STS Eczacılık Sınav Konuları ve Melisa'nın Haftalık Çalışma Programı

STS Eczacılık sınavında 13 farklı alandan toplam 75 soru soruluyor ve sınav 110 dakika sürüyor. ÖSYM'nin resmi kılavuzuna göre en çok soru gelen üç alan Farmasötik Kimya, Farmasötik Teknoloji ve Farmakognozi — her birinden 11'er soru. Azerbaycan, Kırgızistan, Ukrayna gibi ülkelerde eczacılık okumuş ve Türkiye'de denklik almak isteyen adaylar için bu konuları bilmek, çalışma planını doğru kurmak demek.

Koçluk sürecimizde yurt dışı eczacılık mezunlarıyla çalışırken en sık karşılaştığımız sorun şu: hangi konuya ne kadar zaman ayırmalıyım? Özellikle Azerbaycan ve BDT ülkelerinden gelen mezunlar, eğitim müfredatlarındaki farklılıklar nedeniyle bazı alanlarda güçlü olurken bazılarında ciddi eksiklik yaşıyor. Bu yazıda ÖSYM kılavuzundaki güncel konu dağılımını ve buna dayalı 16 haftalık bir çalışma programını paylaşıyorum.

STS Eczacılık Sınav Konuları ve Soru Dağılımı (ÖSYM Kılavuzu)

ÖSYM'nin 2025 yılı STS Eczacılık ve EUS kılavuzlarında yer alan sınav konuları ve yaklaşık soru sayıları aşağıdaki tabloda yer alıyor. Her iki sınavda da aynı 13 test alanı kullanılıyor:

Konu Alanları Detaylı Analizi: Neye Çalışmalısınız?

Koçluk sürecimizde özellikle Azerbaycan, KKTC ve Orta Asya ülkelerinden gelen eczacılık mezunlarıyla çalışırken her alanın gerçek zorluk düzeyini tecrübe ettik. Aşağıda her konunun kapsamını ve yurt dışı mezunlar için özel ipuçlarını paylaşıyorum:

1. Farmasötik Kimya (11 soru — %14,7)

İlaç etkin maddelerinin kimyasal yapıları, sentez yolları, yapı-etki ilişkisi (SAR) ve ilaçların kimyasal sınıflandırması üzerine sorular gelir. Bu alan sınavın en ağırlıklı üç konusundan biri. Azerbaycan müfredatında "İlaçların Kimyası" veya "Farmasevtik Kimya" olarak geçer, ancak Türkiye'deki müfredat biraz daha SAR ağırlıklıdır. Çalışırken ilaç gruplarının kimyasal yapılarını, metabolizma yolaklarını ve prodrug örneklerini özellikle kavramanız gerekir.

2. Farmakognozi / Farmasötik Botanik (11 soru — %14,7)

Bitkisel ve doğal kaynaklı ilaçlar, droğların morfolojik ve kimyasal özellikleri, etken madde grupları (alkaloidler, flavonoidler, terpenoidler vb.) ve kalite kontrol yöntemleri sorulur. Yurt dışı mezunları bu alanda genellikle güçlüdür çünkü eski Sovyet müfredatında farmasevtik botanik önemli bir yer tutar. Ancak Türkiye'deki sorular TGA (Türk Gıda Kodeksi) ve AB farmakopeleri referans aldığından, droğ monograflarını Türkçe kaynaktan okumanız avantaj sağlar.

3. Farmasötik Teknoloji (11 soru — %14,7)

İlaç şekillerinin formulasyonu, üretim teknikleri, biyoyararlanım, çözünürlük, stabilite ve ambalajlama konularını kapsar. Tablet, kapsül, enjeksiyon, emülsiyon, süspansiyon, transdermal sistemler gibi dozaj şekillerinin formülasyonu ve üretimi üzerine sorular gelir. Bu alan pratik bilgi gerektirdiğinden, sadece teori değil, formülasyon hesaplamaları da çalışılmalıdır.

