EUS (Eczacılıkta Uzmanlık Eğitimi Giriş Sınavı), ÖSYM tarafından düzenlenen, eczacılık fakültesi mezunlarının uzmanlık eğitimine başlayabilmek için gerekli sınavdır. 5 yıllık eczacılık fakültesi sonrası eczacılar ve son sınıf öğrencileri için EUS, tek oturumda 75 soruluk yazılı sınavdır. 2026'da sınav tek oturumda 7 Kasım 2026 (saat 13:45) yapılır; eczacılık uzmanlık eğitimi kontenjanları için rekabet artıyor. Sınav 13 mesleki ve temel alandan oluşur: Farmasötik Kimya, Farmakognozi/Farmasötik Botanik, Farmasötik Teknoloji, Analitik Kimya, Farmakoloji, Klinik Eczacılık, Farmasötik Toksikoloji, Fizyoloji-Patoloji, Biyokimya, Farmasötik Mikrobiyoloji-İmmünoloji, Eczacılık Mevzuatı/Etik, Tıbbi Biyoloji ve Halk Sağlığı. Yabancı dil şartı sınavın içinde değildir; ayrıca YDS/e-YÖKDİL'den en az 50 puan istenir.
📋 EUS 2026 Hızlı Bakış
- Düzenleyici Kurum: ÖSYM (Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi)
- Sınav Tarihi 2026: 7 Kasım 2026 (tek oturum, saat 13:45)
- Soru Sayısı: 75 soru (tek oturum, mesleki/temel bilgi)
- Süre: 110 dakika
- Yanlış Cezası: 4 yanlış 1 doğruyu götürür (Net = Doğru − Yanlış/4)
- Tercih Barajı: 45 puan ve üzeri (45'in altı tercih yapamaz)
- Yabancı Dil Şartı: YDS/e-YÖKDİL en az 50 puan (sınav dışı önkoşul, 5 yıl geçerli)
- Resmî Uzmanlık Dalları: Klinik Eczacılık + Fitofarmasi (3 yıl) — "uzman eczacı" unvanı veren resmî dallar (Eczacılıkta Uzmanlık Yönetmeliği)
- Akademik Doktora Alanları: Farmakognozi, Farmasötik Kimya, Farmasötik Teknoloji, Farmakoloji, Analitik Kimya, Toksikoloji vb. (EUS değil, ALES + üniversite ile yürütülür)
- Resmi Kaynak: osym.gov.tr (sınav) + euk.saglik.gov.tr (uzmanlık dalları) — yıllık güncel kılavuz
🎯 EUS Konu Dağılımı (75 Soru / 13 Alan)
EUS tek oturumda 75 sorudan oluşur. Aşağıdaki dağılım ÖSYM kılavuzundaki ağırlıklara dayanır (toplam 75). Sınavda ayrı bir yabancı dil bölümü yoktur; YDS/e-YÖKDİL en az 50 puan şartı sınav dışı bir önkoşuldur.
| Alan | Soru Sayısı | Anahtar Konular |
|---|---|---|
| Farmasötik Kimya | 11 | İlaç tasarımı+QSAR+SAR+IUPAC+sentez yolu+stabilite+izomerizm+optik aktivite+ilaç-reseptör etkileşim+CYP metabolizma+ilaç sınıfları |
| Farmakognozi / Farmasötik Botanik | 11 | Bitkisel ilaç+ham droglar+sekonder metabolit+alkaloid+fenolik+terpen+flavonoid+saponin+farmakopi+ekstraksiyon+TLC+HPLC |
| Farmasötik Teknoloji | 11 | Dozaj formu (katı+yarı katı+sıvı+steril)+formülasyon+yardımcı maddeler+kalite kontrol+biyoyararlanım+biyoeşdeğerlik+farmakokinetik+kontrollü salım |
| Analitik Kimya | 7 | Kalitatif/kantitatif analiz+titrasyon+spektroskopi (UV-Vis+IR+NMR)+kromatografi (HPLC+GC)+validasyon |
| Farmakoloji | 6 | Otonom+santral sinir sistemi+kardiyovasküler+endokrin+anti-mikrobiyal+anti-kanser farmakolojisi+ilaç etkileşim |
| Klinik Eczacılık | 6 | Hasta odaklı eczacılık+ilaç-ilaç/ilaç-besin etkileşim+pharmaceutical care+ilaç uyumu+klinik vaka+TPN |
| Farmasötik Toksikoloji | 5 | Toksisite+zehirlenme+antidot+pharmacovigilance+yan etki+gebelik/laktasyon riski |
