İlgili İçerikler: İYÖS Hazırlık Rehberi | İYÖS Konuları ve Soru Dağılımı | İYÖS İdare Hukuku Sıfırdan Rehber
⚖️ Neden Medeni + Borçlar Bloğu Kritik?
İYÖS (İdari Yargı Ön Sınavı), hukuk fakültesi DIŞI mezunların (SBF, İİBF, iktisat, maliye, kamu yönetimi) idari yargı hâkim adaylığına giriş sınavıdır. Sınavda Medeni Hukuk yaklaşık 9, Borçlar Hukuku (Genel Hükümler) yaklaşık 9 soruyla temsil edilir; toplam 18 soru, İdare Hukuku + Vergi Hukuku bloğundan (24 soru) sonraki en büyük ağırlıktır. Sorun şu: SBF/İİBF müfredatında bu iki alan genellikle hiç yoktur ya da tek dönemlik giriş dersiyle sınırlıdır. Bu rehber, iki alanı sıfırdan ve pedagojik sırayla çalışmanız için hazırlandı. İçerik bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye değildir.
Mevzuat güncelliği: Bu içerik 13 Temmuz 2026 itibarıyla yürürlükteki 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu (TMK, 2002) ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (TBK, 2011) esas alınarak hazırlanmıştır. Güncel kanun metinleri için mevzuat.gov.tr adresini kullanın.
İYÖS 2026 Hızlı Bilgi
| Bilgi | Detay |
|---|---|
| Soru sayısı / süre | 120 soru / 155 dakika |
| Yanlış cezası | YOK — yalnızca doğrular sayılır |
| Baraj puanı | 70 |
| 2026 sınav tarihi | 27 Eylül 2026 (Pazar) |
| Başvuru | 11-19 Ağustos 2026 |
| Düzenleyici | ÖSYM (HSK adına) |
| Hedef kitle | Hukuk fakültesi DIŞI ilgili fakülte mezunları |
| Medeni + Borçlar ağırlığı | Yaklaşık 9 + 9 = 18 soru (20 alandan ikisi) |
Medeni Hukuk: TMK Sistematiğiyle Çalışın
Medeni hukuk, kişilerin doğumdan ölüme kadar günlük yaşam ilişkilerini düzenleyen özel hukuk dalıdır. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu (TMK) beş ana kitaptan oluşur ve İYÖS çalışmanızı bu sistematiğe göre kurmanız en sağlıklı yoldur:
- Başlangıç hükümleri: Dürüstlük kuralı (herkesin haklarını kullanırken ve borçlarını yerine getirirken dürüst davranma yükümlülüğü), iyiniyet (bir hakkın kazanılmasına engel bir durumu bilmeme ve bilebilecek durumda olmama) ve hâkimin takdir yetkisi. Kısa ama kavramsal olarak her konuya sızan bir bölümdür.
- Kişiler hukuku: Hak ehliyeti (her insanın hak sahibi olabilme yeterliliği) ile fiil ehliyeti (kişinin kendi eylemleriyle hak kazanıp borç altına girebilmesi) ayrımı; ergin olma, kısıtlılık, kişilik haklarının korunması ve tüzel kişiler (dernek, vakıf gibi hukukun kişi saydığı topluluklar).
- Aile hukuku: Nişanlanma, evlenme, boşanma, mal rejimleri (eşlerin malvarlığının evlilik süresince ve sonunda nasıl paylaşılacağını belirleyen kurallar), soybağı ve vesayet.
- Miras hukuku: Yasal mirasçılık, saklı pay (kanunun belirli mirasçılar için koruduğu, vasiyetle dahi ortadan kaldırılamayan miras payı) ve ölüme bağlı tasarruflar (vasiyetname gibi kişinin ölümünden sonra hüküm doğuran işlemleri).
- Eşya hukuku: Zilyetlik (bir şeyi fiilen elinde bulundurma), tapu sicili, mülkiyet ve sınırlı ayni haklar (başkasının eşyası üzerinde kurulan intifa, ipotek gibi haklar).