4. Analitik Kimya (7 soru — %9,3)

Kantitatif ve kalitatif analiz yöntemleri, enstrümantal analiz teknikleri (HPLC, GC, UV-Vis, IR, NMR, kütle spektrometresi), validasyon parametreleri ve farmakopeye uygun analiz prosedürleri. Bu alanda BDT müfredatıyla Türkiye arasında ciddi fark yok. Enstrümantal yöntemlerin prensiplerini ve seçim kriterlerini iyi bilin.

5. Farmakoloji (6 soru — %8,0)

İlaçların etki mekanizmaları, farmakokinetik (emilim, dağılım, metabolizma, atılım), ilaç etkileşimleri ve yan etkiler. Otonom sinir sistemi ilaçları, kardiyovasküler ilaçlar, antibiyotikler ve kemoterapötikler gibi temel gruplardan soru gelebilir. Yurt dışı mezunları için Farmakoloji genellikle güçlü bir alan; ancak Türkiye'de kullanılan ilaç isimleri (özellikle jenerik adlar) farklılık gösterebilir.

6. Klinik Eczacılık (6 soru — %8,0)

Rasyonel ilaç kullanımı, ilaç-ilaç etkileşimleri, ilaç-besin etkileşimleri, hasta danışmanlığı, farmakovijilans ve ilaç tedavisinin izlenmesi gibi konuları kapsar. Azerbaycan müfredatında bu dersin karşılığı sınırlı olabilir çünkü klinik eczacılık görece yeni bir disiplin. Türkiye kaynaklarından özellikle çalışılması gereken bir alan.

7. Fizyoloji - Patoloji (5 soru — %6,7)

Organ sistemlerinin normal fizyolojisi ve patolojik durumlar. Kardiyovasküler, renal, endokrin ve sinir sistemi fizyolojisi sıklıkla sorulan konular. Biyokimya ve Farmakoloji ile birlikte düşünüldüğünde bu üçlü birbiriyle entegre bir çalışma gerektirir.

8. Biyokimya (5 soru — %6,7)

Enzimoloji, metabolizma yolakları (glikoliz, Krebs, beta-oksidasyon), vitaminler, hormonlar ve protein yapısı. Koçluk sürecimizde bu alanın çoğu yurt dışı mezunu için rahat bir konu olduğunu gözlemliyoruz.

9. Farmasötik Toksikoloji (5 soru — %6,7)

İlaç zehirlenmeleri, antidotlar, çevresel toksinler, gıda katkı maddelerinin toksisitesi ve toksikokinetik prensipler. Pratik vaka sorularıyla da karşılaşabilirsiniz; bu nedenle zehirlenme-antidot eşleştirmelerini mutlaka çalışın.

10. Farmasötik Mikrobiyoloji ve İmmünoloji (3 soru — %4,0)

Sterilizasyon yöntemleri, dezenfeksiyon, asepsi, aşılar ve bağışıklık sistemi. Soru sayısı düşük ama "kolay puan" alanıdır; temel kavramlar iyi bilinirse 3'ü de doğru yapılabilir.

11-13. Düşük Ağırlıklı Alanlar

Eczacılık Mevzuatı/Etik (2 soru): Türk Eczacıları Birliği mevzuatı, eczane açma şartları, ilaç ruhsatlandırma süreci. Yurt dışı mezunlar için tamamen yeni bir alan — Türkiye'ye özgü mevzuatı özellikle çalışmak gerekir.

Tıbbi Biyoloji (2 soru): Hücre biyolojisi, genetik, moleküler biyoloji temelleri. Genel biyoloji bilgisiyle çözülebilir.

Halk Sağlığı (1 soru): Epidemiyoloji, salgın hastalıklar, halk sağlığı politikaları. Tek soru gelse de bazen sürpriz detay soruları çıkabiliyor.

Melisa'nın Haftalık Ders Programı

Her hafta aynı rutini takip edeceksin. Koçluk dersleri Pazartesi ve Perşembe günleri yapılacak, bireysel çalışmalar diğer günlere dağıtıldı. Günde ortalama 3-4 saat, Pazar günü tam dinlenme.

