Son Güncelleme:
İlgili İçerikler: Yurt dışı uzun süreli din görevlisi seçimi | Görev bitince ne olur? | MBSTS puanı kaç yıl geçerli?
Din Ataşesi Kimdir?
Din hizmetleri ataşesi (kısaca din ataşesi), Diyanet İşleri Başkanlığı'nın yurt dışı teşkilatında bir bölgenin birim amiridir. Din hizmetleri müşaviri ise aynı sorumluluğu ülke düzeyinde taşır. Diyanet'in güncel Görev ve Çalışma Yönergesi'ne göre müşavir bulunduğu ülkede, ataşe bulunduğu bölgede Başkanlığı temsil eder.
Burada önemli bir uyarı var: bu kadrolara atamanın şartlarını düzenleyen 2013 tarihli yönetmelik 19 Aralık 2018'de yürürlükten kaldırıldı. Aşağıdaki "şartlar" bölümü bu yüzden eski metni, açıkça işaretleyerek aktarıyor. Güncel şartlar için yayımlanacak ilan esas alınmalı.
Müşavir, Ataşe ve Koordinatör Arasındaki Fark
| Kadro | Sorumluluk alanı | Not |
|---|---|---|
| Din hizmetleri müşaviri | Bulunduğu ülke | Yurt dışı teşkilatının ülkedeki birim amiri; yardımcısı müşavir yardımcısı |
| Din hizmetleri ataşesi | Bulunduğu bölge | Bölgedeki birim amiri; müşavirlik bulunmayan ülkelerde doğrudan Başkanlığa bağlı; yardımcısı ataşe yardımcısı |
| Din hizmetleri koordinatörü | Müşavirlik ya da ataşelik kadrosu bulunmayan bölgeler | Bu bölgelerde birim amiri olarak görev yapar |
Müşavirlik, ataşelik ya da koordinatörlük kadrosu bulunmayan ülkelerde ise Başkanlık, din görevlilerinden birini yönetici din görevlisi olarak görevlendirir. Yönetici din görevlisi, müşavir veya ataşenin yürütmesi gereken görevleri o ülkede yürütür (Yönerge, madde 144-147).
Görevleri
Diyanet İşleri Başkanlığı Görev ve Çalışma Yönetmeliği'nin 46. maddesi müşavirlik, ataşelik ve koordinatörlüklerin ortak görevlerini sayıyor. Başlıcaları şunlar:
- Yurt dışındaki vatandaş, soydaş ve dindaşların inanç, ibadet ve ahlak esaslarıyla ilgili işlerini yürütmek, din konusunda aydınlatmak ve ibadet yerlerini yönetmek.
- Dinî konulu dernek ve vakıfların faaliyetleriyle ilgilenmek; cami ve mescitlerin uygun yerlerde açılmasını sağlamak; görevli ihtiyacı olan camileri belirleyip Başkanlığa teklif etmek.
- Din görevlilerinin izin, sağlık, yer değişikliği, görevlendirme, görev süresi ve yurda dönüş işlemlerini yürütmek.
- Hac ve umre organizasyonlarına katılmak; zekât, fitre ve vekâlet yoluyla kurban kesimi konularında yardımcı olmak.
- Özel programlar, konferans ve seminerler düzenlemek; vaaz ve irşat hizmetlerini yürütmek; nişan, nikâh, hatim, mevlit, sünnet gibi merasimlerde yardımcı olmak.
- Hastane, ceza infaz kurumu, huzurevi gibi yerlerdeki vatandaşların dinî ve manevî ihtiyaçlarıyla ilgilenmek.
- İlgili ülke mevzuatı çerçevesinde, eğitim müşavirlik ve ataşelikleriyle işbirliği yaparak Türk çocuklarına okul bünyesinde İslam din dersi vermesi için din görevlisi görevlendirmek.
- İhtida işlemlerini yapmak, dinî soruları cevaplamak, Başkanlık yayınlarının tanıtım ve dağıtımını sağlamak.
- Birimin mali iş ve işlemlerini, taşınır mal ve gayrimenkul işlemlerini yürütmek; ülkedeki dinî idare ve kurumlarla işbirliği yapmak; yıllık eylem planı ve faaliyet raporu hazırlamak.
