GANO (Genel Akademik Not Ortalaması)
📊 Not Sistemi ve GPA Öğrencinin tüm dönemlerde aldığı derslerin AKTS ağırlıklı not ortalaması. 4.00 veya 100 üzerinden hesaplanır. Yatay geçiş başvurularında en kritik değerlendirme kriterlerinden biridir.
Günlük: Genel ortalama / üniversite karne notu EN: Cumulative GPA (CGPA)
Örnek: GANO 3.50/4.00 = 87.5/100 (kurumlar arası geçiş için iyi seviye)
İlgili: AGNO, DNO, GPA
AGNO (Ağırlıklı Genel Akademik Not Ortalaması)
📊 Not Sistemi ve GPA GANO'nun AKTS kredisiyle ağırlıklandırılmış halidir. Bazı üniversiteler GANO yerine AGNO kullanır; kavramsal olarak aynı şeyi ifade eder.
Günlük: Ağırlıklı GPA
İlgili: GANO, AKTS
DNO (Dönem Not Ortalaması)
📊 Not Sistemi ve GPA Tek bir akademik dönemde alınan derslerin AKTS ağırlıklı not ortalamasıdır. GANO'dan farklı olarak sadece o dönemi yansıtır.
Günlük: Dönem karnesi EN: Term GPA (TGPA)
İlgili: GANO
GPA (Grade Point Average)
📊 Not Sistemi ve GPA Uluslararası akademik standart not ortalaması terimi. Türkiye'de "GANO" karşılığı olarak kullanılır. 4'lük sistemde değerlendirilir.
Günlük: Genel ortalama (uluslararası bağlam)
İlgili: GANO
AKTS (Avrupa Kredi Transfer Sistemi)
📊 Not Sistemi ve GPA Avrupa Yükseköğretim Alanı'nda derslerin iş yükünü standart şekilde ölçen kredi sistemi. 1 AKTS = 25-30 saat öğrenci iş yükü. Bir lisans programı tipik olarak 240 AKTS'dir.
EN: European Credit Transfer System (ECTS)
Örnek: 4 yıllık lisans = 240 AKTS, 5 yıllık = 300 AKTS, 6 yıllık tıp = 360 AKTS
⚖️ Mevzuat: YÖK Yönetmeliği
Harf Notu
📊 Not Sistemi ve GPA Bir dersin başarı seviyesinin AA, BA, BB, CB, CC, DC, DD, FD, FF gibi harflerle ifadesi. Her harf 4'lük sistemde belirli bir puana karşılık gelir (AA=4.00, BA=3.50, BB=3.00 vb.).
Günlük: Ders notu
Örnek: AA=4.00, BA=3.50, BB=3.00, CB=2.50, CC=2.00, DC=1.50, DD=1.00, FF=0.00 (geçer notu çoğu üniversitede DD veya CC)
Transkript
📊 Not Sistemi ve GPA Öğrencinin tüm dönemlerdeki derslerini, harf notlarını, AKTS'lerini ve GANO/AGNO'sunu gösteren resmi belge. Yatay geçiş başvurusunda zorunludur.
Günlük: Not durum belgesi EN: Transcript / Academic Record
⚖️ Mevzuat: YÖK Yatay Geçiş Yönetmeliği — başvuru belgeleri
Not Döküm Belgesi
📊 Not Sistemi ve GPA Transkript için kullanılan diğer ad. Türk üniversitelerinin resmi terminolojisinde transkript yerine "not durum belgesi" veya "not döküm belgesi" tercih edilir.
İlgili: Transkript
Bağıl Değerlendirme
📊 Not Sistemi ve GPA Öğrencinin notunun sınıf ortalamasına göre belirlendiği değerlendirme yöntemi. Aynı puanın farklı dersler/dönemlerde farklı harf notuna karşılık gelmesine yol açabilir.
Günlük: Çan eğrisi
Mutlak Değerlendirme
📊 Not Sistemi ve GPA Öğrencinin notunun önceden belirlenmiş eşik değerlere göre belirlendiği değerlendirme yöntemi. Örn. 90+ = AA, 85-89 = BA, vb.
Günlük: Sabit baraj
Kurum İçi Yatay Geçiş
🔀 Yatay Geçiş Yöntemleri Aynı üniversite bünyesinde bir bölümden başka bir bölüme geçiş yapma işlemi. Genellikle 2.0-2.5/4.0 GPA ile başvurulabilir; ders muafiyeti daha kolay sağlanır.
Günlük: Bölüm değiştirme
⚖️ Mevzuat: YÖK Yönetmeliği Madde 5
Kurumlar Arası Yatay Geçiş
🔀 Yatay Geçiş Yöntemleri Bir üniversiteden başka bir üniversiteye geçiş yapma işlemi. YÖK minimum başarı puanı barajı 100 üzerinden 60'tır. Üniversiteler kendi yönergelerinde daha yüksek baraj belirleyebilir.
