Mevzuat güncelliği: Bu içerik 15 Temmuz 2026 itibarıyla yürürlükteki "Yükseköğretim Kurumlarında Önlisans ve Lisans Düzeyindeki Programlar Arasında Geçiş, Çift Anadal, Yan Dal ile Kurumlar Arası Kredi Transferi Yapılması Esaslarına İlişkin Yönetmelik" (son değişiklik: 28 Şubat 2026 tarihli, 33182 sayılı Resmî Gazete) esas alınarak hazırlanmıştır. Güncel metin: mevzuat.gov.tr
Ne değişti? 28 Şubat 2026 tarihli yönetmelik değişikliği, Madde 4/1-d'deki eşdeğerlik tanımını yeniden yazdı: eşdeğerlik artık "mezuniyet için alınması gereken zorunlu derslerin tamamı üzerinde yapılan karşılaştırma neticesinde" belirleniyor. Kimi etkiliyor? Eşdeğerlik şartı aranan tüm yatay geçiş başvurularını — kurumlar arası (Madde 11) ve yurt dışı kaynaklı (Madde 14) geçişler dahil. Pratik sonuç? Karşılaştırmanın çerçevesi zorunlu ders omurgasıdır; seçmeli ders çokluğu bu karşılaştırmanın konusu değildir.
📋 Hızlı Bakış
- Dayanak: Yönetmelik Madde 4/1-(d) — tanımlar
- Değişiklik: 28 Şubat 2026, 33182 sayılı Resmî Gazete
- Yeni ölçüt: "Mezuniyet için alınması gereken zorunlu derslerin tamamı üzerinde yapılan karşılaştırma"
- Kapsam: Karşılaştırmanın çerçevesi zorunlu dersler
- Kimin kararı: Eşdeğerliği ilgili üniversite değerlendirir
- Çift anadal: Madde 16 — yurt dışından gelenler ÇAP'ta aynı şartlara tabi
- Yürürlük: Geçiş hükmü yok → 2026-2027 güz başvurularında geçerli
- Yüzdelik eşik: Yönetmelik metninde sayısal bir örtüşme oranı yer almaz
📝 Düzeltme Notu
15 Temmuz 2026: Bu içeriğin önceki sürümünde, 28 Şubat 2026 değişikliğinin eşdeğerlik için "zorunlu derslerin en az %80'inin örtüşmesi" biçiminde sayısal bir kriter getirdiği belirtiliyor ve buna dayalı bir hesaplama yöntemi ile program bazlı örtüşme oranları sunuluyordu. Bu bilgi yanlıştır ve içerikten çıkarılmıştır. Yönetmeliğin 4/1-(d) hükmünde sayısal bir örtüşme eşiği yer almaz; metin, karşılaştırmanın "mezuniyet için alınması gereken zorunlu derslerin tamamı üzerinde" yapılacağını düzenler ve değerlendirmeyi ilgili üniversiteye bırakır. İçerik, yönetmeliğin yürürlükteki metnine göre yeniden yazılmıştır.
Kaynak: Resmî Gazete, 28 Şubat 2026, Sayı: 33182 ve yönetmeliğin mevzuat.gov.tr üzerindeki güncel metni.
Metin Ne Diyor?
"...mezuniyet için alınması gereken zorunlu derslerin tamamı üzerinde yapılan karşılaştırma neticesinde..." — Yönetmelik, Madde 4/1-(d)'de 28 Şubat 2026 tarihli, 33182 sayılı Resmî Gazete ile yapılan değişiklik. Tam metin: resmigazete.gov.tr/eskiler/2026/02/20260228-3.htm — yürürlükteki hâli: mevzuat.gov.tr
Cümlenin üç ifadesi de yük taşıyor:
- "mezuniyet için alınması gereken" — Karşılaştırmaya giren dersler, mezun olabilmek için alınması zorunlu olan derslerdir. Müfredatta yer alan her ders değil.
- "zorunlu derslerin tamamı" — Karşılaştırma birkaç temel ders üzerinden örnekleme yapılarak değil, zorunlu ders kümesinin bütünü üzerinden yapılır.