Cidde Başkonsolosluğu din hizmetleri ataşeliği ayrıca Suudi Arabistan'daki hac ve umre ile ilgili iş ve işlemleri takip eder.
Görev Süresi ve Diğer Yurt Dışı Görevlerle Fark
633 sayılı Kanun'un 18/A maddesine göre yurt dışı sürekli görev süresi üç yıldır; hizmetin gerektirdiği hâllerde Cumhurbaşkanı onayıyla bir yıla kadar uzatılabilir. Aynı hüküm sonraki yurt dışı atamalarında da uygulanır. "3-5 yıl" ya da "7-8 yıl" gibi süreler kanunda yok.
| Konu | Müşavir / ataşe (sürekli görev) | Uzun süreli din görevlisi |
|---|---|---|
| Dayanak | 633 sayılı Kanun md. 18/A | Bakanlıklararası Ortak Kültür Komisyonu Kararı ve yıllık sınav duyurusu |
| Süre | 3 yıl; gerekirse Cumhurbaşkanı onayıyla 1 yıla kadar uzatma | 1 yıl; başarılıysa yıllık uzatma, en fazla 5 yıl |
| Seçim | İlanda duyurulur; 2013 yönetmeliğine göre mesleki ehliyet sınavı ve mülakat | MBSTS sıralaması, sözlü sınav, temsil yeteneği sınavı |
| MBSTS | 2013 yönetmeliğinin şart listesinde yok; ilan ne diyorsa o geçerli | Son 3 yılda MBSTS'ye girmek şart; çağrı sırası MBSTS puanıyla |
| Yeniden yurt dışına gitme | 2013 yönetmeliği: yurt içinde en az 1 yıl çalışma (mülga) | En çok 2 kez; ikincisi için yurt içinde en az 2 yıl çalışma |
2013 Yönetmeliği Ne Diyordu? (Yürürlükten Kalktı)
Diyanet İşleri Başkanlığı Yurt Dışı Teşkilatına Sürekli Görevle Atanacak Personel Hakkında Yönetmelik, 30 Nisan 2013 tarihli Resmî Gazete'de (sayı 28633) yayımlanmıştı. 18 Aralık 2018 tarihli ve 478 sayılı Cumhurbaşkanı Kararıyla yürürlükten kaldırıldı; karar 19 Aralık 2018 tarihli Resmî Gazete'de (sayı 30630) yer aldı. Diyanet Hukuk Müşavirliği de metni "mülga mevzuat" arasında tutuyor.
Bilgi amacıyla, eski metnin öngördüğü şartlar:
| Konu | 2013 yönetmeliğindeki hüküm (mülga) |
|---|---|
| Genel şartlar | 657 sayılı Kanun'un 48. maddesindeki şartlar; ortak nitelik; son 5 yılda aylıktan kesme ve daha ağır disiplin cezası almamış olmak; mesleki ehliyet sınavı ve mülakatta başarılı olmak |
| Yabancı dil | YDS'den müşavirlik ve yardımcılığı için en az 70, ataşelik ve yardımcılığı için en az 60 puan (ya da ÖSYM'nin denk saydığı belge); Türkçe veya lehçelerinin konuşulduğu ülkelerde şart yok |
| Mesleki ehliyet sınavı | Kur'an-ı Kerim 35, Arapça 30, dinî ve mesleki bilgi 35 puan |
| Mülakat | Başkanlık mevzuatı, hizmet alanı bilgisi, yurt dışı göreve ilişkin düşünceler, ülkeler ve uluslararası kuruluşlar bilgisi (15'er puan); genel kültür, ifade ve iletişim, protokol bilgisi, genel görünüm ve davranışlar (10'ar puan) |
| Başarı sınırı | Mesleki ehliyet sınavından ve mülakattan ayrı ayrı en az 70 puan |
| Geçerlilik | Sınav sonuçları 2 yıl; dil belgesi 5 yıl |
Bu tabloyu bugünün şartı gibi okumayın. Kanunun 18/A maddesi sınav ve atama usullerinin yönetmelikle düzenleneceğini söylüyor; güncel şartlar yayımlanacak ilanda yer alır.
MBSTS Bu Yolda Nerede?
- 2013 yönetmeliğinde: Şart listesinde MBSTS yoktu.
