HMGS Anayasa Hukuku Rehberi
HMGS Anayasa Hukuku Önemi
HMGS sınavında Anayasa Hukuku 8-10 soru arası ağırlık. 5 puan ortalama, doğru cevaplar puan farkı yaratıyor. Türk anayasa sistemi (1982 Anayasası + 2017 başkanlık değişiklikleri) iyi anlaşılmalı. Anayasa Mahkemesi içtihatları sık soru kaynağı.
1982 Anayasası Temel Yapısı
177 madde + 16 geçici madde. 7 bölüm: Genel esaslar (1-11), Temel haklar ve ödevler (12-74), Cumhuriyetin temel organları (75-160), Mali ve ekonomik hükümler (161-173), Çeşitli hükümler (174-177), Geçici hükümler, Son hükümler. 2017 değişiklikleri: Başkanlık sistemi, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi, milletvekili sayısı 600.
Temel Haklar ve Ödevler
Madde 12-74. Kişi hakları (yaşama, kişi dokunulmazlığı, özel hayat, konut). Sosyal-ekonomik haklar (eğitim, sağlık, çalışma, sosyal güvenlik). Siyasi haklar (oy hakkı, siyasi parti, dilekçe). Sınırlama: Madde 13 (kanunla sınırlanabilir + Anayasa ölçütlerine uygun). Olağanüstü hal Madde 15. Yabancı hak ve özgürlükler Madde 16.
Devlet Teşkilatı
YASAMA (TBMM): 600 milletvekili, 5 yıl görev. Kanun yapma + bütçe onaylama + denetim. YÜRÜTME: Cumhurbaşkanı (2017 sonrası başkanlık sistemi) 5 yıl, 2 dönem üst sınır. Bakanlar Kurulu yok — Cumhurbaşkanı yardımcıları + bakanlar. YARGI: Yüksek mahkemeler — Anayasa Mahkemesi + Yargıtay + Danıştay + Sayıştay + Uyuşmazlık Mahkemesi.
Anayasa Mahkemesi
Madde 146-153. 15 üye, 12 yıl görev (Cumhurbaşkanı + TBMM seçer). YETKİ: 1. Norm denetimi (kanun + KHK + Anayasa\'ya uygunluk), 2. Yüce divan (üst düzey memur cezai yargılama), 3. Siyasi parti kapatma, 4. Bireysel başvuru (2010+ — temel hak ihlali). Bireysel başvuru kararları sık HMGS sorusu.
Yüksek Mahkemeler Genel
Yargıtay (Madde 154): Genel mahkemelerin temyiz mercii, 22 daire. Danıştay (Madde 155): İdari yargı temyiz mercii, 12 daire. Sayıştay (Madde 160): Devlet harcamaları denetimi. Anayasa Mahkemesi (Madde 146-153): Anayasa\'ya uygunluk + bireysel başvuru. Uyuşmazlık Mahkemesi (Madde 158): Yargı yolları arasındaki uyuşmazlıkları çözer.
Sınav Stratejisi
1. 1982 Anayasası madde ezberleme — kritik (özellikle Madde 1-16 ve 138-160). 2. 2017 değişiklikleri ek olarak çalış (Madde 101-104 + cumhurbaşkanlığı kararnamesi). 3. AYM bireysel başvuru kararları takip et (anayasa.gov.tr). 4. ÇIKMIŞ SORULAR: son 5 yıl HMGS sorularını çöz. 5. Anayasa Hukuku ders kitabı (Gözler veya Özbudun) referans.
Dikkat: Anayasa değişiklikleri dinamik. 2017 başkanlık sistemi + 2019 yargı reformları + 2020+ AYM içtihatları takip edilmeli. Güncel mevzuat için mevzuat.gov.tr.