LGS'de Tam Puan Sayısı 719'dan 452'ye Düştü: Matematik Neden Bu Kadar Belirleyici?

Sonuç günlerinde herkes aynı manşeti paylaşır: "452 öğrenci tam puan aldı." Ama asıl soru manşette değil, satır arasında: tam puan sayısı bir yılda neden yaklaşık %37 eridi ve bu, tercih yapacak yüz binlerce öğrenci için ne anlama geliyor? Koçluk yaptığım öğrencilerin deneme analizlerinde yıl boyu gördüğüm tabloyla bugünkü veri örtüşüyor: bu yılın ayırıcı gücü matematikti. Aşağıda düşüşün mekaniğini, taban puanlara olası yansımasını ve hem bu yıl tercih yapacaklar hem de 2027 LGS'ye hazırlananlar için çıkarılacak dersleri adım adım açıyorum.

Rakamlar Ne Söylüyor?

Önce bir çerçeve: tam puan sayısı, sınavın genel zorluğunu ölçen tek gösterge değildir; ama sınavın tepe noktasındaki seçiciliğini gösteren en net veridir. 719'dan 452'ye iniş, "en iyi hazırlanan öğrenciler bile bu yıl hata yaptı" demektir. Katılımın neredeyse aynı büyüklükte (yaklaşık 1 milyon öğrenci) olduğu iki yıl arasında bu boyutta bir fark, öğrenci profilindeki değişimle değil, soruların ayırt ediciliğindeki artışla açıklanır.

Tam Puan İçin Hata Payı Sıfır: Matematiğin Rolü

İlk uzman değerlendirmeleri bu yıl özellikle matematiğin belirgin şekilde daha seçici olduğu yönünde. Peki neden 90 sorunun içindeki 20 matematik sorusu bu kadar belirleyici olabiliyor? Üç mekanik neden var:

• Tam puanda telafi yok. 500 almak için 90 soruda 90 doğru gerekir. Türkçe'de kusursuz bir performans, matematikteki tek bir yanlışı telafi edemez. Sınav genelinde tek bir "eleyici" soru bile tepe grubu ikiye bölmeye yeter — bu yıl o eleyici soruların matematikte yoğunlaştığı anlaşılıyor.
• Matematik, yüksek katsayılı üç dersten biri. LGS puan hesabında Türkçe, Matematik ve Fen netleri 4 katsayıyla çarpılır; İnkılap Tarihi, Din Kültürü ve İngilizce 1 katsayıyla. Yani matematikte kaybedilen her net, puana dört kat yansır. Tam puan dışındaki genel sıralamada da matematiğin ağırlığı bu yüzden büyüktür. Kendi netlerinizin puana nasıl dönüştüğünü LGS puan hesaplama aracında görebilirsiniz.
• 3 yanlış 1 doğruyu götürür. LGS'nin 3Y/1D kuralı, emin olmadan işaretleyen öğrenciyi cezalandırır. Seçici bir matematik sınavında "şıklardan giderim" yaklaşımı, net kaybını büyütür.

Buna bir de LGS'nin soru karakterini ekleyin: 2018'den beri sorular beceri temelli — uzun öncüllü, grafik ve tablo okutan, çok adımlı akıl yürütme isteyen yapıda. Bu tip sorularda "konuyu bilmek" yetmez; işlem disiplini, süre yönetimi ve dikkat aynı anda çalışmak zorunda. Sayısal oturumda 40 soru için 80 dakika verilir; kağıt üzerinde soru başına 2 dakika cömert görünse de, çok adımlı bir yeni nesil matematik sorusu tek başına 4-5 dakika yutabilir. Bu yıl tam puanın erimesi büyük olasılıkla tam bu noktada yaşandı: zamanı yöneten değil, zamanla yarışan öğrenci hata yaptı.

