Kazım İncebacak
Son Güncelleme: Şubat 2026 | Bu içerik en güncel bilgilerle hazırlanmıştır.
İlgili İçerikler: MEB-EKYS Rehberi | EKYS Sayacı | Puan Hesaplama
EKYS yazılı sınavını geçtin, sıra sözlü mülakata geldi — ve burada işler değişiyor. Yazılıda bilgi yeterliydi, mülakata "ben bu okulu nasıl yönetirim?" sorusuna ikna edici cevap vermen gerekiyor. Mentorluk sürecinde mülakat hazırlığı yapan onlarca adayla çalıştım ve en büyük sorun her zaman aynıydı: adaylar teorik bilgi veriyor ama somut senaryo üretemiyordu. Bu rehberde gerçek mülakat senaryoları üzerinden pratik yapacağız.
EKYS Sözlü Mülakat Yapısı ve Puanlama
Önce yapıyı netleştirelim. EKYS sözlü mülakatında komisyon 5 kişiden oluşuyor ve her üye 100 puan üzerinden değerlendiriyor. Mülakat süresi yaklaşık 15-20 dakika.
| Değerlendirme Kriteri | Puan Ağırlığı | Ne Bakılıyor? |
|---|---|---|
| Eğitim öğretim liderliği | 30 puan | Vizyon, müfredat bilgisi, öğrenme ortamı |
| Yönetim ve organizasyon | 25 puan | Kaynak yönetimi, planlama, karar alma |
| İletişim ve etkileşim | 20 puan | Veli, öğretmen, öğrenci ilişkileri |
| Kişisel nitelikler | 15 puan | Özgüven, tutarlılık, beden dili |
| Mevzuat bilgisi | 10 puan | Yönetmelik, kanun uygulaması |
Kriz Yönetimi Senaryoları
Mülakatta en çok karşılaşılan senaryo tipi kriz yönetimi. Komisyon, gerçek okul ortamında yaşanabilecek durumlar soruyor ve senin çözüm yaklaşımını değerlendiriyor.
Senaryo 1: Öğretmenler Arası Çatışma
"Okulunuzdaki iki öğretmen arasında müfredat yaklaşımı konusunda ciddi bir anlaşmazlık var. Diğer öğretmenler de taraf tutmaya başladı ve öğretmenler odasında gerilim yükseldi. Ne yaparsınız?"
Mentorluk yaklaşımıyla ideal cevap yapısı:
- Dinleme: Önce her iki tarafı ayrı ayrı dinlerim, sorunun kaynağını anlarım
- Arabuluculuk: İki öğretmeni ortak zemine getirecek bir görüşme düzenlerim
- Kurumsallaştırma: Benzer durumlar için zümre toplantı prosedürü oluştururum
- Takip: Çözümün kalıcı olup olmadığını izlerim
Senaryo 2: Veli Şikâyeti ve Medya Tehdidi
"Bir veli, çocuğunun öğretmeni tarafından haksız yere cezalandırıldığını iddia ediyor. Sosyal medyada okulu şikâyet edeceğini söylüyor. Öğretmen ise disiplin gereği yaptığını belirtiyor. Nasıl yönetirsiniz?"
Doğru yaklaşım adımları:
- Veliyi hemen sakin bir ortamda karşıla, dinle, not al
- Öğretmenle ayrı görüş, öğrenciyle uygun şekilde konuş
- Durumu objektif değerlendir, gerekirse rehberlik servisiyle iş birliği yap
- Sonucu her iki tarafa da açıkla, mevzuata uygun çözüm sun
Sözlü mülakat detaylı rehberimizde komisyon yapısını ve değerlendirme sürecini inceleyebilirsin.
Liderlik Senaryoları
Senaryo 3: Düşük Akademik Başarı
"Göreve geldiğiniz okulun son 3 yılda LGS başarı ortalaması düşüyor. Öğretmenler motivasyonsuz, veli ilgisi az. Bu okulu nasıl dönüştürürsünüz?"
Bu tür sorularda komisyon, senin stratejik düşünme ve ekip yönetimi becerilerini ölçüyor. Mentorluk sürecimde adaylara önerdiğim cevap çerçevesi:
- Veri analizi: Önce mevcut durumu sayılarla analiz ederim — hangi derslerde düşüş var, sınıf bazlı farklılıklar neler
- Paydaş katılımı: Öğretmenlerle bireysel görüşmeler, veli toplantıları, öğrenci anketleri
- Aksiyon planı: Kısa vadeli (1 ay), orta vadeli (1 dönem), uzun vadeli (1 yıl) hedefler belirlerim
- Kaynak mobilizasyonu: İlçe MEM desteği, üniversite iş birliği, gönüllü koçluk programları
Senaryo 4: Yeni Maarif Modeli Uygulaması
"Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli'ni okulunuzda nasıl hayata geçirirsiniz? Direnen öğretmenlerle nasıl başa çıkarsınız?"
