Kazım İncebacak
📅 Son Güncelleme: 19 Nisan 2026 | Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu (TİTCK) referans ürün listesi.
"Hastaya Cipro başladım" — Polonya'da bunu demezdiniz. Türkiye'de "siprofloksasin" etken maddesinin en popüler ticari adı Cipro. STS Tıp sınavında ilaç sınıfları ve etken maddeleri sorulur, ama klinik pratikte Türkiye'ye özgü ticari isimlerle karşılaşırsınız. Bu rehber hem STS hazırlığı hem Türkiye tıp pratiği için kritik ilaç listesini sunar.
Neden Türkiye Ticari İlaç İsimleri Farklı?
Etken madde (jenerik) uluslararası aynıdır ama ticari isim ülkeye göre değişir:
- Etken madde: Parasetamol / Acetaminophen (uluslararası)
- Polonya: Panadol, Acenol, Apap
- Türkiye: Parol, Minoset, Calpol, Tamol
Türkiye'de ilaç piyasası TİTCK (Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu) tarafından düzenlenir. Her etken madde için birden fazla ticari isim (firma) bulunabilir.
Reçete Renkleri (Türkiye)
- Beyaz (normal) reçete — Çoğu ilaç
- Kırmızı reçete — Uyuşturucu ve psikotrop ilaçlar (morfin, petidin, fentanil)
- Yeşil reçete — Kontrollü ilaçlar (benzodiazepinler, bazı sedatif-hipnotikler)
- Turuncu reçete — Takip gerektiren ilaçlar (amfetamin türevleri, bazı antidepresanlar)
- Mor reçete — Psikotrop ilaçlar (bazı antipsikotikler)
STS'te reçete renkleri ile ilgili 1-2 soru çıkabilir.
1. Analjezik ve NSAİİ
| Etken Madde | Türkiye Ticari İsimler | Endikasyon |
|---|---|---|
| Parasetamol | Parol, Minoset, Calpol, Tamol | Ağrı, ateş |
| İbuprofen | Brufen, İbuactive, İbufen | NSAİİ |
| Naproksen | Apranax, Naprosyn | NSAİİ |
| Diklofenak | Voltaren, Miyadren, Cataflam | NSAİİ |
| Aspirin | Aspirin, Coraspin, Ecopirin | Antiagregan / NSAİİ |
| Tramadol | Contramal, Tramosan | Orta şiddetli ağrı |
2. Antibiyotikler
| Etken Madde | Türkiye Ticari İsimler | Sınıf |
|---|---|---|
| Amoksisilin | Amoksina, Largopen, Topramoxin | Penisilin |
| Amoksisilin + Klavulanat | Augmentin, Bioment, Klamoks | Penisilin + BLİ |
| Siprofloksasin | Cipro, Ciprasid, Sanset | Kinolon |
| Levofloksasin | Tavanic, Cravit | Kinolon |
| Azitromisin | Zitromax, Azax, Azitro | Makrolid |
| Klaritromisin | Klacid, Klarol | Makrolid |
| Seftriakson | Rocephin, Novosef | 3. kuşak sefalosporin |
| Sefuroksim | Zinnat, Aksef | 2. kuşak sefalosporin |
| Metronidazol | Flagyl, Nidazol | Nitroimidazol |
| Doksisiklin | Tetradox, Monodoks | Tetrasiklin |
3. Kardiyovasküler İlaçlar
| Etken Madde | Türkiye Ticari İsimler | Sınıf |
|---|---|---|
| Ramipril | Delix, Ramril | ACE inhibitörü |
| Valsartan | Diovan, Valsamix | ARB |
| Telmisartan | Micardis, Pritor | ARB |
| Amlodipin | Norvasc, Monovas | Kalsiyum kanal blokeri |
| Metoprolol | Beloc, Metpamid | Beta-bloker |
| Bisoprolol | Concor, Bipronil | Beta-bloker (kardiyoselektif) |
| Hidroklorotiyazid | Esidrex | Tiyazid diüretik |