Günlük: Üniversite değiştirme
⚖️ Mevzuat: YÖK Yönetmeliği Madde 11/2
Merkezi Yerleştirme ile Yatay Geçiş
🔀 Yatay Geçiş Yöntemleri YKS puanı kullanılarak ÖSYM tarafından yapılan yatay geçiş türüdür. GPA şartı aranmaz. Kontenjan, programın toplam kontenjanının %30'una kadar olabilir.
Günlük: Ek Madde 1 / YKS ile yatay geçiş
⚖️ Mevzuat: YÖK Yönetmeliği Ek Madde 1 (Eylül 2013'ten itibaren)
Yurt Dışından Yatay Geçiş
🔀 Yatay Geçiş Yöntemleri Yurt dışı bir üniversiteden Türkiye'deki üniversiteye yatay geçiş. YÖK denklik süreciyle iç içe geçer. 28 Şubat 2026 itibarıyla yurt dışı açıköğretim/uzaktan eğitimden örgüne geçiş yasaklanmıştır.
Örnek: Almanya, ABD, KKTC üniversitelerinden Türkiye'ye geçiş
⚖️ Mevzuat: YÖK Yatay Geçiş Yönetmeliği + YÖK Denklik Yönetmeliği
KKTC Üniversiteleri Yatay Geçiş
🔀 Yatay Geçiş Yöntemleri Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti üniversitelerinden Türkiye'ye veya Türkiye'den KKTC'ye yatay geçiş. ÖSYM yerleştirmeli KKTC üniversiteleri için süreç Türkiye üniversiteleriyle aynıdır.
Örnek: Doğu Akdeniz Üniversitesi, Yakın Doğu Üniversitesi, ODTÜ KKTC Kampüsü
Vakıf-Devlet Üniversite Geçişi
🔀 Yatay Geçiş Yöntemleri Vakıf üniversitesinden devlet üniversitesine veya tersi yöne geçiş. Maliyet, burs ve eğitim kalitesi gibi faktörler değerlendirilerek tercih edilir. Standart yatay geçiş kuralları uygulanır.
İlgili: Kurumlar Arası Yatay Geçiş
Açıköğretimden Örgüne Geçiş
🔀 Yatay Geçiş Yöntemleri Açıköğretim Fakültesi öğrencisinin örgün eğitim programına geçişi. 28 Şubat 2026 değişikliği ile başarı puanı barajı 80/100'den 90/100 (3.60/4.00)'e yükseltildi.
⚖️ Mevzuat: YÖK Yönetmeliği Madde 6/4 (28 Şubat 2026 değişikliği)
İkinci Öğretimden Örgüne Geçiş
🔀 Yatay Geçiş Yöntemleri İkinci öğretim (gece eğitimi) öğrencisinin örgün eğitime geçişi. Standart yatay geçiş kuralları uygulanır; bazı üniversiteler ek koşullar getirebilir.
Günlük: Gece eğitiminden örgüne geçiş
Yatay Geçiş Başvurusu
📝 Başvuru ve Süreç Hedef üniversitenin online sistemi veya öğrenci işleri üzerinden yapılan başvuru. Belge yüklemesi, başvuru formu doldurma, üniversite ücreti ödeme gibi adımları içerir. Genelde 8-16 hafta süren süreç.
⚖️ Mevzuat: YÖK Yönetmeliği Madde 8
Yatay Geçiş Komisyonu
📝 Başvuru ve Süreç Üniversite veya bölüm bünyesinde yatay geçiş başvurularını değerlendiren akademik kurul. GPA, ders intibakı ve kontenjan değerlendirmesi yapar.
Günlük: Yatay geçiş kurulu
Yatay Geçiş İlanı
📝 Başvuru ve Süreç Üniversitenin yatay geçiş kontenjanlarını, başvuru tarihlerini ve şartlarını duyurduğu resmi metin. Genelde Mayıs-Haziran (güz dönemi için) ve Kasım-Aralık (bahar dönemi için) yayımlanır.
Günlük: Yatay geçiş duyurusu
Yatay Geçiş Kontenjanı
📝 Başvuru ve Süreç Bir programın yatay geçiş kabul edebileceği maksimum öğrenci sayısı. YÖK yönetmeliğine göre her programın mevcut öğrenci sayısının %10'u kadar kurum içi/arası kontenjan, %30'una kadar merkezi yerleştirme kontenjanı ayrılabilir.
