Kazım İncebacak
EUS 2026 sınavında 13 farklı eczacılık alanından toplam 75 soru sorulacaktır. Bu rehber, ÖSYM 2025-EUS Başvuru Kılavuzu'ndaki resmi konu dağılımını ders bazında inceleyen; her alan için çalışma stratejisi, yüksek frekanslı konular ve akademik kaynak önerilerini sunan kapsamlı bir analiz rehberidir.
Resmi ÖSYM Konu Dağılımı (2025-EUS Kılavuzu, Tablo 1)
| Sıra | Sınav Konusu | Soru Sayısı | Oran (%) | Kategori |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Farmasötik Kimya | 11 | %14,7 | Temel Eczacılık |
| 2 | Farmakognozi / Farmasötik Botanik | 11 | %14,7 | Temel Eczacılık |
| 3 | Farmasötik Teknoloji | 11 | %14,7 | Uygulamalı |
| 4 | Analitik Kimya | 7 | %9,3 | Temel Eczacılık |
| 5 | Farmakoloji | 6 | %8,0 | Klinik Eczacılık |
| 6 | Klinik Eczacılık | 6 | %8,0 | Klinik Eczacılık |
| 7 | Farmasötik Toksikoloji | 5 | %6,7 | Klinik Eczacılık |
| 8 | Fizyoloji-Patoloji | 5 | %6,7 | Tıbbi Temel |
| 9 | Biyokimya | 5 | %6,7 | Tıbbi Temel |
| 10 | Farmasötik Mikrobiyoloji ve İmmünoloji | 3 | %4,0 | Tıbbi Temel |
| 11 | Eczacılık Mevzuatı / Etik | 2 | %2,7 | Meslek |
| 12 | Tıbbi Biyoloji | 2 | %2,7 | Tıbbi Temel |
| 13 | Halk Sağlığı | 1 | %1,3 | Meslek |
| TOPLAM | 75 | %100 | ||
Kaynak: ÖSYM 2025-EUS Başvuru Kılavuzu, s. 24 (Tablo 1). 2026 kılavuzu Ağustos-Eylül 2026'da yayımlanacaktır.
Stratejik Gözlem: %44 "Büyük Üçlü"
Farmasötik Kimya + Farmakognozi + Farmasötik Teknoloji = 33 soru (%44)
Bu üç alan EUS'un kaderini belirler. Her birinde 11 soru çıkar ve toplam soruların neredeyse yarısını oluşturur. Hazırlık planında bu üç alana toplam çalışma zamanının minimum %45'i ayrılmalıdır.
Kategori Bazlı Ağırlık Haritası
| Kategori | Toplam Soru | Oran | İçerdiği Alanlar |
|---|---|---|---|
| Temel Eczacılık | 29 | %38,7 | Farmasötik Kimya, Farmakognozi, Analitik Kimya |
| Klinik Eczacılık | 17 | %22,7 | Farmakoloji, Klinik Eczacılık, Toksikoloji |
| Uygulamalı | 11 | %14,7 | Farmasötik Teknoloji |
| Tıbbi Temel | 15 | %20,0 | Fizyoloji-Patoloji, Biyokimya, Mikrobiyoloji, Tıbbi Biyoloji |
| Meslek | 3 | %4,0 | Mevzuat/Etik, Halk Sağlığı |
13 Alanın Detaylı Analizi
1. Farmasötik Kimya (11 soru / %14,7) — Yüksek Öncelik
Kapsam: İlaç moleküllerinin sentezi, yapı-etki ilişkisi (SAR/QSAR), stereokimya, fonksiyonel grup analizleri, organik kimya temelleri.
Yüksek frekanslı konular:
- İlaç grupları sınıflandırması (beta-lakatamlar, NSAID'ler, antihipertansifler, antidepresan vb.)
