Sonuç ekranı açıldığı anda evde iki sınav birden başlar: biri çocuğun aldığı puan, diğeri yetişkinin o puana vereceği tepki. Koçluk yaptığım ailelerde defalarca gördüm — tercih dönemini zorlaştıran şey çoğunlukla puanın kendisi değil, sonuç günü kurulan ilk cümlelerin havasıdır. Bu rehber, sonuç sabahından 5 Ağustos yerleştirmesine kadar velinin (anne, baba ya da çocuğa bakım veren yetişkin — kim eşlik ediyorsa) elindeki 14 günü adım adım planlıyor.
İlk Konuşma: Sonucu Çocukla Nasıl Ele Almalı?
Puan ne olursa olsun ilk konuşmanın tek bir hedefi var: çocuğun "bu sonuçla birlikte yürüyecek biri var" hissini alması. Bunu sağlayan üç ilke:
- Süreç odaklı dil kur. "Kaç puan?" yerine "Belgeye birlikte bakalım mı, sonra da önümüzdeki iki haftayı konuşalım" daha etkilidir. Puan artık değişmez; konuşulacak tek şey bundan sonrası.
- Karşılaştırma kapısını hiç açma. "Komşunun çocuğu", "teyzenin kızı", "sınıftaki arkadaşın" cümleleri — niyeti motivasyon bile olsa — çocuğun sonucu kimlik meselesine çevirmesine yol açar. Kıyas yerine çocuğun kendi tablosu konuşulur: hangi ders güçlü çıkmış, dilim hangi seçenekleri açıyor.
- Sonuç beklentinin altındaysa suçlu aramak yerine seçenek konuş. "Sana demiştim" ve "keşke şöyle çalışsaydın" cümleleri geriye dönük; tercih dönemi ise tamamen ileriye dönük bir iş. Daha etkili çerçeve: "Bu dilimle önümüzde şu yollar var, hangilerini birlikte araştıralım?" Her dilimin — %50'nin bile — kurulabilecek iyi bir listesi var.
Sonuç Günü İçin Küçük Bir Ölçü
Kendinize şu soruyu sorun: "Bu cümleyi ben 13 yaşındayken bana söylenseydi, ertesi gün masaya daha istekli mi otururdum?" Cevap hayırsa cümleyi kurmayın. Sonuç günü söylenenler tercih dönemi boyunca evin ses tonunu belirler — düzeltmesi, hiç bozmamaktan çok daha zordur.
14 Günlük Yol Haritası: Tarih Tarih Velinin Ajandası
| Tarih | Ne Yapılacak | Velinin Rolü |
|---|---|---|
| 10-12 Temmuz | Sonuç belgesini birlikte okumak, tercih kılavuzunu indirmek, aday okul havuzunu çıkarmak | Sakin zemin kurmak; kılavuzu baştan sona okumak |
| 13-18 Temmuz | Okul araştırması: taban puanlar, ulaşım, pansiyon; mümkünse okul ziyaretleri | Ziyaretleri organize etmek, pratik kriterleri not almak |
| 19-22 Temmuz | Liste taslağını kesinleştirmek, e-Okul'dan tercihleri girmek | Listeyi birlikte gözden geçirmek; son sözü aceleye getirmemek |
| En geç 27 Temmuz | Okul müdürlüğünde veli onayı — tercihin resmileşmesi | Onay velisiz tamamlanmaz; randevuyu son güne bırakmamak |
| 5 Ağustos | Yerleştirme sonuçları + boş kontenjan listeleri | Sonuca göre kayıt ya da nakil planı |
| 5-7 / 10-12 Ağustos | 1. nakil (sonuç 10 Ağustos) ve 2. nakil (sonuç 14 Ağustos) başvuruları | Boş kontenjanları taramak, süreyi kaçırmamak |
Kesin saat ve uygulama detayları için MEB'in 2026 Tercih ve Yerleştirme Kılavuzu esas alınmalıdır.
Velinin Somut Görevleri: Neyi Siz Üstlenmelisiniz?
Tercih dönemi bir iş bölümü dönemidir. Okul araştırmasının duygusal tarafı (hangi okul heyecanlandırıyor) çocuğun alanı; lojistik ve evrak tarafı büyük ölçüde velinin alanıdır:
- Kılavuzu gerçekten okumak. Tercih hakları karışıktır: merkezi yerleştirmede en fazla 10 okul, yerel yerleştirmede en fazla 5 okul (tek okul türünden en fazla 3), pansiyonlu okullar için ayrıca en fazla 5 tercih. Bu kuralları sosyal medyadan değil kılavuzdan öğrenen veli, listede kural hatası yapılmasını baştan engeller.
- Okul ziyaretlerini organize etmek. Aday listesindeki 3-4 okulu yerinde görmek çoğu tereddüdü çözer. Yaz döneminde bile nöbetçi idareci genelde bulunur; binayı, sınıfları, çevreyi görmek ve mümkünse okulun rehberlik servisine birkaç soru sormak için kısa ziyaretler planlayın.