| Fizyoloji-Patoloji | 5 | Sistem fizyolojisi+hücre/doku patolojisi+hastalık mekanizmaları |
| Biyokimya | 5 | Metabolizma+enzimler+protein/lipid/karbonhidrat biyokimyası+klinik biyokimya |
| Farmasötik Mikrobiyoloji ve İmmünoloji | 3 | Mikroorganizmalar+sterilizasyon+aşı+immün yanıt+antimikrobiyal direnç |
| Eczacılık Mevzuatı / Etik | 2 | 6197 sayılı Kanun+Eczane Yönetmeliği+TİTCK+SUT+SGK+etik+reçete türleri |
| Tıbbi Biyoloji | 2 | Genetik+hücre biyolojisi+moleküler biyoloji temelleri |
| Halk Sağlığı | 1 | Koruyucu sağlık+epidemiyoloji+sağlık politikaları temelleri |
| TOPLAM | 75 | Tek oturum · 110 dakika · 4Y=1D |
🎯 EUS Konularına Detaylı Bakış
1. Farmakognozi+Farmakobotanik
- Sekonder Metabolitler: Alkaloidler (morfin+kokain+kafein+kinin+atropin+nikotin+strikinin)+fenolik bileşikler (basit+kuminik+gallik+kafeik+fenilpropan)+kumarin+lignan+flavonoid (flavon+flavonol+flavanon+izoflavon+antosiyanin)+tanen+kalkonlar+stilben+lignan+terpen (mono+sezki+di+tri+tetra+politerpen)+steroid+saponin+kardiyak glikozit+kalp glikozitleri (digoksin+digitoksin)+sianojenik glikozit
- Ham Droglar: Bitki+hayvan+mineral+mantar+alg kökenli. Çay (uçucu+sabit+karmaşık)+yağlar (uçucu+sabit)+reçineler+balsamlar+karbonhidratlar (mukilaj+nişasta+selüloz+pektin+inülin+heparin)
- Bitkisel İlaçlar+Modern Uygulamalar: Ginkgo biloba+St John's wort+Echinacea+Valeriana+Ginseng+Garlic+Curcumin+Cannabis sativa medikal+CBD+THC+kannabinoid+adaptogen+immün modülator+anti-inflamatuar+anti-oksidan
- Kalite Kontrol: Türk Farmakopisi+Avrupa Farmakopisi (Ph. Eur.)+USP+BP+JP+ekstraksiyon yöntemleri (suya çekme+çözücü+süperkritik+ultrasound+mikrodalga)+TLC+HPLC+GC-MS+LC-MS+NMR+IR+UV-Vis+Karl Fischer+nem+kül+ağır metal+pestisit+aflatoksin
2. Farmasötik Kimya+İlaç Tasarımı
- İlaç-Reseptör Etkileşim: Reseptör tipleri (G-protein coupled — GPCR+iyon kanalı+enzim+nükleer)+afinite+intrinsik aktivite+agonist+antagonist+kısmi agonist+ters agonist+allosterik+ortosterik+seçicilik+farmakofor+QSAR+yapı-aktivite ilişkisi
- Drug Discovery+Development: Hit identification+lead optimization+ADMET (absorpsiyon+distribüsyon+metabolizma+ekskresyon+toksisite)+Lipinski Rule of Five+drug-likeness+yapı-bazlı tasarım (X-ray+kriyo-EM+MD simülasyon)+ligand-bazlı tasarım+yapay zeka+ML+AlphaFold
- İlaç Sınıfları: Anti-mikrobiyal (penisilin+sefalosporin+karbapenem+aminoglikozid+kinolon+tetrasiklin+makrolid+sülfonamid+anti-TBC+anti-fungal+anti-viral — neuraminidaz inhibitörü+nükleozid analogları+entegraz+proteaz+polimeraz+anti-HBV+anti-HCV+anti-HIV+anti-COVID — paxlovid+remdesivir)+anti-paraziter+anti-kanser+kardiyovasküler+nörolojik+psikiyatrik+endokrin+anti-inflamatuar (NSAID+kortikosteroid+DMARDS+biyolojik ajan)+anti-allerjik+immünsupresan+anti-ülser+laksatif+diüretik+pulmoner+oftalmik+dermatolojik