- SAR (Yapı-Etki İlişkisi) soruları — en ayırt edici grup
- Stereokimya ve enantiyomerler
- İlaç sentezi mekanizmaları ve reaksiyon tipleri
- Fonksiyonel grup analitik ayırt edici testler
Önerilen kaynaklar: Türkçe Kayaalp (referans), İngilizce Wilson & Gisvold's Textbook of Organic Medicinal and Pharmaceutical Chemistry, Foye's Principles of Medicinal Chemistry, fakülte ders notları.
Strateji: İlaç gruplarını etki mekanizmasıyla birlikte ezberlemek yerine yapısal özelliklerle anlamak çok daha kalıcıdır. SAR sorularında "hangi grup hangi aktiviteyi artırır" mantığı temel alınmalıdır.
2. Farmakognozi / Farmasötik Botanik (11 soru / %14,7) — Yüksek Öncelik
Kapsam: Bitkisel droglar, sekonder metabolitler, fitoterapi endikasyonları, etnobotanik, doğal ürün izolasyon yöntemleri.
Yüksek frekanslı konular:
- Etken madde – bitki eşleştirmesi (en sık soru tipi)
- Alkaloidler (morfin-haşhaş, atropin-güzel avrat otu, kafein-çay/kahve vb.)
- Flavonoidler, terpenler, glikozitler
- Fitoterapi endikasyonları (St. John's Wort, Ginkgo biloba, Echinacea, Aloe vera)
- Bitkisel drog standardizasyonu
Önerilen kaynaklar: Farmakognozi (Türkçe fakülte ders kitapları), Trease and Evans' Pharmacognosy, Türkiye Farmakopesi bitkisel bölümü.
Strateji: Bitki-etken madde eşleştirmesini tablolar halinde öğrenmek kritik. Latince bitki isimlerine dikkat — Türkçesi ve Latincesi birlikte sorulabilir.
3. Farmasötik Teknoloji (11 soru / %14,7) — Yüksek Öncelik
Kapsam: Dozaj formları (tablet, kapsül, enjektabl, topikal), ilaç taşıyıcı sistemler, biyofarmasötik, farmakokinetik parametreler, stabilite.
Yüksek frekanslı konular:
- Katı dozaj formları (tablet formülasyon bileşenleri, tablet testleri)
- Kontrollü salım sistemleri ve mekanizmaları
- Nanopartiküler taşıyıcılar (lipozomlar, PLGA, SLN)
- Biyoyararlanım ve biyoeşdeğerlik kavramları
- Stabilite testleri ve raf ömrü
- Farmasötik kozmetik ürünler (son yıllarda artan)
Önerilen kaynaklar: Remington: The Science and Practice of Pharmacy, Aulton's Pharmaceutics, Türkçe fakülte ders kitapları.
Strateji: Formülasyon ilkelerini uygulama örnekleriyle birlikte öğrenin (örn. "mide asidine dayanıklı tablet için hangi kaplama tekniği?"). Biyofarmasötik parametreler (Cmax, Tmax, AUC, t1/2) mutlaka hakim olunmalı.
4. Analitik Kimya (7 soru / %9,3) — Orta Öncelik
Kapsam: Enstrümantal analiz, kromatografik yöntemler (HPLC, GC, TLC), spektroskopik yöntemler (UV-Vis, IR, NMR, MS), validasyon.
Yüksek frekanslı konular:
- HPLC kolon seçimi (C18 vs. normal faz, iyon değişim vb.)
- Dedektör tipleri ve uygunluğu (UV, florimetri, RI, MS)
- Spektroskopik yöntemlerin karşılaştırılması
- Validasyon parametreleri: doğruluk, kesinlik, LOD, LOQ, lineerlik, spesifisite
- Hesaplama soruları (hesap gerektirdiği için zaman yönetimi önemli)
Önerilen kaynaklar: Skoog's Principles of Instrumental Analysis, Türkçe fakülte analitik kimya ders notları.
