Düzeltme (14 Eylül 2026): Bu yazının önceki sürümü, noterlik için Türkiye Noterler Birliği ve Adalet Bakanlığınca yapılan bir "noter sınavı" olduğunu ve atamanın sınav puanına göre yapıldığını söylüyordu. İkisi de yanlıştı: 1512 sayılı Noterlik Kanunu'na göre ayrı bir noterlik sınavı yoktur; atama noterlik belgesinin sıra numarasına göre yapılır. Yazı yürürlükteki mevzuata göre yeniden düzenlendi.
📋 Hızlı Bakış
- Noterlik sınavı: Yok
- Ön şart: HMGS (tabi olanlar için, 100 üzerinden 70) + 1512 sayılı Kanun md. 7 şartları
- Staj: 1 yıl kesintisiz; başvuru staj yapılacak yerin noter odasına; staj ücretlidir, ücreti TNB öder
- Belge ve atama: Adalet Bakanlığı noterlik belgesi verir; atama belge sıra numarasına göre 3. sınıf noterliğe
- Resmî kaynaklar: mevzuat.gov.tr (1512 sayılı Noterlik Kanunu), Resmî Gazete, tnb.org.tr
Noterlik, 1512 sayılı Noterlik Kanunu'na göre bir kamu hizmetidir. Noter bu hizmeti kendi bürosunda yürütür ve toplumda güvenilen bir konumdadır. Yurt dışı hukuk mezunları için noterlik yolu, avukatlık ve hâkimlik-savcılık dışında bir alternatiftir. Ancak bu yolda bir sınav değil, sıra vardır: staj kontenjanı sınırlıdır ve atama noterlik belgesinin sıra numarasına göre yapılır. Bu rehber süreci resmî mevzuata göre adım adım anlatır.
Noter Ne İş Yapar?
- Resmî senet düzenleme — sözleşme, vekâletname, satış vaadi
- İmza ve suret onayı
- Tercüme onayı (yeminli tercüman işlemleri)
- İhtarname ve protesto
- Tebligat
Noter Olma Süreci
Adım 1: Hukuk Mezuniyeti ve Şartlar
1512 sayılı Kanun md. 7'ye göre noterlik stajına başlamak için başlıca şartlar: T.C. vatandaşı olmak, hukuk fakültesi mezunu olmak (yurt dışı mezunlar için YÖK denkliği), staja başlarken 21-40 yaş aralığında olmak ve staj yapılacak yerde ikamet etmek. Tamamlama eğitimi veya STS Hukuk tek başına yetmez; aşağıdaki HMGS şartı da aranır.
Adım 2: HMGS
Hukuk Mesleklerine Giriş Sınavı (HMGS), tabi olanlar için noterlik stajına başlamanın ön şartıdır (1512 md. 7/4). Baraj 100 üzerinden 70'tir. Muafiyet iki bağımsız bentten oluşur: hukuk fakültesine 24/10/2019'dan önce kayıt veya 31/3/2024'ten önce mezuniyet. Yurt dışı mezunlarda mezuniyet tarihi olarak fark derslerinin başarıyla tamamlandığı tarih esas alınır.
Adım 3: Noter Odasına Staj Başvurusu
- Başvuru yeri: Staj yapılacak yerin noter odası (dilekçeyle)
- Kontenjan: Adalet Bakanlığı noterlik staj kontenjanını her yıl Aralık ayında Resmî Gazete'de ilan eder
- Dikkat: HMGS başarısı staja kabulü tek başına garanti etmez
Adım 4: 1 Yıllık Kesintisiz Staj
- Süre: 1 yıl, kesintisiz
- Ücret: Staj ücretlidir; ücreti Türkiye Noterler Birliği öder
- Uzatma: Adalet Bakanlığı "stajdan beklenen maksat hasıl oldu" kararı vermezse staj 6 ay uzatılır
- Muafiyet: Avukat unvanı kazananlar ile hâkim ve savcılığa atanmış olanlar (idari yargıda yalnız hukuk mezunu olanlar) noterlik stajından muaftır
Adım 5: Noterlik Belgesi ve Atama
Stajı tamamlayan adaya Adalet Bakanlığı noterlik belgesi verir. Belgeler sıra numarası taşır. Atama, Resmî Gazete'de ilan edilen 3. sınıf noterliklere belge sıra numarasına göre yapılır. HMGS puanı bu sırayı belirlemez. Bekleme süresi, açılan noterlik sayısına bağlıdır.
