Ana içeriğe atla
Ders Notu Yüksek 1-2 soru

LGS Fiilde Çatı — Ders Notu

Öznesine ve nesnesine göre fiil çatıları

📌 Anahtar Noktalar

  • ✓ Etken: Özne işi yapan, etkilenen bellidir
  • ✓ Edilgen: İşi yapan belli değildir (-ıl-/-il-, -ın-/-in- ekleri)
  • ✓ Dönüşlü: Özne işi hem yapar hem etkisini alır
  • ✓ İşteş: Birden fazla özne işi birlikte yapar

📌 Kritik Bilgiler

Özneye göre çatı: etken, edilgen, dönüşlü, işteş; nesneye göre çatı: geçişli, geçişsiz, oldurgan, ettirgen.
Çatı ekleri: edilgen -ıl/-il ve -ın/-in, dönüşlü -ın/-in, işteş -ış/-iş.

⚠️ Sık Yapılan Hatalar

  • ✗ Edilgen çatı ile dönüşlü çatı karıştırılır; -ın/-in eki ikisinde de görülebilir ama edilgende işi yapan belli değildir, dönüşlüde özne işi kendine yapar.
  • ✗ Etken çatı ile edilgen çatı karıştırılır; etkende özne işi kendisi yapar ve gerçek özne vardır, edilgende işi yapan belli değildir ve 'Kim yaptı?' sorusuna cevap yoktur.
  • ✗ İşteş çatı etken çatı sanılır; işteşte birden fazla özne işi birlikte veya karşılıklı yapar ve fiil -ış/-iş eki alır ('Kuşlar uçuştu.').
  • ✗ Oldurgan ile ettirgen çatı karıştırılır; oldurgan geçişsiz fiili geçişli yapar ('Çocuğu uyuttu.'), ettirgen işin başkasına yaptırıldığını gösterir ('Evi boyattı.').
  • ✗ Geçişli ve geçişsiz fiil karıştırılır; nesne alan fiil geçişlidir ('Kitabı okudum.'), nesne almayan fiil geçişsizdir ('Bahçede gezdi.').

💡 Alt Konular

1.
Etken Çatı
2.
Edilgen Çatı
3.
Dönüşlü Çatı
4.
İşteş Çatı
5.
Oldurgan-Ettirgen Çatı

Sık Sorulan Sorular

Fiilde Çatı konusu LGS sınavında kaç soru çıkar?
Fiilde Çatı konusundan LGS sınavında ortalama 1-2 soru çıkmaktadır. Bu konuyu iyi çalışmak, sınav başarınızı doğrudan etkiler.
Fiilde Çatı konusunun en önemli noktaları nelerdir?
Etken: Özne işi yapan, etkilenen bellidir. Edilgen: İşi yapan belli değildir (-ıl-/-il-, -ın-/-in- ekleri). Dönüşlü: Özne işi hem yapar hem etkisini alır. Toplamda 4 anahtar nokta bulunmaktadır.
Fiilde Çatı konusunda en sık yapılan hatalar nelerdir?
En yaygın hatalar şunlardır: Edilgen çatı ile dönüşlü çatı karıştırılır; -ın/-in eki ikisinde de görülebilir ama edilgende işi yapan belli değildir, dönüşlüde özne işi kendine yapar.. Etken çatı ile edilgen çatı karıştırılır; etkende özne işi kendisi yapar ve gerçek özne vardır, edilgende işi yapan belli değildir ve 'Kim yaptı?' sorusuna cevap yoktur.. İşteş çatı etken çatı sanılır; işteşte birden fazla özne işi birlikte veya karşılıklı yapar ve fiil -ış/-iş eki alır ('Kuşlar uçuştu.')..
Fiilde Çatı konusunun alt konuları nelerdir?
Fiilde Çatı konusu 5 alt konudan oluşur: Etken Çatı, Edilgen Çatı, Dönüşlü Çatı, İşteş Çatı, Oldurgan-Ettirgen Çatı.