Bu soru 2026'da çok sıcak bir konu. Cevabında Maarif Modeli'nin temel ilkelerini bildiğini göstermen ve değişim yönetimi becerilerin olduğunu kanıtlaman gerekiyor.
İletişim ve Empati Soruları
Komisyon sadece yöneticilik değil, insan ilişkileri becerinizi de ölçüyor. Sık karşılaşılan formatlar:
| Soru Tipi | Örnek | Beklenen Yaklaşım |
|---|---|---|
| Engelli öğrenci | "Kaynaştırma öğrencisi için sınıf uyumu sorunu" | Kapsayıcılık, RAM iş birliği, BEP |
| Zorbalık | "Siber zorbalık vakaları arttı" | Rehberlik, farkındalık, veli bilgilendirme |
| Personel motivasyonu | "Tükenmiş öğretmen kadrosu" | Empati, destek, iş yükü dengeleme |
Kriz ve liderlik senaryoları detaylı rehberimize göz atabilirsin.
Mülakat Pratik Yöntemleri
Mentorluk sürecimde en etkili bulunan pratik yöntemler:
- Ayna karşısında pratik: Her gün 2-3 senaryo cevapla, kendini kaydet, izle
- Arkadaş komisyonu: 3-5 kişilik grup kurup birbirinize mülakat yapın
- Zamanlama pratiği: Her cevabı 2-3 dakikada tamamlama alışkanlığı edin
- Mevzuat referansı: Cevaplarında ilgili yönetmelik maddesini doğal şekilde zikret
Mentorluk İpucu: Mülakatta en sık yapılan hata, soruyu duymadan cevaplamaya başlamak. Komisyon soruyu bitirdikten sonra 3-5 saniye düşün, sonra konuş. Bu kısa sessizlik, düşünceli ve özgüvenli bir izlenim yaratır.
Beden Dili ve Sunum
Mülakatta söylediklerin kadar nasıl söylediğin de önemli. Komisyon üyeleri beden dilini bilinçli değerlendiriyor:
- Göz teması: Tüm komisyon üyeleriyle sırayla göz teması kur, sadece soru sorana bakma
- El hareketleri: Doğal jest kullan, kolları kavuşturma
- Ses tonu: Monoton konuşma, cümle sonlarında sesini düşürme
- Oturuş: Dik ama rahat otur, sandalyeye yaslanma
Sıkça Sorulan Sorular
EKYS mülakatında kaç senaryo soruluyor?
Genellikle 4-6 soru soruluyor ve bunların 2-3'ü senaryo bazlı. Geri kalanı motivasyon, deneyim ve mevzuat bilgisi soruları. Mülakat 15-20 dakika sürüyor. Mentorluk deneyimimde, iyi hazırlanan adayların ilk 2 senaryoda komisyonu ikna ettiğini gözlemledim — ilk izlenim çok belirleyici.
Mülakattan kaç puan almak gerekiyor?
Mülakattan 60 puan ve üzeri almak gerekiyor. 5 komisyon üyesinin ortalaması alınıyor. Pratikte 70-80 aralığı başarılı sayılıyor, 85+ almak oldukça zor. Yazılı sınav puanı ile sözlü puan ağırlıklı ortalaması alınarak nihai puan belirleniyor.
Mülakatta mevzuat sorusu gelir mi?
Doğrudan "şu kanunun şu maddesi nedir?" şeklinde gelmez ama senaryo cevaplarında mevzuata atıf yapman bekleniyor. Örneğin "bu durumda Disiplin Yönetmeliği'nin ilgili hükmüne göre..." demen komisyonda güçlü bir izlenim bırakır. Temel mevzuatın genel çerçevesini bilmek yeterli.
Mülakat için ne kadar hazırlık süresi gerekir?
Yazılı sonuçlarından sonra genellikle 3-4 hafta süre oluyor. Bu sürede her gün 1 saat mülakat pratiği yeterli. Mentorluk sürecimde 20+ farklı senaryo üzerinde çalışan adayların çok daha rahat girdiğini gördüm. Hazırlık olmadan girmek en büyük hata — "tecrübem var, hallederim" yaklaşımı genellikle düşük puanla sonuçlanıyor.
Komisyonda kimler oluyor?
İl milli eğitim müdürlüğünden yetkililer, eğitim müfettişleri ve deneyimli okul yöneticileri komisyonda yer alıyor. Genellikle 5 kişilik komisyon oluşturuluyor. Komisyon üyeleri senin liderlik potansiyelini, iletişim becerini ve kriz yönetimi kapasiteni değerlendiriyor.
Mülakatta yapılmaması gereken hatalar nelerdir?
En kritik hatalar: uzun ve dağınık cevap vermek, soru dinlemeden cevaplamaya başlamak, teorik bilgi sıralamak ama somut çözüm sunmamak, komisyon üyelerine "siz de bilirsiniz ki" gibi hitap etmek. Ayrıca mevcut sistemi veya üst yönetimi eleştirmek son derece sakıncalı ve yapılmamalı. Çözüm odaklı ve yapıcı bir dil kullanmak esastır.