⚖️ Mevzuat: YÖK Yönetmeliği Madde 4
İlgili: Ek Kontenjan
Ek Kontenjan
📝 Başvuru ve Süreç Asıl kontenjanın dolmaması durumunda açılan ek başvuru hakkı. Tüm üniversiteler ek kontenjan açmaz; üniversite senatosu kararına bağlıdır.
Günlük: İkinci başvuru hakkı
Yedek Liste
📝 Başvuru ve Süreç Asıl listede olmayan ancak GPA sıralamasında üst sıralarda olan adayların listesi. Asıl listeden kayıt yaptırmayan adayların yerine kayıt hakkı verilir.
Günlük: Bekleme listesi
Yatay Geçiş İtiraz
📝 Başvuru ve Süreç Reddedilen yatay geçiş başvurusuna karşı üniversiteye yapılan resmi itiraz. Genelde sonuç ilanından sonra 7-15 gün içinde yapılır. Üniversite YKK'sı (Yönetim Kurulu Kararı) ile değerlendirilir.
⚖️ Mevzuat: YÖK Yönetmeliği
Ders Eşdeğerliği
📝 Başvuru ve Süreç Eski bölümde alınan dersin yeni bölümdeki bir dersle aynı içerik ve AKTS değerine sahip olması durumu. İçerik uyumu en az %70-80 olan dersler eşdeğer kabul edilir.
EN: Course Equivalence
⚖️ Mevzuat: YÖK Yönetmeliği Madde 10
Ders İntibakı
📝 Başvuru ve Süreç Yatay geçiş yapan öğrencinin eski bölümde aldığı derslerin yeni bölümdeki derslerle eşdeğerliğinin incelenmesi süreci. İntibak komisyonu tarafından yürütülür.
Günlük: Ders muafiyeti EN: Course Adaptation
⚖️ Mevzuat: YÖK Yönetmeliği Madde 10
Ders Muafiyeti
📝 Başvuru ve Süreç Daha önce alınmış bir dersin yeni programda tekrar alınmasına gerek olmaması. Ders intibakı sonucu verilir; eski dersin notu ve AKTS'si yeni programa transfer edilir.
EN: Course Exemption
İlgili: Ders İntibakı, Ders Eşdeğerliği
Öğrenci Belgesi
📄 Belgeler Aktif öğrenci olduğunuzu gösteren güncel belge. Yatay geçiş başvurusunda zorunludur; e-Devlet veya öğrenci işlerinden alınabilir.
EN: Student Certificate
Ders İçerikleri
📄 Belgeler Aldığınız derslerin haftalık konularını, AKTS'lerini ve değerlendirme yöntemlerini gösteren resmi belge. Ders intibakı için kritik. Çoğu üniversite "syllabus" formatında verir.
Günlük: Ders müfredatı / izlencesi EN: Course Syllabus
Disiplin Belgesi
📄 Belgeler Üniversitedeki disiplin durumunuzu gösteren belge. Disiplin cezası alıp almadığınızı, almışsanız türünü belirtir. Bazı üniversiteler bu belgeyi ister.
Günlük: Disiplin durum belgesi
⚖️ Mevzuat: YÖK Yatay Geçiş Yönetmeliği
Yabancı Dil Yeterlilik Belgesi
📄 Belgeler TOEFL, IELTS, YDS, CAE veya üniversite kendi sınavı gibi yabancı dil yeterlilik belgesi. İngilizce eğitim veren programlara yatay geçişte zorunlu. 28 Şubat 2026 değişikliği ile YÖK onaylı sınav zorunlu hale geldi.
Örnek: TOEFL IBT 79+, IELTS 6.5+, YDS 70+ tipik hedef
⚖️ Mevzuat: YÖK Yönetmeliği (28 Şubat 2026 değişikliği)
Apostil
📄 Belgeler Yurt dışından gelen belgeleri Türkiye'de geçerli kılan uluslararası onay damgası. Lahey Sözleşmesi gereği yapılır. Yurt dışından yatay geçişte transkript ve diploma için zorunludur.
EN: Apostille
Niyet Mektubu
📄 Belgeler Bazı üniversitelerin (özellikle vakıf + uluslararası programlar) yatay geçiş başvurusunda istediği motivasyon mektubu. Adayın yatay geçiş gerekçesini, akademik hedeflerini açıklar.
Günlük: Motivasyon mektubu EN: Statement of Purpose / Motivation Letter
Referans Mektubu
📄 Belgeler Akademik bir hocadan veya işverenden alınan tavsiye mektubu. Bazı premium vakıf ve uluslararası programlar yatay geçişte ister.
EN: Letter of Recommendation
YKS Sonuç Belgesi
📄 Belgeler YKS başarı sıralaması ve puanını gösteren resmi ÖSYM belgesi. Merkezi yerleştirme yatay geçişte zorunlu; kurumlar arası yatay geçişte de bazı üniversiteler isteyebilir.
