Son Güncelleme: 18 Ekim 2026 | Bu içerik en güncel bilgilerle hazırlanmıştır.
İlgili İçerikler: MEB-EKYS Rehberi | EKYS Sayacı | Puan Hesaplama
Öğretmenlik Mesleği Kanunu dediğinde birçok EKYS adayı "bu yeni mi, bunu da mı çalışacağız?" diyor. 7528 sayılı kanun 18 Ekim 2024'te Resmî Gazete'de yayımlandı ve 2022 tarihli 7354 sayılı Öğretmenlik Meslek Kanunu'nun yerini aldı. Yönetici adayı olarak hem kendi kariyer sürecini hem de emrindeki öğretmenlerin haklarını bilmen bekleniyor; üstelik kanunun 21. maddesi doğrudan müdür ve müdür yardımcılığına giden yolu düzenliyor. Sınava girmeden önce bu konuyu atlama.
7528 Sayılı Kanun Nedir ve Neden Önemli?
10 Ekim 2024'te kabul edilen ve 18 Ekim 2024 tarihli, 32696 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 7528 sayılı Öğretmenlik Mesleği Kanunu, 3 Şubat 2022 tarihli 7354 sayılı Öğretmenlik Meslek Kanunu'nu yürürlükten kaldırdı (md. 36). Kanun öğretmenlerin seçilmelerini, yetiştirilmelerini, atanmalarını, haklarını, ödev ve sorumluluklarını, ödül ve cezalarını, kariyer basamaklarında ilerlemelerini ve Millî Eğitim Akademisi'nin kuruluşunu düzenler (md. 1). Yürürlük kademelidir: Akademi'nin kuruluşuna ilişkin 26-32. maddeler 1 Ocak 2025'te, hazırlık eğitimi ve yönetici yetiştirmeye ilişkin 7-15 ile 21. maddeler 1 Eylül 2025'te yürürlüğe girdi (md. 37).
2026 İçin Kritik Not: EKYS'te hangi kanunlardan soru geleceği sınav kılavuzundaki mevzuat listesine göre belirlenir; bu yazı 7528'in kendi metnini yönetici adayı gözüyle özetler ve soru sayısı tahmini vermez. Listede olsa da olmasa da, yönetici olduğunda öğretmenlerin giriş yolunu, kariyer basamaklarını ve haklarını bu kanundan okuyacaksın.
Bu kanunun yönetici adayı açısından önemi şu: Eğitim kurumu yöneticisi olarak atandığında okulundaki öğretmenlerin kimisi sözleşmeli, kimisi kadrolu, kimisi de geçiş dönemindeki aday öğretmen olacak. Bu üç grubun hak ve yükümlülükleri farklı maddelerde yazılı. Yönetici de kanuna göre ayrı bir kadro değil; öğretmen kadrosunda "ikinci görev" olarak müdürlük ya da müdür yardımcılığı yürütenlerdir (md. 3/o). Bu ayrımları bilmek hem sınavda hem görevde işine yarar.
Kariyer Basamakları Sistemi
7528 sayılı kanunun 20. maddesi öğretmenlik mesleğini üç kariyer basamağına ayırır: öğretmen, uzman öğretmen ve başöğretmen. Yeni giriş yolunda ayrı bir "aday öğretmen" basamağı yoktur; bunu aşağıda anlatıyorum.
| Kariyer Basamağı | Hizmet Şartı | Diğer Şartlar | Mali Karşılık |
|---|---|---|---|
| Öğretmen | Göreve atanmanın atamaya yetkili amirce onaylandığı tarihten itibaren ünvandan yararlanılır | Akademi yolunda hazırlık eğitimi ve sözleşmeli dönem | Atandığı kadronun hakları |
| Uzman Öğretmen | Öğretmenlikte en az 10 yıl | Kademe ilerlemesinin durdurulması cezası bulunmamak; Akademi'nin uzman öğretmenlik için düzenlediği eğitimi tamamlamak | Bir derece (md. 20/6) |
| Başöğretmen | Uzman öğretmenlikte en az 10 yıl | Aynı ceza şartı; Akademi'nin başöğretmenlik için düzenlediği eğitimi tamamlamak | Bir derece (md. 20/6) |
Sık yapılan hata, iki basamağın da "10 yıl" şartını aynı sanıp sürenin nereden sayıldığını karıştırmaktır: uzman öğretmen için öğretmenlikte, başöğretmen için uzman öğretmenlikte 10 yıl aranır. 18 Ekim 2024'te görevde olan öğretmen ve uzman öğretmenler için geçici 3. madde, toplam 20 yıllık çalışma süresiyle başöğretmenlik başvurusu yolunu açar (uzman öğretmenlikte 10 yıl şartı aranmaz, diğer şartlar geçerlidir). Kanunda yazılı sınav şartı yoktur ve eğitim programının saatini de yazmaz; başvuru, sertifika ve eğitim ayrıntıları yönetmelikle (21 Aralık 2024 tarihli Aday Öğretmenlik ve Öğretmenlik Mesleği Kariyer Basamakları Yönetmeliği) ve Bakanlık duyurularıyla belirlenir.