5. Farmakoloji (6 soru / %8,0) — Orta Öncelik ama Kavramsal Derinlik Gerekli
Kapsam: Reseptör farmakolojisi, etki mekanizmaları, ilaç sınıfları, farmakokinetik-farmakodinamik, ilaç etkileşimleri.
Yüksek frekanslı konular:
- Adrenerjik ve kolinerjik reseptörler
- Antihipertansif ilaç grupları (beta-blokerler, ACE inhibitörleri, ARB'ler, CCB'ler)
- Antibiyotik sınıfları ve direnç mekanizmaları
- İlaç etkileşimleri (özellikle CYP450 üzerinden)
- Dozaj ayarlaması (renal/hepatik yetmezlik)
Önerilen kaynaklar: Kayaalp Farmakoloji (Türkçe referans), Goodman & Gilman (uluslararası), Katzung Basic & Clinical Pharmacology.
Strateji: Farmakoloji soruları az ama derinlikli. Etki mekanizması + yan etki + kontrendikasyon üçlüsünü birlikte öğrenin. Klinik vaka bazlı sorulara dikkat.
6. Klinik Eczacılık (6 soru / %8,0)
Kapsam: Hastaya bireysel ilaç danışmanlığı, farmasötik bakım konsepti, terapötik ilaç izlemi (TDM), hasta uyumu.
Yüksek frekanslı konular:
- İlaç-ilaç ve ilaç-besin etkileşimleri
- Pediatrik ve geriatrik dozlaj ayarlamaları
- Antibiyotik yönetim programları (ASP)
- Farmasötik bakım senaryoları
- Medikasyon uzlaştırma (reconciliation)
Önerilen kaynaklar: Türkçe fakülte klinik eczacılık ders kitapları, Koda-Kimble's Applied Therapeutics, UpToDate klinik rehberler.
7. Farmasötik Toksikoloji (5 soru / %6,7)
Kapsam: Toksik etki mekanizmaları, antidotlar, farmakovijilans, preklinik güvenlik.
Yüksek frekanslı konular:
- Hepatotoksik ilaçlar (parasetamol, antituberküloz ilaçlar)
- Nefrotoksik ilaçlar (aminoglikozidler, NSAID'ler)
- Antidotlar (N-asetilsistein, naloksan, deferoksamin vb.)
- Toksikokinetik ve toksik doz kavramları
8. Fizyoloji-Patoloji (5 soru / %6,7)
Kapsam: İnsan vücut sistemleri, hastalık mekanizmaları, patolojik süreçler.
Yüksek frekanslı konular:
- Kardiyovasküler sistem fizyolojisi ve patolojisi
- Endokrin sistem (diyabet, tiroid hastalıkları)
- Böbrek fizyolojisi (ilaç atılımı ile ilişkili)
- Sinir sistemi ileti mekanizmaları
Strateji: Tıp fakültesi fizyoloji ders notları yeterlidir. Eczacılık açısından farmakolojik uygulama perspektifini koruyun.
9. Biyokimya (5 soru / %6,7)
Kapsam: Metabolik yollar, enzim kinetiği, protein yapısı, nükleotid metabolizması.
Yüksek frekanslı konular:
- Enzim kinetiği (Michaelis-Menten, Lineweaver-Burk)
- Glikoliz, Krebs döngüsü, oksidatif fosforilasyon
- Lipid metabolizması ve ilaç etkileşimleri
- Amino asit metabolizması
Önerilen kaynaklar: Lehninger Principles of Biochemistry, Harper's Illustrated Biochemistry.
10. Farmasötik Mikrobiyoloji ve İmmünoloji (3 soru / %4,0)
Kapsam: Antimikrobiyal direnç, sterilizasyon yöntemleri, temel immünoloji, aşı teknolojisi.