⚖️ Mevzuat: YÖK Yatay Geçiş Yönetmeliği Ek Madde 1
YÖK Yatay Geçiş Yönetmeliği
⚖️ Mevzuat ve YÖK 24 Nisan 2010 tarihli, 27561 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan, yatay geçiş + çift anadal + yandal kurallarını düzenleyen temel yönetmelik. 28 Şubat 2026 değişiklikleri dahil günceldir.
Örnek: Tam adı: "Yükseköğretim Kurumlarında Ön Lisans ve Lisans Düzeyindeki Programlar Arasında Geçiş, Çift Ana Dal, Yan Dal ile Kurumlar Arası Kredi Transferi Yapılması Esaslarına İlişkin Yönetmelik"
⚖️ Mevzuat: mevzuat.gov.tr → Yükseköğretim Kurumlarında Programlar Arasında Geçiş Yönetmeliği
Madde 11/2
⚖️ Mevzuat ve YÖK YÖK Yönetmeliği'nin kurumlar arası yatay geçişte minimum başarı puanını düzenleyen maddesi. Minimum 100 üzerinden 60 (2.00/4.00) puan şart koşar.
⚖️ Mevzuat: YÖK Yatay Geçiş Yönetmeliği Madde 11, 2. fıkra
Madde 6/4
⚖️ Mevzuat ve YÖK YÖK Yönetmeliği'nin açıköğretimden örgün eğitime geçişi düzenleyen maddesi. 28 Şubat 2026 değişikliği ile başarı puanı barajı 80/100'den 90/100 (3.60/4.00)'e yükseltilmiştir.
⚖️ Mevzuat: YÖK Yönetmeliği Madde 6, 4. fıkra (28 Şubat 2026 değişikliği)
Ek Madde 1
⚖️ Mevzuat ve YÖK YÖK Yönetmeliği'ne Eylül 2013'te eklenen ve merkezi yerleştirme yoluyla yatay geçişi düzenleyen ek madde. YKS puanı ile, GPA şartsız, ÖSYM aracılığıyla yapılır.
⚖️ Mevzuat: YÖK Yönetmeliği Ek Madde 1 (2013)
Senato Kararı
⚖️ Mevzuat ve YÖK Üniversite Senatosu'nun yatay geçiş kontenjanları, ek şartlar ve özel uygulamaları belirleyen kararı. Her üniversite kendi senato kararıyla yatay geçiş yönergesi yayımlar.
Günlük: Üniversite kararı
Yönetim Kurulu Kararı (YKK)
⚖️ Mevzuat ve YÖK Üniversitenin Yönetim Kurulu'nun yatay geçiş başvurularına ilişkin verdiği karar. Asıl/yedek liste belirleme, itiraz değerlendirme YKK ile yapılır.
Günlük: YK kararı
Resmi Gazete
⚖️ Mevzuat ve YÖK Türkiye Cumhuriyeti'nin resmi yayın organı. YÖK Yönetmeliği değişiklikleri Resmi Gazete'de yayımlandığı tarihte yürürlüğe girer.
Örnek: resmigazete.gov.tr — 28 Şubat 2026 sayılı RG yatay geçiş değişiklikleri
YÖK Atlas
⚖️ Mevzuat ve YÖK YÖK'ün Türkiye yükseköğretim sisteminin kapsamlı veritabanı. Üniversite, fakülte, bölüm, kontenjan, taban puan, akredite program bilgilerini içerir. Yatay geçiş hedef üniversite araştırmasında temel kaynak.
Örnek: yokatlas.yok.gov.tr
Hazırlık Sınıfı
🎓 Eğitim Sistemi İngilizce eğitim veren programların ön lisans/lisans öncesi 1 yıl süren yabancı dil eğitimi. Hazırlık sınıfı öğrencileri yatay geçiş başvurusu yapamaz; en az 1 akademik dönem ders almış olmak gerekir.
EN: Preparatory Class
⚖️ Mevzuat: YÖK Yönetmeliği Madde 3
Yarıyıl
🎓 Eğitim Sistemi Türk üniversitelerinde bir akademik dönemin adı. Bir akademik yıl iki yarıyıldan oluşur: güz (Ekim-Ocak) ve bahar (Şubat-Haziran).
Günlük: Sömestr / dönem EN: Semester
Akademik Takvim
🎓 Eğitim Sistemi Üniversitenin bir akademik yıl boyunca eğitim, sınav, kayıt, yatay geçiş gibi etkinliklerinin tarihlerini gösteren resmi takvim. Senato tarafından onaylanır.
EN: Academic Calendar
Güz Dönemi
🎓 Eğitim Sistemi Akademik yılın ilk dönemi. Tipik olarak Eylül-Ekim'de başlar, Ocak-Şubat'ta sona erer. Yatay geçiş güz dönemi başvuruları Haziran-Ağustos arasında alınır.
