ALES Nedir? Akademik Personel ve Lisansüstü Eğitimi Giriş Sınavı

ALES (Akademik Personel ve Lisansüstü Eğitimi Giriş Sınavı), yüksek lisans ve doktora programlarına başvurmak isteyen adayların girmesi gereken merkezi sınavdır. ÖSYM tarafından yılda 3 kez düzenlenir. Üniversitelerin lisansüstü programlarına kabul için ALES puanı zorunludur.

ÖSYM 2026 resmi takvime göre ALES/1 10 Mayıs 2026, ALES/2 26 Temmuz 2026, ALES/3 29 Kasım 2026 tarihlerinde yapılacaktır. ALES yılda 3 kez düzenlenir, her sınav için ayrı başvuru dönemleri vardır.

ALES sınavında toplam 100 soru bulunur: 50 sayısal + 50 sözel. Sınav süresi 150 dakikadır (2.5 saat). Her bölüm için yaklaşık 75 dakika süre ayırmanız önerilir.

ALES'te 3 puan türü vardır: Sayısal (SAY) - Mühendislik, Fen Bilimleri için, Sözel (SÖZ) - Sosyal Bilimler için, Eşit Ağırlık (EA) - İktisat, İşletme, Hukuk için. Başvuracağınız programa göre uygun puan türünü seçmelisiniz.

ALES puanı 5 yıl (60 ay) geçerlidir. Bu süre içinde yüksek lisans veya doktora programlarına başvurabilirsiniz. Puanınız geçerliliğini yitirirse yeniden sınava girmeniz gerekir.

ALES başvurusu ÖSYM'nin resmi sitesi ais.osym.gov.tr üzerinden online yapılır. Başvuru için T.C. kimlik numarası, şifre, fotoğraf ve başvuru ücreti gereklidir. Her sınav dönemi için ayrı başvuru yapılır.

ALES'e lisans mezunları veya son sınıf öğrencileri girebilir. Sınavda yaş sınırı yoktur. Yabancı uyruklu adaylar da ALES'e başvurabilir. Engelli adaylar için özel düzenlemeler mevcuttur.

ALES'te 4 yanlış cevap 1 doğruyu götürür (Net = Doğru − Yanlış/4). Netler, ÖSYM katsayıları ile standart puanlara dönüştürülür. Sayısal puan türünde sayısal netlerin ağırlığı yaklaşık %70, sözel %30'dur. Sözel puan türünde tersi geçerlidir. Eşit ağırlık yaklaşık %50-%50'dir.

Çoğu üniversite yüksek lisans programları için minimum 55 ALES puanı ister. Ancak rekabetçi programlarda 70-80 ve üzeri puan gerekebilir. Bazı programlar ALES yerine GRE/GMAT kabul edebilir.

ALES puanı ile tüm üniversitelerin yüksek lisans (tezli/tezsiz) ve doktora programlarına başvurabilirsiniz. Ayrıca bazı kamu kurumları kariyer pozisyonları için de ALES puanı isteyebilir.

Evet, 2020 YÖK kararıyla doktora diplomasına sahip olanlar ALES'ten muaftır. Bu kişiler, lisansüstü programlara veya akademik kadrolara başvururken ALES puanı sunmak zorunda değildir.

2026 yılı için ALES başvuru ücreti 1.200 TL'dir. Geç başvuru döneminde %50 fazlasıyla yaklaşık 1.800 TL ödenir. Ödeme ÖSYM AİS üzerinden kredi kartı, banka kartı veya havale ile yapılabilir.

Evet, ALES'te her 4 yanlış cevap 1 doğru cevabı götürür. Net hesaplama formülü: Net = Doğru − (Yanlış ÷ 4). Emin olmadığınız soruları boş bırakmak stratejik olarak daha avantajlıdır. Ancak 2 şıkkı elediyseniz cevap vermeniz istatistiksel olarak lehinizedir.

Evet, ALES tek oturumda yapılır. 50 Sayısal + 50 Sözel olmak üzere toplam 100 soru, 150 dakika içinde cevaplanır. Oturumlar arası mola yoktur, tüm sorular tek kitapçıkta sunulur.

