Kazım İncebacak
Son Güncelleme: Ocak 2026 | Bu içerik en güncel bilgilerle hazırlanmıştır.
İlgili İçerikler: YDS Rehberi | YDS Puan Hesapla | YDS Gramer Kuralları | YDS Konu Dağılımı
💡 e-YDS Fırsatı: YDS yılda 2 kez yapılır, e-YDS ise yılda 12 oturumla esnek takvim sunar. Acil puan ihtiyacın varsa: e-YDS Rehberi | 12 Oturum Takvimi | YDS mi e-YDS mi?
Soru cümlesine bakıyorsun, fiilin hangi formda olması gerektiğini biliyorsun ama seçenekler arasında bir türlü karar veremiyorsun. Passive mi active mi? Causative mi yoksa düz edilgen mi? YDS'de gramer bölümündeki en kafa karıştırıcı sorular tam da bu noktada ortaya çıkıyor. 2026 YDS'ye hazırlanan öğrencilerle çalışırken fark ettim ki passive voice ve causatives konuları tek başlarına anlaşılır görünse de sınav sorusunda bir araya geldiklerinde ciddi karışıklık yaratabiliyor. Bu rehberde her iki yapıyı da sınavda karşına çıkma biçimleriyle birlikte ele alacağım.
Passive Voice (Edilgen Çatı) Temel Kuralları
Edilgen çatının mantığı aslında basit: eylemi yapan değil, eyleme maruz kalan özne oluyor. Ama YDS bu mantığı farklı tense'lerle, modal'larla ve çeşitli yapılarla harmanlayarak soruyor. Sınavda karşına çıkan passive soruları genellikle tense uyumu üzerinden gelir.
Temel formül şu: to be + V3 (past participle). Ama her tense'de "to be" kısmı değişiyor. İşte YDS'de en sık karşılaşılan passive formları:
| Tense | Active | Passive |
|---|---|---|
| Simple Present | writes | is written |
| Simple Past | wrote | was written |
| Present Perfect | has written | has been written |
| Past Perfect | had written | had been written |
| Future (will) | will write | will be written |
| Modal (can/must) | can write | can be written |
| Present Continuous | is writing | is being written |
| Past Continuous | was writing | was being written |
Koçluk sürecinde sıkça gördüğüm bir hata: öğrenciler "has been written" ile "was being written" formlarını karıştırıyor. Fark şu — birinde "been" var (perfect), diğerinde "being" (continuous). Bu ayrımı kafana kazırsan YDS gramer sorularının önemli bir kısmını doğru çözersin.
Active-Passive Dönüşümde Dikkat Edilmesi Gerekenler
YDS'de active-passive dönüşüm soruları doğrudan "şu cümleyi passive yap" şeklinde gelmez. Genellikle bir boşluk doldurma sorusunda cümlenin pasif mi aktif mi olması gerektiğine sen karar verirsin. İşte bu karar sürecinde bakman gereken ipuçları:
Passive Olduğunu Anlama İpuçları:
- by + agent varsa → büyük ihtimalle passive
- Özne eylemi yapan değil, maruz kalan ise → passive
- Cümlede "it is said that", "it is believed that" gibi yapılar → impersonal passive
- Fiilden sonra nesne yoksa → muhtemelen passive (nesne özne olmuş)
Bir de "by agent" meselesi var. YDS'de her passive cümlede "by" kullanılmaz. Eğer yapanın kim olduğu önemsizse veya zaten belli ise "by" atlanır. Mesela "The report was submitted yesterday" cümlesinde kimin gönderdiği önemli değil, o yüzden "by" yok. Ama sınav sorusunda bazen "by" ifadesinin varlığı sana cümlenin passive olduğunu doğrudan söyler.
Öğrencilerimle çalışırken dikkat çekici bir kalıp fark ettim: YDS'de impersonal passive yapılar (it is thought that, it is reported that) çok sık soruluyor. Bu yapılarda iki farklı dönüşüm mümkün:
- It is believed that he is innocent. (impersonal)
- He is believed to be innocent. (personal passive)
İkisi de aynı anlama geliyor ama sınavda ikinci form daha çok karşına çıkıyor. YDS gramer kuralları rehberimizde bu yapıların daha fazla örneğini bulabilirsin.
