📚
TYT Türkçe Ders Notları
YKS TYT Türkçe için 22 konunun özet notları, formüller ve sık yapılan hatalar.
01
Sözcükte Anlam
- • Gerçek anlam: Sözcüğün ilk akla gelen, temel anlamıdır
- • Yan anlam: Temel anlama bağlı olarak kazanılan yeni anlamdır (ayak kelimesinin sandalye ayağı anlamı)
- • Mecaz anlam: Benzetme veya ilgi yoluyla temel anlamdan tamamen ayrılır
- +1 madde daha
Yüksek 3-4 soru
02
Söz Öbekleri
- • Atasözleri: Uzun deneyim ve gözlemlere dayalı, öğüt verici, anonim sözlerdir
- • Deyimler: Kalıplaşmış, genellikle mecaz anlamlı söz öbekleridir
- • İkilemeler: Aralarında ilgi bulunan iki sözcüğün yan yana kullanılmasıdır
- +1 madde daha
Yüksek 2-3 soru
03
Sözcük Öbekleri (Kelime Grupları)
- • Sözcük öbeği (kelime grubu): En az iki sözcükten oluşan, yapı ve anlam bütünlüğü olan birimlerdir
- • Tamlamalar: İsim tamlaması (aitlik), sıfat tamlaması (niteleme/belirtme)
- • Fiilimsi öbekleri: İsim-fiil, sıfat-fiil ve zarf-fiil grupları
- +1 madde daha
Yüksek 2-3 soru
04
Cümlede Anlam
- • Neden-sonuç: "için, diye, -den dolayı" edatlarıyla kurulur, neden gerçekleşmiştir
- • Amaç-sonuç: "için, üzere, diye" ile kurulur, amaç henüz gerçekleşmemiştir
- • Öznel anlatım: Kişisel duygu ve yorum içerir
- +4 madde daha
Yüksek 4-5 soru
05
Paragrafta Anlam
- • Paragraf soruları TYT Türkçe'nin yaklaşık %60-70'ini oluşturur - en kritik konu!
- • Öyküleyici: Olay anlatımı, kişi-mekân-zaman unsurları, fiiller yoğun
- • Betimleyici: Görüntü ön planda, beş duyu, sıfatlar yoğun
- +3 madde daha
Kritik 20-22 soru
06
Paragrafın Yapısı
- • Paragraf: Tek bir konu etrafında bir araya gelmiş cümleler topluluğu
- • Konu: Paragrafta üzerinde durulan düşünce, "Ne hakkında?" sorusuna cevap
- • Ana düşünce: Yazarın asıl vermek istediği mesaj, "Ne demek istiyor?" sorusuna cevap
- +2 madde daha
Kritik 8-10 soru
07
Anlatımın Özellikleri
- • Açıklık: Anlatımın tek bir yargıyı ifade etmesi
- • Duruluk: Gereksiz sözcük kullanılmaması
- • Yalınlık: Süslü, anlaşılması zor sözcüklerden uzak olma
- +2 madde daha
Orta 1-2 soru
08
Ses Bilgisi
- • Türkçede 29 harf vardır: 8 ünlü + 21 ünsüz
- • Kalın ünlüler: a, ı, o, u / İnce ünlüler: e, i, ö, ü
- • Sert ünsüzler: f, s, t, k, ç, ş, h, p (Fıstıkçı Şahap)
- +3 madde daha
Orta 1-2 soru
09
Yazım Kuralları
- • Cümle başında, özel adlarda büyük harf kullanılır
- • De/da bağlacı: Cümleden çıkarılabilirse AYRI yazılır
- • De/da hal eki: Bulunma anlamı katarsa BİTİŞİK yazılır
- +3 madde daha
Yüksek 2-3 soru
10
Noktalama İşaretleri
- • Nokta: Cümle sonunda, kısaltmalarda, sıra sayılarında
- • Virgül: Eş görevli öğeler, hitap, ara söz, sıralı cümleler arasında
- • Noktalı virgül: Öğeleri virgülle ayrılmış cümleleri ayırır (sonrası küçük harf)