- Pratik kriterleri masaya koymak. Servis güzergahı ve ücreti, toplu taşımayla kapı-kapı süre, pansiyon koşulları ve başvuru şartları, okulun çevresi — bunlar 4 yılın günlük konforunu belirler ve çocuğun aklına gelmesi zor başlıklardır. Denk iki okul arasında bu kriterler karar verdirir.
- e-Okul veli onayını takvime yazmak. Tercihler e-Okul'dan girilir ama okul müdürlüğünde veli onaylanmadan işlem tamamlanmış sayılmaz. Bu adım velisiz olmaz; son güne bırakılan onay, sistem yoğunluğu ya da beklenmedik bir aksilik durumunda gerçek bir risktir.
- Veriyi hazırlamak, hükmü çocukla paylaşmak. Taban puanları aracından geçmiş yıl verilerini, tercih robotundan dilime uygun okul listesini çıkarıp masaya koymak veli işi; o listeden hangi okulun kaçıncı sıraya yazılacağı ise birlikte verilecek karar.
Karar Hakkı Dengesi: Listeyi Kim Yazar?
En hassas başlık bu. İki uç da soruna yol açar: kararı tamamen çocuğa bırakmak 13-14 yaşındaki bir öğrenciye taşıyamayacağı bir yük bindirir; kararı tamamen yetişkinin vermesi ise çocuğun 4 yıl okuyacağı okula "başkasının seçimi" gözüyle bakmasına neden olur. Sahada en iyi işleyen model şu: çerçeveyi birlikte çizin, sıralamayı çocuğun sesiyle yapın. Hangi okulların araştırılacağına, hangi kriterlerin vazgeçilmez olduğuna (örneğin ulaşım üst sınırı) birlikte karar verin; listedeki okulların sırasında ise okulu her sabah o kapıdan girecek kişinin — çocuğun — tercihi ağır bassın.
Görüş ayrılığı çıktığında oylama değil gerekçe konuşun: "Bu okulu neden üste yazmak istiyorsun?" sorusunun cevabı çoğu zaman anlaşmayı kendiliğinden getirir. Çocuğun gerekçesi "arkadaşım da orayı yazıyor"dan ibaretse bunu yargılamadan açın — arkadaş faktörü gerçek bir ihtiyaçtır ama tek başına 4 yıllık karar taşımaz; yanına akademik ve pratik gerekçeler eklenmesini isteyin.
Tercih Döneminde Gerginliği Azaltan Üç Alışkanlık
1) Tercih konuşmasına saat koyun. Konu her yemekte, her araba yolculuğunda açılırsa ev iki hafta boyunca sınav salonuna döner. Günde bir kez, belirli bir saatte, masada — gerisi normal yaz günü. 2) Aynı evdeki yetişkinler önce kendi arasında hizalansın. Bir yetişkinin fen lisesi, diğerinin Anadolu lisesi savunduğu bir masada çocuk hakem konumuna itilir; görüş farkları çocuğun yanında değil önce baş başa konuşulmalı. 3) Kararlaşan konuyu yeniden açmayın. Listeye girmiş bir okulu her gün yeniden tartışmaya açmak güveni aşındırır; revizyon için tek bir "son okuma" günü belirleyin.
5 Ağustos Sonrası: İki Senaryoya da Hazır Olun
Senaryo 1 — Yerleşti: Liste doğru kurulduysa büyük ihtimalle ilk tercihlerin birine yerleşme haberi gelir. Yerleşilen okul listenin alt sıralarındansa çocuğun buruk hissetmesi doğaldır; "ama oraya da sen yazdın" demek yerine burukluğa alan tanıyıp okulun güçlü yanlarını birlikte keşfetmeye geçmek daha iyi sonuç verir. Kayıt evrakları ve varsa pansiyon işlemleri için okulun duyurularını takip edin.
Senaryo 2 — Yerleşemedi: Panik gerektirmez; sistem tam da bunun için iki nakil dönemi tanımlar. 5 Ağustos'ta boş kontenjan listeleri de açıklanır: 1. nakil başvurusu 5-7 Ağustos'ta yapılır, sonucu 10 Ağustos'ta açıklanır; 2. nakil başvurusu 10-12 Ağustos'ta yapılır, sonucu 14 Ağustos'ta açıklanır. Velinin bu dönemdeki işi boş kontenjan listesini ilk günden taramak ve başvuru penceresini kaçırmamaktır. Bu süreçte çocuğa verilecek mesaj net: "Sistemin ikinci ve üçüncü adımı var, biz de adım adım gidiyoruz."
Tercih dönemini daha geniş bir aile iletişimi çerçevesinde ele almak isterseniz LGS tercih sürecinde aile rehberimize, dilim bazlı okul stratejisi için de taban puanları ve yüzdelik dilim rehberine göz atabilirsiniz.
