi + Radyoloji + Patoloji klinik). **HAZIRLIK STRATEJİSİ**: (1) **Akademik klasikler okuma**: Harrison's Internal Medicine + Nelson Pediatri + Schwartz/Sabiston Surgery + Williams Obstetrics + Kaplan & Sadock Psychiatry + Robbins Pathology + Murray Mikrobiyoloji + Lehninger Biyokimya + Guyton & Hall Fizyoloji + Gray's Anatomy. (2) **Güncel kılavuzlar**: DSM-5-TR + ICD-11 + ESC 2023 + ADA 2024 + JNC 8 + WHO + ATS/CDC/IDSA. (3) **Türk Tıp Dernekleri ulusal kılavuzları**: TKD (Kardiyoloji) + TEMD (Endokrin) + TJOD (Kadın-Doğum) + TPD (Psikiyatri) + Türk Cerrahi Derneği. (4) **STS Tıp geçmiş sınavları** + ÖSYM. (5) **Türkçe tıp terminolojisi** — yurt dışı mezunu için Türkçe tıbbi dil + Latince/İngilizce karşılıkları. (6) **Klinik kılavuz odaklı çalışma** (ezber değil — vaka temelli mantık). **HEDEF BAŞARI**: %60+ (120/200) — denklik için gerekli. %70+ daha güvenli + akademik kariyer. **HASSAS DİL RULE STS-DENKLİK-CONTENT.MD**: (a) Yurt dışı tıp mezunu hekim — paternalistik DEĞİL. (b) Klinik vaka YOK (hasta gizliliği). (c) Latince + İngilizce + Türkçe üçlü terminoloji köprüleri.
Brachial plexus 5 kök + Erb-Duchenne/Klumpke palsy nasıl ayırt edilir?
**BRACHIAL PLEXUS TAM REHBERİ**: **YAPISI**: 5 spinal kökten oluşur — **C5, C6, C7, C8, T1** (servikal 5-8 + torasik 1). **5 KATMANLI ORGANİZASYON**: (1) **Kökler/Roots** (5): C5 + C6 + C7 + C8 + T1. (2) **Trunklar/Trunks** (3): Superior (C5+C6) + Middle (C7) + Inferior (C8+T1). (3) **Divizyonlar/Divisions** (6): Her trunk anterior + posterior. (4) **Kordlar/Cords** (3): Lateral + Medial + Posterior. (5) **Terminal dallar** (5 ana): Musculocutaneous (C5-C7) + Axillary (C5-C6) + Radial (C5-T1) + Median (C5-T1) + Ulnar (C8-T1). **KLİNİK SENDROMLAR**: (a) **Erb-Duchenne Palsy (Erb felci)** — **üst plexus C5-C6** yaralanması — doğum travması/omuz çekme + **"waiter's tip" pozisyonu** (kol adduksiyon + omuz iç rotasyon + dirsek ekstansiyon + ön kol pronasyon + bilek fleksiyon) + en sık yenidoğan doğum yaralanması. (b) **Klumpke Palsy** — **alt plexus C8-T1** yaralanması — "claw hand" (pençe el) + Horner sendromu (ptozis + miyozis + anhidroz) eşlik edebilir. **AYIRT ETME**: (i) Erb-Duchenne **üst** plexus (C5-C6) — büyük kaslar etkilenir (omuz + üst kol). (ii) Klumpke **alt** plexus (C8-T1) — el içi kaslar etkilenir (intrinsik). **DOĞUM YARALANMALARI ORANLARI**: Erb-Duchenne %85 (büyük bebek + omuz distosisi + forceps) + Klumpke %5 + Total Plexus %10 (tüm köklere). **TRAVMA NEDENLERİ**: (a) Doğum travması (yenidoğan). (b) Motosiklet kazası (yetişkin omuz çekme). (c) Cerrahi yaralanma. (d) Pancoast tümörü (apikal akciğer + alt plexus). (e) Radyasyon (meme kanseri sonrası geç). **TEDAVİ**: Konservatif (fizik tedavi + 3-6 ay gözlem + spontan iyileşme %70-90 ilk yıl) + Cerrahi (sinir grefti + transfer + 3-9 ay arası elektif) + Tendon transfer (geç dönem).
Frank-Starling Yasası + ejection fraction + kalp yetmezliği ESC 2023?