Causatives (Ettirgen Yapılar): Have, Get, Make, Let
Causative yapılar, bir işi başkasına yaptırtmayı ifade eder. YDS'de bu konu passive ile iç içe geçer çünkü causative yapıların kendilerine özgü pasif formları var. İşte dört temel causative fiili ve kullanım kalıpları:
Have
Active: have + someone + V1 (yalın fiil)
Passive: have + something + V3 (past participle)
Örnek: "I had the mechanic repair my car." (Tamirciye arabamı tamir ettirdim — active)
"I had my car repaired." (Arabamı tamir ettirdim — passive, kim yaptığı önemsiz)
Get
Active: get + someone + to V1 (dikkat: "to" var!)
Passive: get + something + V3
Örnek: "She got her brother to help her." (Erkek kardeşine yardım ettirdi — active)
"She got her essay checked." (Ödevini kontrol ettirdi — passive)
Kritik Fark: Have vs Get (Active)
Have → V1 (yalın fiil): had him repair
Get → to V1 (to infinitive): got him to repair
Bu fark YDS'de en sık sorulan causative ayrımıdır!
Make
Active: make + someone + V1
Passive: be made + to V1 (dikkat: passive'de "to" eklenir!)
Örnek: "The teacher made them study harder." (Öğretmen onları daha çok çalıştırdı — active)
"They were made to study harder." (Daha çok çalıştırıldılar — passive)
Make fiilinin passive dönüşümünde "to" eklenmesi YDS'nin favori tuzaklarından biri. Öğrencilerle deneme çözerken bu noktada en çok hata yapıldığını gözlemliyorum. Active'de "to" yok ama passive'e geçince "to" geliyor — bunu ezberlemek yerine mantığını kavramak daha kalıcı oluyor.
YDS konu dağılımı ve soru analizi rehberimizde causative sorularının hangi yıllarda kaç kez sorulduğunu inceleyebilirsin.
Let
Active: let + someone + V1
Passive: be allowed to + V1 (let'in pasif formu "allowed" ile yapılır)
Örnek: "Her parents let her go out." (Ailesi dışarı çıkmasına izin verdi — active)
"She was allowed to go out." (Dışarı çıkmasına izin verildi — passive)
YDS'de Çıkan Passive ve Causative Soru Tipleri
ÖSYM'nin YDS sınavlarında passive ve causative konularını sorma biçimleri birkaç kalıba ayrılıyor. Bu kalıpları tanımak soru çözüm hızını ciddi şekilde artırır:
1. Boşluk Doldurma (Tense + Voice Uyumu)
En yaygın soru tipi. Cümledeki zaman zarfına ve özne-nesne ilişkisine bakarak doğru formu seçersin.
Örnek: "The new policy ---- by the committee before the deadline last month."
A) has approved B) was approved C) had been approved D) is being approved E) will be approved
Burada "last month" ve "before the deadline" ifadeleri seni Past Perfect Passive'e yönlendiriyor → C) had been approved
2. Causative Seçimi (Have/Get/Make/Let)
Hangi causative fiilin kullanılacağını veya active-passive formunu sorar.
Örnek: "The manager ---- all employees ---- the safety training before starting work."
A) had / complete B) got / completing C) made / to complete D) had / completed E) got / to complete
Burada "manager" birine iş yaptırıyor ve active causative isteniyor. "Had + someone + V1" veya "got + someone + to V1" olabilir → A) had / complete veya E) got / to complete (bağlama göre)
3. İmpersonal Passive Yapılar
"It is said/believed/reported/thought that..." kalıpları YDS'nin en sevdiği soru tiplerinden. Bu yapılarda iki dönüşüm seçeneğini bilmen gerekiyor:
| Yapı | Örnek |
|---|---|
| Impersonal | It is reported that the company made a profit. |
| Personal (aynı zaman) | The company is reported to make a profit. |
| Personal (farklı zaman) | The company is reported to have made a profit. |
Üçüncü satır özellikle önemli. Eğer ana cümle ile yan cümle farklı zamanlarda ise "to have + V3" kullanılır. Bu incelik YDS'de sıkça test ediliyor.