Yüksek frekanslı konular:
- Bakteri sınıflandırması (gram pozitif/negatif)
- Antibiyotik direnç mekanizmaları
- Sterilizasyon yöntemleri (otoklav, filtrasyon, radyasyon)
- İmmünoloji temelleri (innate vs. adaptive bağışıklık)
11. Eczacılık Mevzuatı / Etik (2 soru / %2,7)
Kapsam: Eczacılık Kanunu, Eczacılıkta Uzmanlık Eğitimi Yönetmeliği, meslek etiği ilkeleri.
Yüksek frekanslı konular:
- 6197 sayılı Eczacılar ve Eczaneler Hakkında Kanun
- İyi Eczacılık Uygulamaları (GPP)
- Reçete yazım kuralları ve kontrolü
- Etik ihlaller ve yaptırımlar
12. Tıbbi Biyoloji (2 soru / %2,7)
Kapsam: Hücre biyolojisi, genetik, moleküler biyoloji temelleri.
13. Halk Sağlığı (1 soru / %1,3)
Kapsam: Sağlığın sosyal belirleyicileri, bulaşıcı hastalık kontrolü, aşı takvimleri, sağlık istatistikleri.
Düşük ağırlıklı iki alan (Mevzuat/Etik + Halk Sağlığı toplam 3 soru) yine de göz ardı edilmemeli; kısa süreli hazırlık yüksek verim sağlar.
Zaman Yönetimi: 110 Dakikada 75 Soru
110 dakika / 75 soru = soru başına ortalama 1 dakika 28 saniye. Ancak bazı sorular (özellikle Analitik Kimya hesaplama soruları, SAR soruları) daha uzun sürerken, diğerleri (mevzuat, sınıflandırma) daha kısa sürer. Önerilen zaman dağılımı:
| Kategori | Tahmini Süre/Soru | Toplam Tahmini Süre |
|---|---|---|
| Analitik Kimya, Farmakokinetik hesaplama | 2-3 dk | 15-20 dk |
| SAR, Yapı-Etki (Farmasötik Kimya) | 1,5-2 dk | 15-20 dk |
| Orta karmaşıklık (Farmakoloji, Klinik) | 1-1,5 dk | 25-30 dk |
| Hızlı (Mevzuat, Sınıflandırma, Halk Sağlığı) | 30-45 sn | 15-20 dk |
| Kontrol ve işaretleme | — | 10-15 dk |
Çalışma Planı Önerisi: 6 Ay × 13 Alan
6 aylık yoğun hazırlıkta alanlara ayrılması önerilen süreler:
- Ay 1: Temel tekrar — Fizyoloji-Patoloji + Biyokimya + Tıbbi Biyoloji (3-4 hafta)
- Ay 2: Farmasötik Kimya derinlik (4 hafta) — en yoğun alan
- Ay 3: Farmakognozi + Farmasötik Botanik (3 hafta) + Analitik Kimya başlangıç (1 hafta)
- Ay 4: Farmasötik Teknoloji derinlik (3 hafta) + Analitik Kimya bitiriş (1 hafta)
- Ay 5: Farmakoloji + Klinik Eczacılık + Toksikoloji (bütünsel klinik blok)
- Ay 6: Mikrobiyoloji + Mevzuat + Halk Sağlığı (1-2 hafta) + deneme sınavları + son tekrar (2-3 hafta)
Soru Çözüm Stratejisi
- İlk tur: Kolay soruları çöz, işaretle. Zor soruları atla.
- İkinci tur: Orta zorluk soruları çöz. Hesaplama sorularına zaman ayır.
- Üçüncü tur: Zorları dene; emin olmadıklarını mantıklı elemeyle kapat.
- Boş bırakma kararı: 4 yanlış 1 doğruyu götürür. Eğer 2 şıkkı net eleyebildiysen işaretle, 3 şıkka dayalı tahminde boş bırak.
- Son 15 dakika: Sınavdan çıkmak yasak. İşaretli soruları son kez kontrol et.