Gelir
Noterlerin gelirine ilişkin resmî bir veri yayımlanmaz. İşlem ücretleri, Adalet Bakanlığının belirlediği Noterlik Ücret Tarifesi'ne göre alınır. Gelir; noterliğin sınıfına, bulunduğu yere ve işlem hacmine göre büyük farklar gösterir. Bu nedenle bu rehberde tahmini gelir aralığı vermiyoruz.
Yurt Dışı Mezun İçin Noterlik Yolu
Avantajlar
- KKTC, Almanya ve İsviçre mezunları için Türk özel hukukuna yakınlık
- Yabancı dil ve uluslararası sözleşme deneyimi bazı nişlerde (turizm illeri, yabancı müşteriler) değerli
- Düzenli bir büro hayatı
Zorluklar
- Staj kontenjanı sınırlı; kabul garanti değil
- Atama bekleyişi uzun sürebilir
- İlk atama 3. sınıf noterliğe yapılır; büyük şehirde ilk atama beklenmemeli
- Staja başlarken 40 yaş sınırı
Noterlik mi Avukatlık mı?
| Boyut | Noterlik | Avukatlık |
|---|---|---|
| Giriş yolu | HMGS + 1 yıl staj + noterlik belgesi + atama bekleyişi (sınav yok) | HMGS + 1 yıl staj (staj sonrası sınav yok) |
| Staj ücreti | Ücretli; ücreti TNB öder | Ücret zorunlu değil; TBB geri ödemeli staj kredisi |
| Gelir | Resmî veri yok; sınıf, yer ve işlem hacmine göre | Büroya ve iş hacmine göre |
| Çalışma düzeni | Daha düzenli | Esnek ama yoğun |
| İş türü | Standart işlemler | Dava ve danışmanlık |
Staj Dönemini Nasıl Değerlendirmeli?
- İlk aylar: Noterlik Kanunu ve yönetmelik, işlem türleri ve harçlar
- Orta dönem: Eşya, miras ve borçlar hukukunun noter işlemlerindeki uygulaması
- Son dönem: Büro işleyişi, tercüme ve tebligat işlemleri, belge başvurusu hazırlığı
Kaynaklar
- 1512 sayılı Noterlik Kanunu — mevzuat.gov.tr
- Resmî Gazete — noterlik staj kontenjanı ve boş noterlik ilanları
- Türkiye Noterler Birliği (tnb.org.tr) — duyurular ve mevzuat
İlgili yazılar: Hâkim-Savcılık Yolu | 7 Yol Karar Aracı | HMGS Nedir?
⚠️ Önemli: Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye değildir. Staj kontenjanı ve noterlik ilanları için Resmî Gazete'yi, güncel kanun metni için mevzuat.gov.tr'yi kontrol edin.
❓ Sıkça Sorulan Sorular (FAQ)
Noterlik sınavı var mı?
Hayır. 1512 sayılı Noterlik Kanunu'na göre ayrı bir noterlik sınavı yoktur. Yol; HMGS (tabi olanlar için), noter odasına staj başvurusu, 1 yıllık staj, Adalet Bakanlığınca verilen noterlik belgesi ve belge sırasıyla atamadan oluşur.
Noterlik stajına nasıl başvurulur?
Staj yapılacak yerin noter odasına dilekçeyle başvurulur. Staj kontenjanını Adalet Bakanlığı her yıl Aralık ayında Resmî Gazete'de ilan eder.
Noterlik stajı ücretli mi?
Evet. Noterlik stajı 1 yıl kesintisiz yapılır ve ücretlidir; staj ücretini Türkiye Noterler Birliği öder.
Noter ataması nasıl yapılır?
Stajı tamamlayana Adalet Bakanlığı noterlik belgesi verir. Atama, Resmî Gazete'de ilan edilen 3. sınıf noterliklere belge sıra numarasına göre yapılır; HMGS puanı sırayı belirlemez.
Kimler noterlik stajından muaftır?
Avukat unvanı kazananlar ile hâkim ve savcılığa atanmış olanlar (idari yargıda yalnız hukuk mezunu olanlar) noterlik stajından muaftır.