
Son Güncelleme: 14 Ekim 2026 | DİB Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği ile Sınav Yönetmeliği.
Nakil Nedir?
Diyanet personelinin mevcut görev yerinden başka il veya ilçeye atanması. Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği, yer değiştirmeyi hizmet gereği, mazeret (sağlık, aile birliği, can güvenliği), engellilik, karşılıklı ve isteğe bağlı olmak üzere ayırır; her birinin esası farklıdır.
Kısa cevap
MBSTS puanı her nakilde değil, isteğe bağlı yer değiştirmede kullanılır: cami görevlilerinin (imam-hatip, müezzin-kayyım) nakil puanının %40'ı MBSTS'dir; Kur'an kursu öğreticilerinin puan formuna da son üç yılın en yüksek MBSTS puanı eklenir. Mazeret, karşılıklı ve hizmet gereği yer değiştirmeler ayrı hükümlere tabidir.
Nakil Türleri
| Tür | Esası | Dayanak |
|---|---|---|
| İsteğe bağlı (süre dolunca) | Cami görevlilerinde yarışma sınavı + nakil puanı; Kur'an kursu öğreticilerinde EK-6 puanı; müftü, il müftü yardımcısı, vaiz ve şube müdürlerinde değerlendirme ve performans formları ile grup/sınıf hizmet süreleri | Sınav Yönetmeliği md. 18/A; Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği md. 20, 23, 35, 41 |
| Mazeret | Sağlık, aile birliği, can güvenliği; belgelenmesi gerekir | md. 38 |
| Engellilik | En az %40 engelli raporu ya da ağır engelli eş/birinci derece yakın; kadro imkânına göre, bir defa | md. 39 |
| Karşılıklı (becayiş) | Aynı sınıf ve unvanda iki personelin karşılıklı yer değiştirmesi | md. 40 |
| Hizmet gereği | Personelin talebiyle değil, Başkanlığın ihtiyacıyla; ör. eleman ihtiyacı, teftiş sonucu, görev yerinin kalkması | md. 36 |
| Cami görevlilerinde mahalli hizmet gereği | Aynı camide sekiz yılını tamamlayanlar için Değerlendirme ve Yer Değiştirme Komisyonu, her yıl Haziran'da | md. 37 |

MBSTS Puanı Nakilde Nasıl Kullanılır?
Cami Görevlileri (İmam-Hatip, Müezzin-Kayyım)
- Nakil puanı: %40 MBSTS puanı + %40 yarışma sınavı puanı + %20 müktesep/nitelik puanı; toplam en az 70 olması esastır (Sınav Yönetmeliği md. 18/A ve EK-1)
- Taban puan: Boş cami kadrolarına yer değiştirme suretiyle atanmak için cami gruplarına göre aranacak MBSTS taban puanı Başkanlıkça belirlenir (Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği md. 34); rakamı ilgili duyurudan kontrol edin
- Sıralama: En yüksek puandan başlanarak atama yapılır; eşitlikte sırasıyla MBSTS puanı yüksek olana, görev yılı fazla olana, hafız olana ve öğrenim düzeyi yüksek olana öncelik verilir
- (D) grubu camiler: Tek müracaat olursa yalnızca MBSTS puanı esas alınarak naklen atama yapılabilir
- Kapsam: Mazeret, süre ve karşılıklı yer değiştirme talepleri dışında kalan isteğe bağlı atanmalar bu puanlamaya göre yapılır (md. 35/1)
Formüller, tablolar ve örnek hesap için müktesep puan rehberine bakın.
Kur'an Kursu Öğreticileri
- İsteğe bağlı atanmalarda EK-6 formundaki puanlama esas alınır: son üç yılın en yüksek MBSTS puanı + öğrenim durumu ve kurslar + hizmet puanı + ödül ve ceza puanı. Mazerete binaen yapılacak yer değiştirmelerde de EK-6 puanlaması esas alınabilir.
