Tourette Sendromu (Tik Bozukluğu) Öğrenci BEP

1. ÖĞRENCİ KİMLİK BİLGİLERİ (Anonim Örnek)

Adı Soyadı: M.E. (anonim), Sınıf: 6/A, Tanı: Tourette Sendromu (motor + vokal tikler, DSM-5 F95.2). Tanı yaşı: 8. RAM Rapor: 2025-09-10. Çocuk-ergen psikiyatristi + nörolog takipli. İlaç: Düşük doz antipsikotik (gerekirse).

2. RAM RAPORU ÖZETİ

• ▸ Tanı: Tourette Sendromu (kronik motor + vokal tikler)
• ▸ Şiddet: Orta
• ▸ Eş tanı: DEHB (sık), OKB (bazen)
• ▸ IQ: WISC 110 (normal-üst)
• ▸ Tedavi: CBIT (Comprehensive Behavioral Intervention for Tics) + ilaç (gerekirse)
• ▸ Sosyal: Akran zorbalığı riski yüksek (tikler nedeniyle)
• ▸ Eş tanı anksiyete (akademik + sosyal)
• ▸ Öneriler: BEP + sınıf farkındalık + akademik uyarlama + akran zorbalık sıfır tolerans + klinik koordinasyon

3. TOURETTE NEDIR — BİLİM

• ▸ 🧠 TOURETTE SENDROMU:
• ▸
• ▸ • Nörogelişimsel bozukluk
• ▸ • Motor + vokal tikler (istemsiz)
• ▸ • 5-18 yaş başlangıç
• ▸ • Genellikle ergenlikte azalır
• ▸ • %1 yaygınlık (erkek 4 kat fazla)
• ▸
• ▸ YAYGIN BELİRTİLER:
• ▸ • Motor tikler: göz kırpma + boyun bükme + omuz silkme
• ▸ • Vokal tikler: hırıltı + boğaz temizleme + ses çıkarma
• ▸ • Karmaşık tikler: hareket dizisi
• ▸ • Coprolalia (küfür tik) NADİR (%10)
• ▸
• ▸ TIK ÖZELLİKLERİ:
• ▸ • İstemsiz (kontrol edilemiyor)
• ▸ • Stresle artar
• ▸ • Konsantrasyon sırasında azalır
• ▸ • Uyku sırasında durur

4. MEVCUT PERFORMANS DÜZEYİ

• ▸ AKADEMİK:
• ▸ • Yaşıt seviyesi (etkilenmemiş)
• ▸ • Konsantrasyon güçlüğü (DEHB eş tanı varsa)
• ▸ • Sınav stres artırır → tik artar
• ▸
• ▸ SOSYAL:
• ▸ • Akran arkadaşlık iyi (1-2 yakın)
• ▸ • Akran zorbalığı + alay yaygın
• ▸ • Sınıf önünde tik utancı
• ▸
• ▸ DUYGUSAL:
• ▸ • Anksiyete + öz değer düşüklüğü
• ▸ • Tikler "kontrol edemiyorum" hayal kırıklığı
• ▸ • Eş tanı OKB (bazen)
• ▸
• ▸ FİZİKSEL:
• ▸ • Tik sonrası kas yorgunluğu
• ▸ • Vokal tik için boğaz ağrısı
• ▸ • Yorgunluk + uyku problemleri

5. UZUN ERİMLİ HEDEF (1 Yıl)

• ▸ TIK YÖNETIM:
• ▸ • CBIT + farkındalık + yer değişim teknikleri
• ▸ • Stres yönetim + tik azaltma
• ▸
• ▸ AKADEMİK:
• ▸ • Yaşıt seviyesi sürdürme
• ▸ • Sınav kaygısı azaltma
• ▸
• ▸ SOSYAL:
• ▸ • Akran zorbalığı önleme + müdahale
• ▸ • Sınıf önünde özgüven
• ▸ • Akran arkadaşlık pekiştirme
• ▸
• ▸ DUYGUSAL:
• ▸ • Tourette farkındalık + kabul
• ▸ • Öz değer + olumlu kimlik
• ▸ • Anksiyete yönetim

6. ÖĞRETİM UYARLAMALARI

• ▸ SINIFTA:
• ▸ • Tiklerin yok sayma (öğretmen + akran)
• ▸ • Tik için ayrılma izni (gerekirse mola)
• ▸ • Sınıf önünde sunum zorlamama
• ▸ • Sözlü cevap için alternatif (yazılı)
• ▸ • Sessiz oda + sınav (rahatlık)
• ▸
• ▸ SINAV:
• ▸ • Ek %25 süre
• ▸ • Sessiz oda
• ▸ • Tik için mola izinli
• ▸ • Vokal tik durumunda sessiz alan
• ▸
• ▸ BEDEN EĞİTİMİ:
• ▸ • Yorgunluk dikkat (tik artırır)
• ▸ • Hafif aktivite OK
• ▸ • Stres azaltıcı (yararlı)
• ▸
• ▸ YAZIM:
• ▸ • El kası tikleri varsa klavye

7. SINIF FARKINDALIK + AKRAN ZORBALIK ÖNLEME

• ▸ 🌟 SINIF EĞİTİMİ (öğrenci onayı ile):
• ▸
• ▸ • Tourette = NÖROLOJİK durum (komik DEĞİL)
• ▸ • Tikler İSTEMSİZ
• ▸ • Akran alay + taklit YASAK
• ▸ • Sıradan davranma + dahil etme
• ▸ • Akran arkadaşlık önemli
• ▸
• ▸ 🏆 ÜNLÜ TOURETTE LİLER:
• ▸ • Tim Howard (kaleci)
• ▸ • Billie Eilish (müzisyen)
• ▸ • Dr. Samuel Johnson (yazar)
• ▸ • Wolfgang Amadeus Mozart (besteci — bazı kaynaklar)
• ▸
• ▸ 🛡️ SIFIR TOLERANS:
• ▸ • Akran alay = hemen müdahale
• ▸ • Coprolalia (küfür tik) sıradan davranma
• ▸ • Tiklerin görmezden gelinmesi

8. EKİP KOORDİNASYONU

• ▸ OKUL:
• ▸ • Sınıf öğretmeni: Günlük gözlem
• ▸ • Branş öğretmenleri: Uyarlama + farkındalık
• ▸ • Rehber öğretmen: Sosyal + duygusal
• ▸ • Özel eğitim öğretmeni (gerekirse): Uzman destek
• ▸
• ▸ KLİNİK:
• ▸ • Çocuk-ergen psikiyatristi: 3-6 aylık
• ▸ • CBIT (Behavioral) terapisti
• ▸ • Klinik psikolog (anksiyete + OKB için)
• ▸
• ▸ AİLE:
• ▸ • Sevgi + sabır
• ▸ • Tikleri komik DEĞIL
• ▸ • Stres azaltma
• ▸ • Tedavi uyum
• ▸
• ▸ STK:
• ▸ • Tourette Sendromu Derneği destek
• ▸ • Online destek grupları