Hukuk dışı mezun için pedagojik uyarı: Medeni hukuku roman gibi baştan sona okumayın. Her kitabın temel kavramlarını önce günlük dille kavrayın, sonra kanun maddesindeki teknik tanıma geçin. Kavramı oturmadan test çözmek, bu alanda ezber yanılgısı üretir.
Borçlar Hukuku (Genel Hükümler): Üç Kaynak Ekseni
İYÖS kılavuzunda Borçlar Hukuku "Genel Hükümler" ile sınırlandırılmıştır; yani 6098 sayılı TBK'nın özel sözleşme tiplerini (satış, kira, eser gibi) değil, borç ilişkisinin genel teorisini çalışırsınız. Omurga üç borç kaynağıdır:
| Borç Kaynağı | Günlük Dilde Anlamı | Öncelikli Alt Başlıklar |
|---|---|---|
| Sözleşme | Tarafların karşılıklı ve birbirine uygun irade açıklamasıyla kurulan anlaşma | Öneri-kabul, şekil, irade bozuklukları (hata, hile, korkutma), temsil |
| Haksız fiil | Bir kişinin hukuka aykırı ve kusurlu davranışıyla başkasına zarar vermesi | Kusur, zarar, illiyet bağı (davranış ile zarar arasındaki neden-sonuç ilişkisi), tazminat |
| Sebepsiz zenginleşme | Haklı bir neden olmadan başkasının malvarlığı aleyhine zenginleşme | Geri verme borcu, zamanaşımı |
Üç kaynağın ardından borcun ifası (borcun konusuna uygun biçimde yerine getirilmesi), borçlunun temerrüdü (borcun zamanında ifa edilmemesi), borçların sona ermesi (ödeme, ibra, takas, zamanaşımı) ve müteselsil borçluluk (birden çok borçlunun her birinin borcun tamamından sorumlu olması) başlıklarını tamamlayın.
İdari Yargı Bağlantısı: Neden Bu Alanlar Soruluyor?
İdari yargı hâkimi, önüne gelen uyuşmazlıkta sık sık özel hukuk kavramlarıyla karşılaşır: tam yargı davasında (idarenin verdiği zararın tazminat olarak istendiği dava) tazminat hesabı haksız fiil mantığına, kamulaştırmada mülkiyet kavramına, idari sözleşmelerde borçlar hukuku genel teorisine dokunulur. Bu iki alan sınav müfredatında bu yüzden yer alır — çalışırken kavramları idari yargı pratiğine bağlamak kalıcılığı artırır.
8 Haftalık Örnek Çalışma Dilimi (Bu Blok İçin)
- 1-2. hafta: TMK başlangıç hükümleri + kişiler hukuku (kavram sözlüğü çıkararak).
- 3. hafta: Aile hukuku ana hatları + konu testi.
- 4. hafta: Miras + eşya hukuku temel kavramları + konu testi.
- 5-6. hafta: Borçlar genel: üç borç kaynağı + irade bozuklukları + temsil.
- 7. hafta: İfa, temerrüt, sona erme, zamanaşımı + karma test.
- 8. hafta: İki alanın karışık deneme soruları + yanlış defteri analizi.
Bu blok, günlük programınızın ikincil kuşağıdır; omurga her zaman İdare + Vergi Hukuku'dur. Genel zaman planı için İYÖS son 60 gün sprint programına bakabilirsiniz.
Koçluk Notu: "Ezberledim Ama Soruda Şaşırıyorum" Sorunu
Medeni ve Borçlar sorularının çoğu kavram tanımını değil, kavramın küçük bir olaya uygulanmasını sorar: "A, B'ye telefonunu satmayı önerdi..." tarzı kurgular. Hukuk dışı mezun adaylarla çalışırken şu yöntemi kullanıyoruz: her kavram için kendi cümlenle bir günlük yaşam örneği yaz. Örneğin fiil ehliyeti için "17 yaşındaki lise öğrencisinin tek başına araba satın alamaması". Kendi ürettiğin örnek, hazır tanım ezberinden çok daha kalıcıdır ve olay sorularında refleks kazandırır.
