🧬
TYT Biyoloji Ders Notları
YKS TYT Biyoloji için 39 konunun özet notları, formüller ve sık yapılan hatalar.
01
Canlıların Ortak Özellikleri
- • Tüm canlılar hücrelerden oluşur
- • Metabolizma = Anabolizma + Katabolizma
- • Homeostazi iç dengenin korunmasıdır
- +1 madde daha
Yüksek 1-2 soru
02
İnorganik Bileşikler
- • Su en iyi çözücüdür
- • Suyun özgül ısısı yüksektir
- • Mineraller düzenleyici görev yapar
- +1 madde daha
Yüksek 1 soru
03
Karbonhidratlar
- • C, H, O elementlerinden oluşur
- • Temel enerji kaynağıdır
- • Monosakkaritler en küçük birimdir
- +1 madde daha
Kritik 1-2 soru
04
Lipitler (Yağlar)
- • C, H, O elementlerinden oluşur
- • Suda çözünmez, organik çözücülerde çözünür
- • 1 gram yağ = 9.3 kkal enerji
- +1 madde daha
Kritik 1-2 soru
05
Proteinler
- • C, H, O, N elementlerinden oluşur
- • 20 farklı amino asit vardır
- • 8 tanesi esansiyel amino asittir
- +1 madde daha
Kritik 2 soru
06
Enzimler
- • Enzimler biyolojik katalizörlerdir
- • Aktivasyon enerjisini düşürürler
- • Her enzim tek substrata özgüdür
- +1 madde daha
Kritik 2 soru
07
Vitaminler
- • Vitaminler düzenleyici moleküllerdir
- • Enerji vermezler
- • A, D, E, K yağda çözünür
- +1 madde daha
Yüksek 1 soru
08
Nükleik Asitler
- • DNA çift sarmal, RNA tek zincir
- • DNA: A-T, G-C eşleşmesi
- • RNA: A-U, G-C eşleşmesi
- +1 madde daha
Kritik 1-2 soru
09
ATP (Adenozin Trifosfat)
- • ATP hücrenin enerji para birimidir
- • Adenin + Riboz + 3 Fosfat
- • Yüksek enerjili fosfat bağları
- +1 madde daha
Yüksek 1 soru
10
Hücre Teorisi ve Hücre Tipleri
- • Tüm canlılar hücreden oluşur
- • Her hücre önceki hücreden oluşur
- • Prokaryot: Zarsız organel, çekirdeksiz
- +1 madde daha
Yüksek 1 soru
11
Hücre Zarı ve Hücre Duvarı
- • Fosfolipit çift tabaka
- • Akıcı mozaik model
- • Seçici geçirgen
- +1 madde daha
Kritik 1-2 soru
12
Sitoplazma ve Çekirdek
- • Sitoplazma hücre içi ortamı oluşturur
- • Çekirdek genetik merkez
- • Kromatin → Kromozom dönüşümü
- +1 madde daha
Yüksek 1 soru
13
Ribozom, ER ve Golgi
- • Ribozom protein sentezler
- • GER protein taşır ve işler
- • DER lipit sentezler
- +1 madde daha
Kritik 1-2 soru
14
Lizozom ve Koful
- • Lizozom sindirim enzimleri içerir
- • Otofaji: Kendi organellerini sindirir
- • Bitki hücresinde merkezi koful büyük
- +1 madde daha
Yüksek 1 soru
15
Mitokondri ve Plastidler
- • Mitokondri oksijenli solunum yapar
- • Kloroplast fotosentez yapar
- • İkisi de çift zarlı ve kendi DNA/ribozomuna sahip
- +1 madde daha
Kritik 2 soru
16
Difüzyon
- • Difüzyon yoğun ortamdan seyrege doğrudur
- • ATP harcanmaz (pasif taşıma)
- • Kolaylaştırılmışta taşıyıcı protein kullanılır
- +1 madde daha
Kritik 1-2 soru
17
Osmoz
- • Su seyrek ortamdan yoğuna doğru geçer
- • Osmotik basınç su hareketini belirler
- • Hipotonik, izotonik, hipertonik ortamlar
- +1 madde daha
Kritik 1-2 soru
18
Aktif Taşıma
- • ATP harcanır
- • Derişim gradyanına karşı
- • Taşıyıcı protein gerektirir
- +1 madde daha
Yüksek 1 soru
19
Endositoz ve Ekzositoz
- • Vezikül yoluyla taşıma
- • ATP harcanır
- • Fagositoz katı madde alır
- +1 madde daha
Yüksek 1 soru
