EDWARDS SENDROMU (TRİZOMİ 18) KOMPLEKS BEP
Hazırlayan: Rehber Panda — Örnek Şablon
Eğitim Öğretim Yılı: 2025-2026
1. ÖĞRENCİ KİMLİK + DURUM
Adı: E.T. (anonim), Sınıf: Özel Eğitim Sınıfı 3. Tanı: Trizomi 18 (Edwards Sendromu — kısmi/mozaik form, daha hafif fenotip). Çoklu konjenital anomali. Genetik tanı doğumda. Bilişsel ciddi gelişim geriliği. Tıbbi sürekli takip. Bu BEP yaşam kalitesi + aile destek + sınırlı potansiyel maksimize odaklı. RAM Rapor: 2025-09-08.
2. EDWARDS SENDROMU NEDIR?
- ▸ 🧬 EDWARDS SENDROMU:
- ▸
- ▸ TANIM:
- ▸ • Trizomi 18 (18. kromozom 3 kopya)
- ▸ • 1960 Edwards tanımladı
- ▸ • Çoklu konjenital anomali
- ▸ • 5.000-8.000 doğumda 1
- ▸ • Kız:erkek = 3:1
- ▸
- ▸ TİPLER:
- ▸
- ▸ 🔴 TAM TRİZOMİ (en yaygın):
- ▸ • Tüm hücreler etkilenmiş
- ▸ • Şiddetli fenotip
- ▸ • %50+ bebek doğum öncesi kayıp
- ▸ • Yaşayanların %90+ ilk yılda kayıp
- ▸ • Pratikte 5+ yaş çok nadir
- ▸
- ▸ 🟠 KISMI TRİZOMİ:
- ▸ • 18. kromozomun bir bölümü 3 kopya
- ▸ • Daha hafif fenotip
- ▸ • Yaşam beklentisi uzun
- ▸
- ▸ 🟡 MOZAİK TRİZOMİ:
- ▸ • Bazı hücreler trizomi, diğerleri normal
- ▸ • En hafif tip
- ▸ • Yaşam beklentisi ortalama
- ▸
- ▸ KARAKTERİSTİK:
- ▸ • Karakteristik yüz (dar yüz + küçük çene)
- ▸ • Düşük + şekilsiz kulaklar
- ▸ • Yumruk gibi yapılmış el (parmak üst üste)
- ▸ • Çapraz ayaklar
- ▸ • Küçük baş
- ▸ • Düşük doğum ağırlığı
- ▸
- ▸ TIBBI:
- ▸ • Konjenital kalp hastalığı (%90)
- ▸ • Solunum sorunu
- ▸ • Beslenme zorluğu (G-tüp gerekebilir)
- ▸ • Nöbet riski
- ▸ • İskelet anomali
- ▸ • Böbrek anomalisi
- ▸ • Bağırsak sorunu
- ▸
- ▸ BİLİŞSEL:
- ▸ • Şiddetli zihinsel yetersizlik
- ▸ • Sözel iletişim sınırlı/yok
- ▸ • Hareket sınırlı
- ▸ • Duyusal tepki bazen var
- ▸ • Müzik + dokunma + sıcaklık tepki
3. EĞİTİM PROGRAMI — KALİTE ODAKLI
- ▸ 🎯 ÖZGÜN YAKLAŞIM:
- ▸
- ▸ KLASIK AKADEMİK HEDEF YOK
- ▸ YAŞAM KALİTESİ ODAĞI
- ▸
- ▸ EĞİTİM HEDEFLERİ:
- ▸
- ▸ ✅ DUYUSAL UYARIM:
- ▸ • Müzik (klasik + Türk klasik)
- ▸ • Dokunma materyalleri
- ▸ • Sıcak + soğuk
- ▸ • Aromaterapi (rıza)
- ▸ • Renk + ışık
- ▸
- ▸ ✅ TEMEL İLETİŞİM:
- ▸ • Anne + tanıdık ses tanıma
- ▸ • Göz teması (mümkünse)
- ▸ • Gülümseme + tepki
- ▸ • Resim/sembol kartlar (PECS basit)
- ▸
- ▸ ✅ FİZİKSEL:
- ▸ • Pozisyon değişimi (bası yarası önle)
- ▸ • Pasif egzersiz
- ▸ • Eklem hareketi
- ▸ • Solunum egzersizleri
- ▸ • Refleks gelişimi
- ▸
- ▸ ✅ SOSYAL:
- ▸ • Akran varlığı (1-2 öğrenci)
- ▸ • Öğretmen + aile sevgi
- ▸ • Müzik + dans (pasif izleme)
- ▸ • Sınıf aitlik duygusu
- ▸
- ▸ GÜNLÜK PROGRAM:
- ▸
- ▸ • Sabah uyarım (10 dk)
- ▸ • Müzik seansı (15 dk)
- ▸ • Mola + dinlenme
- ▸ • Beslenme (tıbbi yöntem)
- ▸ • Pozisyon değişim
- ▸ • Sosyal etkileşim (10 dk)
- ▸ • Pasif egzersiz (10 dk)
- ▸ • Mola
- ▸
- ▸ SÜRE:
- ▸ • Günde 2-4 saat (çocuğun toleransına göre)