Öğretmenliğe Giriş Yolu: Akademi, Sözleşmeli Dönem ve Adaylık
Kanunun 8-10. maddeleri hazırlık eğitimini, 15. maddesi sözleşmeli istihdamı, 16. maddesi kadroya geçişi düzenler. Yeni giriş yolunda ayrı bir adaylık dönemi ve adaylık kaldırma sınavı yoktur:
Giriş Yolu Adımları:
- Seçme: ÖSYM'nin yaptığı sınavdan (uygulamada MEB-AGS) Bakanlıkça belirlenen puana sahip olanlar, puan üstünlüğüne göre Akademi'ye alınır (md. 9)
- Hazırlık eğitimi: Akademi'de dört dönem (mezun olunan programa göre üç dönem); teorik derslerde en az iki yazılı sınav ve ders ortalaması 60, uygulamalı derslerde üç değerlendirme ve başarı için 70 (md. 8-10)
- Sözleşmeli öğretmenlik: Eğitimi tamamlayanlar 657'nin 4/B fıkrası kapsamında sözleşmeli öğretmen olur; okullara atamaya esas başarı puanı ve tercihle yerleşir; can güvenliği ve sağlık mazereti hariç üç yıl başka yere atanamaz (md. 15)
- Kadro: Üç yılı dolduran talep ederse görev yaptığı yerde kadroya atanır; bu kişilere 657'deki adaylık hükümleri uygulanmaz (md. 16)
Geçiş dönemi ayrıdır. 18 Ekim 2024'te aday öğretmen olarak görev yapanlar ile bu tarihten 1 Eylül 2025'e kadar aday olarak istihdam edilenler geçici 2. maddedeki Aday Öğretmen Yetiştirme Programı'na tabidir: en az 240 ders saati hizmet içi eğitim ve danışman öğretmen nezaretinde gözlem ve uygulama. Adaylık bir yıldan az, iki yıldan çok olamaz; programı tamamlayıp bir yıllık görev süresini dolduranların adaylığı kaldırılır. Kanun bu süreç için yazılı sınav öngörmez.
EKYS açısından asıl soru şu: başarısızlık hâlleri kanunda hangi aşamada düzenlenmiş? Akademi'de teorik derste başarısız olana her ders için bir ek sınav hakkı verilir; ek sınavlar sonunda başarısız olanın ve uygulamalı derste 70'in altında kalanın Akademi ile ilişiği kesilir (md. 10 ve 11). Sözleşmeli dönemde mazeretsiz göreve başlamayan ya da başladığı hâlde mazeretsiz ayrılan kişi, aldığı puanla yeniden başvuramaz ve bir yıl hazırlık eğitimine alınmaz (md. 15/1). Geçiş dönemindeki aday öğretmenlerde ise okul müdürü, göreve başlamayı izleyen ilk beş iş günü içinde danışman öğretmeni görevlendirmek ve süreç boyunca aday öğretmene rehberlik etmekle yükümlüdür (Aday Öğretmenlik Yönetmeliği md. 8). Yani yönetici olarak sürecin uygulayıcısı olacağın yer Akademi değil, geçiş dönemindeki aday öğretmenin görev yaptığı okuldur.
