Sayıştay Denetçi Yardımcılığı (Sayıştay DY), Türkiye Cumhuriyeti Sayıştay Başkanlığı tarafından düzenlenen, kamu kurumları+yerel yönetimler+sosyal güvenlik+düzenleyici denetleyici kurumlar+TBMM denetimi kariyer yolunun en prestijli kapısıdır. Süreç üç aşamalıdır: ÖSYM'nin uyguladığı Eleme Sınavı (e-Sınav, 105 soru, 140 dakika), Ankara'da klasik usulde Yazılı Sınav ve Sayıştay Başkanlığının yaptığı mülakat; başvuruda KPSS puanı istenmez. Hâkim statüsü ve yargısal yetkiyle uzman ve denetçi yardımcılığı sınavlarının en özgünlerinden biridir. 2026 ilanında 25 kadro var; Eleme 31 Ekim 2026'da, klasik yazılı 26-27 Aralık 2026'da yapılacak.
📋 Sayıştay DY 2026 Hızlı Bakış
- Düzenleyici Kurum: Türkiye Cumhuriyeti Sayıştay Başkanlığı (Anayasal Yüksek Yargı Organı)
- Yetki Alanı: Merkezi yönetim+yerel yönetim+sosyal güvenlik+düzenleyici denetleyici kurumlar+kamu iktisadi teşebbüsleri (KİT)+TBMM denetimi+yargısal denetim+kamu mali yönetim hesabı
- Hukuki Statü: Hâkim statüsü+yargısal yetki+anayasal koruma (Anayasa md.160+6085 sayılı Kanun)
- 2026 Kadro: 25 denetçi yardımcısı (ÖSYM 2026-Sayıştay Eleme kılavuzu)
- KPSS Şartı: Yok — ön eleme ÖSYM'nin uyguladığı Eleme Sınavıyla yapılır
- Sınav Tipi: Üç aşamalı → ÖSYM Eleme Sınavı (e-Sınav, 31 Ekim 2026; 105 soru, 140 dk) → klasik usulde yazılı (Ankara, 26-27 Aralık 2026) → mülakat; yazılıya kadronun 5 katı, mülakata 3 katı çağrılır
- Adaylığa Kabul: Eleme Sınavının yapıldığı yılın 1 Ocak'ı itibarıyla 35 yaşını doldurmamış olmak (2026 için 1 Ocak 1991 ve sonrası doğumlular); hukuk, siyasal bilgiler, iktisat, işletme, iktisadi ve idari bilimler fakültelerinden veya bunlara denkliği YÖK tarafından kabul edilen en az dört yıllık fakülte ya da yüksekokullardan mezuniyet
- Mali Haklar: Denetçi yardımcıları hâkim ve savcı yardımcıları, denetçiler ise kıdem/sınıf/derecelerindeki hâkim ve savcılar hakkındaki hükümlere tabidir (6085 sayılı Kanun md. 63); memur maaş katsayıları döneme göre değiştiği için sabit TL rakamı yayımlanmaz
- Resmi Kaynak: ÖSYM 2026-Sayıştay Eleme kılavuzu (osym.gov.tr) + sayistay.gov.tr (mülakat duyurusu)
🎯 Sayıştay DY Sınav Konuları (2026 Kılavuzu)
2026 ÖSYM kılavuzunda branş bazlı kadro yoktur: 25 kadro tek listeden doldurulur, tüm adaylar aynı Eleme Sınavına ve aynı klasik yazılıya girer. Konu dağılımı iki aşamada şöyledir.
