Son Güncelleme: 18 Ekim 2026 | Bu içerik 7528 sayılı Kanun'a ve MEB'in resmi açıklamalarına dayalı olarak hazırlanmıştır.
Formasyon ve Akademi: 7528 sayılı Kanun'un hazırlık eğitimine alınma şartlarını sayan 9. maddesinde pedagojik formasyon belgesi yer almaz; öğretmen olarak istihdam edilecekler "hazırlık eğitiminde başarılı olanlar arasından" seçilir (md. 7/2). Üniversitelerin formasyon sertifika programlarının akıbetini Kanun düzenlemediği için bu konuda YÖK duyurularına bakın.
İlgili İçerikler: AGS Rehberi | AGS Puan Hesaplama | AGS Sayacı | AGS Koçluk
Tek Cümlede
Hayır, AGS'ye girmek ve Millî Eğitim Akademisi'ne başvurmak için pedagojik formasyon belgesi gerekmez. Kanun'daki şartlar arasında formasyon yoktur; gereken, MEB'in belirlediği bir lisans programından mezun olmak ve alanınız için yeterli MEB-AGS puanına sahip olmaktır. Hazırlık eğitimi dört dönemdir; mezun olunan programa göre üç dönem uygulanabilir.
Formasyon Şartı Kalktı mı? Kanun Ne Diyor?
Tanım: Pedagojik formasyon, eğitim fakültesi dışındaki programlardan mezun olanların öğretmenlik meslek bilgisi, öğretim yöntemleri ve uygulama derslerini aldığı üniversite sertifika programıdır.
Eğitim fakültesi dışından mezun olanlar için uzun yıllar boyunca ilk engel bu belgeydi. 7528 sayılı Öğretmenlik Mesleği Kanunu ise öğretmenliğe girişi başka bir zincire bağladı: MEB'in belirlediği programdan mezuniyet, ÖSYM'nin yaptığı MEB-AGS'de yeterli puan, Akademi'de hazırlık eğitimi ve bu eğitimi başarıyla tamamlamak. Kanun metninde "formasyon" sözcüğü geçmez; yani formasyon belgesini hazırlık eğitimine giriş şartı yapan ya da bu belgeyi hükümsüz kılan bir madde yoktur.
Burada iki ayrı iddiayı birbirinden ayırmak gerekir. "Formasyon belgesi Akademi'ye başvuru şartı değil" cümlesi Kanun md. 9'daki şart listesinden doğrudan okunur. "Üniversitelerin formasyon programları kapatıldı" cümlesi ise Kanun'da yer almaz; bunu okuduğunuz yerde bir YÖK duyurusu ya da resmî metin arayın.
Öğretmen olarak istihdam edilecekler, öğretmenlik mesleğine kaynak teşkil eden en az lisans düzeyinde yükseköğretim programlarından veya bunlara denkliği kabul edilen yurt dışı yükseköğretim programlarından mezun olan ve hazırlık eğitiminde başarılı olanlar arasından seçilir. (7528 sayılı Kanun, md. 7/2)
Hazırlık Eğitimine Alınma Şartları (Kanun md. 9)
Kanun, Akademi'ye alınacak adaylarda şu şartları arar:
- Türk vatandaşı olmak (MEB'in Ocak 2026 duyurusunda KKTC vatandaşları için bu şart aranmadı),
- Kamu haklarından mahrum bulunmamak,
- Devletin güvenliğine karşı suçlar, zimmet, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, uyuşturucu ticareti gibi Kanun'da sayılan suçlardan mahkûm olmamak,
- Devlet memurluğundan çıkarılmamış ya da Kanun'un 25. maddesine göre öğretmenliği sona ermemiş olmak,
- Askerlikle ilgisi bulunmamak (yapmış, ertelenmiş ya da yedek sınıfa geçirilmiş olmak),
- Öğretmenliğe atanacağı alan için MEB'in belirlediği yükseköğretim programlarından mezun olmak,
- ÖSYM sınavından alanlara göre MEB'in belirleyeceği puana sahip olmak,
- Sağlık durumu yönünden öğretmenlik görevini yapmasına engel bir durumu olmamak.
Adaylar, atama izni verilen pozisyon sayısını geçmeyecek şekilde puan üstünlüğüne göre belirlenir ve güvenlik soruşturması yapılır (md. 9/2 ve 9/4). Bu listede pedagojik formasyon belgesi yoktur.
