STS Hukuk Ticaret Hukuku Hazırlık Stratejisi: %15 Ağırlıklı Alan

Ticaret Hukuku, STS Hukuk sınavında %15 ağırlığa sahip olup toplam 15 soru ile Ceza Hukuku ile birlikte en yüksek ağırlıklı ikinci alan konumundadır. STS Hukuk sınavı YÖK ve Anadolu Üniversitesi tarafından düzenlenmekte olup 150 dakikada 100 çoktan seçmeli soru sorulmaktadır. Ticaret Hukuku, Ticari İşletme Hukuku, Şirketler Hukuku ve Kıymetli Evrak Hukuku olmak üzere üç ana başlıktan oluşmaktadır. 40/100 baraj puanını aşmak isteyen adaylar için bu 15 soru büyük önem taşımaktadır. Sınavda 4 yanlış 1 doğruyu götürdüğü (4Y=1D) için Ticaret Hukuku konularını sağlam temellere oturtmak kritiktir.

Ticaret Hukuku Soru Dağılımı

STS Hukuk sınavındaki 15 Ticaret Hukuku sorusunun üç ana başlık arasındaki tahmini dağılımı aşağıdaki tabloda görebilirsiniz:

1. Ticari İşletme Hukuku

Ticari İşletme Hukuku, Ticaret Hukuku'nun temel kavramlarını ve genel ilkelerini düzenleyen bölümdür. Tacir, ticari iş, ticaret sicili, ticaret unvanı ve haksız rekabet bu alanın temel konularını oluşturmaktadır.

Tacir Kavramı

Türk Ticaret Kanunu'na (TTK) göre tacir, bir ticari işletmeyi kısmen de olsa kendi adına işleten kişidir (TTK m.12). Gerçek kişi tacirlerde ticari işletme işletme koşulu aranırken, ticaret şirketleri ve kamu iktisadi teşebbüsleri gibi tüzel kişiler doğrudan tacir sıfatına sahiptir. STS Hukuk sınavında tacirin hak ve yükümlülükleri, özellikle basiretli iş insanı gibi davranma yükümlülüğü (TTK m.18/2) sıkça test edilmektedir.

Tacir olmanın sonuçları arasında ticaret siciline kayıt, ticari defter tutma, ticaret unvanı kullanma, basiretli davranma ve ticari örf-adete tabi olma yükümlülükleri yer almaktadır. Bu yükümlülüklerin her biri sınavda bağımsız soru konusu olabilir.

Ticari İş ve Ticaret Sicili

Ticari iş kavramı, hangi hukuki işlemlerin Ticaret Hukuku kurallarına tabi olacağını belirler. TTK m.3'e göre Türk Ticaret Kanunu'nda düzenlenen hususlar ticari iştir. Ayrıca tacirlerin borçlarının ticari olması karinesi (TTK m.19/1) de sınavda sorulan önemli bir konudur.

Ticaret sicili, ticari işletmelere ilişkin bilgilerin kayıt altına alındığı resmi sicildir. Tescil, ilan, sicil memurunun yetkileri ve tescilsizliğin sonuçları sınavda düzenli olarak test edilmektedir. Tescilin olumsuz ve olumlu etkileri (TTK m.36) özellikle önemlidir.

Ticaret Unvanı ve Haksız Rekabet

Ticaret unvanı, tacirin ticari işlerinde kullandığı isimdir (TTK m.39). Gerçek kişi tacirlerde unvanın çekirdek unsuru ad ve soyadı iken, tüzel kişilerde şirket türü belirtilmelidir. Unvanın korunması, tescil zorunluluğu ve kullanım kuralları sınavda sorulan konulardır.

Haksız rekabet (TTK m.54-63), piyasa düzenini ve katılımcıları korumaya yönelik düzenlemelerdir. Haksız rekabet halleri (dürüstlük kuralına aykırı davranışlar), haksız rekabetin yaptırımları (tespit, men, maddi-manevi tazminat) ve sorumluluk koşulları sınavda detaylı olarak test edilebilir. Özellikle TTK m.55'teki dürüstlük kuralına aykırı davranış örnekleri bilinmelidir.