Günlük: Birinci yarıyıl
Bahar Dönemi
🎓 Eğitim Sistemi Akademik yılın ikinci dönemi. Tipik olarak Şubat'ta başlar, Haziran'da sona erer. Yatay geçiş bahar dönemi başvuruları Aralık-Ocak arasında alınır.
Günlük: İkinci yarıyıl
Müfredat
🎓 Eğitim Sistemi Bir programın eğitim planı. Hangi derslerin, hangi yarıyılda, kaç AKTS değerinde alınacağını gösterir. Yatay geçişte ders intibakı için kritik.
Günlük: Eğitim planı / curriculum EN: Curriculum
Çift Anadal Programı (ÇAP)
🎓 Eğitim Sistemi Aktif lisans öğrencisinin paralel olarak ikinci bir lisans programına kayıtlı olması. Mezuniyette iki ayrı diploma alınır. Genelde 3.00/4.00 GANO ile başvurulur.
EN: Double Major Program
⚖️ Mevzuat: YÖK Yatay Geçiş Yönetmeliği
Yan Dal
🎓 Eğitim Sistemi Aktif lisans öğrencisinin asıl bölümü dışında bir alan üzerine yan dal sertifikası alma programı. ÇAP'tan farklı olarak ikinci diploma vermez, sadece sertifika.
EN: Minor Program
DGS (Dikey Geçiş Sınavı)
🛤️ Alternatif Yollar Ön lisans (MYO) mezunlarının lisans programlarına geçiş için ÖSYM tarafından düzenlenen sınav. Yatay geçişten farklı olarak sınavla yapılır ve genelde 3. sınıftan başlanır.
EN: Vertical Transfer Examination
⚖️ Mevzuat: ÖSYM DGS Kılavuzu
Özel Öğrenci Statüsü
🛤️ Alternatif Yollar Bir dönemlik geçici kayıt. Asıl üniversiteye dönmek üzere başka bir üniversitede ders almayı sağlar. Yatay geçiş değildir; mezuniyet için asıl bölümde kalmak gerekir.
Günlük: Misafir öğrencilik
Erasmus Değişim Programı
🛤️ Alternatif Yollar Avrupa Birliği Erasmus+ programı kapsamında 1-2 dönem yurt dışı üniversitede ders alma imkanı. Yatay geçiş değildir; asıl üniversitenin diplomasını almaya devam edersiniz.
EN: Erasmus Exchange Program
YKS (Yükseköğretim Kurumları Sınavı)
🛤️ Alternatif Yollar Türkiye'de yükseköğretime geçiş için ÖSYM tarafından düzenlenen sınav. Yatay geçişin alternatifi olarak yeniden YKS'ye girip farklı bir bölüme yerleşilebilir.
EN: Higher Education Institutions Exam
⚖️ Mevzuat: ÖSYM YKS Kılavuzu
Açıköğretim
🛤️ Alternatif Yollar Anadolu Üniversitesi, İstanbul Üniversitesi ve Atatürk Üniversitesi tarafından sunulan uzaktan eğitim sistemi. Yatay geçiş için açıköğretimden örgüne geçişte 90/100 baraj uygulanır.
EN: Open University
⚖️ Mevzuat: YÖK Yönetmeliği Madde 6/4 (2026)
İkinci Öğretim
🛤️ Alternatif Yollar Akşam saatlerinde yapılan örgün eğitim (gece eğitimi). Birinci öğretimle aynı program, farklı saat. Yatay geçişte standart kurallar uygulanır.
Günlük: Gece eğitimi
Uzaktan Eğitim
🛤️ Alternatif Yollar Online platformlar üzerinden yürütülen eğitim. Yatay geçiş için uzaktan eğitimden örgüne geçişte özel kurallar var (28 Şubat 2026 değişiklikleri ile yurt dışı uzaktan eğitim yasaklandı).
EN: Distance Education
⚖️ Mevzuat: YÖK Yönetmeliği (28 Şubat 2026)
MÜDEK
⚖️ Mevzuat ve YÖK Mühendislik Eğitim Programları Değerlendirme ve Akreditasyon Derneği. Mühendislik programlarına akreditasyon verir. MÜDEK akredite programlar yatay geçişte avantajlıdır (ders intibakı kolay, kamu işlerinde tercih edilir).
EN: MUDEK / Mühendislik Akreditasyon
CGPA (Cumulative GPA)
📊 Not Sistemi ve GPA Uluslararası akademik standart "Cumulative Grade Point Average" — kümülatif not ortalaması. Türkiye'de GANO'nun karşılığıdır. Özellikle yurt dışı transkript ve denklik süreçlerinde karşılaşılır.