Öğretmenliğe Giriş Zinciri
| Aşama | Ne olur? | Dayanak |
|---|---|---|
| 1. Mezuniyet | MEB'in belirlediği lisans programı (denkliği kabul edilen yurt dışı programı dâhil) | Kanun md. 7/2 ve 9/1-e |
| 2. MEB-AGS | ÖSYM sınavı; alana göre MEB-AGS-P1, P2 ya da P3 puanı | Kanun md. 9/1-f; ÖSYM Kılavuzu |
| 3. Hazırlık eğitimine alınma | Puan üstünlüğüne göre, atama izni verilen pozisyon sayısını geçmeyecek şekilde | Kanun md. 9/2; Yönetmelik md. 6 |
| 4. Hazırlık eğitimi | Dört dönem; mezun olunan programa göre üç dönem uygulanabilir | Kanun md. 8/3 |
| 5. İstihdam | 4/B sözleşmeli öğretmenlik; 3 yıl sonra talep hâlinde kadro | Kanun md. 15 ve 16 |
Önceki ve Yeni Sistem Karşılaştırması
| Kriter | Önceki sistem (KPSS ile atama) | Yeni sistem (7528) |
|---|---|---|
| Giriş sınavı | KPSS Eğitim Bilimleri + ÖABT | MEB-AGS (80 soru, 110 dk) + ÖABT ya da YDS/e-YDS (alana göre) |
| Formasyon belgesi | Eğitim fakültesi dışından mezunlar için üniversite formasyon programı | Hazırlık eğitimine alınma şartları arasında yok (Kanun md. 9) |
| Mesleğe hazırlık | Akademi hazırlık eğitimi yoktu | Millî Eğitim Akademisi hazırlık eğitimi |
| Eğitim süresince ödeme | Yok | 23.310 gösterge × memur aylık katsayısı (Temmuz–Aralık 2026'da yaklaşık 36.725 TL) |
| Eğitim maliyeti | Formasyon programı ücretini aday öderdi (üniversiteye göre) | Aday ödeme alır; konaklama imkânı olan merkezlerde konaklama ücreti adaya aittir (Yönetmelik md. 28) |
Kimler AGS'ye ve Akademi'ye Başvurabilir?
Sınava, 7528 sayılı Kanun'daki koşulları taşıyan adaylar başvurabilir; ÖSYM kılavuzu başvuruda "mezun olacakları/oldukları" programı sorar. Akademi başvurusunda ise MEB'e başvuru tarihinde mezun olmuş olmak şarttır (Kılavuz md. 1.8).
| Durum | MEB-AGS sınavına başvuru | Akademi başvurusu |
|---|---|---|
| MEB'in belirlediği programdan lisans mezunu (formasyonlu ya da formasyonsuz) | Evet | Evet; formasyon belgesi aranmaz, alanın puan türünde yeterli puan şarttır |
| Mezun olacak (henüz mezun değil) | Evet (kılavuz "mezun olacakları" programı da sorar) | Başvuru tarihinde mezun olmak şart |
| Ön lisans mezunu | Kanun "en az lisans düzeyini" aradığı için uygun değil | Uygun değil (Kanun md. 7/2) |
| Yurt dışı lisans mezunu | Evet | YÖK'ün denkliği kabul etmiş olması gerekir; denklik belgesinde "Öğretmen atamalarında geçersizdir" şerhi olanların başvurusu kabul edilmez (MEB Ocak 2026 duyurusu) |
Hangi Bölümlerden Öğretmen Olunabilir?
Hangi lisans programının hangi öğretmenlik alanına kaynak olduğunu tek bir ezber listesi değil, resmî sorgu belirler. MEB'in Ocak 2026 duyurusuna göre kaynak programlar Talim ve Terbiye Kurulu'nun 20.02.2014 tarihli ve 9 sayılı Kurul Kararı'nda yer alır ve mezun olduğunuz programın uygunluğunu pbs.meb.gov.tr/kaynak-okul adresinden sorgulayabilirsiniz. Üç noktaya dikkat edin:
- Notlar kodları: Sorgu ekranındaki "Notlar" başlığı, bazı programlar için özel durumları gösterir. Ocak 2026 duyurusunda örneğin felsefe bölümü mezunlarından 16 kredi sosyoloji ve 16 kredi psikoloji, sosyoloji bölümü mezunlarından 8 kredi mantık, 16 kredi felsefe ve 16 kredi psikoloji aldıklarına dair belge istenmişti.
- Tek alan: Mezuniyeti birden fazla alana kaynak olan aday, yalnız bir alanda hazırlık eğitimine alınmak üzere başvurur.