2. Şirketler Hukuku

Şirketler Hukuku, Ticaret Hukuku içinde en çok soru sorulan ve en kapsamlı alt alandır. TTK'da düzenlenen beş şirket türü (kollektif, komandit, anonim, limited ve kooperatif) bu alanın konusunu oluşturmaktadır. Ancak sınavda ağırlıklı olarak anonim şirket ve limited şirket konularından sorular gelmektedir.

Anonim Şirket (Detaylı)

Anonim şirket (AŞ), Şirketler Hukuku'nun en kapsamlı ve en çok soru sorulan konusudur. Temel özellikleri şunlardır:

• Sermaye: En az 50.000 TL (kayıtlı sermaye sisteminde 100.000 TL) esas sermayeye sahip olmalıdır (TTK m.332).
• Ortak sayısı: En az 1 pay sahibi ile kurulabilir (TTK m.338).
• Sorumluluk: Pay sahipleri, şirkete karşı taahhüt ettikleri sermaye payı ile sınırlı olarak sorumludur (TTK m.329).
• Pay devri: Nama ve hamiline yazılı pay senedi çıkarılabilir. Hamiline yazılı paylar serbestçe devredilebilirken, nama yazılı paylarda esas sözleşmeyle sınırlama getirilebilir.

Anonim şirket organları sınavda en çok sorulan konulardır:

• Genel kurul (TTK m.407-451): Şirketin en üst karar organıdır. Olağan ve olağanüstü genel kurul ayrımı, toplantı ve karar nisapları, oy hakları, genel kurul kararlarının iptali (TTK m.445-451) sınavın vazgeçilmez konularıdır.
• Yönetim kurulu (TTK m.359-396): Yönetim ve temsil organıdır. Yönetim kurulu üyelerinin seçimi, görev süresi, yetkileri, özen ve bağlılık yükümlülüğü (TTK m.369) ve sorumluluk halleri (TTK m.553) önemlidir.
• Denetim (TTK m.397-406): Bağımsız denetim zorunluluğu, denetçinin yetkileri ve sorumlulukları test edilmektedir.

Limited Şirket

Limited şirket (LTD), anonim şirketten sonra en çok soru sorulan şirket türüdür. Temel özellikleri:

• Sermaye: En az 10.000 TL esas sermaye (TTK m.580).
• Ortak sayısı: En az 1, en çok 50 ortak (TTK m.574).
• Sorumluluk: Ortaklar, taahhüt ettikleri esas sermaye paylarını ödemekle yükümlüdür. Amme alacaklarından ikincil sorumluluk söz konusudur (TTK m.573).
• Pay devri: Noterden onaylı devir sözleşmesi + genel kurul onayı gerekir (TTK m.595).

Limited şirketin organları müdür/müdürler kurulu ve genel kuruldur. Müdürlerin yetki ve sorumlulukları, genel kurul kararları ve ortakların hakları sınavda sorulan konulardır.

Diğer Şirket Türleri

Kollektif şirket (TTK m.211-303) ve komandit şirket (TTK m.304-328) az soru gelen ancak bilmediğinizde puan kaybettiren konulardır. Kollektif şirkette ortakların sınırsız ve müteselsil sorumluluğu, komandit şirkette komandite ve komanditer ortak ayrımı temel bilgi olarak bilinmelidir.

3. Kıymetli Evrak Hukuku

Kıymetli Evrak Hukuku, TTK'nın üçüncü kitabında düzenlenen ve ticari hayatta büyük öneme sahip bir alandır. STS Hukuk sınavında poliçe, bono ve çek en çok soru sorulan kıymetli evrak türleridir.