- "üzerinde yapılan karşılaştırma neticesinde" — Sonuç bir karşılaştırma faaliyetinin çıktısıdır. Yani eşdeğerlik, program adının benzerliğinden otomatik doğmaz; bir değerlendirme sonucunda belirlenir.
⚠️ Yüzdelik Eşik Aramayın
İnternette eşdeğerlik için "%80 örtüşme", "%70 kural", "şu programlar %90 örtüşür" gibi sayısal eşikler veren pek çok içerik dolaşıyor. Yönetmelik metninde böyle bir oran yoktur. Metin, karşılaştırmanın kapsamını (mezuniyet için gereken zorunlu derslerin tamamı) belirler; sonucu bir yüzdeye bağlamaz ve değerlendirmeyi ilgili üniversiteye bırakır.
Bu ayrım pratikte önemlidir: kendi hesabınızla "%84 örtüşme çıktı, o hâlde eşdeğerim" sonucuna varamazsınız. Yapabileceğiniz şey, zorunlu ders örtüşmenizin güçlü olduğunu belgeyle göstermektir — karar üniversitenindir.
Eski Durum ve Yeni Durum
| Boyut | 28 Şubat 2026 ÖNCESİ | 28 Şubat 2026 SONRASI |
|---|---|---|
| Karşılaştırmanın çerçevesi | Daha genel bir karşılaştırma öngörülüyordu | Mezuniyet için gereken zorunlu derslerin tamamı |
| Hangi dersler esas alınır? | Metin bu kadar net değildi | Zorunlu dersler — açıkça belirtilmiş |
| Kapsam | — | Tamamı — örnekleme değil, bütün |
| Sayısal eşik | Yoktu | Yine yok — metin oran vermez |
| Karar mercii | İlgili üniversite | İlgili üniversite — değişmedi |
Tablodaki en önemli satır sondan ikincisidir: değişiklik bir eşik getirmedi, bir çerçeve netleştirdi. Eşdeğerliğin neye bakılarak değerlendirileceği (zorunlu ders omurgası) yazıya döküldü; ancak sonucu belirleyen sayısal bir formül yönetmeliğe girmedi ve takdir üniversitede kaldı.
Pratik Anlamı: Seçmeli Ders Bolluğu Değil, Zorunlu Ders Örtüşmesi
Bu değişikliğin öğrenci açısından en somut sonucu şudur: müfredatınızdaki seçmeli ders zenginliği, eşdeğerlik karşılaştırmasının konusu değildir. Metin, karşılaştırmayı "mezuniyet için alınması gereken zorunlu dersler" üzerine kurar.
Bunun iki yönü var:
- Lehinize olan yön: Hedef programın zorunlu ders omurgasıyla örtüşen bir müfredattan geliyorsanız, seçmeli derslerinizin farklı olması bu karşılaştırmayı zayıflatmaz. İki programın "havası" farklı olabilir; belirleyici olan zorunlu omurgadır.
- Aleyhinize olan yön: "Ben o dersi seçmeli olarak aldım" argümanı, zorunlu ders karşılaştırmasında doğrudan bir karşılık bulmayabilir. Zorunlu omurgada eksik varsa, seçmeli dersle doldurulduğunu göstermek ayrı bir değerlendirme konusudur ve takdir üniversitenindir.
Buradan çıkan pratik ders net: başvuru öncesi kendi zorunlu ders listeniz ile hedef programın zorunlu ders listesini yan yana koyun. Eşdeğerlik tartışması bu iki liste üzerinden yürüyecek.
💡 Eşdeğerlik ile Ders İntibakını Karıştırmayın
Bu iki süreç birbirini takip eder ama aynı şey değildir:
Eşdeğerlik → Başvuru öncesi/sırasındaki sorudur: "Bu iki program birbirine eşdeğer mi?" Cevap hayırsa yatay geçiş başvurunuz eşdeğerlik şartını karşılamaz.
Ders intibakı (kredi transferi) → Kabul sonrasındaki sorudur: "Aldığım hangi dersler sayılacak, kaçıncı yarıyıldan devam edeceğim?" Bu, mezuniyet sürenizi belirler.
