Ana içeriğe atla
Ders Notu Yüksek 2 soru

YKS Doğal Sistemler — Ders Notu

Yer şekilleri, kayaçlar, jeolojik süreçler, iç ve dış kuvvetler

📌 Anahtar Noktalar

  • ✓ İç kuvvetler: Orojenez, epirojenez, volkanizma, deprem
  • ✓ Dış kuvvetler: Akarsu, rüzgar, buzul, dalga, karstik
  • ✓ Kayaç döngüsü ve türleri

📌 Kritik Bilgiler

Kayaç dönüşümü: mermer-kireç taşından, elmas-karbondan, gnays-granitten oluşan başkalaşım kayaçlarıdır.
Levha sınırları: ıraksak sınır-okyanus ortası sırtları, yakınsak sınır-dağ oluşumu ve hendekler, transform fay-depremler.
Dış kuvvetlerin temel süreci: Aşınım → Taşıma → Birikim.
Kayaç döngüsü: Püskürük → Aşınma → Tortul → Basınç/Sıcaklık → Başkalaşım → Ergime → Püskürük.
Türkiye'de volkanik dağlar: Ağrı, Erciyes, Nemrut, Süphan; graben ovaları: Gediz, Büyük Menderes, Bakırçay.

⚠️ Sık Yapılan Hatalar

  • ✗ Orojenez dikey, epirojenez yatay hareket sanılır; tam tersidir: orojenez dağ oluşum hareketidir (yatay basınç), epirojenez kıta oluşum hareketidir (dikey hareket).
  • ✗ Depremin dış kuvvet olduğu sanılır; deprem iç kuvvettir (yer kabuğundaki kırılmalar), dış kuvvetler akarsu, rüzgar, buzul, dalga ve karstiktir.
  • ✗ Buzul aşındırmasının V şekilli vadi yaptığı sanılır; buzul U şekilli vadi (U vadisi) açar, sirk ve hörgüç kaya da buzul aşındırma şekilleridir.
  • ✗ Tüm tortul kayaçların organik olduğu sanılır; tortul kayaçlar kırıntılı (kum taşı, kil taşı), kimyasal (kireç taşı, kaya tuzu) ve organik (kömür, tebeşir) olabilir.
  • ✗ Karstik şekillerin yalnız mağara olduğu sanılır; aşındırma şekilleri dolin, uvala, polye, lapya ve mağaradır, biriktirme şekilleri sarkıt, dikit ve traverten.

💡 Alt Konular

1.
İç Kuvvetler
2.
Dış Kuvvetler
3.
Kayaç Türleri
4.
Yer Şekilleri
5.
Levha Tektoniği

Sık Sorulan Sorular

Doğal Sistemler konusu YKS sınavında kaç soru çıkar?
Doğal Sistemler konusundan YKS sınavında ortalama 2 soru çıkmaktadır. Bu konuyu iyi çalışmak, sınav başarınızı doğrudan etkiler.
Doğal Sistemler konusunun en önemli noktaları nelerdir?
İç kuvvetler: Orojenez, epirojenez, volkanizma, deprem. Dış kuvvetler: Akarsu, rüzgar, buzul, dalga, karstik. Kayaç döngüsü ve türleri.
Doğal Sistemler konusunda en sık yapılan hatalar nelerdir?
En yaygın hatalar şunlardır: Orojenez dikey, epirojenez yatay hareket sanılır; tam tersidir: orojenez dağ oluşum hareketidir (yatay basınç), epirojenez kıta oluşum hareketidir (dikey hareket).. Depremin dış kuvvet olduğu sanılır; deprem iç kuvvettir (yer kabuğundaki kırılmalar), dış kuvvetler akarsu, rüzgar, buzul, dalga ve karstiktir.. Buzul aşındırmasının V şekilli vadi yaptığı sanılır; buzul U şekilli vadi (U vadisi) açar, sirk ve hörgüç kaya da buzul aşındırma şekilleridir..
Doğal Sistemler konusunun alt konuları nelerdir?
Doğal Sistemler konusu 5 alt konudan oluşur: İç Kuvvetler, Dış Kuvvetler, Kayaç Türleri, Yer Şekilleri, Levha Tektoniği.