Poliçe

Poliçe, düzenleyenin (keşidecinin) muhataba, belirli bir bedeli belirli bir kişiye (lehtara) veya emrine ödenmesini emrettiği kıymetli evraktır. Poliçenin zorunlu unsurları (TTK m.671) sınavda ezberlenmesi gereken konulardır: "poliçe" ibaresi, kayıtsız şartsız ödeme emri, muhatabın adı, vade, ödeme yeri, lehtar, düzenleme tarihi ve yeri, düzenleyenin imzası.

Ciro (TTK m.681-690) poliçenin devir yöntemidir. Tam ciro, beyaz ciro, tahsil cirosu ve rehin cirosu ayrımları sınavda sıkça sorulmaktadır.

Bono (Emre Yazılı Senet)

Bono, düzenleyenin belirli bir bedeli lehtara veya emrine kayıtsız şartsız ödeme vaadi içeren kıymetli evraktır. Bononun zorunlu unsurları (TTK m.776) bilinmelidir. Bono ile poliçe arasındaki temel fark, bonoda düzenleyen aynı zamanda borçlu iken, poliçede ödeme emri muhatabadır.

Çek

Çek, en çok kullanılan kıymetli evrak türüdür ve STS Hukuk sınavında sıkça sorulan bir konudur. Çekin zorunlu unsurları (TTK m.780), ibraz süreleri ve karşılıksız çekin hukuki sonuçları önemli soru alanlarıdır.

İbraz süreleri: Düzenlendiği yerde ödenecek çeklerde 10 gün, düzenlendiği yerden başka bir yerde ödenecek çeklerde 1 ay, farklı kıtada ise 3 ay ibraz süresi uygulanmaktadır (TTK m.796). Bu süreler sınavda en çok sorulan detaylardandır.

Çekin özelliklerinden biri, vade yazılamaz olmasıdır; çek görüldüğünde ödenir (TTK m.795). İleri tarihli çek sorunu, Türk hukuk pratiğinde yaygın olup sınavda bu konuda soru gelebilir. Muhatap banka her zaman çeki ödeme yükümlülüğü altındadır, ancak karşılıksız çek durumunda hukuki ve cezai yaptırımlar devreye girer.

TTK Temel Maddeler Tablosu

Şirket Türleri Karşılaştırma Tablosu

Aşağıdaki tabloda STS Hukuk sınavında en çok sorulan üç şirket türünün temel özelliklerini karşılaştırmalarıyla görebilirsiniz:

Kaynak Önerileri

STS Hukuk sınavında Ticaret Hukuku alanına hazırlanırken aşağıdaki kaynakları kullanmanızı öneririm:

• Türk Ticaret Kanunu (TTK): Resmi Gazete'deki güncel metin. Özellikle şirketler ve kıymetli evrak kitaplarını detaylı çalışın.
• Üniversite ders kitapları: Ticari İşletme Hukuku, Şirketler Hukuku ve Kıymetli Evrak Hukuku için ayrı ayrı temel ders kitapları edinmeniz önerilir.
• Yargıtay Hukuk Genel Kurulu kararları: Haksız rekabet, şirket sorumluluğu ve çek uyuşmazlıkları konularında emsal kararları incelemek olay sorularını çözme becerisi kazandırır.
• Soru bankası: Hakimlik ve KPSS A Grubu Ticaret Hukuku soru bankaları, STS Hukuk ile benzer zorlukta ve kapsam da sorular içermektedir.
• Şirket karşılaştırma tabloları: Şirket türlerinin özelliklerini karşılaştırmalı olarak çalışmak, sınavda zaman kazandırır.

Soru Çözme Stratejisi

Ticaret Hukuku alanında başarının anahtarı, kavramları net bilmek ve karşılaştırmalı çalışmaktır. Özellikle anonim ve limited şirket ayrımı, poliçe-bono-çek farklılıkları gibi mukayeseli konularda sistematik çalışma büyük avantaj sağlayacaktır.

Faydalı Bağlantılar: Tüm STS Hukuk Yazıları | STS Hukuk Rehberi | Koçluk Bilgileri