Kazım İncebacak
Son Güncelleme: Ocak 2026 | Bu içerik en güncel bilgilerle hazırlanmıştır.
🔗 KPSS Hazırlık: KPSS Blog | Çalışma Programı | KPSS Koçluk | KPSS Hazırlık Rehberi | KPSS Puan Hesapla | KPSS Rehberi
📚 Posner Program Türleri - KPSS Rehberi
KPSS Eğitim Bilimleri'nde sık sorulan konulardan biri! Posner'in 5 program türünü örneklerle öğrenin.
Posner'in Program Türleri Nedir?
George Posner, eğitim programlarını 5 farklı türde sınıflandırmıştır. Bu sınıflandırma, eğitim sisteminde programların farklı boyutlarını anlamak ve eğitim sürecini değerlendirmek için kritik öneme sahiptir.
⚠️ KPSS İpucu!
Posner Program Türleri KPSS Eğitim Bilimleri sınavında sıklıkla sorulur. Özellikle örneklerle ilişkilendirme sorularına dikkat edin!
1. Resmi Program (Açık/Yazılı Program)
Tanım: Milli Eğitim Bakanlığı'nın Talim ve Terbiye Kurulu tarafından hazırlanan, ülke genelinde standart olan resmi programdır.
Özellikleri:
- Ülkenin eğitim felsefesini yansıtır
- Tüm okullar için zorunludur
- Yazılı ve belgelenmiş haldedir
- Standart ve resmidir
Örnekler:
- MEB tarafından dağıtılan ders kitapları
- Müfredat programları
- Öğretim programı kılavuzları
- Kazanım listeleri
2. Uygulamadaki Program (İşlenen Program)
Tanım: Resmi programın öğretmenler tarafından sınıfta nasıl uygulandığını gösteren programdır.
Özellikleri:
- Öğretmenin kişisel yorumu içerir
- Sınıf ortamına göre şekillenir
- Resmi programın pratik uygulamasıdır
- Öğretmenden öğretmene farklılık gösterebilir
Örnekler:
- Bir matematik dersinde öğretmenin konuyu anlat ış biçimi
- Öğretmenin ders esnasında kullandığı örnekler
- Sınıf içi etkinliklerin düzenlenmesi
- Öğretmenin tercih ettiği öğretim yöntemleri
3. İhmal Edilen Program (Atlanan Program)
Tanım: Resmi programda yer almasına rağmen, kasıtlı olarak uygulanmayan veya atlanan konulardır.
İki Alt Boyutu:
a) Talim Terbiye Kurulu Tarafından İhmal Edilen:
- Kültürel, dini veya politik nedenlerle bazı konular programa dahil edilmez
- Örnek: Belirli tarihsel olayların müfredatta yer almaması
b) Öğretmen Tarafından İhmal Edilen:
- Öğretmenin kasıtlı olarak bazı konuları işlememesi
- Zaman yetersizliği bahanesiyle konuların atlanması
- Örnek: Bir öğretmenin sınavda çıkmayacağını düşündüğü konuyu atlama
4. Ekstra Program
Tanım: Okullarda planlanmış sanatsal, kültürel ve sportif etkinliklerden oluşan programdır.
Özellikleri:
- Yazılı ve planlıdır
- Not ile değerlendirilmez
- Okuldan okula farklılık gösterir
- Gönüllülük esasına dayanabilir
Örnekler:
- Okul spor turnuvaları
- Müze ve fabrika gezileri
- Kermesler ve şenlikler
- Tiyatro ve konser etkinlikleri
- Bilim fuarları
- Sosyal sorumluluk projeleri
5. Örtük Program (Gizli/Gizil Program) - EN ÖNEMLİ!
Tanım: Okulda yazılı olmayan, ancak öğrencilerin davranışlarını etkileyen tüm faktörlerin toplamıdır.
🎯 Kritik Bilgi!
Örtük Program, Posner'in tüm program türleri arasında EN KAPSAMLI olanıdır. KPSS'de en çok bu program türünden soru sorulur!
Özellikleri:
- Yazılı değildir
- Planlanmamıştır
- En etkili program türüdür
- Okul kültürünü ve iklimini yansıtır
- İnformal eğitimi kapsar
Örnekler:
- Okulun fiziki yapısı ve temizliği
- Öğretmenlerin öğrencilere karşı tutumu
- Okul kuralları ve disiplin anlayışı
- Sınıfın oturma düzeni
- Okuldaki arkadaşlık ilişkileri
- Öğretmenin kılık-kıyafeti
- Okulun sosyo-ekonomik çevresi
- Sınıfta kullanılan dil ve üslup
Program Türleri Karşılaştırma Tablosu
| Program Türü | Yazılı mı? | Planlı mı? | Zorunlu mu? |
|---|---|---|---|
| Resmi Program | ✅ Evet | ✅ Evet | ✅ Evet |
| Uygulamadaki Program | ❌ Hayır | ✅ Evet | ✅ Evet |
| İhmal Edilen Program | ✅/❌ Değişir | ❌ Hayır | ❌ Hayır |
| Ekstra Program | ✅ Evet | ✅ Evet | ❌ Hayır |
| Örtük Program | ❌ Hayır | ❌ Hayır | ❌ Hayır |
KPSS Sınav Stratejisi
🎯 KPSS'de Nasıl Sorulur?
KPSS sorularında genellikle bir örnek verilir ve hangi program türüne ait olduğu sorulur. Örnek:
"Bir okulda öğretmenin derste kullandığı dil ve söylemler, öğrencilerin davranışlarını etkiler. Bu durum aşağıdaki program türlerinden hangisine örnektir?"
Cevap: Örtük Program
Sık Sorulan Sorular (SSS)
Posner'in kaç program türü vardır?
Posner'in 5 program türü vardır: Resmi, Uygulamadaki, İhmal Edilen, Ekstra ve Örtük Program.
En etkili program türü hangisidir?
Örtük program, öğrencilerin davranış ve tutumları üzerinde en etkili olan program türüdür.
Resmi program ile uygulamadaki program arasındaki fark nedir?
Resmi program MEB tarafından yazılı olarak hazırlanan standarttır. Uygulamadaki program ise öğretmenin bu resmi programı sınıfta nasıl uyguladığıdır.
Ekstra program ile örtük program arasındaki fark nedir?
Ekstra program yazılı ve planlıdır (müze gezisi gibi). Örtük program ise yazılı değildir ve planlanmamıştır (okul kültürü gibi).
İlgili İçerikler
📚 Eğitim Nedir?
KPSS için eğitim tanımı ve özellikleri
🔍 Eğitimin İşlevleri
Eğitimin toplumsal ve bireysel işlevleri
💬 KPSS Eğitim Bilimleri Danışmanlığı
KPSS Eğitim Bilimleri konuları için kişisel danışmanlık alabilirsiniz.