- ▸ • Yorgunluk anında bitir
- ▸ • Tıbbi durum öncelik
4. ORTAM
- ▸ 🏫 ÖZEL ALAN:
- ▸
- ▸ ÖZEL EĞİTİM SINIFI:
- ▸ • Sessiz + sakin
- ▸ • Konfor (sıcaklık + hava)
- ▸ • Tıbbi ekipman güvenli
- ▸ • Acil çıkış
- ▸ • Hijyen
- ▸
- ▸ EKİPMAN:
- ▸ • Özel oturma + yatma
- ▸ • Aspiratör (sekresyon)
- ▸ • Oksijen tüpü
- ▸ • Pulse oksimetre
- ▸ • Acil ilaç
- ▸ • Beslenme ekipman
- ▸
- ▸ PERSONEL:
- ▸ • Özel eğitim öğretmeni
- ▸ • Birebir destek personeli
- ▸ • Okul hemşire
- ▸ • Veli refakatçi (özel durum)
- ▸
- ▸ EVDE EĞİTİM ALTERNATİF:
- ▸ • Sağlık çok zayıfsa
- ▸ • MEB Evde Eğitim Yönetmeliği
- ▸ • Öğretmen ev ziyareti haftada 2-3
- ▸ • Aile birincil eğitici
5. AİLE DESTEK
- ▸ 💚 AİLE — KRITIK:
- ▸
- ▸ PSİKOLOJİK:
- ▸ • Trizomi 18 = uzun yas süreci
- ▸ • Aile psikolojik destek ŞART
- ▸ • Kardeş etkisi (psikolojik)
- ▸ • Anne baba ilişkisi
- ▸ • Aile + STK destek grupları
- ▸
- ▸ PRATİK:
- ▸ • Tıbbi tedavi koordinasyonu
- ▸ • Akademik eğitim (sınırlı)
- ▸ • Bakım eğitimi (aile)
- ▸ • Maddi destek (SGK + engelli)
- ▸
- ▸ ETIK + YAŞAM SONU:
- ▸
- ▸ ⚠️ HASSAS:
- ▸ • Yaşam süresi tahmin edilebilir değil
- ▸ • Aile + tıbbi ekip kararlar
- ▸ • Palyatif yaklaşım
- ▸ • Kalite > süre
- ▸ • "DNR" + tedavi sınırı (aile + hekim)
- ▸
- ▸ OKUL OLARAK:
- ▸ • Tıbbi kararlara karışmaz
- ▸ • Eğitim + sevgi sağlar
- ▸ • Aile yas süreci destek (kayıp olursa)
- ▸ • Anma + saygı
- ▸
- ▸ STK:
- ▸ • SOFT — Türkiye Trizomi Aileleri
- ▸ • TRİZOMİ Aileleri Derneği
- ▸ • LÖSEV benzer destek modeli
- ▸ • Hospis hizmetleri
6. EKİP
- ▸ OKUL:
- ▸ • Özel eğitim öğretmeni (primer)
- ▸ • Rehber öğretmen koordinatör
- ▸ • Okul hemşire (tıbbi)
- ▸ • Birebir destek personeli
- ▸ • Yardımcı personel (tahliye)
- ▸
- ▸ TIBBI:
- ▸ • Pediatri
- ▸ • Pediatrik kardiyolog
- ▸ • Pediatrik nöroloji
- ▸ • Genetik uzmanı
- ▸ • Çocuk göğüs hastalıkları
- ▸ • Beslenme uzmanı
- ▸ • Fizyoterapi
- ▸ • Konuşma terapisti
- ▸ • Palyatif uzman
- ▸
- ▸ AİLE + SOSYAL:
- ▸ • Aile (birincil)
- ▸ • Kardeşler (psikolojik)
- ▸ • Soft Türkiye
- ▸ • Trizomi STK
- ▸ • Sosyal hizmet uzmanı
- ▸ • Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü
- ▸ • Engelli aylığı + evde bakım
7. ETIK + İNSANI BAKIŞ
- ▸ 🌟 İNSAN OLARAK:
- ▸
- ▸ TRİZOMİ 18 OLAN ÇOCUK:
- ▸ • Tam insan
- ▸ • Tam haklar
- ▸ • Saygı + sevgi hakkı
- ▸ • Kalite yaşam hakkı
- ▸ • Anne + baba + kardeş sevgisi
- ▸
- ▸ YAŞAM:
- ▸ • Süre değil kalite
- ▸ • Sevgi + dokunma + müzik
- ▸ • Aile bağı kritik
- ▸ • Acı önleme
- ▸ • Konfor önemli
- ▸
- ▸ OKUL:
- ▸ • "Eğitilemez" YASAK ifade
- ▸ • "Yaşamaya değmez" YASAK
- ▸ • "Tıbbi vaka" değil ÖĞRENCİ
- ▸ • Birey saygısı
- ▸ • Sınıf akran aitlik
- ▸
- ▸ KAYIP DURUMUNDA:
- ▸ • Aile yas süreci destek
- ▸ • Sınıf anma (aile rızası)
- ▸ • Akran çocuk anlama (yaş uygun)
- ▸ • Profesyonel destek