Öğretmen Hakları ve Yükümlülükleri
Kanunun 5. maddesi öğretmenlerin hak, ödev ve sorumluluklarını; 6. maddesi yöneticilerin ödev ve sorumluluklarını düzenler. Eğitim çalışanlarının şiddetten korunması ise 33. maddededir. EKYS açısından her iki tarafı da bilmen gerekiyor.
| Haklar | Yükümlülükler |
|---|---|
| Mesleki gelişim faaliyetlerine katılma; beşer yıllık bireysel mesleki gelişim planları (md. 19) | Öğrencileri Atatürk ilke ve inkılaplarına bağlı yetiştirmek; gelişimleri için çaba göstermek, meslektaş, aile ve veliyle iş birliği yapmak (md. 5/1-a, b) |
| Kariyer basamaklarında ilerleme (md. 20) | Öğrencilerin öğrenme biçimlerini ve ilgi-yeteneklerini dikkate almak, kişilik haklarına saygı göstermek (md. 5/1-c) |
| Şiddete karşı koruma: görevleri sebebiyle işlenen kasten yaralama, tehdit, hakaret ve görevi yaptırmamak için direnme suçlarında cezanın yarı oranında artırılması ve hapis cezasının ertelenmemesi (md. 33) | Öğrencileri eğitim öğretim ortamında olumsuz söz, tavır ve davranışlardan korumak (md. 5/1-ç) |
| Mevzuatta açıkça belirlenen hususlar ile olağanüstü hâl, genel afet ve salgın dışında meslekle ilgisiz işlerde rızası dışında görevlendirilmeme (md. 5/3) | Derse girmek, nöbet tutmak, sınavlarda görev almak, kurul ve komisyonlara katılmak, rehberlik hizmetlerini yürütmek (md. 5/2) |
| Yer değiştirme: hizmet puanı üstünlüğüne göre; sağlık ve can güvenliği mazeretleri yıl içinde takvime bağlı olmaksızın (md. 17 ve 18) | Görev yaptığı kurumdaki faaliyetlerini ve sorumluluklarını aksatmadan mesleki açıdan kendini geliştirmek (md. 5/1-ğ) |
EKYS adayı için en kullanışlı ayrım, öğretmenlerin ödevlerini düzenleyen 5. maddeyle yöneticilerin ödevlerini düzenleyen 6. maddeyi yan yana okumaktır. Disiplin yönünden 24. madde de önemli: öğretmenlere 657'nin disiplin hükümleri uygulanır; öğrencilere ve eğitim süreçlerine ilişkin ses veya görüntüleri mevzuatın belirlediği usuller dışında paylaşanlara kınama, ilgili mevzuatı gereği yapılanlar dışında menfaat karşılığında özel ders verenlere ya da bunun için yönlendirme yapanlara aylıktan kesme cezası verilir.
Diğer mevzuat konularıyla birlikte çalışmak için EKYS mevzuat konuları rehberimize göz atabilirsin.
Bu Kanunda Hangi Bilgiler Soruya Dönüşebilir?
Hangi kanunlardan soru geleceğini EKYS kılavuzundaki mevzuat listesinden okuyacaksın; 7528'in listede olup olmadığını kılavuzdan doğrula. Listede olsa da olmasa da, kanun metninden soruya dönüşebilecek başlıklar şunlar (bunlar çıkmış soru değil, kanun metninden çıkardığım çalışma başlıklarıdır):
- Kariyer basamakları ve şartlar: Uzman öğretmenlik için hizmet süresi, ceza durumu ve Akademi eğitimi aranır; yazılı sınav aranmaz.
- Hazırlık eğitimi sayıları: Dört dönem (üç dönem uygulanabilir), 60 ve 70 eşikleri, %40-%60 ağırlık.
- Sözleşmeli ve kadro: Üç yıl başka yere atanamama, kadroya atanınca bir yıl yer değiştirememe, adaylık hükümlerinin uygulanmaması.
- Geçiş hükümleri: Geçici 2. madde (240 ders saati, adaylık 1-2 yıl) ve geçici 3. madde (20 yıllık çalışmayla başöğretmenlik başvurusu).
- Yönetici görevlendirme: 21. madde; yönetici yetiştirme programı, 60 eşiği, dört ders yılı ve en fazla sekiz ders yılı.
Sınav İpucu: Bir kanunun sınavda sorulup sorulmayacağını ve kaç soruyla temsil edileceğini kılavuz ve ÖSYM/MEB duyuruları belirler; bu yazıda sayı tahmini vermiyorum. Kanunu sayı ve kavram düzeyinde (üç basamak, 10 yıl, 3 yıl, 4 ve 8 ders yılı) öğrenmek, soru hangi biçimde gelirse gelsin işe yarar.