💬 İletişim: Tercih döneminde birebir LGS koçluk desteği için WhatsApp'tan Kazım İncebacak ile görüşün veya LGS koçluk paketlerini inceleyin.
Sık Sorulan Sorular
LGS tercihinde veli onayı zorunlu mu, nasıl yapılır?
Evet, zorunlu. Tercihler 13-27 Temmuz arasında e-Okul üzerinden girilir; ancak işlemin kesinleşmesi için okul müdürlüğünde veli onayı gerekir. Onaysız kalan tercih tamamlanmış sayılmaz. Bu adımı son güne bırakmamak, olası yoğunluk ve aksiliklere karşı en güvenli yoldur.
Çocuğumun puanı beklediğimizin altında çıktı, nasıl yaklaşmalıyım?
Geriye dönük değerlendirme ("keşke", "sana demiştim") yerine ileriye dönük seçenek konuşması daha etkilidir. Puan artık sabit; değişebilecek tek şey o puanla kurulacak listenin kalitesi. Her yüzdelik dilimin kendi içinde iyi seçenekleri vardır — okul ziyaretleri ve araştırma bu seçenekleri görünür kılar. Çocuğun duygusuna alan tanıyıp aynı gün içinde "şimdi ne yapacağız" planına geçmek en sağlıklı sıralamadır.
Tercih listesine son sözü kim söylemeli: veli mi, çocuk mu?
Karar birlikte alınır; ama okulu her gün yaşayacak olan çocuk olduğu için sıralamada onun sesi ağır basmalıdır. İşlevsel model şudur: araştırma çerçevesini ve vazgeçilmez kriterleri (ulaşım, pansiyon gibi) birlikte belirleyin; o çerçeve içinde kalan okulların sırasını çocuğun tercihine bırakın. Görüş ayrılığında gerekçeleri konuşmak, dayatmadan çok daha kalıcı bir uzlaşma sağlar.
Okul ziyareti yaz tatilinde mümkün mü, neye bakmalıyız?
Çoğu okulda yaz döneminde nöbetçi idareci bulunur; kısa bir ziyaret genellikle mümkündür. Bakılacaklar: bina ve sınıfların durumu, okulun çevresi ve güvenliği, evden kapıya gerçek ulaşım süresi (haritadan değil, giderek ölçün), varsa pansiyon koşulları. Fırsat olursa okulun rehberlik servisine üniversite yerleşme profili ve okul iklimi hakkında birkaç soru sormak da tereddütleri azaltır.
Çocuğumuz hiçbir okula yerleşemezse süreç nasıl işliyor?
5 Ağustos'ta yerleştirme sonuçlarıyla birlikte boş kontenjan listeleri de açıklanır. Yerleşemeyen öğrenciler 1. nakil dönemine (başvuru 5-7 Ağustos, sonuç 10 Ağustos), gerekirse 2. nakil dönemine (başvuru 10-12 Ağustos, sonuç 14 Ağustos) başvurabilir. Velinin görevi boş kontenjanları ilk günden taramak ve başvuru pencerelerini takvime işlemektir; sistemde her öğrencinin önünde birden fazla adım vardır.
Evdeki yetişkinler okul konusunda anlaşamıyorsa ne yapmalı?
Görüş farkını çocuğun yanında değil, önce yetişkinler kendi aralarında konuşmalı. Çocuğun önünde süren fen lisesi-Anadolu lisesi tartışması, çocuğu hakem konumuna iter ve karar yükünü büyütür. Ortak kriterlerde (ulaşım sınırı, pansiyon evet/hayır gibi) önce hizalanıp seçenekleri o süzgeçten geçirmek, tartışmayı kişisel tercih savaşından somut kıyasa çevirir.
❓ Hızlı Cevaplar
LGS tercihleri ne zaman ve nasıl yapılıyor?
2026 LGS tercihleri 13-27 Temmuz arasında e-Okul üzerinden yapılır ve okul müdürlüğünde veli onayıyla kesinleşir. Merkezi yerleştirmede en fazla 10, yerel yerleştirmede en fazla 5 okul (tek türden en fazla 3), pansiyonlu okullar için ayrıca en fazla 5 tercih hakkı vardır.
LGS sonucunu çocukla nasıl konuşmalı?
Puan odaklı değil süreç odaklı dille: belgeyi birlikte okuyup önümüzdeki iki haftanın planına geçmek en sağlıklı yoldur. Başka çocuklarla karşılaştırma yapılmamalı; sonuç beklentinin altındaysa geriye dönük suçlama yerine "bu dilimle hangi seçenekler var" konuşması açılmalıdır.
LGS yerleştirme ve nakil takvimi nasıl?
Yerleştirme sonuçları ve boş kontenjanlar 5 Ağustos 2026'da açıklanır. Yerleşemeyen öğrenciler için 1. nakil başvurusu 5-7 Ağustos (sonuç 10 Ağustos), 2. nakil başvurusu 10-12 Ağustos (sonuç 14 Ağustos) tarihlerinde yapılır.