EN: Cumulative GPA
İlgili: GANO, GPA
Yatay Geçiş Başarı Puanı
📊 Not Sistemi ve GPA Yatay geçiş değerlendirmesinde kullanılan, GANO + ek kriterlerin (ÖSYM sıralaması, yabancı dil puanı, mülakat) ağırlıklı toplamı. 28 Şubat 2026 değişikliği ile formül güncellenmiştir; her üniversite senato kararıyla detayını belirler.
Günlük: Yatay geçiş skor
⚖️ Mevzuat: YÖK Yönetmeliği (28 Şubat 2026 değişikliği)
Senato Belirlediği Baraj
📊 Not Sistemi ve GPA YÖK minimum (kurumlar arası 60/100) üzerinde, üniversite senatosunun yatay geçiş için belirlediği daha yüksek GANO eşiği. Premium üniversitelerde 80/100 (3.20/4.00) ila 90/100 (3.60/4.00) arası olabilir.
Örnek: ODTÜ Bilgisayar Müh. yatay geçiş senato barajı: 3.40/4.00 (85/100)
AKTS Eşdeğerlik
📊 Not Sistemi ve GPA İki dersin AKTS kredisi açısından eşdeğer kabul edilmesi. Ders intibakında %70+ AKTS örtüşmesi tipik kabul kriteridir. Yurt dışından gelen derslerde ECTS dönüşümü kullanılır.
EN: ECTS Equivalence
İlgili: AKTS, Ders İntibakı
ECTS Label
📊 Not Sistemi ve GPA European Credit Transfer System (Avrupa Kredi Transfer Sistemi) sertifikası. Avrupa Yükseköğretim Alanı standardına uygun program akreditasyonu. ECTS Label sahibi programlardan yatay geçişte AKTS dönüşümü kolay olur.
EN: European Credit Transfer System Label
Çift Diploma Programı (Double Degree)
🔀 Yatay Geçiş Yöntemleri İki ayrı üniversitenin (genelde biri Türkiye, diğeri yurt dışı) birlikte yürüttüğü program. Mezunlar iki üniversitenin diplomasını alır. Yatay geçişten farklı; başlangıçta tercihle girilir.
EN: Double Degree Program
Örnek: Boğaziçi ↔ SUNY Binghamton, ODTÜ ↔ Manchester
Joint Degree (Ortak Diploma)
🔀 Yatay Geçiş Yöntemleri İki üniversitenin tek ortak diploma verdiği program. Çift diplomadan farklı: tek diploma, iki kurum imzalı. Türkiye'de henüz yaygın değil; özel programlarda görülür.
EN: Joint Degree Program
Online Eğitimden Örgüne Geçiş Yasağı
🔀 Yatay Geçiş Yöntemleri 28 Şubat 2026 YÖK değişikliği ile yurt dışı online (uzaktan) eğitim programlarından Türkiye örgün programlara yatay geçiş yasaklandı. Açıköğretim hariç tüm uzaktan eğitim formatları kapsanır.
⚖️ Mevzuat: YÖK Yönetmeliği (28 Şubat 2026 değişikliği)
ÖSYM Yerleştirmeli Yatay Geçiş
🔀 Yatay Geçiş Yöntemleri Merkezi yerleştirme yatay geçişin resmi adı (Ek Madde 1). ÖSYM tarafından YKS puanı esas alınarak yapılır; üniversite senatosu kontenjanı belirler ama yerleştirme ÖSYM yapar.
Günlük: Ek Madde 1 / merkezi yerleştirme
⚖️ Mevzuat: YÖK Ek Madde 1 (2013)
Asıl Liste
📝 Başvuru ve Süreç Yatay geçiş başvurusu kabul edilen adayların açıklanan listesi. Asıl listede yer alanlar belirlenen tarih aralığında kayıt yaptırmazsa yedek listeden sıralı kayıt başlar.
Günlük: Kabul listesi
İlgili: Yedek Liste
Akademik Yıl Kayıt
📝 Başvuru ve Süreç Yatay geçiş kabul aldıktan sonra yeni üniversiteye yapılan kayıt işlemi. Kayıt evrakları, harç ödemesi, öğrenci kimliği alımı süreçlerini içerir. Kayıt yapılmazsa kabul iptal edilir.
Günlük: Yeni üniversite kaydı
Erken Başvuru
📝 Başvuru ve Süreç Bazı üniversitelerin standart başvuru tarihinden 1-2 ay önce açtığı erken değerlendirme penceresi. Yüksek GANO'lu adaylara öncelik tanınır. Tüm üniversiteler erken başvuru sunmaz.