Yani eşdeğer sayılmanız, tüm derslerinizin sayılacağı anlamına gelmez. Eşdeğer bir programa geçip yine de bazı derslerden sorumlu tutulabilirsiniz. İntibak tarafı için yatay geçiş ders intibakı ve ders muafiyeti rehberlerimize bakın.
Hangi Yollarda Eşdeğerlik Aranır?
| Yol | Dayanak | Eşdeğerlik aranır mı? | Not |
|---|---|---|---|
| Kurumlar arası yatay geçiş (GNO) | Madde 11 | Evet | GNO 100 üzerinden en az 60 şartıyla birlikte |
| Yurt dışından yatay geçiş | Madde 14/4 | Evet | YÖK tanıması ve üniversitece eşdeğerlik kabulü birlikte aranır |
| Merkezi yerleştirme puanıyla geçiş | Ek Madde 1 | Hayır | Puan yetiyorsa farklı bölüme de geçilebilir |
| Çift anadal (yurt dışından gelenler) | Madde 16 | Aynı şartlara tabi | 28 Şubat 2026 paketinde düzenlendi |
Tablodaki üçüncü satır, eşdeğerlik duvarına çarpan adaylar için en önemli bilgidir: Ek Madde 1'de eşdeğerlik şartı aranmaz. Merkezi yerleştirme puanınız hedef programın taban puanına yetiyorsa, eşdeğerlik tartışmasına hiç girmeden farklı bir bölüme geçebilirsiniz. Bu yolun 2026 takvimi için Ek Madde 1 Ağustos takvimi yazımıza bakın.
Madde 16: Çift Anadalda da Aynı Şartlar
28 Şubat 2026 paketi Madde 16'ya da dokundu: yurt dışından gelenler çift anadal (ÇAP) programlarında da aynı şartlara tabidir. Yani yurt dışı kaynaklı bir öğrencinin ÇAP başvurusunda, yatay geçişte aranan şartlar aynı biçimde uygulanır.
Bunun pratik anlamı, ÇAP'ın "yan kapı" olarak kullanılamamasıdır: yatay geçişte YÖK tanıması ve eşdeğerlik şartlarını karşılayamayan bir profil, aynı şartlar ÇAP'ta da arandığı için oradan da dolaşamaz. ÇAP ve yan dalın yatay geçişle ilişkisi için çift anadal ve yan dal etkileri yazımıza bakabilirsiniz.
Transkript ve Ders İçeriği Hazırlığı: Adım Adım
Karşılaştırma zorunlu ders omurgası üzerinden yapılacağına göre, dosyanızın da bu omurgayı görünür kılması gerekir. Sırayla:
- Kendi zorunlu ders listenizi çıkarın. Üniversitenizin Bologna bilgi paketinden veya bölüm sayfasından, mezuniyet için alınması gereken zorunlu dersleri eksiksiz listeleyin. Seçmelileri ayrı bir başlıkta tutun — karışmasın.
- Hedef programın zorunlu ders listesini çıkarın. Aynı kaynaktan hedef üniversite için yapın. Karşılaştırmanın diğer yarısı budur.
- İki listeyi yan yana koyun. Hangi zorunlu ders karşılık buluyor, hangisi bulmuyor — açıkça görün. Bu tabloyu kendiniz için yapın; üniversitenin kararının yerine geçmez ama sizi hazırlar.
- Ders içeriklerini (syllabus) onaylı olarak temin edin. Ders adları farklı olabilir; içeriği eşleştiren şey syllabus'tur. Onaylı ders içerikleri, karşılaştırmanın temel belgesidir.
- AKTS/kredi bilgilerini ekleyin. Ders içeriklerinin kredi karşılıkları, değerlendirmede kullanılan standart bilgidir. Yurt dışı geçişlerde ECTS dönüşümü ayrı bir hazırlık gerektirir: ECTS ders intibakı ve kredi denkliği.
- Yurt dışı belgeleri için apostil ve yeminli tercüme sürecini erken başlatın. Bu süreç zaman alır ve başvuru penceresi dar olabilir: apostil, tercüme ve ECTS rehberi.
- Hedef üniversiteye eşdeğerlik sorusunu yazılı sorun. Karar üniversitenin olduğuna göre, tahmin yürütmek yerine öğrenci işlerine veya ilgili bölüme yazılı olarak sorun ve yazışmayı saklayın.