Deneme Sınavı Kullanım Rehberi
Deneme sınavı hazırlıkta en kritik adımlardan biridir. Etkili kullanım için:
- İlk ay: Deneme yapmayın; önce temel konu hakimiyetini sağlayın.
- 2-3. ay: Haftada 1 tam deneme + alan bazlı mini denemeler.
- 4-5. ay: Haftada 2 tam deneme + hata analizi (her yanlışın nedenini yazılı açıklayın).
- Son ay: 3-4 günde 1 tam deneme + son haftada gerçek sınav simülasyonu (gerçek saatte, gerçek formatta).
Çıkmış sorular için EUS Çıkmış Sorular Arşivi ve resmi deneme için ÖSYM örnek sınav uygulaması kullanılabilir.
Sıkça Sorulan Sorular
EUS'ta en çok soru gelen alan hangisi?
Farmasötik Kimya, Farmakognozi/Farmasötik Botanik ve Farmasötik Teknoloji eşit şekilde 11'er soru ile öndedir. Bu üç alan toplam 33 soru (%44) tutar.
EUS'ta hangi ders en az soru alır?
Halk Sağlığı sadece 1 soru alır (%1,3). Ancak göz ardı edilmemeli; 1 soru bile sıralamada fark yaratabilir.
Farmakoloji için Kayaalp yeterli mi?
Kayaalp Türkçe referans olarak son derece kapsamlıdır. EUS için yeterli olmakla birlikte, klinik vaka sorularında Goodman & Gilman veya Katzung ek referans olarak incelenebilir.
6 ay yeterli mi EUS hazırlığı için?
Son sınıf öğrencileri için 6 ay yeterli. Çalışan eczacılar için 1 yıl daha rahat. Hiç hazırlıksız başlayan biri için 8-9 ay önerilir.
Hesap makinesi verilecek mi?
Hayır. Sınavda hesap makinesi, cep telefonu, akıllı saat vb. yasaktır. ÖSYM sadece kalem, silgi, kalemtıraş, peçete ve işlem kâğıdı sağlar. Farmakokinetik ve Analitik Kimya hesaplamaları zihinsel olarak yapılmalıdır.
Fakülte notları mı özel hazırlık kaynakları mı?
Fakülte notları temel oluşturur ancak EUS için spesifik değildir. İyi bir kombinasyon: fakülte notları + Türkçe referans kitaplar (Kayaalp gibi) + uluslararası referanslar (Goodman & Gilman, Katzung) + özel hazırlık materyalleri (soru bankaları, deneme sınavları).
Kaynak ve Referanslar
- ÖSYM 2025-EUS Başvuru Kılavuzu (kilavuz_eud01092025.pdf), Tablo 1: Sınav Konuları ve Soru Sayıları
- Mezuniyet Öncesi Eczacılık Eğitimi Ulusal Çekirdek Eğitim Programı (ECZCEP 2019)
- 6197 sayılı Eczacılar ve Eczaneler Hakkında Kanun
- Eczacılıkta Uzmanlık Eğitimi Yönetmeliği (R.G. 21.10.2016, Sayı: 29864)
Alan Bazlı EUS Çalışma Rehberi için Premium Koçluk
13 alanın her birinde bireysel güçlü ve zayıf noktalarınızı tespit etmek, kişiselleştirilmiş çalışma planı oluşturmak ve akademik derinliği olan bir programla ilerlemek için Rehber Panda EUS Premium Koçluk ile iletişime geçin.
Bilgi ve başvuru:
📞 0531 333 9833
🌐 rehberpanda.com/kocluk/eus
Bu içerik EUS sınav hazırlığı amaçlı akademik rehberdir. Konu dağılımı bilgileri ÖSYM 2025-EUS Başvuru Kılavuzu'na dayanmaktadır; 2026 kılavuzu yayımlandığında güncellenecektir. Son güncelleme: 17 Nisan 2026.