- +3 madde daha
Yüksek 2-3 soru
11
Biçim Bilgisi (Ekler)
- • Yapım ekleri: Sözcüğün anlamını, yapısını ve türünü değiştirir
- • İsimden isim: -lık/-lik, -lı/-li, -sız/-siz, -cı/-ci
- • İsimden fiil: -la/-le, -ar/-er, -ımsa/-imse
- +2 madde daha
Orta 1-2 soru
12
İsim (Ad)
- • Cins isim: Genel adlandırmalar (okul, çiçek)
- • Özel isim: Belirli varlıklar (Atatürk, Ankara)
- • Somut isim: Duyu organlarıyla algılanabilir (su, rüzgâr)
- +2 madde daha
Orta 1 soru
13
Sıfat (Ön Ad)
- • Sıfat, ismi niteler veya belirtir
- • İşaret sıfatı: Bu, şu, o (isimden önce gelir)
- • Pekiştirme: m, p, r, s ile yapılır (simsiyah, masmavi)
- +1 madde daha
Orta 1 soru
14
Zamir (Adıl)
- • Zamir, ismin yerine kullanılan sözcüklerdir
- • Kişi zamirleri: ben, sen, o, biz, siz, onlar
- • İşaret zamirleri: bu, şu, o (tek başına kullanılır)
- +1 madde daha
Düşük 0-1 soru
15
Zarf (Belirteç)
- • Zarf: Fiil, fiilimsi, sıfat ve kendi türünden sözcükleri belirtir
- • Durum zarfları: Eylemin nasıl yapıldığını gösterir
- • Zaman zarfları: Eylemin ne zaman yapıldığını belirtir
- +1 madde daha
Düşük 0-1 soru
16
Edat, Bağlaç, Ünlem
- • Edat: Sözcükler arası ilişki kurar (gibi, için, ile)
- • Bağlaç: Cümleleri veya sözcükleri bağlar (ve, ama, fakat, çünkü)
- • Ünlem: Duygu ve seslenmeleri ifade eder (ah, eyvah, hey)
Düşük 0-1 soru
17
Fiil (Eylem)
- • Haber kipleri: Geçmiş, şimdiki, gelecek, geniş zaman
- • Dilek kipleri: İstek, gereklilik, koşul, emir
- • Ek-fiil: İsimleri yüklem yapar (idi, imiş, ise)
- +1 madde daha
Orta 1-2 soru
18
Fiilimsiler
- • İsim-fiil ekleri: -mek/-mak, -me/-ma, -ış/-iş
- • Sıfat-fiil ekleri: -an, -ası, -mez, -ar, -dik, -ecek, -miş
- • Zarf-fiil ekleri: -arak, -ınca, -dıkça, -ken, -madan
- +1 madde daha
Orta 1-2 soru
19
Fiilde Çatı
- • Çatı özne-nesne ilişkisidir, sadece FİİL cümlelerinde aranır
- • Geçişli: Nesne alabilir (yazmak, okumak) | Geçişsiz: Nesne alamaz (uyumak, gülmek)
- • Oldurgan: Geçişsiz → Geçişli (-r, -t, -tır): pişmek → pişirmek
- +4 madde daha
Yüksek 2-3 soru
20
Cümlenin Öğeleri
- • Özne: Yükleme "kim, ne" sorusu sorulur
- • Nesne: Yükleme "kimi, neyi, ne" sorusu sorulur
- • Dolaylı tümleç: "kime, nereye, kimden, nereden, kimde, nerede"
- +1 madde daha
Orta 1-2 soru
21
Cümle Türleri
- • Fiil cümlesi: Yüklemi çekimli fiil olan
- • İsim cümlesi: Yüklemi isim veya isim soylu olan
- • Kurallı cümle: Yüklem sonda
- +2 madde daha
Orta 1 soru
22
Anlatım Bozuklukları
- • Öge eksikliği: Yüklem, özne, nesne veya tümleç eksik olabilir
- • Özne-yüklem uyumsuzluğu: Tekil/çoğul ve kişi bakımından uyum gerekir
- • Tamlama yanlışları: Ortak tamlanana bağlanamayan tamlayanlar
- +1 madde daha
Yüksek 2-3 soru