Eleme Sınavı (ÖSYM e-Sınav, 31 Ekim 2026)
| Test | Soru | Ağırlık | Kapsam |
|---|---|---|---|
| Genel Yetenek | 35 | %40 | Sayısal-mantıksal ve sözel akıl yürütme |
| Genel Kültür | 10 | %10 | Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi, dünya tarihi, Türkiye coğrafyası, vatandaşlık, genel-kültürel ve sosyoekonomik konular |
| İktisat | 15 | %12,5 | İktisat teorisi, mikro, makro, iktisat politikası, para-banka-kredi |
| Maliye | 15 | %12,5 | Maliye teorisi, maliye politikası, bütçe, vergi hukuku ve Türk vergi sistemi |
| Hukuk | 15 | %12,5 | Anayasa, idare, medeni, borçlar ve ticaret hukuku |
| Muhasebe | 15 | %12,5 | Genel muhasebe, mali tablolar analizi |
Toplam 105 soru, cevaplama süresi 140 dakika; 4 yanlış 1 doğruyu götürür. 70 ve üzeri SES puanı alanlardan en yüksekten başlayarak kadronun 5 katına kadarı (125 aday ve sonuncuyla eşit puanlılar) yazılıya çağrılır.
Klasik Yazılı Sınav (Ankara, 26-27 Aralık 2026)
| Oturum | Tarih ve Saat | Konular |
|---|---|---|
| Hukuk grubu | 26 Aralık Cumartesi, 10.15-12.15 | Anayasa hukuku, idare hukuku ve idari yargı, medeni hukuk (genel esaslar, kişiler ve eşya hukuku), borçlar hukuku genel esaslar |
| Maliye grubu | 26 Aralık Cumartesi, 14.45-16.45 | Maliye teorisi, maliye politikası, bütçe, vergi hukuku ve Türk vergi sistemi |
| İktisat grubu | 27 Aralık Pazar, 10.15-12.15 | İktisat teorisi, mikro iktisat, makro iktisat, iktisat politikası, para-banka-kredi |
| Kompozisyon + Seçimlik | 27 Aralık Pazar, 14.45-16.45 | Kompozisyon (60 dk) + seçimlik grup (60 dk): ticaret hukuku veya muhasebe (genel muhasebe ve mali tablolar analizi) |
Yazılıda tam puan 100'dür; ders gruplarının aritmetik ortalaması 70 ve üzeri olanlardan kadronun 3 katına kadarı (2026'da 75 aday) mülakata çağrılır. Seçimlik grup (ticaret hukuku veya muhasebe) bilgisi başvuru formunda yer alır.
🎯 Sınav Konuları ve Meslek Bilgisi: Detaylı Bakış
Aşağıdaki beş başlıktan yalnız üçüncüsündeki hukuk konuları, vergi hukuku ve muhasebenin genel muhasebe-mali tablolar analizi kısmı sınavda doğrudan sorulur. Sayıştay hukuku, kamu ihale mevzuatı, devlet muhasebesi ve bilişim denetimi 2026 kılavuzunda ayrı sınav konusu değildir; mülakatta ve göreve başladıktan sonra işe yarar.
1. Sayıştay Hukuku+Yargısal Denetim (meslek ve mülakat bilgisi)
- Anayasal Çerçeve: 1982 Anayasası md. 160+165+TBMM denetimi+merkezi yönetim+yerel yönetim+sosyal güvenlik+düzenleyici denetleyici kurum+KİT+kamu iktisadi teşebbüsü+kamu mali yönetim+kontrol
- 6085 Sayılı Sayıştay Kanunu: Sayıştay'ın görev+yetki+kuruluş+denetçi statüsü+denetim usulü+yargısal yetki+temyiz+yüksek hâkimler kurulu+yargısal süreç+sorumluluk+ceza+disiplin
- Düzenlilik+Performans Denetimi: Düzenlilik denetimi (mali+uygunluk denetim — hesapların doğruluğu+uygunluğu)+performans denetimi (etkililik+verimlilik+ekonomiklik+5E)+bilişim sistemleri denetimi+çevresel denetim+sosyal denetim
- Yargısal Denetim: Hesap yargılaması+ilam+temyiz+yüksek hâkimler kurulu+sorumlu olanın hukuki sorumluluğu+kişisel borç+kişisel ceza+disiplin+disiplin temyiz+yargısal süreç adımları
- Uluslararası: INTOSAI (International Organization of Supreme Audit Institutions)+EUROSAI+ASOSAI+ISSAI (International Standards of Supreme Audit Institutions)+Lima Declaration+Mexico Declaration+UN Sustainable Development Goals (SDG)+denetim çerçevesi
2. Kamu Mali Yönetim+5018+Devlet İhale (5018 bütçe konusuyla bağlantılı; ihale sınav konusu değil)
5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanunu+orta vadeli mali plan+performans bütçe+strateji geliştirme başkanlıkları (SGB)+iç kontrol+iç denetim+harcama yetkilisi+gerçekleştirme görevlisi+ön mali kontrol+kesin hesap. Devlet İhale (2886+4734 Kamu İhale Kanunu+4735 Kamu İhale Sözleşmeleri)+istisnalar+pazarlık+belli istekliler+açık+kapalı+çerçeve+e-İhale+EKAP+kamu özel ortaklığı (PPP)+yapım+devir-finansman+yatırım. Kamu Personel Hukuku (657+kamu görevlileri etik kurulu).