Hayır, ALES sınavında yaş sınırı yoktur. Lisans mezunu veya son sınıf öğrencisi olan herkes yaşına bakılmaksızın sınava girebilir. Sınava giriş hakkında da bir sınır yoktur, istediğiniz kadar girebilirsiniz.

ALES yılda 3 kez yapılır: İlkbahar (Mayıs), Yaz (Temmuz) ve Sonbahar (Kasım) dönemlerinde. 2026 tarihleri: ALES/1 10 Mayıs, ALES/2 26 Temmuz, ALES/3 29 Kasım. İstediğiniz dönemde sınava girebilirsiniz.

Bu tamamen kişisel yetkinliğe bağlıdır. Matematik ve geometrisi güçlü adaylar sayısalı, paragraf ve dil bilgisi güçlü adaylar sözeli daha kolay bulur. Önemli olan başvuracağınız programın istediği puan türüne (SAY/SÖZ/EA) göre çalışma stratejisi belirlemektir.

Evet, lisans son sınıf öğrencileri ALES'e şartlı olarak girebilir. Sınav puanı alabilirsiniz ancak yüksek lisans/doktora başvurusu yapabilmek için mezuniyet belgenizi sunmanız gerekir.

Evet, ALES sınav hakkında herhangi bir sınırlama yoktur. Yılda 3 kez yapılır ve her dönem başvurabilirsiniz. Birden fazla sınava girdiğinizde en yüksek puanınızı veya en son puanınızı kullanabilirsiniz.

Bu üniversiteye göre değişir. Bazı üniversiteler tezsiz yüksek lisans programları için ALES şartı aramaz, bazıları ise minimum 55 puan ister. Başvuracağınız üniversitenin enstitü yönetmeliğini kontrol etmeniz gerekir.

Bazı üniversiteler ALES yerine GRE veya GMAT puanını kabul eder. Özellikle uluslararası programlar ve bazı özel üniversiteler bu esnekliği sunar. Her üniversitenin kendi kurallarını kontrol etmeniz gerekir. GRE ve GMAT, ALES'e kıyasla uluslararası geçerliliğe sahiptir.

ALES sınavı sabah saat 10:15'te başlar. Sınav süresiz olmayıp toplam 150 dakika (2,5 saat) sürer. Sınav merkezine en az 1 saat önceden gitmeniz önerilir.

Hayır, ALES sınavında hesap makinesi kullanmak yasaktır. Sınava sadece kurşun kalem, silgi ve şeffaf şişede su alabilirsiniz. Telefon, saat ve elektronik cihazlar da yasaktır.

ALES sınavı toplam 150 dakika yani 2 saat 30 dakika sürer. 100 soru (50 sayısal + 50 sözel) tek oturumda cevaplanır. Soru başına ortalama 1 dakika 30 saniye süreniz vardır.

ALES puanınız yetmezse birkaç seçeneğiniz var: (1) Bir sonraki dönem tekrar sınava girin — yılda 3 hak var. (2) ALES şartı aramayan tezsiz yüksek lisans programlarını araştırın. (3) Bazı üniversitelerin kabul ettiği GRE veya GMAT'a başvurun. (4) Profesyonel koçluk desteği alarak hedefinize ulaşın.

ALES sonuç belgesi ÖSYM'nin resmi sitesi ais.osym.gov.tr üzerinden veya e-Devlet (turkiye.gov.tr) üzerinden alınabilir. Sonuçlar sınav tarihinden yaklaşık 3-4 hafta sonra açıklanır. Sonuç belgesi dijital olarak geçerlidir, ayrıca yazdırmanıza gerek yoktur.

Sayısal bölümde en çok matematik (problemler, denklem, oran-orantı) ~20 soru ve sayısal mantık ~14 soru çıkar. Sözel bölümde paragraf soruları ~20 soru ile en ağırlıklı konudur, sözel mantık ~10 soru ile ikinci sırada yer alır.