**FRANK-STARLING YASASI + KALP YETMEZLİĞİ TAM REHBERİ**: **TANIM**: Kalp kası lifinin istirahatteki gerilimi (preload — diyastol sonu hacim/EDV) arttıkça kontraksiyon gücü (stroke volume) da artar — kalp kasının "kendi" kanın geri dönüş miktarına otomatik adaptasyonu. **FORMÜL**: SV (Stroke Volume) = EDV (End-Diastolic Volume) - ESV (End-Systolic Volume). **EJECTION FRACTION (EF)**: EF = SV/EDV × 100 = **%55-70 normal** (her kalp atımında EDV'nin %55-70'i atılır). **TARİHSEL**: Otto Frank (1865-1944) 1895 + Ernest Starling (1866-1927) 1914 — Almanya/İngiltere fizyologları. **MOLEKÜLER MEKANİZMA**: Sarkomer uzunluğu 2.0-2.2 μm (max kuvvet) + actin-myosin overlap + troponin-Ca²⁺ duyarlılığı. **PRELOAD vs AFTERLOAD**: (a) **Preload** — Diyastol sonu kalp kasının gerilimi = LVEDV — venöz dönüş + iyi su tutma + Frank-Starling artırır SV. (b) **Afterload** — Sistol sırasında ventrikül duvar gerilimi = aort basıncı + sistemik vasküler direnç — yüksek afterload SV'yi azaltır. **CARDIAC OUTPUT (CO)**: CO = SV × HR (kalp hızı). Normal yetişkin: 70 mL × 70 bpm = 4.9 L/dk + egzersizde 25 L/dk. **EJECTION FRACTION ÖLÇÜM**: Ekokardiyografi (Simpson) + MR kalp (altın standart) + Nükleer (MUGA) + Kateterizasyon. **ESC 2023 KALP YETMEZLİĞİ SINIFLANDIRMA**: (a) **HFrEF** (reduced EF) — EF <%40 — sistolik disfonksiyon. (b) **HFmrEF** (mildly reduced) — EF %41-49. (c) **HFpEF** (preserved) — EF ≥%50 — diyastolik disfonksiyon. (d) **HFimpEF** (improved) — daha önce HFrEF + EF ≥%40'a iyileşmiş (2023 ESC yeni kategori). **HFrEF TEMEL 4 İLAÇ (4 fantastic)**: ACE-i/ARB/ARNI + Beta-bloker + MRA (spironolakton/eplerenon) + SGLT2 inhibitörü (empagliflozin/dapagliflozin). **HFpEF**: SGLT2 inhibitörleri + diüretik + komorbidite tedavisi. **NYHA Sınıflandırması** (1928): Class I (asemptomatik) + II (hafif egzersiz) + III (orta egzersiz) + IV (istirahat). **AHA/ACC Stage**: A (risk faktörü) + B (yapısal kalp asemptomatik) + C (semptomatik) + D (terminal).
Glikoliz 10 enzim + Cori döngüsü + hız-kısıtlayıcı PFK-1?
**GLİKOLİZ TAM REHBERİ**: **TANIM**: Sitoplazmada gerçekleşen 10 enzimatik basamaklı katabolik yol. 1 glikoz → 2 pirüvat + **NET 2 ATP** + 2 NADH. **DETAY**: 4 ATP üretilir, 2 ATP harcanır, **net kazanç +2 ATP**. **10 BASAMAK (Embden-Meyerhof-Parnas Pathway)**: **FAZ 1 — ATP YATIRIM (5 basamak, 2 ATP harcanır)**: (1) **Hexokinase** — glikoz → glukoz-6-P (ATP harcanır). (2) **Phosphoglucose isomerase** — glukoz-6-P → fruktoz-6-P. (3) **PFK-1 (Fosfofruktokinaz-1)** — fruktoz-6-P → fruktoz-1,6-bisP (ATP harcanır + **HIZ-KISITLAYICI** + ATP/sitrat inhibitör + AMP/F-2,6-BP aktivatör). (4) **Aldolase** — fruktoz-1,6-bisP → DHAP + G3P. (5) **Triose phosphate isomerase** — DHAP ↔ G3P. **FAZ 2 — ATP ÜRETİM (5 basamak, 4 ATP + 2 NADH üretilir)**: (6) **GAPDH** — G3P → 1,3-bisfosfoglycerat (NADH üretilir). (7) **Phosphoglycerate kinase** — 1,3-BPG → 3-PG (substrate-level phosphorylation — ATP). (8) **Phosphoglycerate mutase** — 3-PG → 2-PG. (9) **Enolase** — 2-PG → PEP. (10) **Pyruvate kinase** — PEP → pirüvat (substrate-level phosphorylation — ATP + irreversibl). **NET DENKLEM**: Glikoz + 2 ADP + 2 Pᵢ + 2 NAD⁺ → 2 Pirüvat + 2 ATP + 2 NADH. **PİRÜVAT 3 KADERİ**: (1) **Aerobik**: Mitokondri PDH → asetil-CoA → Krebs döngüsü + ETC + 30-32 ATP toplam. (2) **Anaerobik (kas)**: Laktat dehidrojenaz → laktat (Cori döngüsü). (3) **Fermantasyon (maya)**: Etanol + CO₂. **CORI DÖNGÜSÜ** (Carl + Gerty Cori Nobel 1947 — ilk evli Nobel laureate çifti): (a) Kasta anaerobik glikoliz → laktat. (b) Laktat kana geçer → karaciğer. (c) Karaciğerde glukoneojenez → tekrar glikoz. (d) Glikoz kana → kasa geri. **6 ATP harcanır** Cori döngüsünde. **KLİNİK ÖNEM**: (a) Hexokinase eksikliği — hemolitik anemi. (b) Pyruvate kinase eksikliği — kalıtsal hemolitik anemi. (c) Diyabet — glukoz metabolizması. (d) Kanser — Warburg etkisi (Otto Warburg 1931 Nobel). (e) Sepsis — laktik asidoz.
Hipertansiyon ESC/ESH 2023 + JNC 8 sınıflandırma + tedavi?
**HİPERTANSİYON ESC/ESH 2023 TAM REHBERİ**: **EPİDEMİYOLOJİ**: Dünyada 1.4 milyar + Türkiye %30-35 (TEKHARF + PatenT 2). **ESC/ESH 2023 KAN BASINCI SINIFLANDIRMASI (Ofis ölçüm)**: Optimal <120/80 + Normal 120-129/80-84 + Yüksek normal 130-139/85-89 + **Grade 1 HT 140-159/90-99** + Grade 2 HT 160-179/100-109 + Grade 3 HT ≥180/110 + İzole sistolik HT SBP ≥140 + DBP <90. **AHA/ACC 2017 (ABD)** DAHA KATI: HT Stage 1 ≥130/80 + Stage 2 ≥140/90 — 35 milyon yeni HT tanısı. **JNC 8 (2014) HEDEFLER**: ≥60 yaş <150/90 + <60 yaş + DM/CKD <140/90. **SPRINT 2015** — intensiv <120/90 ≥50 yaş → 2017 AHA daha katı. **TANI**: En az 2-3 ziyaret + 1-2 hafta arayla + ofis ölçüm (5 dk dinlenme + uygun manşon) + Ofis dışı doğrulama zorunlu — ABPM veya HBPM. **ABPM KRİTERLERİ (ESC 2023)**: 24 saat ≥130/80 + Gündüz ≥135/85 + Gece ≥120/70. **HBPM**: Sabah + akşam 1'er hafta + ≥135/85. **ETİYOLOJİ**: Esansiyel %90-95 (çoklu genetik + çevre + tuz + obezite + yaş) + Sekonder %5-10 (Renal arter stenozu + Conn + feokromositoma + Cushing + tiroid + ilaç + uyku apnesi). **HEDEF ORGAN HASARI**: LVH + KAH + KY + İnme + CKD + albüminüri + Keith-Wagener retinopati + PAH + aort anevrizması. **TEDAVİ**: **YAŞAM TARZI**: DASH diyet + Tuz <5g/gün + Egzersiz 150 dk/hafta + Sigara bırak + Alkol kısıtla + Kilo BMI <25 + Stres yönetimi. **FARMAKOTERAPİ (ESC 2023)**: Kombinasyon Grade 2-3 + komplikasyon — **A+C veya A+D**: (A) **ACE-i/ARB** (Lisinopril + Enalapril + Losartan + Valsartan). (C) **CCB** (Amlodipin + Felodipin DHP). (D) **Tiazid** (HCT + İndapamid + Klortalidon). (B) **Beta-bloker** — sadece komorbidite (KAH + KY + AF + post-MI). **3 İLAÇ A+C+D** kontrolsüz HT. **DİRENÇLİ HT (4. ilaç)** — Spironolakton + alfa-blocker + santral. **GEBELİKTE KONTRENDİKE**: ACE-i + ARB (fetotoksisite). **TÜRK HİPERTANSİYON DERNEĞİ** + TKD + ESC 2023 + AHA 2017 uyumlu.
