
Son Güncelleme: Şubat 2026 | Adalet Bakanlığı güncel verileriyle hazırlanmıştır.
📋 Hızlı Bakış
- Sınav: HMGS
- Konu: HMGS Hâkimlik vs Savcılık: Kariyer Yolu Detaylı Karşılaştırma
- Düzenleyici Kurum: ÖSYM (resmi sınavlar) / ilgili kurum
- 2026 Hazırlık: Düzenli çalışma + geçmiş yıl soruları + deneme sınavları
- Resmi Kaynak: osym.gov.tr — yıllık güncel kılavuz
- Okuma Süresi: 14+ dakika
İlgili İçerikler: HMGS Rehberi | HMGS Koçluk | HMGS Puan Hesaplama
HMGS (Hukuk Mesleklerine Giriş Sınavı) sürecini başarıyla tamamlayan adayların önünde iki kariyer yolu beliriyor: hâkimlik veya savcılık. Bu tercih, meslek hayatının tamamını şekillendirecek kadar önemli bir karar. Görev tanımlarından çalışma koşullarına, maaş yapısından coğrafi atama politikalarına kadar birçok faktör bu kararda belirleyici oluyor.
Bu rehberde, hâkimlik ve savcılık mesleğini tüm boyutlarıyla karşılaştırarak tercih sürecine ışık tutuyoruz. Amaç bir mesleği diğerinden üstün göstermek değil; her iki yolun avantajlarını ve zorluklarını net biçimde ortaya koymak.
Görev Tanımları: Temel Farklar
| Kriter | Hâkimlik | Savcılık |
|---|---|---|
| Temel görev | Uyuşmazlıkları çözmek, karar vermek | Kamu adına soruşturma yürütmek, dava açmak |
| Çalışma ortamı | Duruşma salonu ve makam odası | Nöbetçi savcılık, olay yeri, morg, makam |
| Karar mekanizması | Tarafları dinleyip bağımsız karar verir | Delilleri toplar, iddianame hazırlar |
| Bağımsızlık | Anayasal güvence ile tam bağımsız | İdari hiyerarşiye tabi (başsavcılık) |
| Hukuk dalı | Hukuk, ceza, idare, aile — her alan | Ağırlıklı ceza hukuku |
| Muhatap | Avukatlar, taraflar, bilirkişiler | Kolluk kuvvetleri, müştekiler, şüpheliler |
Hâkim, taraflar arasındaki uyuşmazlığı çözen, bağımsız ve tarafsız karar vericisidir. Savcı ise kamu adına suç soruşturması yürüten, delil toplayan ve iddianame hazırlayan bir yargı mensubudur. Bu temel fark, günlük çalışma rutinini kökten değiştirir.
Çalışma Koşulları ve Günlük Rutinler
Hâkimlik Günlük Rutini
- 08:30-09:00: Makama geliş, günün dosyalarını inceleme
- 09:00-12:00: Duruşmalar (genellikle günde 15-30 dosya)
- 12:00-13:00: Öğle arası
- 13:00-15:00: Duruşmaların devamı
- 15:00-17:00: Gerekçeli karar yazımı, dosya inceleme
- Nöbet: Hukuk hâkimleri genellikle nöbet tutmaz. Ceza hâkimleri sulh ceza nöbeti tutar.
Savcılık Günlük Rutini
- 08:30-09:00: Nöbetçi savcılık ise 24 saat nöbet devam ediyor olabilir
- 09:00-12:00: Soruşturma dosyaları, ifade alma, iddianame yazımı
- 12:00-13:00: Öğle arası (nöbette genellikle kısıtlı)
- 13:00-17:00: Olay yeri inceleme, otopsi, kolluk koordinasyonu
- Nöbet: Haftalık veya iki haftada bir 24 saat nöbet. Cinayet, kaza, uyuşturucu olaylarına müdahale.
