Kazım İncebacak
İlgili İçerikler: MASAK Sınavı Nedir? | Başvuru ve Hazırlık
📅 Son Güncelleme: 25 Nisan 2026 | MASAK ve SPL kılavuz dokümanlarına göre.
MASAK Uyum Görevlisi Yetkilendirme Sınavı, 100 sorudan oluşan ve 2 modüle ayrılan bir sınavdır. Bu rehberde her modülün konularını, soru dağılımını ve sınava nasıl hazırlanmanız gerektiğini detaylı şekilde inceleyeceğiz.
Sınav Yapısı (2 Modül × 50 Soru)
| Modül | Soru Sayısı | Geçme Notu |
|---|---|---|
| Modül 1: Hukuki Çerçeve | 50 soru | 70+ puan |
| Modül 2: Uyum Yönetimi | 50 soru | 70+ puan |
| TOPLAM | 100 soru | Her modülden ayrı 70+ |
Önemli: Her iki modülden ayrı ayrı 70+ puan almalısınız. Bir modülden 90 alıp diğerinden 65 alan aday başarılı sayılmaz.
Modül 1: Hukuki Çerçeve (50 Soru)
1. Ulusal Mevzuat (15-18 soru)
5549 sayılı Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanun
- Kanunun amacı, kapsamı, temel kavramlar
- "Yükümlü" tanımı ve kapsamına giren kuruluşlar
- Kara para aklama suçları (TCK 282)
- Yükümlülük türleri: KYC, ŞİB, eğitim, denetim
- İdari para cezaları
6415 sayılı Terörizmin Finansmanının Önlenmesi Hakkında Kanun
- Terörün finansmanı suçunun unsurları
- Yaptırımlar listesi yönetimi
- Mal varlığı dondurma kararları
- BM Güvenlik Konseyi yaptırımları
MASAK Yönetmelikleri ve Genelgeleri
- Suç Gelirlerinin Aklanmasının ve Terörün Finansmanının Önlenmesine Dair Tedbirler Hakkında Yönetmelik
- Şüpheli İşlem Bildirim Yönetmeliği
- MASAK Genel Tebliğleri (özellikle son 3 yıl)
2. Uluslararası Standartlar (12-15 soru)
FATF (Financial Action Task Force) — Mali Eylem Görev Gücü
- FATF'ın yapısı ve görevleri
- FATF 40 Tavsiyesi (40 Recommendations) — birincil önemde
- FATF risk-temelli yaklaşım (Risk-Based Approach)
- FATF değerlendirmeleri ve Türkiye'nin durumu
- Yüksek riskli ülkeler ve gri liste-siyah liste süreci
AB Direktifleri
- 4. AML Direktifi (2015/849)
- 5. AML Direktifi (2018/843)
- 6. AML Direktifi (2018/1673)
Diğer Uluslararası Çerçeveler
- Wolfsberg Group Prensipleri (özel bankacılık)
- Basel Komitesi yönergeleri
- OECD ve UNODC çalışmaları
3. Suç Gelirleri Aklamanın Aşamaları (8-10 soru)
| Aşama | Tanım | Tipik Örnek |
|---|---|---|
| 1. Yerleştirme (Placement) | Suç gelirinin finansal sisteme sokulması | Banka mevduatı, döviz alımı |
| 2. Ayrıştırma (Layering) | Kaynaktan uzaklaştırma için işlemler | Çoklu havale, yurtdışı transfer, sahte fatura |
| 3. Bütünleştirme (Integration) | Yasal görünümle ekonomiye dahil etme | Gayrimenkul yatırımı, lüks mal alımı, şirket kuruluşu |
4. Şüpheli İşlem Türleri (8-10 soru)
- Açıklanamayan büyük nakit işlemleri
- Müşteri profiline uymayan işlemler
- Hızlı para giriş-çıkışı (pass-through)
- Yapay olarak küçültülmüş işlemler (smurfing/structuring)
- Yüksek riskli ülkelerle ilişkili işlemler
- Anonim hesap, paravan şirket işlemleri
- Politik nüfuz sahibi kişi (PEP) işlemleri
- Karmaşık çoklu ortak yapısı olan müşteriler
Modül 2: Uyum Yönetimi (50 Soru)
1. Uyum Programı Oluşturma (8-10 soru)