20
Canlıların Sınıflandırılması
- • Taksonomi: Canlıları adlandırma ve sınıflandırma
- • Linnaeus binom adlandırma sistemini kurdu
- • Tür en küçük taksonomi birimidir
- +1 madde daha
Yüksek 1 soru
21
Bakteriler ve Arkeler
- • Bakteriler prokaryottur
- • Peptidoglikan hücre duvarı
- • Eşeysiz üreme (bölünme)
- +1 madde daha
Yüksek 1 soru
22
Protista (İlkel Ökaryotlar)
- • Tek hücreli ökaryotlar
- • Heterotrof ve ototrof türleri var
- • Amip yalancı ayakla hareket eder
- +1 madde daha
Orta 1 soru
23
Bitkiler Alemi
- • Bitkiler ototrof ve çok hücrelidir
- • Selüloz hücre duvarı
- • Damarsız: Karayosunu
- +1 madde daha
Yüksek 1 soru
24
Mantarlar Alemi
- • Kitinli hücre duvarı
- • Heterotrof (saprofit, parazit, mutualist)
- • Glikojen depolar
- +1 madde daha
Orta 1 soru
25
Hayvanlar Alemi
- • Hayvanlar heterotrof ve çok hücrelidir
- • Hücre duvarı yoktur
- • Sinir ve kas sistemi vardır
- +1 madde daha
Yüksek 1-2 soru
26
Virüsler
- • Virüsler canlı değildir
- • Hücre yapısı yoktur
- • Konak hücrede çoğalır
- +1 madde daha
Yüksek 1 soru
27
Hücre Döngüsü ve Mitoz
- • Mitoz büyüme ve onarım için
- • 2n → 2n (diploid kalır)
- • 4 evre: Profaz, Metafaz, Anafaz, Telofaz
- +1 madde daha
Kritik 2 soru
28
Eşeysiz Üreme
- • Tek ata gerektirir
- • Mitoz bölünme ile gerçekleşir
- • Genetik çeşitlilik yok (klon)
- +1 madde daha
Yüksek 1 soru
29
Mayoz Bölünme
- • Gamet oluşumu için
- • 2n → n (diploid → haploid)
- • 1 hücreden 4 haploid hücre
- +1 madde daha
Kritik 2 soru
30
Eşeyli Üreme
- • İki ata gerektirir
- • Gamet birleşmesi (döllenme)
- • Genetik çeşitlilik sağlar
- +1 madde daha
Yüksek 1 soru
31
Kalıtım Temel Kavramları
- • Gen: Kalıtım birimi
- • Allel: Genin farklı formları
- • Genotip: Genetik yapı
- +1 madde daha
Kritik 1-2 soru
32
Mendel Kalıtım İlkeleri
- • Ayrılma yasası: Alleller mayozda ayrılır
- • Bağımsız açılım: Farklı genler bağımsız dağılır
- • Monohibrit 3:1 oranı
- +1 madde daha
Kritik 2 soru
33
Kan Grupları ve Eş Baskınlık
- • I^A ve I^B eş baskın
- • i çekinik allel
- • O grubu evrensel verici
- +1 madde daha
Yüksek 1 soru
34
Eşeye Bağlı Kalıtım
- • X kromozomu daha fazla gen taşır
- • Erkeklerde X-bağlı çekinik hastalıklar daha sık
- • Renk körlüğü ve hemofili X-bağlı
- +1 madde daha
Yüksek 1 soru
35
Soyağacı Analizi
- • Kare = Erkek, Daire = Dişi
- • Dolu = Hasta, Boş = Sağlıklı
- • Çekinik: Sağlıklı ebeveynden hasta çocuk
- +1 madde daha
Yüksek 1 soru
36
Ekosistem Ekolojisi
- • Üretici: Ototrof canlılar
- • Tüketici: Heterotrof canlılar
- • Ayrıştırıcı: Bakteri ve mantarlar
- +1 madde daha
Yüksek 1-2 soru
37
Madde Döngüleri
- • Madde döngüsü kapalı sistem
- • Karbon: Fotosentez ve solunum
- • Azot: Bakteriler tarafından fikse edilir
- +1 madde daha
Yüksek 1 soru
38
Çevre Sorunları
- • Sera gazları: CO₂, CH₄, N₂O
- • Ozon tabakası CFC gazlarıyla incelir
- • Ötrofikasyon su kirliliği sonucu
- +1 madde daha
Yüksek 1 soru
39
Biyolojik Çeşitliliğin Korunması
- • Genetik, tür ve ekosistem çeşitliliği
- • Habitat kaybı en büyük tehdit
- • Koruma alanları: Milli park, doğal sit
- +1 madde daha
Orta 1 soru