Sık Yapılan Hatalar ve Çözüm Stratejileri
Koçluk deneyimimden yola çıkarak, passive ve causative sorularında en sık karşılaştığım hataları paylaşmak istiyorum. Bu hataları bilmek seni bir adım öne taşır:
En Sık Yapılan 5 Hata:
- Make passive'de "to" unutmak: "was made study" ❌ → "was made to study" ✅
- Get active'de "to" koymamak: "got him repair" ❌ → "got him to repair" ✅
- Have active ile passive karıştırmak: "had him repaired" ❌ → "had him repair" (active) veya "had it repaired" (passive) ✅
- Tense uyumunu gözden kaçırmak: Zaman zarfını okumadan seçenek işaretlemek
- İmpersonal passive'de zaman farkını görmemek: "to make" yerine "to have made" gerekirken yanlış seçim
Bu hataların üstesinden gelmenin en etkili yolu bol soru çözmek değil (herkes bunu söylüyor), soru çözerken her adımda kendine "neden bu seçenek?" diye sormak. Bilinçli çözüm, mekanik tekrardan çok daha etkili. YDS 80 puan çalışma stratejileri rehberimizde bu yaklaşımın detaylarını bulabilirsin.
Çözüm Stratejisi: 3 Adımlı Kontrol
- Özneye bak: Özne eylemi yapan mı yoksa eyleme maruz kalan mı? → Active mi Passive mi karar ver.
- Zaman zarfına bak: yesterday, since, before, by the time, next year → Doğru tense'i belirle.
- Causative ipucu ara: have/get/make/let varsa → Causative kurallarını uygula.
Bu üç adımı her soruda uygularsan hata oranın belirgin şekilde düşecektir. Bunu garanti edemem ama deneyimlerime göre bu sistematik yaklaşım rastgele çözmeye kıyasla çok daha tutarlı sonuç veriyor.
Passive ve Causative Konularını Pekiştirme Yöntemi
Öğrencilerimle çalışırken gözlemlediğim en etkili pekiştirme yöntemi şu: passive ve causative yapıları ayrı ayrı çalışmak yerine, ikisini bir arada içeren cümleleri analiz etmek. Çünkü YDS zaten bu iki konuyu harmanlar.
Mesela şu cümleye bak: "The manager had the report revised before it was submitted to the board." Burada hem causative (had the report revised) hem de passive (was submitted) bir arada. Böyle cümleleri günde 5-10 tane çözersen, iki konuyu birlikte kavramış olursun.
YDS bağlaçlar rehberimize de göz at çünkü passive cümlelerde bağlaç kullanımı da sıkça test edilen bir alan.
Bir diğer etkili yöntem: İngilizce haber sitelerinden kısa bir paragraf al ve içindeki tüm passive yapıları active'e, tüm active yapıları passive'e çevir. Bu egzersizi haftada 2-3 kez yapan öğrencilerde fark edilir bir gelişme gözlemliyorum.
Haftalık Çalışma Planı Önerisi:
- 1. gün: Passive tense tablosunu tekrar et, her tense'den 3 cümle yaz
- 2. gün: Causative kalıplarını (have/get/make/let) örneklerle çalış
- 3. gün: Karışık YDS soruları çöz (passive + causative birlikte)
- 4. gün: İmpersonal passive yapılar ve dönüşümlerini çalış
- 5. gün: Haber paragrafı çevirisi egzersizi
Sıkça Sorulan Sorular (FAQ)
YDS'de passive voice soruları hangi tense'lerden çıkıyor?
YDS'de en sık karşılaşılan passive tense'ler Simple Past Passive (was/were + V3), Present Perfect Passive (has/have been + V3) ve Past Perfect Passive (had been + V3) şeklindedir. Modal passive (can/must/should be + V3) de her sınavda en az bir soru olarak karşına çıkar. Continuous passive (is being + V3) nispeten daha az sorulur ama tamamen göz ardı etmemek gerekir. Zaman zarflarına dikkat etmek doğru tense'i bulmanda en büyük yardımcın olacaktır.
Have ve get causative arasındaki fark nedir?
En temel fark active formda ortaya çıkar. Have ile "have + someone + V1" yapısı kullanılırken, get ile "get + someone + to V1" yapısı kullanılır. Yani get'te "to" eklenir. Passive formlarında ise ikisi aynıdır: "have/get + something + V3". YDS'de genellikle active formdaki bu "to" farkı üzerinden soru gelir. Anlam olarak ikisi de "yaptırmak" demektir ve birbirinin yerine kullanılabilir.