- Kontenjan ve puan türü: Alan kontenjanları ve puan türleri her dönemin başvuru duyurusundaki Ek-1 listesinde yer alır; ayrıntı için AGS kontenjanları yazımıza bakabilirsiniz.
Formasyon Belgeniz Varsa Ne Olacak?
- Belge, puanın yerine geçmez: Kanun ve yönetmelik formasyon belgesine atıf yapmaz; hazırlık eğitimine alınmak için MEB-AGS puanı (md. 9/1-f) herkes için aynı şekilde aranır.
- Süreyi belirleyen ölçüt programdır: Dönem sayısı mezun olunan yükseköğretim programına göre belirlenir (md. 8/3); formasyon belgesinin süreyi kısaltacağına dair bir hüküm yoktur.
- Belgenin diğer kullanım alanları: MEB dışındaki kurumlarda ya da özel öğretimde geçerliliği için YÖK ve ilgili kurumların duyurularına bakın.
- Sınavda fayda sağlayabilir: Formasyon derslerinde eğitim bilimleri konularını gördüyseniz AGS'nin Eğitim Bilimleri ve TMES bölümünde daha rahat olabilirsiniz; ancak sınav kapsamını ÖSYM kılavuzu belirler.
Eğitim Fakültesi Mezunları ve Dönem Sayısı
Kanun, hazırlık eğitiminin süresini mezun olunan yükseköğretim programına bağlar: dört dönem esastır, bazı programlar için üç dönem uygulanabilir (md. 8/3). Yönetmelik hangi programların üç dönem alacağını Akademik Kurul'a bırakır (md. 7/2). Bu karar duyurulmadan "eğitim fakültesi mezunu üç dönem, diğerleri dört dönem alır" gibi kesin bir eşleştirme yapmak yanıltıcı olur; kendi programınız için MEB ve Akademi duyurularını esas alın. MEB'in ilan ettiği akademik takvim dört dönemlik bir plan gösteriyor.
Akademi'de Ne Öğretiliyor?
MEB'in 10 Mart 2026'da yayımladığı hazırlık eğitimi programında 22 ortak ders (örneğin Eğitimde Hak ve Sorumluluklar, İnsan ve Öğrenme, Program Okuryazarlığı ve Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli), alanlara özgü alan eğitimi dersleri ve okul uygulamaları yer alıyor; program belgesi uygulama süresini 480 saat olarak belirtiyor. Ders adları ve dönem takvimi için Akademi müfredatı yazımıza bakın.
AGS'ye Hazırlık: Formasyonsuz Adaylar İçin Öneriler
Eğitim bilimleri konularını ilk kez göreceksiniz diye endişelenmenize gerek yok; sınavın kapsamı ÖSYM kılavuzunda açıkça yazılı. Hazırlığı şu sırayla kurmanızı öneririm:
- Eğitim Bilimleri ve TMES'e erken başlayın: AGS'nin 80 sorusunun 30'u (%37,5) bu bölümden gelir; MEB-AGS-P1 puanındaki ağırlığı %25'tir. Kılavuzdaki kapsam: eğitimin tarihî, felsefi, toplumsal, ekonomik ve politik temelleri; öğretim yöntem ve teknikleri; sınıf yönetimi; program okuryazarlığı; ölçme ve değerlendirme; öğrenme ve gelişim psikolojisi; rehberlik; eğitim ve öğretim teknolojileri; Türk millî eğitim sisteminin genel yapısı; Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli.
- Konu sırası: Gelişim ve öğrenme psikolojisinden başlayıp öğretim yöntemleri, sınıf yönetimi, program okuryazarlığı, ölçme-değerlendirme ve rehberliğe ilerlemek, konuların birbirine bağlanmasını kolaylaştırır.
- Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli'ni ayrıca çalışın: Kılavuzun kapsamında yer alır; formasyon derslerinde bu konuyu görmediyseniz ek zaman ayırın.
- Genel yetenek ve genel kültür kısmını hafife almayın: Sözel Yetenek (15), Sayısal Yetenek (15), Tarih (6), Türkiye Coğrafyası (6) ve Mevzuat (8) toplam 50 soru eder; MEB-AGS-P1'de bu beş bölümün toplam ağırlığı %75'tir.
- Deneme çözün: Haftalık en az bir tam deneme ile 110 dakikada 80 soruyu yetiştirme pratiği yapın.