3. Anayasa+İdare+Genel Hukuk (Eleme hukuk testi ve yazılı hukuk grubu)
1982 Anayasası+temel hak ve özgürlükler+yasama+yürütme+yargı+anayasa mahkemesi+bireysel başvuru+kuvvetler ayrılığı. İdare hukuku — idari işlem+sözleşme+idari yargı (İYUK 2577)+iptal+tam yargı davası+düzenleyici işlem. Medeni hukuk (genel esaslar, kişiler ve eşya hukuku)+Borçlar (TBK 6098, genel esaslar)+Ticaret (TTK 6102; Eleme hukuk testinde ve yazılının seçimlik grubunda). Vergi hukuku ve Türk vergi sistemi (VUK 213+GVK 193+KVK 5520+KDV 3065+ÖTV 4760) maliye testinde ve maliye grubunda yer alır. Ceza ve ceza muhakemesi hukuku 2026 kılavuzunda sınav konusu olarak sayılmaz.
4. Devlet Muhasebesi+TFRS+IFRS (sınavda yalnız genel muhasebe ve mali tablolar analizi)
Devlet muhasebesi+kamu mali raporlama+IPSAS (International Public Sector Accounting Standards)+ESA 2010+SDDS (IMF Data Standard)+tahakkuk esaslı+nakit esaslı+karma+devlet bilanço+gelir-gider+nakit akış+borç+TFRS+IFRS+UFRS+UMS+TMS+denetim+bağımsız denetim+iç denetim+iç kontrol+COSO çerçeve+ISA (International Standards on Auditing)+ISSAI denetim standartları.
5. Bilişim Sistemleri Denetimi+Veri Analitiği (meslek bilgisi — sınav konusu değil)
Devlet bilgi sistemleri denetimi+e-devlet+UYAP (Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi)+EKAP+MERSİS+veri analitiği+yapay zeka+ML+denetim örnekleme+istatistiksel örneklem+veri madenciliği+anomalia tespit+blockchain+digital ekonomi+siber güvenlik+ISO 27001+COBIT+ITIL+CISA (Certified Information Systems Auditor)+CISA+CIA+CFE benzeri uluslararası sertifikalar.