Denver II + WHO çocuk büyüme eğrileri + pediatrik milestone'lar?
**DENVER II + PEDİATRİK GELİŞİM TAM REHBERİ**: **DENVER II TEST (DDST-II, 1992 revizyon)**: William Frankenburg + Joseph Dodds — Denver Üniversitesi 1967 orijinal + 1992 revizyon. **YAŞ ARALIĞI 0-6 yaş**. **4 ALAN DEĞERLENDİRME**: (1) **Kişisel-Sosyal** (26 madde — smile + self-feed + dress + play). (2) **İnce Motor-Adaptif** (29 madde — grasp + scribble + draw + copy). (3) **Dil** (39 madde — vocalize + words + sentences + comprehension). (4) **Kaba Motor** (32 madde — sit + stand + walk + run + hop + balance). **125 madde toplam**. **YORUMLAMA**: Her madde için yaş çubuğu (%25 / %50 / %75 / %90 persantil). 1 alan 1 caution = "uyarı" + 2+ caution veya 1 fail = "şüpheli" → tekrar test 1-3 ay sonra. **WHO ÇOCUK BÜYÜME STANDARDI 2006**: 6 ülke (Brezilya + ABD + Hindistan + Norveç + Oman + Gana) + anne sütü + sağlıklı + standard koşullar. **Persantil eğrileri**: <P3 patolojik (-2SD) + P3-P15 izleme + P15-P85 normal + P85-P97 izleme + >P97 patolojik (+2SD). **Ölçümler**: ağırlık + boy + baş çevresi + BMI (yaş + cinsiyet ayrı). **PEDİATRİK MİLESTONE'LAR TAM**: 2 ay sosyal gülümseme + 4 ay başı kaldırma + 6 ay sit (oturma) + 9 ay crawl + 12 ay walk (yürüme) + 1-3 kelime + 18 ay 10 kelime + 24 ay 2-3 kelime cümle + 36 ay tam cümle + 4 yaş 3 tekerlekli bisiklet + 5 yaş 2 ayak üstünde durma. **KIRMIZI BAYRAKLAR**: 2 ay smile yok + 6 ay otur yok + 12 ay yürüme yok + 18 ay kelime yok + 24 ay 2 kelime cümle yok + Regresyon (önceki beceri kaybı — daima patolojik — otizm + Rett + mitokondriyal). **GELİŞİMSEL GERİLİK NEDENLERİ**: İdiyopatik + Genetik (Down + Fragile X + Williams + Angelman) + Konjenital enfeksiyon (TORCH) + Perinatal (HIE) + Metabolik (PKU + hipotiroidi) + Çevresel (deprivasyon + ihmal + istismar) + Otizm + ADHD. **AİLE HEKİMİ ÇOCUK İZLEM PROGRAMI**: 1-2 ay + 2 ay + 4 ay + 6 ay + 9 ay + 12 ay + 18 ay + 24 ay + 36 ay + okul başı + her 6 ay.
Akut karın 4 kadran + Charcot triadı + McBurney + Alvarado?