- İzomerizm+Optik Aktivite: Konstitüsyonel (zincir+pozisyon+fonksiyonel grup)+stereoizomerizm (cis-trans+E-Z+R-S+enantiyomer+diastereomer+meso+epimer+anomer)+optik aktivite (polarimetri+CD)+ilaçların enantiyomer farkları (talidomid+verapamil+omeprazol+esomeprazol+ibuprofen+ketoprofen+naproxen+propranolol+atenolol+kloramfenikol+penisilin)
3. Farmasötik Teknoloji+Biyofarmasötik
- Dozaj Formları: Katı (tablet — film+enterik+kontrollü salım+çiğnenebilir+orodispersibl+effervesan+pellet+granül+kapsül — sert+yumuşak)+yarı katı (krem+jel+pomad+pasta+merhem+supozituar+pessari+inhaler)+sıvı (solüsyon+süspansiyon+emülsiyon+aerosol+nebulizatör+oral+ophthalmic+otic+nazal+vajinal+rektal+IV+IM+SC+intratekal+intra-arteriyel)+steril (parenteral+oftalmik+kulak)
- Yardımcı Maddeler: Bağlayıcı+dolgu+dezentegrasyon+kayganlaştırıcı+koruyucu+koku+renk+tatlandırıcı+pH ayarlayıcı+izotonik ajanlar+koruyucu+anti-oksidan+kompleks oluşturucu (siklodekstrin)+jelleştirici+emülgatör+köpürtücü+çözünürlük artırıcı (PEG+nano-cristal+self-emulsifying drug delivery system — SEDDS)
- Biyoyararlanım+Biyoeşdeğerlik: Cmax+Tmax+AUC+oral biyoyararlanım+ilk geçiş etkisi+karaciğer ekstraksiyon oranı+bioequivalence study (BE) — fed vs fasted+dissolution test+IVIVC (in vitro-in vivo correlation)+BCS (Biopharmaceutics Classification System) Class I-IV+jenerik ilaç+referans ilaç+90% confidence interval (80-125%)
- Farmakokinetik: Absorption (oral+parenteral+transdermal+inhalasyon+nazal+oküler+rektal)+distribution (Vd+protein bağlanma+plasenta+kan-beyin engeli)+metabolism (CYP450+faz I oksidasyon+faz II konjugasyon+ön ilaç vs aktif metabolit)+elimination (renal+hepatik+biliyer+pulmoner+laktasyon)+farmakokinetik modeller (1+2+çoklu kompartman)+pediatrik+geriatrik+gebelik+karaciğer/böbrek yetmezliği farmakokinetiği
- Modern İlaç Sistemleri: Kontrollü salım (matrix+rezervuar+osmotic pump — OROS+pulsatile)+hedeflenmiş ilaç (lipozom+nanopartikül+polimerik+immünolipozom+ADC — antikor-ilaç konjugatı)+nano-teknoloji+miselik+mikrosfer+inhalasyon (DPI — kuru toz+pMDI — basınçlı ölçülü doz+nebulizatör+yumuşak mist)+transdermal+iontoforez+sonoforez+microneedle+intranazal+oküler (kontakt lens+intravitreal implant+sustained release)
4. Farmakoloji+Klinik Toksikoloji
Otonom sinir sistemi (kolinerjik+adrenerjik+gangliyon)+santral sinir sistemi (anksiyolitik+antidepresan+antipsikotik+anti-Parkinson+anti-epileptik+anestezik+analgezik+opioid+kafein+nikotin+kannabinoid)+kardiyovasküler (anti-hipertansif+anti-aritmik+kalp yetmezliği+anti-anjinal+lipid+anti-koagulan+anti-trombosit+thrombolytic)+gastrointestinal (anti-ülser+anti-emetik+laksatif+anti-diareik+IBD)+endokrin (DM+tiroid+adrenal+seks+osteoporoz+obezite)+immün (immünsupresan+anti-allerjik+aşı)+anti-mikrobiyal+anti-kanser+pediatrik+geriatrik+gebelik+laktasyon farmakolojisi. Klinik toksikoloji — zehirlenme+antidot (asetilsistein+nalokson+atropin+pralidoksim+flumazenil+digital antikor+EDTA+BAL+penisilamin+chelat ajanları)+ilaç etkileşim (CYP+protein bağlanma+iyonizasyon)+pharmacovigilance+yan etki+kontraendikasyon+gebelik FDA kategorileri+laktasyon riski.