Müftü, İl Müftü Yardımcısı, Vaiz, Şube Müdürü
- Bu unvanlarda değerlendirme formları (EK-4, EK-5, EK-5/A) ve grup/sınıf hizmet süreleri esastır; formlarda MBSTS puanı yoktur.
Bekleme Süreleri ve Takvim
- Genel bekleme: Atandığı il veya ilçede altı ayı tamamlayanlar il içi, iki yılı tamamlayanlar il dışı yer değiştirme isteğinde bulunabilir (md. 20).
- Grup ve sınıf hizmeti: Müftü, il müftü yardımcısı, vaiz ve şube müdürlerinde hizmet süresi asgari üç, azami beş yıldır; dördüncü sınıf ilçelerde ilçe müftüsü için asgari süre iki yıldır (md. 22). Talepler Başkanlığa 1-31 Mart arasında ulaştırılır; yer değiştirmeler 1 Haziran-31 Ağustos arasında yapılır (md. 41).
- Kur'an kursu öğreticileri: Münhal kadrolar her yıl Temmuz'da İKYS'ye girilir; talep edenlere 1-15 Ağustos arasında on tercih yaptırılır; yer değiştirmeler 15-30 Ağustos arasında gerçekleşir (md. 35/2).
- Cami görevlileri: Münhal kadrolar için yarışma sınavı müftülüklerce her ayın ilk Salı günü yapılır; müracaatlar her ayın son Salı günü mesai bitiminde sona erir; sınav ilanı Başkanlığın internet sayfasında başvuru süresinin bitiminden önce on beş gün süreyle yayımlanır (Sınav Yönetmeliği md. 6/4, 7/3, 8/2).
- Sağlık ve can güvenliği mazereti: Atanma dönemine tabi değildir (md. 38/2).
- Doktora yapanlar: Görev yerinde bir yılını dolduran, doktora eğitimini belgeleyenler bekleme sürelerine tabi olmadan talepte bulunabilir (md. 36/7).
Başvuru ve Onay Süreci
1. Başvuru
- Yer değiştirme müracaatları, Başkanlıkça düzenlenecek forma uygun olarak elektronik ortamda yapılabilir (md. 41/2)
- Diyanet personel bilgi sistemi DİBBYS/İKYS, duyurularda şart kontrolünün esası olarak kullanılır; öğrenim, kurs, hafızlık ve görev süresi bilgilerinizin sistemde eksiksiz olduğundan emin olun
2. Teklif ve Onay
- İl içi yer değiştirmeler il müftüsünün teklifiyle, iller arası yer değiştirmeler il müftüsünün teklifi (ilçelerde kaymakamın teklifi ve il müftüsünün inhası) üzerine yapılır
- Elektronik ortamda Başkanlık izni alındıktan sonra vali veya vekilinin onayıyla gerçekleşir (md. 33)
- Özel durumlar için İnsan Kaynakları Genel Müdürlüğü'nün bağlı bulunduğu Başkan Yardımcısı başkanlığında Atama ve Yer Değiştirme Kurulu karar verir (md. 42)
3. Atama ve Göreve Başlama
Başka yerdeki göreve atananlar, atama emrinin tebliğinden itibaren 15 gün içinde o yere hareket eder ve yol süresini izleyen iş günü işe başlar (657 sayılı Kanun md. 62; Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği md. 13).
Mazeret Nakli: Hangi Belgeler Gerekir?