- Sınav Yönetmeliği'nde: Diyanet İşleri Başkanlığı Sınav Yönetmeliği'nin 5. maddesi, yurt dışı hizmetlerde görevlendirilmek için yapılacak sınavlara katılacakların MBSTS'ye girmesini ve Başkanlıkça belirlenen puanı almasını genel olarak şart koşuyor. Müşavir ya da ataşe için açılacak bir ilanda MBSTS isteyip istemediği ilanda yazar.
- Uzun süreli seçimde: Son üç yılda MBSTS'ye girmek şart, sözlüye çağrı MBSTS puanıyla yapılıyor.
Yurt dışı hedefim olsaydı MBSTS sonucumu geçerlilik penceresinde tutar, dil belgemi güncel bırakır ve Diyanet Dış İlişkiler duyurularını düzenli takip ederdim. Hangi kadro için hangi sınavın açılacağını yalnızca ilan belirler.
Sıkça Sorulan Sorular
Din ataşesi olmak için MBSTS gerekir mi?
2013 tarihli yönetmeliğin şart listesinde MBSTS yoktu; o yönetmelik de 2018'de yürürlükten kalktı. Sınav Yönetmeliği ise yurt dışı hizmetlerde görevlendirme sınavları için MBSTS'yi genel olarak şart koşuyor. Güncel durum, müşavir ya da ataşe için yayımlanacak ilanda yazar.
Din ataşesi ile müşavir arasındaki fark nedir?
Müşavir ülke düzeyinde, ataşe bölge düzeyinde Diyanet'in yurt dışı birim amiridir. Her ikisinin de yardımcı kadrosu vardır: müşavir yardımcısı ve ataşe yardımcısı.
Din ataşesinin görev süresi kaç yıl?
633 sayılı Kanun'un 18/A maddesine göre üç yıl; hizmetin gerektirdiği hâllerde Cumhurbaşkanı onayıyla bir yıla kadar uzatılabilir.
Din ataşesi olmak için kaç puan YDS gerekir?
Yürürlükten kalkan 2013 yönetmeliğine göre ataşelik ve yardımcılığı için en az 60, müşavirlik ve yardımcılığı için en az 70 puan gerekiyordu. Güncel bir şart listesi yayımlanana kadar bu rakamlar bilgi amaçlıdır.
2013 tarihli yönetmelik hâlâ yürürlükte mi?
Hayır. 18 Aralık 2018 tarihli ve 478 sayılı Cumhurbaşkanı Kararıyla yürürlükten kaldırıldı; Resmî Gazete'de 19 Aralık 2018'de yayımlandı.
Din ataşesi hangi görevleri yapar?
Diyanet İşleri Başkanlığı Görev ve Çalışma Yönetmeliği'nin 46. maddesine göre yurt dışındaki vatandaşların dinî hizmetlerini yürütür, din görevlilerinin görevlendirme ve izin işlemlerini yönetir, hac ve umre organizasyonlarına katılır, ihtida işlemlerini yapar ve yıllık eylem planı ile faaliyet raporu hazırlar.
Kaynaklar
- 633 sayılı Diyanet İşleri Başkanlığı Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun (madde 18/A)
- Diyanet İşleri Başkanlığı Görev ve Çalışma Yönetmeliği (madde 45 ve 46)
- Diyanet İşleri Başkanlığı Görev ve Çalışma Yönergesi (madde 144-147)
- Diyanet İşleri Başkanlığı Sınav Yönetmeliği (madde 5)
- Resmî Gazete, 19 Aralık 2018, sayı 30630: Yurt Dışı Teşkilatına Sürekli Görevle Atanacak Personel Hakkında Yönetmeliğin Yürürlükten Kaldırılmasına Dair Yönetmelik
- Diyanet Hukuk Müşavirliği: mülga yönetmelikler (2013 tarihli yönetmeliğin metni burada)
Bu yazı yayımlanmış mevzuat metinlerine dayanır. Müşavir ve ataşe kadroları için güncel şartlar ancak yayımlanacak ilanda belli olur.
MBSTS Puanınızı Hedefinize Göre Planlayın
Yurt dışı hedefi olan adaylar için MBSTS planı, duyuruların yıl aralığına göre kurulmalı. Takviminizi birlikte okuyabiliriz.