Kazım İncebacak
TYT (Temel Yeterlik Testi), YKS'nin 1. oturumudur — ÖSYM tarafından düzenlenen ve tüm üniversite adaylarının girdiği temel sınavdır. 165 dakikada 120 soru. TYT puanı 4 yıllık+2 yıllık+ön lisans tercihlerinin tamamında ana eşik (180+ baraj). Bu rehberde 2026 dönemi için TYT detaylı konu dağılımı, Türkçe+Matematik+Sosyal Bilimler+Fen Bilimleri ders bazlı analiz, AYT ile ilişkisi, başarı sırası analiz ve 12 aylık hazırlık planı detaylı ele alınıyor.
📋 TYT 2026 Hızlı Bakış
- Sınav Tarihi: 20 Haziran 2026 Cumartesi (YKS 1. oturum)
- Soru Sayısı: 120 soru / 165 dk
- Yanlış Cezası: YOK (2018+ kaldırıldı, sadece doğrular puanlanır)
- Düzenleyici: ÖSYM
- Aday Sayısı: 2025 ~3.4 milyon başvuru (lisans+ön lisans paralel)
- Geçer Puan: 180 (lisans baraj — AYT'ye girip lisans yerleştirilebilmek için), 150 (ön lisans/açık öğretim baraj)
- Geçerlilik: 1 yıl (yıl içinde tek YKS dönemi)
📊 TYT Konu Dağılımı (120 Soru)
| Bölüm | Soru | Detay |
|---|---|---|
| Türkçe | 40 | Sözcük+anlam (8), paragraf (15), dil bilgisi (12), yazım+noktalama (3), anlatım+sözel mantık (2) |
| Matematik | 40 | Temel matematik (30) + Geometri (10) — aritmetik, cebir, problemler, fonksiyon, analitik geometri |
| Sosyal Bilimler | 20 | Tarih (5) + Coğrafya (5) + Felsefe (5) + Din Kültürü (5) |
| Fen Bilimleri | 20 | Fizik (7) + Kimya (7) + Biyoloji (6) — 9-10. sınıf temel müfredat |
🎯 Detaylı Konu Analizi
1. Türkçe (40 Soru)
- Sözcük+Anlam (8): Eş anlam, zıt anlam, deyim, atasözü, sözcükte anlam, eş seslilik
- Paragraf (15): Konu, ana düşünce, yardımcı düşünce, anlatım biçimleri, parçada anlam, yargı tipleri — TYT'nin en kritik bölümü
- Dil Bilgisi (12): Ses+ek+kök, sözcük türü (isim+sıfat+zamir+zarf+edat+bağlaç+ünlem), fiil, cümle öğeleri, cümle çeşitleri, anlatım bozuklukları
- Yazım+Noktalama (3): Büyük harf, ayrı/bitişik yazım, noktalama işaretleri, kompozisyon
- Anlatım+Sözel Mantık (2): Cümle tamamlama, anlamca yakın, sözel mantık akıl yürütme
2. Matematik (40 Soru)
- Temel Matematik (30):
- — Sayılar+rasyonel sayılar (3-4)
- — Üs+kök ifadeleri (2-3)
- — Çarpanlara ayırma+rasyonel ifadeler (2-3)
- — Mutlak değer+eşitsizlik (2-3)
- — Polinom+denklem+sistemler (3-4)
- — Fonksiyon+grafik (3-4)
- — Problemler (yaş, yüzde, hız-yol, işçi-havuz, kar-zarar) (5-6)
- — Permütasyon+kombinasyon+olasılık (2-3)
- — Trigonometri+sayma (2-3)
- — Veri+istatistik (1-2)
- Geometri (10):
- — Açı+üçgen+eşkenar üçgen (2-3)
- — Çokgen+kare+dikdörtgen+paralelkenar+yamuk (2-3)
- — Çember+daire (2-3)
- — Analitik geometri+koordinat (2-3)
- — Katı cisimler+silindir+küre (1-2)
3. Sosyal Bilimler (20 Soru)
- Tarih (5): İslam öncesi Türk tarihi, İslam tarihi+Türk-İslam, Selçuklu+Osmanlı kuruluş+yükseliş+gerileme, modern dönem (Tanzimat+Meşrutiyet+Kurtuluş+Cumhuriyet)
- Coğrafya (5): Doğal sistemler (yerşekilleri+iklim+bitki+su+toprak), Türkiye coğrafyası (bölgeler+nüfus+ekonomi), beşeri sistemler, çevre+sürdürülebilirlik
- Felsefe (5): Felsefe nedir, bilgi+varlık+ahlak+sanat+din+siyaset+bilim felsefesi
- Din Kültürü+Ahlak Bilgisi (5): İslam'ın temel inanç+ibadet+ahlak ilkeleri, Hz. Muhammed dönemi, dünya dinleri (4-5+ farklı din), İslam ve bilim, ahlak+din+kültür ilişkisi
4. Fen Bilimleri (20 Soru)
- Fizik (7): Fizik bilimine giriş, madde+ölçme, hareket+kuvvet, enerji+momentum, ısı+sıcaklık, basınç+kaldırma, dalgalar+ışık+ses, elektrik+manyetizma temel (9-10. sınıf düzeyi)
- Kimya (7): Kimya bilimi, atom+periyodik tablo, kimyasal türler+kimyasal bağlar, asit+baz, çözeltiler, kimyasal hesaplamalar+mol