Make fiilinin passive formu neden farklıdır?
Make fiili active causative'de "make + someone + V1" yapısıyla kullanılır, yani "to" yoktur. Ancak passive'e dönüştürüldüğünde "be made + to V1" olur ve "to" eklenir. Bu durum İngilizce dil bilgisindeki tarihsel bir kuraldır. YDS bu farkı çok sever ve neredeyse her yıl bu konudan soru çıkar. "The students were made to rewrite their essays" gibi örnekleri çok iyi tanıman gerekiyor.
İmpersonal passive nedir ve YDS'de nasıl soruluyor?
İmpersonal passive, "It is said/believed/reported/thought that..." kalıbıyla kurulan yapıdır. Türkçeye "söyleniyor ki, inanılıyor ki" şeklinde çevrilir. YDS'de genellikle bu yapının personal passive karşılığına dönüştürülmesi istenir. Mesela "It is believed that she has won" → "She is believed to have won" dönüşümü gibi. Ana cümle ile yan cümlenin zamanı farklı olduğunda "to have + V3" yapısı kullanılır; bu detay sınavda en çok hata yapılan noktalardan biridir.
Let fiilinin passive formu neden "be allowed to" şeklindedir?
İngilizcede "let" fiilinin kendisinin doğrudan bir passive formu yoktur. Bu nedenle pasif anlatımda "be allowed to" veya "be permitted to" yapısı kullanılır. "Let" izin verme anlamı taşıdığı için "allowed" doğal karşılığıdır. YDS'de "Her parents let her travel alone" cümlesinin passive karşılığı olarak "She was allowed to travel alone" seçeneği beklenir. Bu dönüşümü bilmek özellikle cümle tamamlama sorularında işine yarar.
Passive voice ile causative'i nasıl ayırt ederim?
Cümlede "have, get, make, let" fiillerinden biri varsa ve bir öznenin başkasına iş yaptırdığı ifade ediliyorsa bu causative'dir. Eğer sadece bir eylemin yapılmış olduğu ve kimin yaptığının belirtilmediği bir durum varsa sıradan passive'dir. Mesela "The car was repaired" düz passive iken "I had the car repaired" causative'dir. YDS'de ikisini ayırt etmek için öznenin rolüne odaklan: özne yaptırıyor mu yoksa sadece sonucu bildiriliyor mu?
YDS'de kaç passive/causative sorusu çıkar?
ÖSYM'nin YDS sınavlarında gramer bölümünden genellikle 12-15 soru gelir ve bunların 2-4 tanesi doğrudan veya dolaylı olarak passive voice ve causatives konularıyla ilgilidir. Bazen bir soru hem tense hem passive bilgisini aynı anda test eder. Paragraf ve çeviri bölümlerinde de passive yapılar sıklıkla karşına çıkar, o yüzden bu konuyu sadece gramer bölümüyle sınırlı düşünmemek gerekir. YDS paragraf soruları çözüm teknikleri yazımızda bu konuyu detaylı ele alıyoruz.
By agent her zaman kullanılır mı?
Hayır, "by + agent" her passive cümlede zorunlu değildir. Eğer eylemi yapanın kim olduğu bilinmiyor, önemsiz veya zaten bağlamdan anlaşılıyorsa "by" kullanılmaz. Mesela "English is spoken worldwide" cümlesinde "by people" yazmak gereksizdir. YDS'de "by" ifadesinin varlığı sana cümlenin passive olduğunu gösteren güçlü bir ipucu olabilir, ancak yokluğu passive olmadığı anlamına gelmez. Bu ayrımı kavramak özellikle çeldirici seçenekleri elediklerinde işe yarar.
Sonuç olarak, passive voice ve causatives YDS gramerinin olmazsa olmaz iki konusu. Birbirinden bağımsız çalışmak yerine ikisini bir arada ele almak çok daha verimli oluyor. Tüm YDS gramer konularını kapsamlı şekilde görmek istersen YDS Gramer Kuralları A'dan Z'ye Rehberimize mutlaka göz at. Ayrıca YDS geri sayım sayacımız ile sınava kalan süreyi takip edebilirsin. Bu iki konuyu sistematik şekilde çalışıp bol soru çözdüğünde, YDS gramerinde ciddi bir avantaj elde etmiş olursun.