- Uyum programının zorunlu unsurları (politika, prosedür, kontrol, eğitim, denetim)
- Üst yönetim sorumluluğu (tone-from-the-top)
- Uyum birimi yapılanması ve raporlama hattı
- Uyum görevlisi yetkileri ve bağımsızlığı
- Yıllık uyum raporu hazırlama
2. Risk Değerlendirmesi (8-10 soru)
Risk Faktörleri
- Müşteri risk: Profil, sektör, geçmiş, beneficial ownership
- Coğrafi risk: FATF gri/siyah liste, sanksiyon ülkeler
- Ürün/hizmet risk: Anonim ürünler, yüksek nakit yoğunluğu
- Kanal risk: Yüz yüze olmayan müşteri ilişkileri (online, mobil)
Risk-Temelli Yaklaşım
- Düşük, orta, yüksek risk müşteri kategorileri
- Risk-bazlı KYC seviyeleri (basitleştirilmiş, standart, gelişmiş)
- Periyodik risk gözden geçirmesi
3. Müşteri Tanı (KYC) Prosedürleri (10-12 soru)
- Müşteri kabul politikası (Customer Acceptance Policy)
- Kimlik tespiti ve doğrulama (CDD - Customer Due Diligence)
- Gerçek faydalanıcı (Beneficial Ownership) tespiti
- Gelişmiş KYC (Enhanced Due Diligence) — yüksek risk müşteriler için
- Basitleştirilmiş KYC (Simplified DD) — düşük risk müşteriler için
- Sürekli izleme (Ongoing Monitoring)
- Müşteri kayıt güncellemesi
4. Şüpheli İşlem Bildirimi (ŞİB) (8-10 soru)
- Şüpheli işlem tanımı ve kriterleri
- ŞİB raporlama yükümlülüğü ve süresi
- MASAK ÇİS (Online Şüpheli İşlem Bildirim Sistemi) kullanımı
- Tipping-off yasağı (müşteriye bildirim yapılmaz)
- İç şüpheli işlem bildirimi süreci
- ŞİB sonrası müşteri ilişkisi yönetimi
- İstatistiksel ŞİB raporları
5. İç Denetim ve Eğitim (5-7 soru)
- İç denetim programının yapısı ve sıklığı
- Bağımsız iç denetim raporu
- Çalışan eğitim programları (yeni başlayanlar, periyodik tekrar)
- Üst yönetim eğitimleri
- Eğitim etkinliği değerlendirmesi
6. Yaptırım Listeleri Yönetimi (5-7 soru)
- BM (UN) Konsolide Yaptırım Listesi
- OFAC SDN List (ABD)
- AB Yaptırım Listesi
- Türkiye'nin uyguladığı ulusal yaptırımlar
- Tarama yazılımları ve false positive yönetimi
- Gerçek eşleşme durumunda yapılacaklar
7. Politik Nüfuz Sahibi Kişiler (PEP) (4-6 soru)
- PEP tanımı ve kategorileri (yerli, yabancı, uluslararası)
- PEP yakınları ve yakın çalışma arkadaşları
- PEP için EDD prosedürleri
- Kıdemli yönetim onayı gerekliliği
- PEP statüsü değişiklikleri
Sektör Spesifik Konular (Her Modülde Yer Alır)
| Sektör | Spesifik Konular |
|---|---|
| Bankacılık | Wire transfer kuralları, koruyucu hesaplar, döviz işlemleri, kredi kartı, korespondan bankacılık |
| Sermaye Piyasası | Hisse senedi, tahvil, türev araçlar, kripto varlıklar, portföy yönetimi |
| Sigorta | Hayat sigortası, yatırım amaçlı poliçeler, prim ödemeleri, lehdar değişiklikleri |
| Döviz Büfeleri | Limit aşımı, yapay küçültme (smurfing), seri işlemler |
| Gayrimenkul | Yüksek değerli alım-satım, nakit ödemeli işlemler, çoklu satıcılı yapılar |
Sınav Soru Tipleri
1. Tanım ve Mevzuat Soruları (~%30)
"FATF Tavsiye 10 ne ile ilgilidir?", "5549 sayılı kanunda PEP tanımı nasıldır?" gibi temel kavram soruları.