Maaş ve Özlük Hakları Karşılaştırması
Hâkim ve savcı maaşları aynı maaş cetveline tabi olmakla birlikte, bazı ek ödemelerde farklar oluşabiliyor.
| Maaş Kalemi | Hâkim | Savcı |
|---|---|---|
| Adaylık maaşı (brüt) | ~87.500 TL | ~87.500 TL |
| 3. sınıf maaş (atama sonrası) | ~120.000 TL | ~120.000 TL |
| 2. sınıf maaş | ~140.000 TL | ~140.000 TL |
| 1. sınıf maaş | ~177.500 TL | ~177.500 TL |
| Ek tazminat ve haklar | Yargı ödeneği, temsil tazminatı | Yargı ödeneği, nöbet ücreti (ek) |
| Lojman imkânı | Var (atama yerine göre) | Var (atama yerine göre) |
Not: Hâkim ve savcı maaşları kıdem ve sınıfa göre belirlenir. Yukarıdaki rakamlar 2026 yılı tahmini brüt değerlerdir. Net maaş; vergi dilimi, evlilik durumu ve çocuk sayısına göre değişir. Savcılar nöbet ücreti nedeniyle aylık toplam gelirde hâkimleri bir miktar geçebilir.
Terfi ve Yükselme Süreçleri
| Kariyer Basamağı | Hâkimlik Yolu | Savcılık Yolu |
|---|---|---|
| Adaylık (2 yıl) | Hâkim adayı — staj ve eğitim | Savcı adayı — staj ve eğitim |
| 3. sınıf (ilk atama) | Asliye hukuk/ceza hâkimi | Cumhuriyet savcısı |
| 2. sınıf (5-7 yıl) | Ağır ceza, bölge adliye hâkimi | Başsavcı vekili, ağır ceza savcısı |
| 1. sınıf (10+ yıl) | Bölge adliye mahkemesi başkanı | Başsavcı, bölge savcısı |
| Üst düzey | Yargıtay üyesi, Anayasa Mahkemesi | Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı |
Terfi sisteminde hâkim ve savcılar HSK (Hâkimler ve Savcılar Kurulu) değerlendirmesine tabi. Sicil notları, kararların bozulma oranı, dosya bitirme hızı ve mesleki davranış terfi kararlarında belirleyici oluyor.
Coğrafi Atama ve Tayin Politikaları
İlk atamalar genellikle Doğu ve Güneydoğu Anadolu illerine yapılıyor. Bu durum hem hâkimler hem savcılar için geçerli. Ancak savcılıkta nöbet yoğunluğunun fazla olması nedeniyle küçük ilçelerde çalışma koşulları daha ağır olabiliyor.
Hâkim İçin Atama Avantajları
Hukuk mahkemeleri her ilçede var. Tayin talepleri sicil notuna göre değerlendirilir. Büyükşehirlere geçiş 5-7 yılda mümkün olabiliyor.
Savcı İçin Atama Zorlukları
Küçük ilçelerde tek savcı olarak 7/24 nöbet tutma durumu. Olay yeri inceleme, otopsi gibi görevler küçük yerlerde daha yoğun. Büyükşehir tayini hâkimlere göre biraz daha hızlı olabiliyor.
İş Yükü ve Stres Karşılaştırması
| Stres Faktörü | Hâkimlik | Savcılık |
|---|---|---|
| Dosya yükü | Yüksek (günde 15-30 dosya) | Çok yüksek (yüzlerce soruşturma) |
| Nöbet yoğunluğu | Düşük-orta | Yüksek (24 saat nöbet) |
| Psikolojik baskı | Karar verme sorumluluğu | Olay yeri, morg, ağır suçlarla muhataplık |
| Fiziksel yoğunluk | Düşük (masa başı ağırlıklı) | Orta-yüksek (olay yeri, soruşturma) |
| Tükenmişlik riski | Orta | Yüksek |
| Sosyal izolasyon | Taraflarla mesafe zorunluluğu | Suç dünyasıyla sürekli temas |
Savcılıkta psikolojik yük özellikle ağır. Cinayet soruşturmaları, otopsi işlemleri, çocuk istismarı vakaları gibi ağır dosyalarla sürekli muhatap olmak, mesleki tükenmişlik riskini artırıyor. Hâkimlikte ise "doğru karar verme" baskısı ve yüksek dosya yükünden kaynaklanan stres ön plana çıkıyor.
Kişilik-Meslek Uyumu: Hangisi Sana Göre?