🎯 Sayıştay DY Mülakat Süreci
- Kimler Çağrılır: Yazılıda 70 ve üzeri puan alanlardan kadronun 3 katına kadarı (2026'da 75 aday); mülakat yeri ve zamanı sayistay.gov.tr'de duyurulur, adreslere ayrıca tebligat yapılmaz
- Komisyon: Altı kişi — Sayıştay Başkanı veya görevlendireceği bir daire başkanının başkanlığında iki üye ve üç uzman denetçi (6085 sayılı Kanun md. 17/7)
- Süre: Kanun ve yönetmelikte resmi bir mülakat süresi belirtilmemiştir
- Değerlendirme: Her biri 20 tam puan üzerinden beş ölçüt — konuyu kavrayıp özetleme/ifade/muhakeme, liyakat/temsil/davranış uygunluğu, özgüven/ikna/inandırıcılık, genel yetenek ve genel kültür, bilimsel-teknolojik gelişmelere açıklık; mülakat puanı komisyon notlarının ortalamasıdır ve en az 70 olmalıdır
- Format: Yapılandırılmış+pratik vaka soruları+güncel kamu mali olayları+denetim pratiği+yorum
- Sık Sorulan: "Neden Sayıştay?"+"Sayıştay'ın anayasal rolü"+"Düzenlilik vs performans denetimi farkı"+"İç kontrol+iç denetim+dış denetim ilişkisi"+"Bir kamu kurumunda usulsüzlük tespit etseniz hangi adımları atarsınız?"+"5018 sayılı Kanun+iyi yönetişim"+"INTOSAI ISSAI standartları"+"Performans denetimi 5E (etkililik+verimlilik+ekonomiklik+çevre+etik)"+"Kamu özel ortaklığı PPP denetimi"+"Bilişim sistemleri denetimi"
- Profesyonel Görünüm: Koyu renk takım+temiz+kurumsal+CV güncel+akademik publikasyon+stajlar (varsa)
💼 Sayıştay DY Kariyer Yolu (Hâkim Statüsü)
Sayıştay'da meslek içi ilerleme ile üst kademelere geçiş farklı mekanizmalarla işler. Meslek içi ilerleme kıdeme dayalıdır; Üyelik, Daire Başkanlığı ve Başkanlık ise ayrı seçim usulleriyle doldurulur ve otomatik bir terfi değildir.
| Kademe | Nasıl ulaşılır | Mali haklar |
|---|---|---|
| Aday | Giriş sınavını (Eleme+Yazılı+Mülakat) kazanma; adaylık 1-2 yıl | Hâkim ve savcı yardımcıları hükümlerine tabi |
| Sayıştay Denetçi Yardımcısı | Adaylıkta olumlu sicil; 2-3 yıl mesleki eğitim ve staj | Hâkim ve savcı yardımcıları hükümlerine tabi |
| Sayıştay Denetçisi | Staj sonundaki sınavda başarı + olumlu sicil | Kıdem/sınıf/derecesindeki hâkim ve savcılar hükümlerine tabi |
| Denetçi meslek sınıfları | Kıdeme göre 4 sınıf: üçüncü, ikinci, birinci sınıfa ayrılmış, birinci sınıf (md. 63/3) | Kıdem/sınıf/derecesindeki hâkim ve savcılar hükümlerine tabi |
| Üye | TBMM Genel Kurulu tarafından gizli oyla seçilir | Yargıtay daire başkanı ve üyeleri hükümlerine tabi |
| Daire Başkanı | Sayıştay Genel Kurulunca, en az 3 yıllık üyeler arasından 4 yıllığına seçilir | Yargıtay daire başkanı hükümlerine tabi |
| Başkan | TBMM Genel Kurulunca iki aday arasından 5 yıllığına seçilir (en fazla 2 defa) | Yargıtay Birinci Başkanı hükümlerine tabi |
Kaynak: 6085 sayılı Sayıştay Kanunu md. 13-14, 17, 26, 63. Memur maaş katsayıları döneme göre değiştiği için tabloda TL rakamı verilmemiştir; güncel tutar için Sayıştay'ın resmi duyurularını izleyin.
