Son Güncelleme:
TYT (Temel Yeterlik Testi), YKS'nin 1. oturumudur — ÖSYM tarafından düzenlenen ve tüm üniversite adaylarının girdiği temel sınavdır. 165 dakikada 120 soru. TYT puanı 4 yıllık+2 yıllık+ön lisans tercihlerinin tamamında ana eşik (180+ baraj). Bu rehberde 2026 dönemi için TYT detaylı konu dağılımı, Türkçe+Matematik+Sosyal Bilimler+Fen Bilimleri ders bazlı analiz, AYT ile ilişkisi, başarı sırası analiz ve 12 aylık hazırlık planı detaylı ele alınıyor.
📋 TYT 2026 Hızlı Bakış
- Sınav Tarihi: 20 Haziran 2026 Cumartesi (YKS 1. oturum)
- Soru Sayısı: 120 soru / 165 dk
- Yanlış Cezası: YOK (2018+ kaldırıldı, sadece doğrular puanlanır)
- Düzenleyici: ÖSYM
- Aday Sayısı: 2025 ~3.4 milyon başvuru (lisans+ön lisans paralel)
- Geçer Puan: 180 (lisans baraj — AYT'ye girip lisans yerleştirilebilmek için), 150 (ön lisans/açık öğretim baraj)
- Geçerlilik: 1 yıl (yıl içinde tek YKS dönemi)
📊 TYT Konu Dağılımı (120 Soru)
| Bölüm | Soru | Detay |
|---|---|---|
| Türkçe | 40 | Sözcük+anlam (8), paragraf (15), dil bilgisi (12), yazım+noktalama (3), anlatım+sözel mantık (2) |
| Matematik | 40 | Temel matematik (30) + Geometri (10) — aritmetik, cebir, problemler, fonksiyon, analitik geometri |
| Sosyal Bilimler | 20 | Tarih (5) + Coğrafya (5) + Felsefe (5) + Din Kültürü (5) |
| Fen Bilimleri | 20 | Fizik (7) + Kimya (7) + Biyoloji (6) — 9-10. sınıf temel müfredat |
🎯 Detaylı Konu Analizi
1. Türkçe (40 Soru)
- Sözcük+Anlam (8): Eş anlam, zıt anlam, deyim, atasözü, sözcükte anlam, eş seslilik
- Paragraf (15): Konu, ana düşünce, yardımcı düşünce, anlatım biçimleri, parçada anlam, yargı tipleri — TYT'nin en kritik bölümü
- Dil Bilgisi (12): Ses+ek+kök, sözcük türü (isim+sıfat+zamir+zarf+edat+bağlaç+ünlem), fiil, cümle öğeleri, cümle çeşitleri, anlatım bozuklukları
- Yazım+Noktalama (3): Büyük harf, ayrı/bitişik yazım, noktalama işaretleri, kompozisyon
- Anlatım+Sözel Mantık (2): Cümle tamamlama, anlamca yakın, sözel mantık akıl yürütme
2. Matematik (40 Soru)
- Temel Matematik (30):
- — Sayılar+rasyonel sayılar (3-4)
- — Üs+kök ifadeleri (2-3)
- — Çarpanlara ayırma+rasyonel ifadeler (2-3)
- — Mutlak değer+eşitsizlik (2-3)
- — Polinom+denklem+sistemler (3-4)
- — Fonksiyon+grafik (3-4)
- — Problemler (yaş, yüzde, hız-yol, işçi-havuz, kar-zarar) (5-6)
- — Permütasyon+kombinasyon+olasılık (2-3)
- — Trigonometri+sayma (2-3)
- — Veri+istatistik (1-2)
- Geometri (10):
- — Açı+üçgen+eşkenar üçgen (2-3)
- — Çokgen+kare+dikdörtgen+paralelkenar+yamuk (2-3)
- — Çember+daire (2-3)
- — Analitik geometri+koordinat (2-3)
- — Katı cisimler+silindir+küre (1-2)
3. Sosyal Bilimler (20 Soru)
- Tarih (5): İslam öncesi Türk tarihi, İslam tarihi+Türk-İslam, Selçuklu+Osmanlı kuruluş+yükseliş+gerileme, modern dönem (Tanzimat+Meşrutiyet+Kurtuluş+Cumhuriyet)
- Coğrafya (5): Doğal sistemler (yerşekilleri+iklim+bitki+su+toprak), Türkiye coğrafyası (bölgeler+nüfus+ekonomi), beşeri sistemler, çevre+sürdürülebilirlik
- Felsefe (5): Felsefe nedir, bilgi+varlık+ahlak+sanat+din+siyaset+bilim felsefesi
- Din Kültürü+Ahlak Bilgisi (5): İslam'ın temel inanç+ibadet+ahlak ilkeleri, Hz. Muhammed dönemi, dünya dinleri (4-5+ farklı din), İslam ve bilim, ahlak+din+kültür ilişkisi
4. Fen Bilimleri (20 Soru)
- Fizik (7): Fizik bilimine giriş, madde+ölçme, hareket+kuvvet, enerji+momentum, ısı+sıcaklık, basınç+kaldırma, dalgalar+ışık+ses, elektrik+manyetizma temel (9-10. sınıf düzeyi)
- Kimya (7): Kimya bilimi, atom+periyodik tablo, kimyasal türler+kimyasal bağlar, asit+baz, çözeltiler, kimyasal hesaplamalar+mol
- Biyoloji (6): Canlıların ortak özellikleri, hücre+canlılar bilimi, genom+kalıtım, mikroorganizmalar, ekoloji+çevre, vücudumuzdaki sistemler