- Biyoloji (6): Canlıların ortak özellikleri, hücre+canlılar bilimi, genom+kalıtım, mikroorganizmalar, ekoloji+çevre, vücudumuzdaki sistemler
🎯 TYT vs AYT İlişkisi
YKS 4 oturumdan oluşur:
- 1. Oturum (TYT): 120 soru / 165 dk — temel yeterlik (Türkçe+Matematik+Sosyal+Fen)
- 2. Oturum (AYT): 160 soru / 180 dk — alan yeterliği (Türk Dili+Matematik+Sosyal/Fen Bilimleri)
- 3. Oturum (YDT): 80 soru / 120 dk — Yabancı Dil (İngilizce+Almanca+Fransızca+İtalyanca+Rusça+Arapça)
- 4. Oturum (MSU): Askeri öğrenci aday sınavı (ayrı)
Lisans Yerleştirme Puanları:
- TYT puanı: Ön lisans+açık öğretim için yeterli (180 baraj)
- SAY puanı: TYT (%40) + AYT Mat+Fen (%60) — mühendislik+sağlık+veteriner+temel bilim
- SÖZ puanı: TYT (%40) + AYT Türk Dili+Sosyal (%60) — edebiyat+tarih+coğrafya+arkeoloji+ilahiyat
- EA puanı: TYT (%40) + AYT Mat+Türk Dili+Sosyal (%60) — hukuk+iktisat+işletme+kamu yönetimi
- DİL puanı: TYT (%40) + YDT (%60) — yabancı dil+çeviribilim+filoloji
📚 Önerilen Kaynaklar
- YKS Resmi Kılavuzu — yıllık ÖSYM güncel
- TYT Hazırlık Kitapları: Hız, Karekök, Üçdörtbeş, Limit, Bilfen, 345, Pi, Final, Apolinia (yıllık güncel)
- Türkçe: Karekök Türkçe, Bilfen Paragraf, Limit Anahtar Kelime
- Matematik: Karekök TYT Matematik, Bilfen Sayısal Mantık, 345 Geometri
- Sosyal: Hız Tarih+Coğrafya, Limit Felsefe
- Fen: Karekök Fizik+Kimya+Biyoloji, Bilfen 9-10 sınıf TYT konuları
- Geçmiş Sorular: ÖSYM tüm geçmiş YKS+TYT soruları (2018+) ücretsiz
- Online Kaynaklar: EBA, Khan Academy Türkçe, YouTube TYT kanalları (Tonguç, Hocalara Geldik, Kunduz)
- Deneme Sınavları: Yıllık 30+ TYT denemesi — Hız+Karekök+Üçdörtbeş
📅 12 Aylık Hazırlık Planı
| Ay | Konu |
|---|---|
| Eylül-Ekim | Türkçe sözcük+paragraf+dil bilgisi (özellikle paragraf) |
| Kasım-Aralık | Matematik temel (sayılar+denklem+fonksiyon+problemler) |
| Ocak | Geometri+analitik geometri |
| Şubat | Fen Bilimleri (Fizik+Kimya+Biyoloji 9-10. sınıf) |
| Mart | Sosyal Bilimler (Tarih+Coğrafya+Felsefe+DKAB) |
| Nisan | Geçmiş TYT soruları+denemeler |
| Mayıs | Zayıf konular tekrar+süre yönetimi |
| Haziran | Son tekrar+psikolojik hazırlık+sınav günü |
❓ FAQ
TYT'de yanlış cezası var mı?
HAYIR — 2018'den itibaren YKS+TYT+AYT'de yanlış cezası kaldırıldı. Sadece doğrular puanlanır. Bu boş bırakmanın anlamı yok — hatta tahminin değer (%50+ elemini yapabilirsen). Bilmediğin sorulara da cevap işaretle (rastgele bile %25 ihtimal).
TYT 180 baraj ne anlama gelir?
TYT 180 puan altında AYT'ye girilemez (lisans yerleştirme imkansız). 150 puan altında ön lisans+açık öğretim de yerleştirme yok. 180+ TYT alan aday AYT'ye girip lisans tercih yapabilir. Mühendislik+tıp+hukuk gibi top bölümler için 200+ TYT şart (gerçekçi 220+).
TYT vs AYT hangisi daha önemli?
SAY/SÖZ/EA puan hesaplamasında AYT %60 ağırlık. TYT %40. Yani AYT daha ağırlıklı, ama TYT'siz AYT yerleştirme yok. İdeal — TYT'de 200+ ve AYT alanında çok güçlü performans. Top tıp+mühendislik için TYT 220+ ve AYT 350+ tipik.
TYT'de en kritik bölüm hangisi?
Türkçe paragraf (15 soru) — TYT'nin en yüksek tek bölüm ağırlığı. Matematik problem soruları (5-6) ve Geometri+analitik geometri (10) da kritik. Türkçe paragrafta zayıf olan aday TYT'de yüksek puan alma şansı düşük. Düzenli paragraf çözümü+okuma alışkanlığı altın anahtar.
TYT geçmiş soru sayısı ne kadar değerli?
Çok değerli — 2018+ tüm geçmiş YKS soruları aynı format, ÖSYM standardı. Eğer 5+ yıl geçmiş soru çözüldüyse soru tipi+tuzak alanları+süre kontrolü öğrenildi. Soru bankası (Hız+Karekök+Üçdörtbeş+Limit) 5,000+ ek soru pratiği. Yıllık 30+ deneme sınavı + geçmiş YKS = ideal hazırlık.