- Dosyanızı tek seferde tam teslim edin. Çoğu üniversite eksik belgeye ek süre tanımaz; eksik ders içeriği, eşdeğerlik değerlendirmesini doğrudan zayıflatır.
Belge hazırlığının ayrıntısı için transkript ve onaylı ders içerikleri hazırlama rehberimize bakabilirsiniz.
Eşdeğer Sayılmazsam Ne Yapabilirim?
- Ek Madde 1'i değerlendirin. Bu yolda eşdeğerlik şartı aranmaz; belirleyici olan merkezi yerleştirme puanınızın hedef programın taban puanına yetmesidir. Eşdeğerlik duvarına çarpan adaylar için en gerçekçi alternatif genelde budur.
- Ders içeriklerinizle argümanınızı güçlendirin. Ders adı farklı ama içerik örtüşüyorsa, onaylı syllabus bunu göstermenin tek yoludur. Kararın üniversitede olduğunu unutmadan, elinizdeki en iyi belgeyi sunun.
- Hedef programı çeşitlendirin. Eşdeğerlik değerlendirmesi üniversiteye göre yapılır; bir üniversitenin değerlendirmesi diğerini bağlamaz. Aynı bölüm için farklı üniversiteleri hedeflemek gerçek bir stratejidir.
- İtiraz yolunu bilin. Olumsuz karara itiraz usulü ve süresi üniversite yönergesinde düzenlenir: itiraz hakları ve hukuki süreç.
❓ Sıkça Sorulan Sorular
Yatay geçişte eşdeğer program ne demek?
28 Şubat 2026 tarihli, 33182 sayılı Resmî Gazete değişikliğiyle yeniden yazılan Madde 4/1-(d) uyarınca eşdeğerlik, "mezuniyet için alınması gereken zorunlu derslerin tamamı üzerinde yapılan karşılaştırma neticesinde" belirlenir. Yani karşılaştırmanın çerçevesi, iki programın zorunlu ders omurgasıdır ve değerlendirmeyi ilgili üniversite yapar.
Eşdeğerlik için %80 örtüşme kuralı var mı?
Hayır. Yönetmelik metninde eşdeğerlik için sayısal bir örtüşme eşiği (%80, %70 vb.) yer almaz. Metin yalnızca karşılaştırmanın kapsamını belirler: mezuniyet için alınması gereken zorunlu derslerin tamamı. Sonucu bir yüzdeye bağlamaz ve takdiri ilgili üniversiteye bırakır. İnternette dolaşan yüzdelik eşik iddiaları yönetmelik metnine dayanmaz.
Seçmeli derslerim eşdeğerlik değerlendirmesine dahil mi?
Yönetmelik, karşılaştırmayı "mezuniyet için alınması gereken zorunlu dersler" üzerine kurar; dolayısıyla karşılaştırmanın çerçevesi zorunlu derslerdir. Seçmeli ders çokluğu bu çerçevenin doğrudan konusu değildir. Bir zorunlu dersin karşılığını seçmeli olarak aldığınızı ileri sürüyorsanız, bunu onaylı ders içerikleriyle göstermeniz gerekir; değerlendirme yine ilgili üniversiteye aittir.
Eşdeğerliğe kim karar veriyor?
Değerlendirme, başvurduğunuz üniversite tarafından yapılır. Yurt dışı kaynaklı geçişlerde Madde 14/4 bunu açıkça iki şarta bağlar: üniversitenin YÖK tarafından tanınması ve programın ilgili üniversitece eşdeğer kabul edilmesi. Bir üniversitenin eşdeğerlik değerlendirmesi diğerini bağlamaz; bu nedenle aynı bölüm için farklı üniversitelere başvurmak anlamlı bir stratejidir.
Farklı isimdeki programlar eşdeğer olabilir mi?
Yönetmelik eşdeğerliği program adına değil, mezuniyet için alınması gereken zorunlu derslerin tamamı üzerinde yapılan karşılaştırmaya bağlar. Dolayısıyla belirleyici olan ad benzerliği değil, zorunlu ders omurgasının karşılaştırma sonucudur. Ders adları farklı olduğunda içerik örtüşmesini gösterebilecek tek belge onaylı ders içerikleridir (syllabus). Kararı yine ilgili üniversite verir.