- Puan türünüzü bilin: ÖABT yapılan 17 alanda MEB-AGS-P2 (AGS × 0,50 + ÖABT × 0,50), yabancı dil öğretmenliklerinde P3 (AGS × 0,50 + YDS/e-YDS × 0,50), ÖABT yapılmayan alanlarda yalnız AGS'den hesaplanan P1 kullanılır.
Sıkça Sorulan Sorular
AGS'ye formasyon gerekli mi?
Hayır. 7528 sayılı Kanun'un hazırlık eğitimine alınma şartlarını sayan 9. maddesinde pedagojik formasyon belgesi yer almaz; ÖSYM kılavuzu da sınava Kanun'daki koşulları taşıyan adayların başvurabileceğini belirtir. Gereken, MEB'in belirlediği bir lisans programından mezun olmak ve alanınız için yeterli puana sahip olmaktır.
Formasyonsuz AGS'ye girebilir miyim?
Evet. Formasyon belgesi AGS'ye başvuru şartı değildir. Sınav sonrasında puan üstünlüğüne ve kontenjana göre Akademi'ye alınırsanız hazırlık eğitimi alırsınız; eğitim süresince aylık ödeme yapılır (23.310 gösterge × memur aylık katsayısı).
Pedagojik formasyon kalktı mı?
Kanun metninde formasyon programlarını kaldıran ya da kapatan bir hüküm yoktur; Kanun yalnızca hazırlık eğitimini düzenler ve bu eğitimi başarıyla tamamlayanların öğretmen olarak istihdam edileceğini söyler. Üniversitelerin formasyon sertifika programlarının güncel durumu için YÖK'ün duyurularına bakmak gerekir.
Formasyon yerine ne geldi?
Öğretmenliğe giriş 7528 sayılı Kanun'a göre MEB-AGS ve Millî Eğitim Akademisi hazırlık eğitimi üzerinden yapılır. Hazırlık eğitimi dört dönemdir (mezun olunan programa göre üç dönem uygulanabilir), teorik ve uygulamalı derslerden oluşur ve başarıyla tamamlayanlar 4/B sözleşmeli öğretmen olarak istihdam edilir (Kanun md. 8 ve 15).
Mevcut formasyon belgem geçerli mi?
Kanun ve yönetmelik formasyon belgesine atıf yapmadığı için belgenin Akademi sürecindeki bir işlevi yoktur: ne puan yerine geçer ne de süreyi kısaltır. Belgenin başka alanlardaki durumu için YÖK ve ilgili kurum duyurularına bakın.
AGS başvuru şartları nelerdir?
Sınava 7528 sayılı Kanun'daki koşulları taşıyanlar başvurabilir. Akademi başvurusunda Türk vatandaşı olmak, kamu haklarından mahrum olmamak, belirli suçlardan mahkûm olmamak, askerlikle ilgisi bulunmamak, MEB'in belirlediği lisans programından mezun olmak, sağlık engeli bulunmamak ve alanın puan türünde yeterli MEB-AGS puanına sahip olmak gerekir; Ocak 2026 duyurusunda bu eşik 50 puandı. Formasyon belgesi aranmaz.
Hangi bölümlerden öğretmen olunabilir?
Kaynak programlar Talim ve Terbiye Kurulu'nun 20.02.2014 tarihli ve 9 sayılı Kurul Kararı'nda belirlenmiştir. Mezun olduğunuz programın hangi alana kaynak olduğunu pbs.meb.gov.tr/kaynak-okul adresinden sorgulayın. Eğitim fakültesi dışındaki fakültelerden de başvuru yapılabilir; uygun olup olmadığınızı bölümünüzün adı değil, sorgu sonucu ve "Notlar" kodları belirler.
Eğitim fakültesi mezunlarının avantajı nedir?
Eğitim fakültesi mezunları lisansta eğitim bilimleri derslerini ve okul uygulamalarını gördükleri için AGS'nin Eğitim Bilimleri ve TMES bölümüne alışkın olabilir. Hazırlık eğitiminin süresi ise "eğitim fakültesi mezunu olmak" ölçütüne göre değil, mezun olunan yükseköğretim programına göre belirlenir; hangi programların üç dönem alacağını Akademik Kurul kararı belirler (Yönetmelik md. 7/2).
Formasyonsuz AGS'ye Hazırlanıyorsanız
Formasyon belgeniz olmasa da AGS'ye hazırlanabilirsiniz. Eğitim bilimleri çalışma düzeni, ÖABT hazırlığı ve kişisel çalışma planı konusunda bir sorunuz varsa Kazım İncebacak'a WhatsApp'tan yazabilirsiniz.