Hâkimlik sana uygun olabilir eğer:
- Tarafsız ve bağımsız karar verme yeteneğine güveniyorsan
- Hukuk dalları arasında geniş bir yelpazede çalışmak istiyorsan
- Düzenli mesai saatlerini tercih ediyorsan
- Sabırlı bir dinleyici ve analitik düşünürsen
- Baskıya dayanıklı ve duygusal mesafe koyabiliyorsan
Savcılık sana uygun olabilir eğer:
- Soruşturmacı bir zihniyetin varsa ve detaylara takılıyorsan
- Ceza hukuku ve suç soruşturması seni heyecanlandırıyorsa
- Hızlı karar verme ve kriz yönetimi becerin güçlüyse
- Fiziksel ve psikolojik dayanıklılığın yüksekse
- Kolluk kuvvetleriyle koordineli çalışmaktan keyif alıyorsan
Sosyal Statü ve Toplumsal Algı
Türkiye'de hem hâkimlik hem savcılık yüksek sosyal statüye sahip meslekler. Ancak toplumsal algıda bazı nüanslar var. Hâkimlik geleneksel olarak "en üst yargı makamı" olarak algılanıyor ve mesleki prestijde bir adım önde kabul ediliyor. Savcılık ise medyada daha görünür; büyük davaların savcıları kamuoyunda tanınıyor.
Her iki meslekte de yüksek iş güvencesi mevcut. Anayasal güvenceler sayesinde ne hâkimler ne de savcılar görevden kolayca uzaklaştırılamaz. Bu güvence, devlet memurluğunun ötesinde özel bir koruma sağlıyor.
Sıkça Sorulan Sorular
HMGS sonrası hâkimlik mi savcılık mı daha iyi maaş veriyor?
Temel maaş cetvel olarak aynıdır. Hâkim ve savcılar aynı derece ve kademe sistemine tabi. Ancak savcılıkta nöbet ücretleri nedeniyle aylık toplam gelir hâkimlikten bir miktar daha yüksek olabiliyor. Fark genellikle aylık 5.000-10.000 TL aralığında kalıyor ve kıdeme göre değişiyor.
Hâkim adaylığı süreci savcı adaylığından farklı mı?
Adaylık süreci her ikisi için de 2 yıldır ve benzer bir eğitim programı uygulanır. Ancak hâkim adayları mahkemelerde, savcı adayları ise savcılıklarda staj yapar. Adaylık sonunda yazılı ve sözlü sınav başarısı gerekir. Her iki adaylıkta da Türkiye Adalet Akademisi eğitim programları uygulanır.
Hâkimlikten savcılığa veya savcılıktan hâkimliğe geçiş mümkün mü?
Evet, HSK kararıyla mümkün. Ancak pratikte bu geçiş sık yaşanmıyor. Geçiş talepleri HSK tarafından değerlendirilir ve sicil, kıdem ve talep edilen yerin durumuna göre karar verilir. Genellikle mesleğin ilk yıllarında tercih yapıp o yolda devam etmek daha yaygın.
İlk atamada genellikle nereye gönderiliyorsunuz?
İlk atamalar çoğunlukla Doğu ve Güneydoğu Anadolu illerine yapılıyor. Hakkâri, Şırnak, Van, Ağrı, Bitlis gibi iller sık görülen ilk atama yerleri. 2-3 yıl sonra tayin talebinde bulunabilirsin. Büyükşehirlere tayin genellikle 5-7 yıl kıdemden sonra mümkün oluyor.
Savcılıkta nöbet gerçekten çok mu yoğun?
Evet, özellikle küçük ilçelerde tek savcı olarak görev yapıyorsan 7/24 ulaşılabilir olmak zorundasın. Büyük adliyelerde nöbet haftalık veya iki haftada bir 24 saat şeklinde düzenleniyor. Nöbet gecesi cinayet, trafik kazası, uyuşturucu operasyonu gibi olaylara müdahale edebilirsin. Bu durum aile hayatını ciddi şekilde etkileyebiliyor.
Hangi meslek daha stresli: hâkimlik mi savcılık mı?
Stresin kaynağı farklı. Hâkimlikte "doğru karar verme" baskısı, yüksek dosya yükü ve kararların bozulma riski stres yaratır. Savcılıkta ise ağır suç dosyalarıyla muhataplık, olay yeri inceleme, otopsi işlemleri ve nöbet yoğunluğu stres kaynağıdır. Genel olarak savcılık fiziksel ve psikolojik yoğunluk açısından daha stresli kabul edilir.
HMGS puanı hâkim veya savcı tercihini etkiler mi?