📚 Sayıştay DY Hazırlık Kaynakları
- Sayıştay Hukuku: 6085 sayılı Sayıştay Kanunu+Sayıştay'ın yıllık raporu+Anayasa md. 160+165+ikincil mevzuat
- Kamu Mali Yönetim: 5018+Akdoğan+Pehlivan+Bilici Kamu Maliyesi+Türkiye+IMF+OECD+World Bank kamu mali yönetim raporları
- Hukuk: Gözler İdare+Anayasa+İYUK+TMK (medeni)+TBK+TTK+VUK; 5018 bütçe konusu için, devlet ihale mevzuatı meslek bilgisi olarak
- Muhasebe: Sınav kapsamı genel muhasebe ve mali tablolar analizi; devlet muhasebesi, IPSAS, ISSAI ve ISA denetim standartları meslek bilgisi olarak
- Soru Bankası: Eleme testlerine uygun Genel Yetenek-Genel Kültür ve iktisat, maliye, hukuk, muhasebe soru bankaları (KPSS A grubu kaynakları konu olarak örtüşür; Sayıştay soruları yayımlanmaz)
❓ Sayıştay DY SSS
Sayıştay Denetçisi hâkim mi?
Evet — Sayıştay Denetçisi hâkim statüsünde+anayasal yargı organı üyesi. 1982 Anayasası md. 160+6085 sayılı Sayıştay Kanunu hâkim statüsünü tanır. Yargısal yetki+karar verme+temyiz+disiplin+hâkim ek ödemeleri. Uzman ve denetçi yardımcılığı sınavları içindeki en özgün kariyerlerden biridir.
Sayıştay DY mu hâkim/savcı adaylığı mı daha iyi?
Profil farklı. Sayıştay DY — kamu mali denetimi+kurumsal+denetim raporları+TBMM raporu+hâkim statüsü+merkezi (Ankara). Hâkim/savcı — bireysel davalar+adli/idari yargı+ülke geneli atama+saha+yoğun çalışma+büyük portföy. Sayıştay denetim+kurumsal sevenler için, hâkim/savcı bireysel davalar+yargı süreci sevenler için. Sayıştay daha akademik ve teknik+düzenli iş saatleri.
Sayıştay DY ne kadar maaş alır 2026?
6085 sayılı Kanun'un 63. maddesine göre denetçi yardımcıları hâkim ve savcı yardımcıları gibi, denetçiler kıdem/sınıf/derecelerindeki hâkim ve savcılar gibi aylık ve ek ödeme alır. Üye, Daire Başkanı ve Başkan ise sırasıyla Yargıtay üyeleri, daire başkanları ve Birinci Başkanı hakkındaki hükümlere tabidir. Memur maaş katsayıları her dönem değiştiği için sabit bir TL rakamı yayımlamıyoruz; güncel tutar için Sayıştay'ın resmi duyurularını izleyin.
Sayıştay DY hangi alanlardan alır?
2026 kılavuzunda branş bazlı kadro yoktur; başvuru fakülte bazlıdır. Hukuk, siyasal bilgiler, iktisat, işletme, iktisadi ve idari bilimler fakültelerinden veya bunlara denkliği YÖK tarafından kabul edilen yurt içi ya da yurt dışındaki en az dört yıllık fakülte veya yüksekokullardan mezun olanlar başvurabilir. 25 kadro tek listeden doldurulur; mühendislik ve fen fakülteleri bu listede yer almaz.
Sayıştay DY 2026 sınav tarihi ne zaman?
2026 ilanı ÖSYM'nin 2026-Sayıştay Eleme kılavuzuyla 9 Eylül 2026'da açıklandı. Başvuru 9-17 Eylül 2026 (geç başvuru günü 24 Eylül, ücret 1.900 TL); Eleme Sınavı 31 Ekim 2026 saat 13.45'te e-Sınav olarak; klasik yazılı 26-27 Aralık 2026'da Ankara'da. Mülakat yeri ve zamanı sayistay.gov.tr'de duyurulacak.
Sayıştay denetimi nasıl yapılır?
Düzenlilik denetimi (mali+uygunluk denetim) ve performans denetimi (5E — etkililik+verimlilik+ekonomiklik+çevre+etik) birlikte uygulanır. Denetçiler kamu kurumlarının mali raporlarını+mali işlemlerini+performansını+bilişim sistemlerini+çevresel etkilerini+sosyal etkilerini denetler. Yıllık dış denetim+TBMM'ye sunulan denetim raporu+yargısal yetki ile sorumluların kişisel borç+ceza+disiplin yaptırımı uygulanabilir.