Sağlık Mazereti
- Memurun kendisi, eşi, annesi, babası, bakmakla yükümlü olduğu çocukları ya da yargı kararıyla vasi tayin edildiği kardeşinin hastalığının görev yerinde tedavisinin mümkün olmadığını veya mevcut görev yerinin sağlık durumunu tehlikeye düşüreceğini gösteren, eğitim ve araştırma hastanesi veya üniversite hastanesinden alınmış sağlık kurulu raporu
- Tedavinin yapılabileceği en yakın il veya ilçeye atama yapılabilir; mazeretin devamı her yıl Ocak ayında belgelenir
Aile Birliği Mazereti
- Eşin kamu personeli olması, eşin kurum içi yer değiştirme imkânının bulunmaması ya da zorunlu yer değiştirmeye tabi bir görevde olması hâlinde eşin bulunduğu yere
- Eşlerin ikisinin de Diyanet'te çalışması hâlinde Başkanlığın daha fazla hizmet ihtiyacı duyduğu yere
- Kamu personeli olmayan eşin talep edilen yerde kesintisiz son üç yıl sosyal güvenlik primi ödeyerek çalışmış ve halen çalışıyor olması
- Evlilik durumunu kanıtlayan belge ve eşin çalışma durumuna ilişkin belge başvuruya eklenir
- Müftü, il müftü yardımcısı ve şube müdürleri için eşlerin aynı seviyede veya daha üst görevde bulunması gerekir; adaylığı kaldırılmayanlar aile birliği mazeretiyle talepte bulunamaz
Can Güvenliği Mazereti
- Memurun, eşinin veya bakmakla yükümlü olduğu çocuklarından birinin bulunduğu yerde kalmasının can güvenliğini tehdit altında bırakacağının adli veya mülki idare makamlarından alınacak belgeyle belgelendirilmesi
Nakil Puanını Etkileyen Kalemler
Cami Görevlileri İçin
Nakil puanının %40'ı MBSTS, %40'ı yarışma sınavı (Kur'an-ı Kerim, hitabet ve mesleki temsil), %20'si müktesep/nitelik formudur. MBSTS'de 10 puanlık artış nakil puanını 4 puan, müktesep/nitelik puanında 10 puanlık artış 2 puan değiştirir. Hizmet yılı kısa sürede artırılamayacağı için çalışılarak yükseltilebilen kalemler MBSTS ve yarışma sınavıdır.
Kur'an Kursu Öğreticileri İçin
EK-6 formunda MBSTS puanı yanında öğrenim ve kurs puanları (ör. ilahiyat lisans 10, aşere takrib kursu 10, hafızlık 8), il ve ilçe merkezlerinde yıl başına 1, köy ve kasabalarda yıl başına 2 hizmet puanı ve son 5 yıldaki başarı belgeleri (+2) ile disiplin cezaları (−2) yer alır. Disiplin cezasından kaçınmak, puanınızı doğrudan korur.
Dikkat Edilecek Noktalar
- Hedef ilde münhal kadro var mı? Cami görevlilerinde yer değiştirme, il ve ilçe müftülüklerince ilan edilen boş cami kadrolarına yapılır; boş kadro yoksa nakil gerçekleşmez
- Geçici görevlendirmeyle karıştırmayın: Nakil (kadro değişikliği) ile geçici görevlendirme farklı işlemlerdir
- Eş durumu: Aile birliği mazereti için belge ve çalışma şartları aranır
- Bekleme süreleri: İl içi 6 ay, il dışı 2 yıl; grup ve sınıf hizmetinde asgari 3 yıl
- MBSTS geçerliliği: Sonuç ilan tarihinden itibaren 3 yıl geçerlidir; nakil duyurusunun hangi yılların MBSTS'lerini kabul ettiğini kontrol edin
Sıkça Sorulan Sorular
MBSTS puanım düşükse nakil başvurusu yapabilir miyim?
Cami görevlilerinde cami grubuna göre Başkanlıkça belirlenen MBSTS taban puanı aranabilir ve nakil formundan toplam en az 70 gerekir. Mazeret, süre ve karşılıklı yer değiştirme talepleri bu puanlamanın dışında kalır (Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği md. 35/1); sağlık ve can güvenliği mazeretleri ayrıca atanma dönemine de tabi değildir.
Nakil talebim ne kadar sürede sonuçlanır?