EN: Early Application
Online Başvuru Sistemi
📝 Başvuru ve Süreç Üniversitenin yatay geçiş başvurularını aldığı dijital portal. Belge yükleme, form doldurma, başvuru ücreti ödeme tek platformda yapılır. e-Devlet entegrasyonu yaygındır.
Günlük: Başvuru portali
Belge Yükleme
📝 Başvuru ve Süreç Online başvuru sisteminde transkript, öğrenci belgesi, ders içerikleri gibi belgelerin PDF olarak yüklenmesi. Genelde 5MB dosya boyut sınırı, JPG/PDF format kabulü vardır.
EN: Document Upload
Mülakat (Yatay Geçiş)
📝 Başvuru ve Süreç Bazı üniversitelerin (mimarlık, sahne sanatları, bazı tıp fakülteleri) yatay geçişte uyguladığı sözlü değerlendirme. Akademik motivasyon, hedef program uyumu, genel kültür sorgulanır.
EN: Interview
Komisyon Toplantısı
📝 Başvuru ve Süreç Yatay geçiş komisyonunun başvuruları değerlendirdiği resmi toplantı. GANO sıralaması, ders intibak öngörüsü, kontenjan analizi yapılır. Genelde 2-3 saat sürer; tutanağa bağlanır.
Günlük: Değerlendirme toplantısı
Akademik Takvim Çakışması
📝 Başvuru ve Süreç Eski ve yeni üniversitenin akademik takvimlerinin uyuşmazlığı. Örn. eski üni güz dönemini Ocak'ta bitirir, yeni üni Şubat ortasında bahar başlar — geçiş penceresi 4-6 hafta. Stratejik planlama gerektirir.
Günlük: Takvim uyuşmazlığı
e-İmzalı Belge
📄 Belgeler e-Devlet üzerinden alınan, dijital imzayla onaylanmış resmi belge. Yatay geçiş başvurularında e-İmzalı transkript ve öğrenci belgesi geçerlidir; noter tasdikine gerek kalmaz.
EN: e-Signed Document
Noter Tasdik
📄 Belgeler Belgenin aslına uygun olduğunu noter tarafından onaylama. Yurt dışı belgeler ve bazı vakıf üniversiteleri için zorunlu olabilir. Tasdik ücreti 200-500 TL arası, e-imza ile çoğu durumda muafiyet vardır.
EN: Notary Certification
Diploma Eki
📄 Belgeler Diplomayla birlikte verilen, ders müfredatı + AKTS + akademik notları detaylı gösteren standart Avrupa belgesi. Yurt dışı geçişlerde + bazı premium yatay geçişlerde istenir.
EN: Diploma Supplement
Erasmus Learning Agreement
📄 Belgeler Erasmus değişim öğrencisinin alacağı dersleri ve AKTS'lerini önceden belirleyen anlaşma. Erasmus dönüşü sonrası yatay geçiş yapacaklar için ders intibakı kolaylaştırır.
EN: Erasmus Learning Agreement
Disiplin Cezası Affı
📄 Belgeler YÖK'ün belirli dönemlerde çıkardığı, geçmişteki bazı disiplin cezalarını silen düzenleme. Aff almış cezalar yatay geçişte engel teşkil etmez; mevcut belgede "ceza yok" ibaresi geçer.
Günlük: Disiplin affı
28 Şubat 2026 Yönetmelik Değişikliği
⚖️ Mevzuat ve YÖK Resmi Gazete'de 28 Şubat 2026 tarihinde yayımlanan ve YÖK Yatay Geçiş Yönetmeliği'nde 7 önemli değişiklik getiren düzenleme. Açıköğretimden örgüne baraj 90, alt sınıfa geçiş yasak, yurt dışı uzaktan eğitim yasak gibi maddeler içerir.
⚖️ Mevzuat: Resmi Gazete 28 Şubat 2026
Madde 4 (Kontenjan)
⚖️ Mevzuat ve YÖK YÖK Yönetmeliği'nin yatay geçiş kontenjanlarını düzenleyen maddesi. Programın toplam kontenjanının %5-10'u kurumlar arası, %30'una kadar merkezi yerleştirme kontenjanı belirler.
⚖️ Mevzuat: YÖK Yönetmeliği Madde 4
Madde 5 (Kurum İçi)
⚖️ Mevzuat ve YÖK YÖK Yönetmeliği'nin kurum içi yatay geçişi düzenleyen maddesi. Aynı üniversitede bölüm değiştirme şartlarını ve senato yetkisini tanımlar.
⚖️ Mevzuat: YÖK Yönetmeliği Madde 5
Madde 8 (Başvuru)
⚖️ Mevzuat ve YÖK YÖK Yönetmeliği'nin yatay geçiş başvuru sürecini düzenleyen maddesi. Başvuru tarihleri, ilan, belge listesi, online başvuru gibi konular bu maddede tanımlanır.