5. Klinik Eczacılık+Eczacılık İşletmeciliği
- Pharmaceutical Care: SOAP not+drug therapy management+ilaç uyumu+Beers kriterleri (yaşlı+kontraendikasyon)+STOPP/START+pharmaceutical care plan+yıllık ilaç gözden geçirme (medication review)+ilaç hatası+adverse drug event (ADE)+pharmacovigilance
- Klinik Vakalar: Diabetes+kalp yetmezliği+hipertansiyon+enflammatuar+kanser+TPN/TPE+yoğun bakım+pediatrik+geriatrik+gebelik+laktasyon+karaciğer/böbrek yetmezliği
- Eczane İşletmeciliği: 6197 Eczacılar ve Eczaneler Hakkında Kanun+Eczane Yönetmeliği+TİTCK (Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu)+SUT+SGK+SUR+ürün takip+e-Reçete+e-İmza+kalite yönetim+ISO 9001+depo+envanter+stok+iade+istisna ürünler+narkotik+psikotrop ilaçlar+yeşil reçete+kırmızı reçete+mor reçete+turuncu reçete
- Etik+Hukuki: Eczacılık etik+hasta gizliliği (KVKK)+ilaç bilgi paylaşımı+SUT+SGK ödeme süreci+ilaç fiyat+marj+kar oranı+kontrolör eczacı+TÜFE+enflasyon+ilaç fiyatları
🎯 EUS Hazırlık Stratejisi
- Hazırlık Süresi: 12-18 ay yoğun (mezunlar)+ek 6 ay tekrar+deneme+stajyerler için 24+ ay (staj ile birlikte)
- Günlük Çalışma: 6-8 saat (yoğun dönem 10 saat)+haftalık 6 gün+pazar dinlenme+tekrar
- Konu Sıralaması: Farmakoloji+Klinik Eczacılık birinci+Farmasötik Teknoloji+Kimya ikinci+Farmakognozi üçüncü+Yabancı Dil paralel
- Deneme Disiplini: Son 3 ay haftalık 2-3 deneme (gerçek sınav koşullarında)
- Referans Kaynaklar: Goodman & Gilman's The Pharmacological Basis of Therapeutics+Katzung Basic & Clinical Pharmacology+Foye's Principles of Medicinal Chemistry+Aulton's Pharmaceutics+Rang & Dale's Pharmacology+Şener Farmakognozi+Türk Farmakopisi+Avrupa Farmakopisi
- Soru Bankası: 5000+ EUS+TUS+DUS+klinik bilimler+temel bilim sorusu, son 10 yıl trend
❓ EUS SSS
EUS'ta yanlış cezası var mı?
Evet — 4 yanlış 1 doğruyu götürür (4Y=1D). Tahmin yapmak yerine emin olduğunuz soruları işaretleyin.
EUS soru sayısı+süresi nedir?
75 soru — 110 dakika (tek oturum). Ortalama soru başına ~88 saniye. Sınavda ayrı yabancı dil bölümü yoktur; YDS/e-YÖKDİL 50 puan şartı sınav dışıdır. Önce kolay sorular, sonra zor — zaman yönetimi kritik.
EUS uzmanlık dalları nelerdir?
Resmî "uzman eczacı" unvanı veren iki dal vardır: Klinik Eczacılık ve Fitofarmasi (3 yıllık uzmanlık eğitimi — Eczacılıkta Uzmanlık Yönetmeliği, RG 21.10.2016/29864). Farmakognozi, Farmasötik Kimya, Farmasötik Teknoloji, Farmakoloji, Analitik Kimya, Toksikoloji gibi alanlar ise akademik doktora/bilim alanlarıdır; bunlar EUS ile değil ALES + üniversite süreciyle yürütülür. EUS yerleştirmesi resmî uzmanlık programlarına yapılır.
EUS taban puanı 2026 ne kadar?
Klinik Eczacılık 50-65, Farmasötik Teknoloji 55-70, Klinik Toksikoloji 60-72 (en yüksek), Farmasötik Kimya 50-65, Farmakognozi 45-58. Yıllık değişir; ÖSYM tercih kılavuzu+yerleştirme tablosuna bakınız.
EUS hazırlık süresi ne kadar?
Mezunlar için 12-18 ay yoğun, stajyerler için 24+ ay (staj ile birlikte)+ek 6 ay tekrar+deneme+yabancı dil paralel. Farmakoloji+Klinik Eczacılık birinci+Farmasötik Teknoloji+Kimya ikinci+Farmakognozi üçüncü sıralaması en verimli.
EUS uzmanı maaşı 2026 ne kadar?
Devlet hastanesi/üniversite klinik eczacı 80K-115K TL/ay, özel hastane 150K-300K TL/ay, ilaç firması (medikal+klinik+kalite kontrol+ARGE) 200K-500K+ TL/ay, eczane sahibi 250K-1M+ TL/ay (lokasyon+volüme bağlı). Klinik eczacılık+farmasötik teknoloji uzmanlık dalları yüksek getirili özel sektör fırsatı.
⚠️ Sağlık Bilgisi Uyarısı (YMYL)
Bu rehber EUS sınav hazırlığı + uzmanlık kariyer rehberi amaçlıdır; klinik tedavi+ilaç dozajı+hasta bakımı+reçete+tanı tavsiyesi niteliği taşımaz. Klinik uygulamada Türk Farmakopesi+Avrupa Farmakopisi+TİTCK onaylı prospektüs+Goodman & Gilman+Katzung+yetkili klinik eczacı+TEB+SGK+SUT güncel mevzuat esas alınır. Sınav bilgileri için ÖSYM resmi kılavuzunu doğrulayın.