Taban Puanlara ve Yüzdelik Dilimlere Olası Etkisi

Herkesin sorduğu soru: "Sınav zor geçtiyse taban puanlar düşer mi?" Dürüst cevap: kesin bir tahmin bugünden verilemez, çünkü taban puanlar tercihler tamamlanınca (5 Ağustos yerleştirme sonuçlarıyla) oluşur. Ama mekanizmayı bilmek beklenti yönetimine yardım eder:

• Tepe grup daraldıysa ve puanlar genele yayılarak aşağı kaydıysa, geçmiş yıllarda benzer durumlarda en üst bandın taban puanları bir miktar aşağı kayabilmiştir. Bu bir kural değil, eğilimdir; okul bazında talep ve kontenjan her şeyi değiştirebilir.
• Yüzdelik dilimler bu oyunun sabit ölçüsüdür. Puan düşse de öğrenci sayısı ve sıralama mantığı değişmez: %1'lik dilim yine %1'lik dilimdir. Bu yüzden liselerin geçen yıl hangi dilimden öğrenci aldığı, geçen yılki ham taban puanından çok daha güvenilir bir pusuladır.
• Kontenjan tablolarını ihmal etmeyin: kontenjanı artan popüler bir okulun dilim bandı gevşeyebilir, kontenjanı kısılan okulunki sıkışabilir. Kontenjanlar da 10 Temmuz'da kılavuzla birlikte yayımlandı.

Zor Sınav Yılında Tercih Stratejisi Nasıl Değişir?

Tercih listelerini incelerken en sık gördüğüm hata, listenin tamamının "hayal okullarından" oluşması — güvenli bant yok, denge yok. Tam puanın düştüğü, dilim-puan ilişkisinin oynak olduğu bir yılda bu hata daha da pahalıya mal olabilir. Bu yıl için önerdiğim çerçeve:

1. Listeyi dilime göre üç katmana bölün: diliminizin biraz üstünden birkaç "zorlayan" okul, tam denginizden birkaç okul ve diliminizin belirgin altında kalan birkaç "güvenli" okul. Zor sınav yılında güvenli katmanı bir tık geniş tutmak akıllıcadır.
2. Geçen yıl verilerini dilim gözlüğüyle okuyun. LGS taban puanları aracında il ve okul türü bazında geçmiş yıl taban puanları ve dilimleri bir arada; ham puan satırına değil dilim satırına bakın.
3. Tercih robotlarını çapraz kullanın. MEB bu yıl ilk kez yapay zeka destekli resmi tercih robotunu devreye aldı; bizim LGS tercih robotumuz da dilim bazlı üç katmanlı liste kurduruyor. İki aracın önerilerini karşılaştırıp kesişen okulları çekirdek liste yapmak, tek kaynağa güvenmekten sağlamdır.
4. Nakil dönemlerini plana dahil edin. 5-7 Ağustos ve 10-12 Ağustos'taki iki nakil penceresi, ilk yerleştirmede istediğini alamayan öğrenci için gerçek bir ikinci şanstır. Taban puan ve dilim mantığının ayrıntıları için taban puanları ve yüzdelik dilim rehberine göz atın.

2027 LGS'ye Hazırlananlar İçin Dersler: Matematik Uzun Vadeli Bir İş

Bu sonucun asıl muhatabı bir de 7. sınıfı bitirip 8. sınıfa geçen öğrenciler. 2026'nın verdiği mesaj net: LGS'de ayrışma matematikte yaşanıyor ve matematik, sınava üç ay kala kapatılabilecek bir açık değil. 8. sınıf matematiği büyük ölçüde 6. ve 7. sınıf temelinin üzerine kurulur; çarpanlar-katlar, oran-orantı ve cebirsel ifadelerdeki boşluklar, 8. sınıfta eşitsizlik ve olasılık sorularında faturasını keser.

Yaz dönemi için somut öneriler:

• Temmuz-Ağustos'ta 6-7. sınıf matematik eksik taraması yapın. Konu konu kısa denemelerle boşlukları tespit edip yaza yayılmış hafif bir tekrar planı kurun; yoğun kamp değil, düzenli ritim.
• Yeni nesil soru formatına erken başlayın. Uzun öncül okuma ve çok adımlı işlem alışkanlığı zamanla oturur; 8. sınıfın ikinci yarısında format öğrenmeye vakit kalmaz.
• Süre yönetimini baştan çalışın. Sayısal oturumun 80 dakikasında zor soruyu işaretleyip geçme ve dönme disiplini, bu yılki gibi seçici sınavlarda net farkı yaratıyor.
• 3Y/1D kuralına göre işaretleme terbiyesi edinin. Emin olmadan işaretlememe alışkanlığı, deneme döneminde kazanılır.

Ders bazında konu sıralaması, kaynak seçimi ve deneme takvimi dahil ayrıntılı yol haritası için LGS matematik strateji rehberimizi ayırdım; 2027 adayları için oradaki plan bu yılın sonuçları ışığında güncel geçerliliğini koruyor.

Sık Sorulan Sorular