**AKUT KARIN 4 KADRAN AYIRICI TANI TAM REHBERİ**: **TANIM**: Aniden başlayan + 6 saat-7 gün süren + acil cerrahi/medikal müdahale gerektirebilecek karın ağrısı. **ANAMNEZ SOCRATES**: Site + Onset + Character + Radiation + Associations + Time + Exacerbating + Severity. **4 KADRAN DETAY**: **RUQ (Sağ Üst Kadran)**: Karaciğer + safra kesesi + safra yolu + duodenum + sağ böbrek üstü. **Nedenler**: Kolelitiazis + **Akut Kolesistit** (Murphy bulgusu + USG: duvar >3mm + perikolesistik sıvı + TG18 Tokyo Guidelines 2018) + **Akut Kolanjit** (**CHARCOT TRİADI**: ateş + sarılık + RUQ ağrısı + Reynolds pentadı: + hipotansiyon + mental durum) + Hepatit + Karaciğer apsesi. **RLQ (Sağ Alt Kadran)**: **APANDİSİT** — yaşam boyu risk %7-8 + en sık 10-30 yaş + peri-umbilical ağrı → 12 saat → RLQ'a göç. **Bulgular**: **MCBURNEY HASSASİYET** (göbek-sağ ASIS arası dış 1/3) + **Rovsing** (sol bastır sağ ağrır) + **Psoas** (sağ bacak ekstansiyon) + **Obturator** (sağ bacak fleksiyon + iç rotasyon). **ALVARADO SKORU 10 PUAN (MANTRELS)**: Migration RLQ (1) + Anorexia (1) + Nausea/Vomiting (1) + Tenderness RLQ (2) + Rebound (1) + Elevated temp (1) + Leukocytosis (2) + Shift left (1). ≥7 cerrahi + 5-6 görüntüleme + <5 izlem. **Görüntüleme**: USG (çocuk + gebe) + BT (yetişkin altın standart %98 duyarlılık). **Tedavi**: Laparoskopik apendektomi (gold standard 2010+). **LUQ (Sol Üst Kadran)**: Dalak + sol böbrek üstü + pankreas + mide. **Nedenler**: Dalak rüptürü (künt travma + **Kehr işareti** sol omuza yansıma) + **PANKREATİT** (alkol %35 + safra taşı %40 Türkiye + **kuşak ağrısı** + epigastrium + sırta yansıma + amilaz/lipaz **>3x üst sınır** + **Cullen** göbek morarma + **Grey Turner** yan morarma + **Atlanta Kriterleri 2012** + **Ranson** + APACHE II + BISAP) + Splenomegali. **LLQ (Sol Alt Kadran)**: Sigmoid kolon + sol over/tüp + sol üreter. **Nedenler**: **DİVERTİKÜLİT** (yaşlı >60 yaş %50 + sigmoid %95 + **HINCHEY** I-IV) + Kolon tümörü + İnguinal herni. **DİFFÜZ + PELVİK**: Peritonit + Mezenterik iskemi + Bağırsak obstrüksiyonu + Ektopik gebelik + Over torsiyonu + PID. **GÖRÜNTÜLEME**: Direkt grafi (serbest hava + dilate bağırsak) + USG (çocuk + gebe + safra) + **BT yetişkin altın standart**. **LAB**: CBC + CRP + amylase/lipase + KCFT + üre/kreatinin + idrar + gebelik testi.
Preeklampsi DSM kriterleri + HELLP + MgSO4?
**PREEKLAMPSİ + HELLP SENDROMU TAM REHBERİ**: **GEBELİK HİPERTANSİF HASTALIKLAR 4 KATEGORİ (ACOG 2020 + ISSHP 2018)**: (1) Kronik HT (<20 hafta) + (2) Gestasyonel HT (>20 hafta proteinürisiz) + (3) Preeklampsi/Eklampsi + (4) Süperempoze preeklampsi. **EPİDEMİYOLOJİ**: Dünya %5-8 + Türkiye %4-6 + maternal mortalitenin %15'i. **Risk faktörleri**: nullipar + ≥35 yaş + obezite + multifetal + kronik HT + diabetes + APS + SLE + önceki preeklampsi (%15 tekrar). **PATOFİZYOLOJİ**: Yetersiz trofoblast invazyonu + utero-plasental hipoperfüzyon + anti-anjiyogenik (sFlt-1 ↑ + PlGF ↓) + endotel disfonksiyonu + sistemik vasokonstrüksiyon + protein kaçışı. **TANI KRİTERLERİ (ACOG 2020)**: **>20 gebelik haftası** + daha önce normotensif + yeni başlayan: (i) **HT** SBP ≥140 veya DBP ≥90 mmHg (4 saat arayla 2 ölçüm). (ii) **Proteinüri** ≥300mg/24 saat veya P/Cr ≥0.3 veya dipstik +1. **VEYA end-organ**: Trombosit <100K + Kreatinin ≥1.1 + AST/ALT ≥2x + Pulmoner ödem + Serebral/görsel semptom. **ŞİDDETLİ KRİTERLERİ**: SBP ≥160 veya DBP ≥110 + Trombosit <100K + KCFT ≥2x + Kreatinin ≥1.1 + Pulmoner ödem + Serebral/görsel + Severe RUQ. **HELLP SENDROMU** (preeklampsinin şiddetli formu, %10-20): **H**emolysis (LDH ≥600 + indirekt bilirubin ↑ + şistositler) + **EL**evated **L**iver enzymes (AST ≥70) + **L**ow **P**latelets (<100K). Maternal mortalite %1-2 + fetal mortalite %10-20. **EKLAMPSİ**: Preeklampsi + jeneralize tonik-klonik nöbet + PRES (Posterior Reversibl Ensefalopati Sendromu). **TEDAVİ**: (a) **Magnezyum Sülfat (MgSO4)** — nöbet profilaksi + nöroprotektif (loading 4-6g IV 20 dk + idame 1-2g/saat IV 24-48 saat). Patellar refleks + idrar çıkışı + solunum kontrol (zehirlenme — kalsiyum glukonat antidot). (b) **Antihipertansif IV**: **Labetalol** 10-20 mg + **Hidralazin** 5-10 mg + **Nifedipin** oral 10-20 mg. Hedef 140-150/90-100. **ACE-i/ARB KONTRENDİKE**. (c) **DEFİNİTİVE TEDAVİ DOĞUM** — ≥37 hafta + hafif/orta doğum + ≥34 hafta + şiddetli doğum + <34 hafta + stabil steroid + magnezyum + 24-48 saat geciktirme. (d) Doğum şekli vajinal mümkünse + sezaryen obstetrik endikasyon. **PROFİLAKSİ**: Düşük doz aspirin (81-150 mg/gün) 12-16 haftadan itibaren yüksek risk + Kalsiyum 1.5-2g/gün. **UZUN DÖNEM**: Preeklampsi geçirenler **CV hastalık riski 2x** + erken HT + Tip 2 DM + inme.
STS Tıp Test 2 hangi adaylar için uygundur?
**STS TIP TEST 2 ULTRA İLERİ HEDEF KİTLE**: (1) **Yurt dışı tıp mezunu hekimler** — STS Tıp denklik sınavı hazırlanan + Türkiye'de tıp diploma denklik almak isteyenler. (2) **Akademik tıp eğitimi** — Anatomi + Fizyoloji + Biyokimya + Patoloji + Farmakoloji ileri konular. (3) **TUS adayları** — Türkiye tıp fakültesi mezunu + uzmanlık sınavı hazırlığı (Test 2 TUS-paralel zorluk). (4) **YDUS adayları** — yan dal uzmanlık sınavı + dahili klinik bilimler. (5) **Akademisyen tıp** — Doktora + yayın hazırlığı + klinik araştırma. (6) **Genel pratisyen + Aile hekimi** — güncel kılavuz bilgisi tazeleme + ESC 2023 + ADA 2024 + DSM-5-TR + WHO 2024 + ACOG 2020. **BEKLENEN BAŞARI**: 6/10+ (%60) = STS Tıp denklik için minimum. 7/10+ (%70) = STS Tıp iyi seviye + TUS hazırlığı. 8/10+ (%80) = mükemmel + akademisyen aday + uzmanlık aday. 9/10+ (%90) = olağanüstü + uluslararası akademik kariyer + ECFMG/PLAB benzeri sınavlar. **ZAMAN YÖNETİMİ**: 10 soru / 18 dk = 1.8 dk/soru (gerçek STS Tıp tempo: 200 soru / 250 dk = 1.25 dk/soru — Test 2 ULTRA İLERİ daha rahat tempo + derin düşünmek için). **STS TIP GENEL HAZIRLIK**: (1) Akademik klasikler — Harrison + Nelson + Schwartz/Sabiston + Williams + Kaplan & Sadock + Robbins + Murray + Lehninger + Guyton & Hall + Gray's Anatomy. (2) Güncel kılavuzlar — DSM-5-TR + ICD-11 + ESC 2023 + ADA 2024 + JNC 8 + WHO + ATS/CDC. (3) Türk Tıp Dernekleri ulusal kılavuzları — TKD + TEMD + TJOD + TPD + TCD. (4) STS Tıp geçmiş sınavları ÖSYM + ÖSYM. (5) Türkçe tıp terminolojisi (yurt dışı mezunu için Türkçe + Latince + İngilizce). (6) Klinik kılavuz odaklı çalışma (ezber yerine vaka temelli mantık). **HASSAS DİL** (rule sts-denklik-content.md paralel): yurt dışı tıp mezunu hekim + paternalistik DEĞİL + klinik vaka YOK + Latince + İngilizce + Türkçe üçlü terminoloji köprüleri.