🎯 TYT vs AYT İlişkisi
YKS 4 oturumdan oluşur:
- 1. Oturum (TYT): 120 soru / 165 dk — temel yeterlik (Türkçe+Matematik+Sosyal+Fen)
- 2. Oturum (AYT): 160 soru / 180 dk — alan yeterliği (Türk Dili+Matematik+Sosyal/Fen Bilimleri)
- 3. Oturum (YDT): 80 soru / 120 dk — Yabancı Dil (İngilizce+Almanca+Fransızca+İtalyanca+Rusça+Arapça)
- 4. Oturum (MSU): Askeri öğrenci aday sınavı (ayrı)
Lisans Yerleştirme Puanları:
- TYT puanı: Ön lisans ve açıköğretim programlarına yerleştirmede kullanılır (sabit baraj yok)
- SAY puanı: TYT (%40) + AYT Mat+Fen (%60) — mühendislik+sağlık+veteriner+temel bilim
- SÖZ puanı: TYT (%40) + AYT Türk Dili+Sosyal (%60) — edebiyat+tarih+coğrafya+arkeoloji+ilahiyat
- EA puanı: TYT (%40) + AYT Mat+Türk Dili+Sosyal (%60) — hukuk+iktisat+işletme+kamu yönetimi
- DİL puanı: TYT (%40) + YDT (%60) — yabancı dil+çeviribilim+filoloji
📚 Önerilen Kaynaklar
- YKS Resmi Kılavuzu — yıllık ÖSYM güncel
- TYT Hazırlık Kitapları: Hız, Karekök, Üçdörtbeş, Limit, Bilfen, 345, Pi, Final, Apolinia (yıllık güncel)
- Türkçe: Karekök Türkçe, Bilfen Paragraf, Limit Anahtar Kelime
- Matematik: Karekök TYT Matematik, Bilfen Sayısal Mantık, 345 Geometri
- Sosyal: Hız Tarih+Coğrafya, Limit Felsefe
- Fen: Karekök Fizik+Kimya+Biyoloji, Bilfen 9-10 sınıf TYT konuları
- Geçmiş Sorular: ÖSYM tüm geçmiş YKS+TYT soruları (2018+) ücretsiz
- Online Kaynaklar: EBA, Khan Academy Türkçe, YouTube TYT kanalları (Tonguç, Hocalara Geldik, Kunduz)
- Deneme Sınavları: Yıllık 30+ TYT denemesi — Hız+Karekök+Üçdörtbeş
📅 12 Aylık Hazırlık Planı
| Ay | Konu |
|---|---|
| Eylül-Ekim | Türkçe sözcük+paragraf+dil bilgisi (özellikle paragraf) |
| Kasım-Aralık | Matematik temel (sayılar+denklem+fonksiyon+problemler) |
| Ocak | Geometri+analitik geometri |
| Şubat | Fen Bilimleri (Fizik+Kimya+Biyoloji 9-10. sınıf) |
| Mart | Sosyal Bilimler (Tarih+Coğrafya+Felsefe+DKAB) |
| Nisan | Geçmiş TYT soruları+denemeler |
| Mayıs | Zayıf konular tekrar+süre yönetimi |
| Haziran | Son tekrar+psikolojik hazırlık+sınav günü |
❓ FAQ
TYT'de yanlış cezası var mı?
EVET — TYT ve AYT'de 4 yanlış 1 doğruyu götürür (ÖSYM 2026 YKS Kılavuzu). Beş seçenekli soruda hiç fikrin yoksa rastgele işaretlemenin beklenen getirisi sıfırdır; en az bir şıkkı eleyebiliyorsan tahmin etmek beklenen değeri artırır.
TYT'de baraj puanı var mı?
Hayır. 2026 YKS'de sabit bir baraj puanı yoktur; 150 ve 180 baraj puanları kaldırıldı. Puanlarınızın hesaplanması için TYT'de Türkçe veya Temel Matematik testinden en az 0,5 ham puan almanız yeterlidir. Lisans programlarına yerleşmek için gereken puanı sabit bir eşik değil, o yılın taban puanları ve başarı sıraları belirler; bazı programlarda ayrıca başarı sırası şartı aranır (ör. tıpta ilk 50 bin, hukukta ilk 100 bin).
TYT vs AYT hangisi daha önemli?
SAY/SÖZ/EA puan hesaplamasında AYT %60 ağırlık. TYT %40. Yani AYT daha ağırlıklı, ama TYT'siz AYT yerleştirme yok. İdeal — TYT'de 200+ ve AYT alanında çok güçlü performans. Top tıp+mühendislik için TYT 220+ ve AYT 350+ tipik.
TYT'de en kritik bölüm hangisi?
Türkçe paragraf (15 soru) — TYT'nin en yüksek tek bölüm ağırlığı. Matematik problem soruları (5-6) ve Geometri+analitik geometri (10) da kritik. Türkçe paragrafta zayıf olan aday TYT'de yüksek puan alma şansı düşük. Düzenli paragraf çözümü+okuma alışkanlığı altın anahtar.
TYT geçmiş soru sayısı ne kadar değerli?
Çok değerli — 2018+ tüm geçmiş YKS soruları aynı format, ÖSYM standardı. Eğer 5+ yıl geçmiş soru çözüldüyse soru tipi+tuzak alanları+süre kontrolü öğrenildi. Soru bankası (Hız+Karekök+Üçdörtbeş+Limit) 5,000+ ek soru pratiği. Yıllık 30+ deneme sınavı + geçmiş YKS = ideal hazırlık.