HMGS puanı doğrudan hâkim-savcı tercihini belirlemez. Sınav sonrası mülakata çağrılan adaylar, tercihlerini belirtir. Ancak yüksek puanlı adaylar genellikle hem hâkimlik hem savcılık tercih listesinde üst sıralarda yer alır ve atama önceliği kazanır. Tercih sıralamasında coğrafi konum ve mahkeme türü de belirtilir.
HMGS Hazırlığınızda Profesyonel Destek Alın
Hâkimlik ve savcılık kariyer hedeflerinize uygun, kişiselleştirilmiş HMGS hazırlık koçluğu ile sınav başarınızı artırın.
HMGS Koçluk ProgramlarıHemen bilgi almak için: 0552 390 08 93
Tüm HMGS içeriklerimiz ve sınav stratejileri için HMGS Rehberi sayfamızı ziyaret edebilirsin.
❓ Sıkça Sorulan Sorular (FAQ)
HMGS hazırlığı için ne kadar süre yeterli?
HMGS hazırlığı için tipik olarak 6-12 aylık düzenli çalışma önerilir. Düzenli soru çözümü, geçmiş yıllar deneme sınavları ve son 2-3 ay yoğunlaştırılmış tekrar verimli sonuç verir.
HMGS sınavında yanlış cezası var mı?
2018 sonrası ÖSYM'nin çoğu sınavında yanlış cezası kaldırılmıştır — sadece doğrular puanlanır. LGS+MSÜ gibi MEB sınavlarında yanlış cezası devam edebilir. Resmi kılavuza bakılmalı.
Geçmiş yıl soruları çözmek faydalı mı?
Evet, geçmiş yıl soruları en değerli kaynaklardan biridir. Soru tipleri+sıkça gelen konular+tuzakların öğrenilmesinde 5+ yıl geçmiş soru çözümü idealdir. ÖSYM resmi sayfasında ücretsiz erişim var.
Online kaynaklar yeterli mi?
Online kaynaklar (EBA, Khan Academy, YouTube hazırlık kanalları) ücretsiz+geniş kapsamlı içerik sunar. Ancak yapılandırılmış soru bankası+düzenli deneme sınavı+geri bildirim için bir kaynak/koçluk programı eklemek başarıyı artırır.
Sınav günü stratejisi nedir?
Sınav öncesi yeterli uyku (7-9 saat), hafif kahvaltı (kompleks karbonhidrat+protein), erken merkeze ulaşım (1+ saat öncesi), belge kontrolü (kimlik+sınav giriş belgesi+kalem). Süre yönetimi: zor soruda takılma, geri dön. Yanlış cezası yoksa boş bırakma.
⚖️ Disclaimer
Bu içerik sınav hazırlığı amaçlı bilgilendirme rehberidir. Resmi başvuru+sınav bilgileri için ÖSYM+ilgili kurum resmi sayfalarını doğrulayın. Sınav bilgileri için ÖSYM resmi kılavuzunu doğrulayın.
📝 Adım Adım Hazırlık Rehberi
-
1
Sınav Yapısını Tanı
HMGS resmi kılavuzunu ÖSYM/MEB sayfasından indir, soru sayısı + süre + puan hesaplama formülünü öğren.
-
2
Geçmiş Yıl Sorularını İncele
En az son 5 yılın çıkmış sorularını çöz, hangi konuların ağırlık taşıdığını tespit et ve zayıf alanlarını belirle.
-
3
Realistik Çalışma Programı Kur
Günlük 4-6 saat (yoğun dönem 8 saat), haftalık 6 gün, dinlenme + tekrar günleri dahil olacak şekilde plan oluştur.
-
4
Kaynak Setini Sınırla
Konu anlatım kitabı (1 ana kaynak), soru bankası (1-2 kalın kitap), deneme seti (haftalık 2 deneme) — daha fazlası odak dağıtır.
-
5
Konu Tekrar Sistemi Kur
Spaced repetition (1 gün → 3 gün → 1 hafta → 1 ay tekrar). Yanlış yapılan soruları "yanlış defteri"ne kaydet, haftalık tekrar et.
-
6
Deneme Sınavı Disiplini
Son 2 ay haftalık 2-3 HMGS denemesi (gerçek sınav saatlerinde + sınav koşullarında). Sonra detaylı analiz: hangi konuda kaç yanlış?
-
7
Sınav Günü Stratejisi
Önceki gece erken yat, sabah hafif kahvaltı, sınav merkezine 1 saat erken git. Önce kolay sorular, sonra zor — zaman yönetimi kritik.