Düzeltme Notu
12 Eylül 2026: Önceki sürümde Sayıştay Denetçi Yardımcılığı başvurusu için KPSS puanı (P40/P48) ön şartı bulunduğu yazıyordu. ÖSYM'nin 9 Eylül 2026'da yayımladığı 2026-Sayıştay Eleme kılavuzunda KPSS şartı yoktur; ön eleme ÖSYM'nin uyguladığı Eleme Sınavıyla yapılır. İçerik kılavuza göre düzeltildi. Eleme Sınavı 105 soru ve 140 dakikadır; yazılıya kadronun 5 katı, mülakata 3 katı çağrılır. Branş bazlı kadro tahminleri ve bölüm listesi de kaldırıldı; 2026 kılavuzunda branş yoktur ve başvuru fakülte bazlıdır.
Düzeltme notu (13 Eylül 2026): Önceki sürümde mülakat komisyonu "5-7 kişi" ve süresi "30-45 dakika" olarak yanlış veriliyordu (doğrusu: 6 kişilik komisyon, resmi süre yok); kariyer tablosunda uydurma TL maaş rakamları ile Sayıştay'da bulunmayan "Başdenetçi/Genel Sekreter/Başkan Yardımcısı" kademeleri yer alıyordu. 6085 sayılı Kanun'a göre (md. 17, 63) doğru unvanlar, komisyon yapısı ve mali hakların dayandığı hükümler esas alınarak düzeltildi; Üyelik/Daire Başkanlığı/Başkanlığın ayrı seçimle doldurulduğu netleştirildi.
⚠️ Mevzuat Uyarısı (YMYL)
Bu rehber Sayıştay DY sınav hazırlığı + kariyer rehberi amaçlıdır; hukuki tavsiye+denetim önerisi+resmi yorum niteliği taşımaz. Kamu mali yönetim+denetim mevzuatı sürekli değişir; kesin bilgi için Sayıştay+TBMM+Resmi Gazete+sayistay.gov.tr+yetkili hukuk+denetim danışmanı, sınav bilgileri için ÖSYM'nin 2026-Sayıştay Eleme kılavuzu esas alınır.
📝 Adım Adım Hazırlık Rehberi
-
1
Sınav Yapısını Tanı
ÖSYM'nin 2026-Sayıştay Eleme kılavuzunu osym.gov.tr'den indir; test dağılımını (105 soru, 140 dk), SES puanı hesabını ve yazılı konu listesini öğren.
-
2
Soru Pratiğini Doğru Kaynaktan Yap
Sayıştay soruları yayımlanmadığı için alan testlerinde ÖSYM'nin yayımladığı KPSS A grubu sorularını ve soru bankalarını kullan; zayıf alanlarını bu pratikten tespit et.
-
3
Realistik Çalışma Programı Kur
Günlük 4-6 saat (yoğun dönem 8 saat), haftalık 6 gün, dinlenme + tekrar günleri dahil olacak şekilde plan oluştur.
-
4
Kaynak Setini Sınırla
Konu anlatım kitabı (1 ana kaynak), soru bankası (1-2 kalın kitap), deneme seti (haftalık 2 deneme) — daha fazlası odak dağıtır.
-
5
Konu Tekrar Sistemi Kur
Spaced repetition (1 gün → 3 gün → 1 hafta → 1 ay tekrar). Yanlış yapılan soruları "yanlış defteri"ne kaydet, haftalık tekrar et.
-
6
Deneme Sınavı Disiplini
Son 2 ay haftalık 2-3 Eleme formatında deneme (105 soru, 140 dakika; sınav 13.45'te başlar). Sonra detaylı analiz: hangi konuda kaç yanlış?
-
7
Sınav Günü Stratejisi
Önceki gece erken yat, sabah hafif kahvaltı, sınav merkezine 1 saat erken git. Önce kolay sorular, sonra zor — zaman yönetimi kritik.