Eşdeğerlik ile ders intibakı aynı şey mi?
Hayır. Eşdeğerlik, başvurunuzun şartı karşılayıp karşılamadığına ilişkin bir sorudur: iki program eşdeğer mi? Ders intibakı (kredi transferi) ise kabul sonrası yapılan işlemdir: hangi dersleriniz sayılacak, kaçıncı yarıyıldan devam edeceksiniz? Eşdeğer sayılmanız tüm derslerinizin sayılacağı anlamına gelmez; intibak ayrı değerlendirilir ve mezuniyet sürenizi etkileyebilir.
Eşdeğerlik şartı olmayan bir yol var mı?
Evet. Ek Madde 1 (merkezi yerleştirme puanıyla yatay geçiş) yolunda eşdeğerlik şartı aranmaz; belirleyici olan, üniversiteye yerleştiğiniz yıldaki merkezi puanınızın hedef programın taban puanına eşit veya yüksek olmasıdır. Bu nedenle eşdeğerlik nedeniyle reddedilen veya farklı bir bölüme geçmek isteyen adaylar için Ek Madde 1 çoğu zaman en gerçekçi alternatiftir. Bu hak bir kez kullanılır.
Yurt dışından yatay geçişte eşdeğerlik nasıl işliyor?
Madde 14/4 iki şartı birlikte arar: üniversitenin YÖK tarafından tanınması ve programın ilgili üniversitece eşdeğer kabul edilmesi. Yani YÖK tanıması tek başına yetmez; eşdeğerlik değerlendirmesini başvurduğunuz Türk üniversitesi ayrıca yapar. Ayrıca Madde 14'ün diğer şartları (ÖSYM asgari puan şartı, kontenjan sınırları, açık/uzaktan yasağı, fiilen bulunma ispatı) da uygulanır.
Bu değişiklik çift anadalı da etkiliyor mu?
28 Şubat 2026 paketi Madde 16'ya da dokundu ve yurt dışından gelenlerin çift anadal programlarında aynı şartlara tabi olmasını düzenledi. Pratik sonucu, çift anadalın yatay geçiş şartlarını dolaşmak için bir yan kapı olarak kullanılamamasıdır: yatay geçişte aranan şartlar ÇAP başvurusunda da aynı biçimde uygulanır.
Bu kural ne zaman uygulanmaya başladı?
Değişiklik 28 Şubat 2026 tarihli, 33182 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandı ve yayım tarihinde yürürlüğe girdi. Metinde geçiş hükmü bulunmadığı için 2026-2027 güz yarıyılı yatay geçiş başvurularında uygulanıyor. Kişisel durumunuza ilişkin kesin değerlendirme için YÖK ve başvuracağınız üniversitenin öğrenci işleriyle görüşün.
Kaynaklar
- Resmî Gazete, 28 Şubat 2026, Sayı: 33182 — Yönetmelik değişikliği tam metni
- mevzuat.gov.tr — Yönetmeliğin yürürlükteki tam metni
- YÖK — 2026-2027 güz yarıyılı kurumlar arası yatay geçiş kontenjanları ve takvimi (8 Temmuz 2026)
💬 Yatay Geçiş Koçluğu: Zorunlu ders örtüşmenizi hedef programla karşılaştırmak, onaylı ders içeriği dosyanızı eşdeğerlik değerlendirmesine hazır kurmak ve eşdeğerlik duvarına çarptığınızda Ek Madde 1 gibi alternatifleri değerlendirmek için yatay geçiş koçluk sayfamıza bakabilir, WhatsApp'tan (0531 333 9833) paket içeriği hakkında bilgi alabilirsiniz. Bilgi almak ücretsizdir; koçluk hizmeti ücretlidir.
Yasal uyarı: Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye değildir. Kesin bilgi için YÖK ve başvuracağınız üniversitenin öğrenci işleri ile görüşünüz. Üniversite yönergeleri farklılık gösterebilir. Son güncelleme: 15 Temmuz 2026