| Furosemid | Lasix, Desal | Loop diüretik |
| Atorvastatin | Lipitor, Ateroz | Statin |
| Rosuvastatin | Crestor, Rosucard | Statin |
| Klopidogrel | Plavix, Clopidex | Antiagregan |
| Varfarin | Coumadin, Orfarin | Antikoagülan |
4. GIS İlaçları
| Etken Madde | Türkiye Ticari İsimler | Sınıf |
|---|---|---|
| Omeprazol | Losec, Omezol | PPI |
| Esomeprazol | Nexium | PPI |
| Pantoprazol | Pantpas, Pandev | PPI |
| Lansoprazol | Lansor, Prazoline | PPI |
| Ondansetron | Zofer | Antiemetik |
| Domperidon | Motilium | Antiemetik |
5. Endokrin İlaçları
| Etken Madde | Türkiye Ticari İsimler | Endikasyon |
|---|---|---|
| Metformin | Glucophage, Glifor, Diaformin | Tip 2 DM |
| Glimepirid | Amaryl, Glimor | Sulfonilüre |
| Sitagliptin | Januvia | DPP-4 inhibitörü |
| Empagliflozin | Jardiance | SGLT2 inhibitörü |
| Levotiroksin | Euthyrox, Tefor, Levotiron | Hipotiroidi |
| Prednizolon | Deltacortril, Prednol | Kortikosteroid |
6. Solunum İlaçları
| Etken Madde | Türkiye Ticari İsimler | Sınıf |
|---|---|---|
| Salbutamol | Ventolin, Salbutol | Beta-2 agonist |
| Salmeterol + Flutikazon | Seretide | LABA + ICS |
| Budesonid + Formoterol | Symbicort | LABA + ICS |
| Montelukast | Singulair, Onceair | Lökotrien antagonisti |
| İpratropium | Atrovent | Antikolinerjik |
7. Psikiyatrik ve Nörolojik İlaçlar
| Etken Madde | Türkiye Ticari İsimler | Sınıf |
|---|---|---|
| Sertralin | Lustral, Selectra | SSRI |
| Fluoksetin | Prozac, Depreks | SSRI |
| Essitalopram | Cipralex, Citoles | SSRI |
| Sülpirid | Dogmatil | Antipsikotik |
| Olanzapin | Zyprexa | Atipik antipsikotik |
| Ketipinor (Ketiapin) | Seroquel | Atipik antipsikotik |
| Alprazolam | Xanax, Apo-Alpraz | Benzodiazepin (yeşil reçete) |
| Diazepam | Diazem | Benzodiazepin (yeşil reçete) |
| Karbamazepin | Tegretol, Karbasif | Antiepileptik |
| Levetirasetam | Keppra | Antiepileptik |
STS Tıp Soru Örnekleri
- "Siprofloksasinin Türkiye'deki en yaygın ticari adı?" → Cipro
- "Morfin hangi reçete rengine yazılır?" → Kırmızı
- "Diazepam reçete rengi?" → Yeşil
- "Hasta 'Parol aldım' diyor — etken madde?" → Parasetamol
- "Augmentin bileşiminde neler var?" → Amoksisilin + Klavulanat
Öğrenme Stratejisi
- Sınıf bazlı öğren: Etken madde → sınıf → endikasyon zinciri
- En yaygın ticari isim: Her etken madde için Türkiye'de en çok bilineni (Parol, Cipro, Nexium...)
- Reçete rengi: Renk → ilaç kategorisi eşleşmesi
- Endikasyon + kontrendikasyon: Ne için kullanılır + ne zaman kullanılmaz
- TİTCK e-Reçete: Türkiye'deki resmi ilaç listesi
Sonuç
Türkiye'ye özgü ticari ilaç isimleri STS Tıp'ın en ihmal edilen alanıdır. Bu rehber 100+ ilaç için başlangıç seviyesi referans sunar. Aranabilir sözlük: Farmakoloji Terimleri Sözlüğü
Detaylı STS Tıp koçluğu için: STS Tıp Koçluk Paketleri — her pakette Türkiye ilaç rehberi ayrı modül olarak işlenir.