Yönetmelik tek bir sonuçlanma süresi vermez; takvim unvana göre değişir. Kur'an kursu öğreticilerinde tercihler Ağustos'un ilk yarısında alınır ve yer değiştirmeler 15-30 Ağustos'ta yapılır; müftü, vaiz ve şube müdürlerinde yer değiştirmeler 1 Haziran-31 Ağustos arasındadır; cami görevlilerinde yarışma sınavı ayda bir yapılır.
Yarışma sınavı sonucuna itiraz edebilir miyim?
Evet. Sınava katılanlar sonuçların duyurulmasından itibaren yedi gün içinde yazılı itiraz edebilir; itirazlar en geç on beş gün içinde incelenir ve sonuç ilgiliye bildirilir (Sınav Yönetmeliği md. 17). Kabul edilmese bile sonraki münhal kadro için yeniden başvuru yapabilirsiniz.
Becayiş (karşılıklı nakil) nedir?
Aynı sınıf ve unvanda iki personelin karşılıklı olarak yerlerini değiştirmesidir. Atandığı il veya ilçede altı ayı tamamlayanlar il içinde, iki yılı tamamlayanlar iller arası karşılıklı yer değiştirme isteyebilir; amirlerin muvafakati ve Başkanlığın izni gerekir. Grup ve sınıf hizmetine tabi olanlar bulundukları grupta bir defa karşılıklı yer değiştirme yapabilir (md. 40).
Hizmet puanı ile MBSTS puanı farklı mı?
Evet. "Hizmet puanı", Kur'an kursu öğreticileri formunda il ve ilçe merkezinde yıl başına 1, köy ve kasabada yıl başına 2 puan veren kalemdir. Cami görevlilerinde hizmet "görev yılı" olarak müktesep/nitelik puanının içindedir. MBSTS her iki formda da ayrı bir kalemdir (cami görevlilerinde %40).
Sağlık mazereti için hangi rapor gerekir?
Eğitim ve araştırma hastanesi veya üniversite hastanesinden alınmış sağlık kurulu raporu. Rapor, tedavinin görev yerinde mümkün olmadığını ya da görev yerinin sağlık durumunu tehlikeye düşüreceğini belirtmelidir; mazeretin devamı her yıl Ocak ayında belgelenir.
Nakil için MBSTS Hazırlığı
Cami görevlilerinin nakil puanında MBSTS %40 ağırlıktadır. Hedef puan için çalışma planı ve geri bildirim isterseniz koçluk sayfamıza bakabilirsiniz.
Dayanak: Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği (md. 13, 20, 22, 33-42 ve EK-4, EK-5, EK-6); Diyanet İşleri Başkanlığı Sınav Yönetmeliği (md. 6, 7, 8, 17, 18/A ve EK-1); 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu (md. 62). Metinler için mevzuat.gov.tr. Taban puanlar ve uygulama ayrıntıları için Diyanet'in güncel duyurularına bakın.
❓ Sıkça Sorulan Sorular (FAQ)
Online kaynaklar yeterli mi?
Nakil süreçlerinde esas alınacak metinler yönetmelikler ve Diyanet duyurularıdır. MBSTS için ise ÖSYM kılavuzundaki 14 eser (Kur'an Yolu Türkçe Meal ve Tefsiri, İlmihal I-II, Hadis Usûlü, Riyazü's-Sâlihîn vb.) kaynaktır. Online içerikleri tamamlayıcı olarak kullanın; düzenli deneme çözümü ve geri bildirim için bir çalışma planı ya da koçluk desteği de düşünebilirsiniz.
⚖️ Disclaimer
Bu içerik sınav hazırlığı amaçlı bilgilendirme rehberidir. Resmi başvuru+sınav bilgileri için ÖSYM+ilgili kurum resmi sayfalarını doğrulayın. Sınav bilgileri için ÖSYM resmi kılavuzunu doğrulayın.