Kanunun Yöneticiliğe Etkisi: Madde 21
7528'in 21. maddesi yönetici görevlendirmeyi doğrudan düzenler ve 1 Eylül 2025'te yürürlüğe girdi (md. 37). 1 Eylül 2025'e kadar yapılan yönetici görevlendirmelerinde yürürlükten kaldırılan mevzuat uygulandı (geçici md. 1). Maddenin çizdiği çerçeve şöyle:
- Eğitim kurumu müdürü ya da müdür yardımcısı olarak ilk defa görevlendirilecek adaylar, Akademi tarafından düzenlenen yönetici yetiştirme programına alınır.
- Programa katılacaklar yazılı ve/veya sözlü sınavlardan altmış ve üzerinde puan alanlar arasından puan üstünlüğüne göre belirlenir; yazılı ve sözlü sınav birlikte yapılırsa başarı puanı ikisinin aritmetik ortalamasıdır.
- Programdan sonra yapılan yazılı sınavda altmış ve üzeri alanlar başarılı sayılır; tercihleri de dikkate alınarak yazılı sınav puanı üstünlüğüne göre vali onayı ile yönetici olarak görevlendirilir.
- Yöneticiler dört ders yılı için görevlendirilir; aynı eğitim kurumunda aynı ünvanla en fazla sekiz ders yılı görev yapabilir.
- Yeniden görevlendirmelerde Bakanlıkça belirlenecek başarı ölçütleri dikkate alınır; bu görevlendirmeler özlük hakları, atama ve terfi yönünden kazanılmış hak doğurmaz.
- Yönetici olarak görevlendirileceklerde aranacak şartlar, Akademi eğitimleri ve uygulanacak sınavlar Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelikle belirlenir (md. 21/5).
Yani kanun yöneticiliğin giriş şartlarını çerçeve olarak çizer, ayrıntıyı yönetmeliğe bırakır. Bu yüzden 21. maddeyi çerçeve, güncel yönetmeliği ve sınav kılavuzunu ise ayrıntı kaynağı olarak birlikte oku. EKYS'nin bu yoldaki yerini ve güncel durumu MEB ve ÖSYM duyurularından takip et.
Etkili Çalışma Stratejisi
Bu kanunu çalışırken izlemen gereken yol haritası:
- Önce kariyer basamaklarını tam öğren: Öğretmen → Uzman → Başöğretmen zincirini, 10 yıllık sürelerin nereden sayıldığını ve Akademi eğitimi şartını.
- Giriş yolunu oku: Akademi, sözleşmeli dönem ve kadro adımlarını; ayrıca geçici 2. maddedeki geçiş programını.
- Haklar ve yükümlülükleri karşılaştır: 5, 6, 19, 20, 24 ve 33. maddeleri tablo halinde çalışmak en etkili yöntem.
- Yönetici perspektifinden düşün: Sen yönetici olsan sözleşmeli, kadrolu ve geçiş dönemindeki aday öğretmene hangi hükümleri uygulardın? Bu bakış senaryo sorularını çözmeyi kolaylaştırır.
- Diğer mevzuatla bağlantı kur: 1739 sayılı Millî Eğitim Temel Kanunu ve ilgili yönetmeliklerle (kaynak: mevzuat.gov.tr ve meb.gov.tr) ilişkilendir.
Sınav konularının tam dağılımını görmek için EKYS sınav konuları ve soru dağılımı yazımıza göz at.
Sık Sorulan Sorular (FAQ)
7528 sayılı Öğretmenlik Mesleği Kanunu ne zaman yürürlüğe girdi?
Kanun 10 Ekim 2024'te kabul edildi ve 18 Ekim 2024'te 32696 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandı. Maddeler farklı tarihlerde yürürlüğe girdi: Akademi'nin kuruluşuna ilişkin 26-32. maddeler 1 Ocak 2025'te, hazırlık eğitimi ve yönetici yetiştirmeye ilişkin 7-15 ve 21. maddeler 1 Eylül 2025'te (md. 37). Kanun, 3 Şubat 2022 tarihli 7354 sayılı Öğretmenlik Meslek Kanunu'nu yürürlükten kaldırdı (md. 36). Güncel metne mevzuat.gov.tr üzerinden ulaşabilirsin; sınavda esas alınan, yürürlükteki metindir.
Uzman öğretmenlik için gereken şartlar nelerdir?
