Kurban Kesim Fıkhı 2026 — Şartlar, Zamanı, Türleri

Kurban Nedir?

Kurban, Allah'a yaklaşmak amacıyla belirli şartları taşıyan hayvanın Allah rızası için kesilmesidir. Hz. İbrahim'in oğlu İsmail'i kurban etme olayına dayanır.

Kurbanın Hükmü

• Hanefi: Vacip (zengin Müslüman için)
• Şafii, Maliki, Hanbeli: Sünnet-i müekkede

Kurban Kime Vacip?

1. Müslüman
2. Akıl-baliğ
3. Mukim (seferi değil — Hanefi)
4. Zengin (nisab miktarı mala sahip)
5. Hür

Nisab (Kurban için)

Zekat nisabından farklı: Temel ihtiyaç + aile nafakası dışında 80,18 gr altın değeri mal sahibi olmak. Hawl şartı yok — sadece kurban günü zengin olmak yeterli.

Kurban Edilebilecek Hayvanlar

• Koyun/Keçi: En az 1 yaşını tamamlamış — 1 kişi adına
• Sığır/Manda: En az 2 yaşını tamamlamış — en fazla 7 kişi ortak
• Deve: En az 5 yaşını tamamlamış — en fazla 7 kişi ortak

Hayvanın Kurban Olma Şartları

• Yaş şartını tamamlamış
• Sağlıklı — önemli kusuru yok
• Bir gözü kör değil (körlük kusur)
• Kulağı veya boynuzu büyük ölçüde kopmamış
• Hamile olmama (tartışmalı)
• Cinsiyet: Erkek-dişi fark etmez

Kurban Vakti

• Başlangıç: Kurban Bayramı 1. günü bayram namazından sonra
• Bitiş: Bayramın 3. günü güneş batımı
• Şehirlerde: Bayram namazı sonrası
• Köylerde: Fecr-i sadık sonrası kesilebilir (Hanefi)

Kesim Adabı

1. Kıbleye çevir
2. Besmele ve tekbir: "Bismillahi Allahu Ekber"
3. Niyet et (Allah rızası için)
4. Keskin bıçakla acıtmadan kesme
5. Damar (şah damar, yemek borusu, nefes borusu) kesmesi gerekli
6. Başını tamamen kopararak kesmekten kaçın

Kimler Kesebilir?

• Ehl-i Kitap (Yahudi-Hristiyan) Müslümanın vekaletiyle kesebilir
• Kadın-erkek fark etmez
• Ücret karşılığı vekil atanabilir

Kurban Etinin Dağıtımı

Önerilen Dağılım

• 1/3: Kendi aileniz (fakir iseniz hepsi)
• 1/3: Akraba-dostlar
• 1/3: Fakir ve yoksullar

Esneklik

Zorunlu bir paylaşım oranı yoktur. Fakir iseniz tamamını tüketebilirsiniz. Zengin iseniz fakire vermeniz daha hayırlıdır.

Kurbandan Satış/Yararlanma Yasağı

• Deri, et, iç organ satılmaz
• Kasap ücreti etten ödenmez (ayrı ödenir)
• Kurbanın ücretinden hayır kuruluşuna veya fakire tasadduk

Vekaletle Kurban (DİTV, Diyanet Vakfı)

Günümüzde yaygın: Diyanet Vakfı, Kızılay gibi kurumlara ücret verip vekaletle kurban kestirmek. Caiz ve pratik.

Sıkça Sorulan Sorular

Genç tavuk kurban edilir mi?

Hayır. Kurban sadece koyun, keçi, sığır, manda, deve türlerinden olur.

Akika ve adak kurbanı?

• Akika: Çocuk doğumu için kesilen sünnet kurban
• Adak: Kişinin kendi iradesiyle niyet ettiği — yerine getirmesi vacip

Kurban kesmeyen günahkar mı?

Hanefi'ye göre vacip olan kişi kesmezse günahkar. Diğer mezheplere göre sünnet terkidir.

Kurban parasını fakire vermek olur mu?

Hanefi: Hayır, kurban farklı bir ibadet. Şafii: Etin yerine para daha fayda sağlarsa caiz olabilir — ama tercih edilen kesimdir.