16 Haftalık Konu Yol Haritası

Yukarıdaki haftalık program her hafta aynı rutini takip eder. Aşağıdaki tabloda ise her haftanın konu içeriği değişir — hangi hafta hangi alt konuları işleyeceğini gösterir:

Hafta 1-4: Temel Üçlü (Farmasötik Kimya + Farmakognozi + Teknoloji)

Hafta 5-8: Orta Ağırlıklı Konular (Analitik + Farmakoloji + Klinik)

Hafta 9-12: Destek Konular + Mevzuat

Hafta 13-16: Deneme + Tekrar + Sınav

STS Eczacılık Sınav Formatı: Bilmeniz Gereken 7 Detay

ÖSYM kılavuzundan derlediğimiz sınav formatı bilgileri, hazırlığınızı şekillendirmenize yardımcı olacaktır:

1. 75 soru, 110 dakika: Her soruya ortalama 1 dakika 28 saniye düşüyor. Zamanlama pratiği şart.
2. Negatif puanlama var: Her 4 yanlış 1 doğruyu götürüyor. Emin olmadığınız soruları boş bırakmak stratejik olabilir.
3. Baraj puanı 40/100: 100 üzerinden en az 40 puan gerekiyor. Yaklaşık 30 doğru (sıfır yanlışla) bu puanı getirir.
4. Elektronik sınav (e-sınav): Bilgisayar ortamında çözülüyor. ÖSYM'nin deneme sınav platformunda (esinav.osym.gov.tr/deneme) mutlaka pratik yapın.
5. Sınav yeri: Ankara: STS Eczacılık sadece Ankara ÖSYM Elektronik Sınav Merkezi'nde yapılıyor.
6. Sınav ücreti: 2025 yılı için 1.750 TL (geç başvuruda %50 artırımlı).
7. Başvuru koşulu: YÖK'e denklik başvurusu yapmış ve sınava girmesi kararı verilmiş olmak zorunlu.

Azerbaycan ve BDT Mezunları İçin Özel İpuçları

Koçluk sürecimizde Azerbaycan, Kırgızistan ve Ukrayna'dan gelen eczacılık mezunlarıyla edindiğimiz deneyimleri özetliyorum:

• Güçlü alanlarınızı bilin: BDT eczacılık müfredatında Farmakognozi ve Analitik Kimya genellikle güçlü. Bu alanlardan "garantili puan" hedefleyin.
• Klinik Eczacılık'a özel hazırlanın: Bu alan eski Sovyet müfredatında zayıf kaldığından Türkiye kaynaklarından mutlaka okumanız gerekir.
• Eczacılık Mevzuatı Türkiye'ye özeldir: 6197 sayılı Eczacılar ve Eczaneler Hakkında Kanun, ilaç ruhsatlandırma süreci ve TİTCK mevzuatını çalışın.
• Türkçe terimleri öğrenin: Eğitiminiz farklı dilde olduysa, Türkçe eczacılık terminolojisine erken başlayın. Farmakoloji ve klinik eczacılık soruları Türkçe tıbbi terimler kullanır.
• Denklik süreci paralel yürütülebilir: YÖK başvurunuz tamamlanmamış olsa bile sınava başvurabilirsiniz. Sonuç, denklik kararınız kesinleştiğinde geçerli sayılır.

Sıkça Sorulan Sorular

STS Eczacılık sınavında hangi konulardan en çok soru geliyor?

ÖSYM kılavuzuna göre en çok soru gelen üç alan Farmasötik Kimya (11 soru), Farmakognozi/Farmasötik Botanik (11 soru) ve Farmasötik Teknoloji (11 soru) olarak belirlenmiştir. Bu üç alan tek başına sınavın %44'ünü oluşturuyor. Ardından Analitik Kimya (7 soru), Farmakoloji (6 soru) ve Klinik Eczacılık (6 soru) gelir. Dolayısıyla ilk 6 alana odaklanan bir çalışma planıyla soruların %70'ini kapsayabilirsiniz.

STS Eczacılık sınavında negatif puanlama var mı?