Resmi Kaynaklar
- mevzuat.gov.tr — 4721 sayılı TMK ve 6098 sayılı TBK güncel metinleri
- ÖSYM — osym.gov.tr — İYÖS kılavuzu ve konu dağılımı
- HSK — hsk.gov.tr — idari yargı hâkim adaylığı ilanları
Medeni + Borçlar Bloğunu Birlikte Planlayalım
Rehber Panda İYÖS koçluğunda hukuk dışı mezunlar için alan bazlı çalışma planı, kavram köprüsü çalışması ve deneme analizi sunuyoruz. Bilgi almak ücretsizdir; koçluk hizmeti ücretlidir. Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye değildir.
İlgili İçerikler
- İYÖS Hazırlık Rehberi
- İYÖS İdare Hukuku: SBF Mezunu İçin Sıfırdan Rehber
- İYÖS Vergi Hukuku ve VUK Rehberi
- İYÖS Son 60 Gün Çalışma Programı
❓ Sıkça Sorulan Sorular (FAQ)
İYÖS'te Medeni Hukuk ve Borçlar Hukuku kaç soru gelir?
2026 dönemi dağılımına göre Medeni Hukuk yaklaşık 9, Borçlar Hukuku (Genel Hükümler) yaklaşık 9 soruyla temsil edilir; toplam 18 soru. Bu, İdare Hukuku + Vergi Hukuku bloğundan (yaklaşık 24 soru) sonraki en büyük ikili ağırlıktır. Kesin dağılımı her dönem güncel ÖSYM kılavuzundan doğrulayın.
SBF/İİBF mezunuyum, medeni hukuku hiç görmedim. Nereden başlamalıyım?
TMK sistematiğini izleyin: önce başlangıç hükümleri (dürüstlük kuralı, iyiniyet) ve kişiler hukuku (hak ve fiil ehliyeti), ardından aile, miras ve eşya hukuku. Her kavramı önce günlük dille anlayıp sonra kanun tanımına geçmek, hukuk dışı mezun için en verimli pedagojik sıradır.
Borçlar Hukuku'nda özel sözleşme tiplerini (satış, kira) çalışmalı mıyım?
İYÖS kılavuzunda Borçlar Hukuku "Genel Hükümler" ile sınırlandırılmıştır. Bu nedenle öncelik borç kaynakları (sözleşme, haksız fiil, sebepsiz zenginleşme), ifa, temerrüt ve borcun sona ermesi konularındadır. Özel sözleşme tiplerine ancak genel hükümler tamamen oturduysa göz atmak anlamlıdır.
Bu iki alan idari yargı hâkimliğiyle nasıl bağlantılı?
İdari yargıç, tam yargı davasında tazminat hesabında haksız fiil mantığını, kamulaştırma uyuşmazlığında mülkiyet kavramını, idari sözleşmelerde borçlar genel teorisini kullanır. Kavramları idari yargı pratiğine bağlayarak çalışmak hem kalıcılığı hem sınav motivasyonunu artırır.
Medeni ve Borçlar için ne kadar süre ayırmalıyım?
Bu blok programın ikincil kuşağıdır; omurga İdare + Vergi Hukuku olmalıdır. Sıfırdan başlayan bir aday için iki alana toplamda 6-8 haftalık, günde 60-90 dakikalık düzenli bir dilim ayırmak gerçekçi bir çerçevedir. Süre kişisel temele göre uyarlanmalıdır.
İYÖS'te yanlış cezası var mı, boş bırakmalı mıyım?
İYÖS'te yanlış cezası yoktur; yalnızca doğru cevaplar sayılır ve baraj 70 puandır. Bu yüzden Medeni-Borçlar sorularında emin olmadığınız durumda dahi mantıklı eleme yapıp mutlaka bir seçenek işaretlemelisiniz; hiçbir soruyu boş bırakmayın.