Öğretmenlikte en az 10 yıl hizmet, kademe ilerlemesinin durdurulması cezası bulunmamak ve Akademi'nin uzman öğretmenlik için düzenlediği eğitimi tamamlamak gerekir (md. 20/2). Kanunda yazılı sınav şartı ve eğitimin saati yazmaz; eğitim programı Bakan onayıyla belirlenir ve Bakanlıkça belirlenen dönemlerde düzenlenir. Ünvanı alana her ünvan için ayrı ayrı bir derece verilir (md. 20/6).
Başöğretmenlik ile uzman öğretmenlik arasındaki fark nedir?
Başöğretmenlik, uzman öğretmenliğin bir üst basamağıdır. Uzman öğretmenlikte en az 10 yıl hizmet, aynı ceza şartı ve Akademi'nin başöğretmenlik eğitimi aranır (md. 20/3); yani normalde toplam en az 20 yıl öğretmenlik gerekir. Geçici 3. madde ise 18 Ekim 2024'te görevde olan öğretmen ve uzman öğretmenlere, toplam 20 yıllık çalışma süresiyle uzman öğretmenlikte 10 yıl şartı aranmadan başvuru yolu açar. Uygulama öğretmeni ve danışman öğretmen belirlenirken de sırasıyla başöğretmen, uzman öğretmen ve en fazla hizmet süresi bulunan öğretmenden başlanır.
Aday öğretmenlik hâlâ var mı, başarısız olursa ne olur?
Akademi yolundan gelenler için aday öğretmenlik yok: sözleşmeli öğretmen olarak başlayıp üç yıl sonra kadroya geçenlere 657'deki adaylık hükümleri uygulanmaz (md. 16/4). Geçiş dönemindeki aday öğretmenler (18 Ekim 2024'te aday olanlar ve 1 Eylül 2025'e kadar aday olarak istihdam edilenler) geçici 2. madde kapsamında Yetiştirme Programı'nı tamamlar; kanun bu program için yazılı sınav öngörmez. Başarısızlık hâli Akademi'de düzenlenmiştir: teorik derste ek sınav hakkı, ek sınav sonunda başarısızlık ya da uygulamalı derste 70'in altı halinde ilişik kesme. Yönetici olarak bu süreçleri şahsi kanaate göre değil, mevzuata göre yürüteceğini unutma.
Bu kanun EKYS'de kaç soru olarak karşımıza çıkar?
Bu kanundan kaç soru geleceği sınavdan önce bilinmez. EKYS'in Mevzuat bölümü 16 sorudan oluşuyor; bu bölümde hangi kanunların sayıldığı sınav kılavuzundaki mevzuat listesinden okunur. 7528'in listede olup olmadığını ve soru dağılımını kılavuzdan ve MEB/ÖSYM duyurularından kontrol et. Kanunu tek başına değil, 1739 sayılı Millî Eğitim Temel Kanunu ve ilgili yönetmeliklerle birlikte çalışmak daha verimli olur.
Kanundaki son değişiklikleri nasıl takip edebilirim?
En güvenilir kaynak mevzuat.gov.tr sitesidir. Buradan kanunun konsolide metnine ulaşabilirsin. Ayrıca MEB'in resmi web sitesinde öğretmenlik mesleğine ilişkin duyurular yayımlanır. Resmi Gazete'yi de düzenli takip etmekte fayda var. Sınav tarihine kadar kanunda ve ilgili yönetmeliklerde yapılabilecek değişiklikleri gözden kaçırmamak için en az ayda bir kontrol etmeni öneriyorum.
Sonuç: Kanunu Yönetici Gözüyle Çalış
7528 sayılı Öğretmenlik Mesleği Kanunu, yönetici adayının hem öğretmen kadrosunu hem de kendi yoluna giden 21. maddeyi anlaması için okuması gereken çerçevedir. Sadece madde ezberi yapmak yerine, kanunu bir yönetici olarak nasıl uygulayacağını düşünerek çalışmak hem sınav sorularında hem gerçek görevinde sana avantaj sağlar. Kariyer basamaklarını, giriş yolunu (Akademi, sözleşmeli dönem, kadro) ve öğretmen haklarını diğer mevzuatla bağlantılı şekilde kavramak en etkili strateji.
EKYS mevzuat hazırlığında takıldığın bir yer olursa WhatsApp üzerinden soru sorabilirsin. Tüm EKYS içeriklerimize MEB-EKYS Rehberi sayfamızdan erişebilirsin.