Evet, STS Eczacılık sınavında negatif puanlama uygulanır. Doğru cevap sayınızdan yanlış cevap sayınızın dörtte biri çıkarılarak ham puan hesaplanır. Örneğin 40 doğru ve 20 yanlış yaparsanız ham puanınız 40 - (20/4) = 35 olur. Bu nedenle emin olmadığınız soruları boş bırakmak stratejik bir tercih olabilir. Ancak 5 seçenekli sorularda rastgele işaretlemenin uzun vadede puanınızı etkilemeyeceğini de unutmayın.

STS Eczacılık baraj puanı kaç?

STS Eczacılık sınavında başarılı sayılmak için 100 tam puan üzerinden en az 40 puan almanız gerekir. Bu puanın altında kalanlar denklik belgesi alamaz. 40 puan yaklaşık olarak 75 soru üzerinden 30 net doğruya karşılık gelir. Koçluk sürecimizde adaylara minimum 45-50 puan hedeflemelerini öneriyoruz; çünkü sınır puanında kalmak denklik sürecinde ek değerlendirmelere neden olabiliyor.

STS Eczacılık sınavına hazırlanmak için ne kadar süre gerekir?

Eğitim geçmişinize ve Türkçe eczacılık terminolojisine olan hakimiyetinize bağlı olmak üzere 3 ila 6 ay arası yoğun bir çalışma süresi yeterli olur. Azerbaycan veya BDT ülkelerinden mezun olup müfredatında Klinik Eczacılık ve Mevzuat eksik olan adaylar için 16 haftalık (4 aylık) sistematik bir program en ideal süre. Günde 3-4 saat düzenli çalışma ile bu programı tamamlayabilirsiniz.

STS Eczacılık ile EUS (Eczacılıkta Uzmanlık Eğitimi Giriş Sınavı) farkı nedir?

STS Eczacılık, yurt dışında eczacılık okuyup Türkiye'de diploma denkliği almak isteyen adaylar için yapılır. EUS ise Türkiye'de eczacılık mezunu olup uzmanlık eğitimine girmek isteyen adaylara yöneliktir. Her iki sınavda da aynı 13 test alanından 75 soru soruluyor ve soru dağılımı neredeyse aynı. Ancak EUS ayrıca yerleştirme puanı hesaplar ve uzmanlık dallarına göre kadro ataması yapar.

Azerbaycan'da eczacılık okudum, hangi konulara öncelik vermeliyim?

Azerbaycan eczacılık müfredatı BDT geleneğini taşıdığından Farmakognozi, Analitik Kimya ve Biyokimya genellikle güçlü alanlarınız olur. Özellikle Klinik Eczacılık, Eczacılık Mevzuatı/Etik ve kısmen Farmasötik Teknoloji konularına ağırlık vermenizi tavsiye ediyorum. Türkiye'ye özgü mevzuat soruları Azerbaycan müfredatında yer almadığından bu konuyu sıfırdan çalışmanız gerekir. Farmasötik Kimya ve Farmakoloji alanlarında ise Türkçe ilaç adlarına ve jenerik isimlendirmeye alışmanız yeterlidir.

STS Eczacılık sınavı kaç dakika sürüyor?

STS Eczacılık sınavı toplam 110 dakika (1 saat 50 dakika) sürer. 75 soru için bu süre, her soruya ortalama 1 dakika 28 saniye ayırmanız gerektiği anlamına gelir. Sınav elektronik ortamda (bilgisayarda) yapıldığından sayfalar arası geçiş hızlıdır; ancak e-sınav formatına alışmak için mutlaka ÖSYM'nin deneme sınav platformunda pratik yapmanızı öneriyorum.

STS Eczacılık sınavı hangi şehirde yapılıyor?

STS Eczacılık sınavı sadece Ankara'da, ÖSYM Elektronik Sınav Merkezi'nde (e-Sınav Merkezi) yapılır. Sınav merkezi Bilkent - Ankara'da yer alır. Diğer şehirlerde sınav merkezi bulunmadığından, farklı illerden gelen adayların Ankara'da konaklama ve ulaşım planlaması yapması gerekir. Sınav günü saat 13:30'a kadar sınav binasına girmeniz zorunludur.