2. Vakalı (Senaryo Bazlı) Sorular (~%40)
"X bankası müşterisi Y, hesabına 100.000 USD geldi. Daha önceki hesap hareketleri 5.000 USD/ay civarında. Hangi prosedür uygulanır?" tipi pratik vaka soruları. En çok puan ağırlığına sahip soru tipi.
3. Süre ve Prosedür Soruları (~%20)
"ŞİB ne kadar süre içinde MASAK'a iletilmelidir?", "PEP onayı kim tarafından verilir?" gibi prosedürel sorular.
4. Uluslararası Boyut (~%10)
FATF Tavsiyeleri, AB direktifleri, OFAC yaptırımları gibi uluslararası standartlarla ilgili sorular.
Konu Bazlı Çalışma Önceliği
| Öncelik | Konu | Tahmini Soru |
|---|---|---|
| ⭐⭐⭐ | 5549 sayılı kanun + MASAK yönetmelikleri | ~15-18 soru |
| ⭐⭐⭐ | FATF 40 Tavsiyesi + uluslararası standart | ~12-15 soru |
| ⭐⭐⭐ | KYC + risk değerlendirmesi + EDD | ~18-22 soru |
| ⭐⭐ | ŞİB süreci + MASAK ÇİS | ~8-10 soru |
| ⭐⭐ | PEP, yaptırım listeleri, sektör spesifik | ~15-20 soru |
| ⭐ | Eğitim, iç denetim, raporlama | ~5-10 soru |
Sık Sorulan Sorular
İki modülün ikisini birden vermek zorunda mıyım?
MASAK Uyum Görevlisi sertifikası için her iki modülün de geçilmesi zorunludur. Tek modülü geçen aday "MASAK Uyum Görevlisi" sıfatını alamaz. Modüller ayrı ayrı tarihte alınabilir, ancak her modül için ayrı ücret (1.192 TL/modül) ödenir.
Geçme notu nedir?
Her modülden ayrı ayrı 70 ve üzeri puan almak gereklidir. Modül 1'den 90, Modül 2'den 65 alan aday başarısız sayılır. Bir sonraki sınav döneminde sadece başarısız olduğu modülü tekrar alabilir.
Hangi konuyu çalışmaya öncelik vermeliyim?
5549 sayılı kanun, MASAK yönetmelikleri, FATF 40 Tavsiyesi ve KYC prosedürleri en yüksek öneme sahip konulardır. Bu çekirdek konuları mükemmel düzeyde bilmek başarının %70'ini sağlar. Sektör spesifik konular (bankacılık, sermaye piyasası, sigorta) ise kendi sektörünüze göre derinleştirin.
Vaka soruları nasıl çözülmeli?
Vakalı sorularda önce risk faktörlerini tespit edin: Müşteri profili nedir? İşlem büyüklüğü uygun mu? Coğrafi risk var mı? Ardından doğru prosedürü uygulayın: KYC seviyesi, EDD gerekliliği, ŞİB tetikleyici mi? FATF risk-bazlı yaklaşımını içselleştirmek bu sorularda kritiktir.
Hangi kanun maddeleri ezberlenmeli?
Madde numarası ezberi yerine kavram ezberi yapın. Sınavda "5549 sayılı kanun madde X şöyledir" denmez, "yükümlülerden hangisi şu görevi yapar?" gibi içerik soruları sorulur. Önemli kavramlar: yükümlü, kara para aklama suçu, ŞİB, müşteri tanı, gerçek faydalanıcı, PEP, EDD, risk-bazlı yaklaşım.
Güncel mevzuat nereden takip edilir?
MASAK'ın resmi web sitesi (masak.hmb.gov.tr), Resmî Gazete (resmigazete.gov.tr) ve SPL sınav kılavuzu temel kaynaklardır. MASAK genelgeleri ve yorumları periyodik olarak yayımlanır; sınav öncesi son 6 ayın güncel düzenlemelerini mutlaka kontrol edin.