⚖️ Mevzuat: YÖK Yönetmeliği Madde 8
Madde 10 (İntibak)
⚖️ Mevzuat ve YÖK YÖK Yönetmeliği'nin ders intibak (eşdeğerlik + muafiyet) sürecini düzenleyen maddesi. Komisyon yetkisi, AKTS dönüşümü, sınıf düşürme kuralları bu maddeye dayanır.
⚖️ Mevzuat: YÖK Yönetmeliği Madde 10
ÖSYM Yerleştirme
🎓 Eğitim Sistemi Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezi tarafından yapılan üniversite yerleştirme sistemi. YKS puanı + tercih sıralaması ile öğrenciler bölüme yerleştirilir. Merkezi yerleştirme yatay geçiş de ÖSYM tarafından yürütülür.
EN: OSYM Placement System
Tercih Sıralaması
🎓 Eğitim Sistemi YKS'ye giren adayın tercih ettiği bölümleri öncelik sırasına göre listelemesi. Yatay geçişte de paralel başvurularda mantıken benzer sıralama yapılır.
Günlük: Tercih listesi
Ek Yerleştirme
🎓 Eğitim Sistemi ÖSYM'nin asıl yerleştirme sonrası boş kalan kontenjanlar için yaptığı ikinci yerleştirme. Genelde Eylül sonu - Ekim başında olur. Yatay geçişte Aralıklı kullanılır.
EN: Additional Placement
Lisans Programı
🎓 Eğitim Sistemi 4 yıl süren (bazı bölümlerde 5-6 yıl) yükseköğretim programı. 240 AKTS kredilik dersleri içerir. Yatay geçiş çoğunlukla lisans programları arasında yapılır.
EN: Bachelor's / Undergraduate Degree
Önlisans (MYO)
🎓 Eğitim Sistemi Meslek Yüksekokullarında verilen 2 yıllık (120 AKTS) yükseköğretim programı. Önlisans mezunları DGS ile lisansa, yatay geçişle önlisans bölümleri arası geçiş yapabilir.
EN: Associate Degree
İlgili: DGS
Yüksek Lisans (Tezli/Tezsiz)
🎓 Eğitim Sistemi Lisans sonrası 2 yıllık akademik program. Tezli (akademik kariyere açılır) veya tezsiz (uygulama odaklı) olabilir. Yatay geçişten farklı; lisansüstü programlar arasında geçiş ALES + dil puanıyla olur.
EN: Master's Degree
İlgili: ALES
Doktora (PhD)
🎓 Eğitim Sistemi Yüksek lisans sonrası 4-6 yıllık akademik program. Akademik kariyer için zorunlu. Yatay geçiş sistemi doktora programlarında uygulanmaz; kabul + transfer sistemi farklıdır.
EN: Doctoral Program / PhD
Erasmus+
🎓 Eğitim Sistemi Avrupa Birliği'nin yükseköğretim, mesleki eğitim ve gençlik alanlarında değişim ve hareketlilik programı. 2014'te Erasmus + Comenius + Leonardo birleştirilerek oluşturuldu. Yatay geçiş değildir; geçici değişim sağlar.
EN: Erasmus+ Programme
BUDDY Programı
🛤️ Alternatif Yollar Yeni gelen öğrencilere (yatay geçiş, Erasmus, mübadele) yardım eden mevcut öğrenci eşleştirme programı. Üniversite uyum sürecini hızlandırır. Çoğu büyük üniversitede uygulanır.
EN: BUDDY Program
ÇAP Sertifikası
🛤️ Alternatif Yollar Çift Anadal Programı'nın başarıyla tamamlanması durumunda verilen ikinci diploma. Asıl bölümle birlikte iki ayrı lisans diplomasına sahip olunur.
Günlük: Çift anadal diploması
Yandal Sertifikası
🛤️ Alternatif Yollar Yan dal programının tamamlanması durumunda verilen sertifika. Diploma değildir, ek alan uzmanlığı gösterir. ÇAP'tan daha hafif yük (genelde 18 AKTS).
Günlük: Minor sertifikası
Mevlana Programı
🛤️ Alternatif Yollar YÖK'ün Erasmus+ benzeri uluslararası değişim programı. Türkiye + dünya üniversiteleri arasında öğrenci/öğretim üyesi değişimi. Yatay geçiş değil, 1-2 dönem değişim.
Günlük: Mevlana Değişim
Farabi Programı
🛤️ Alternatif Yollar Türkiye iç değişim programı. Bir Türk üniversitesinden başka bir Türk üniversitesine 1-2 dönem geçici geçiş. Yatay geçiş değil, geri dönüş zorunlu.
Günlük: Farabi Değişim