Kazım İncebacak
Son Güncelleme: Ocak 2026 | Bu içerik en güncel bilgilerle hazırlanmıştır.
İlgili İçerikler: LGS Rehberi | Puan Hesapla | Kaç Net Kaç Puan? | Taban Puanları
Deneme sınavından çıktın, doğru-yanlış sayılarını biliyorsun ama bunları puana çevirmeye çalışınca kafan karışıyor. Normal — LGS puan hesaplama sistemi göründüğünden daha katmanlı. Koçluk sürecimde en çok aldığım soru bu: "Hocam, 70 net yaptım, puanım kaç olur?" Cevap basit bir çarpma işlemiyle verilemiyor çünkü hangi dersten kaç net yaptığın, o yılın ortalaması ve standart sapması, hatta OBP'n hesaplamanın içine giriyor. Bu rehberde LGS puan hesaplamayı sıfırdan, adım adım anlatıyorum.
LGS Puan Hesaplama: 4 Temel Adım
LGS puanı tek bir formülle hesaplanmaz; dört aşamalı bir süreçten geçer. Her aşamayı teker teker inceleyelim:
- Ham Puan (Net) Hesaplama — Net = Doğru - (Yanlış / 3)
- Standart Puan Hesaplama — Netlerin istatistiksel dönüşümü
- Ağırlıklı Standart Puan — Katsayılarla çarpma
- Yerleştirme Puanı — Sınav puanı + OBP birleşimi
Adım 1: Net Hesaplama (Ham Puan)
Her ders için ayrı ayrı net hesaplanır. Formül:
Net = Doğru - (Yanlış / 3)
LGS'de yanlış cezası vardır: Her 3 yanlış cevap 1 doğru cevabı götürür. Boş bırakılan sorular neti etkilemez, ancak yanlışlar düşürür. Emin olmadığınız sorularda rastgele işaretlemek yerine boş bırakmayı düşünün.
Örnek hesaplama:
| Ders | Doğru | Yanlış | Boş | Net |
|---|---|---|---|---|
| Türkçe (20) | 16 | 3 | 1 | 16 |
| Matematik (20) | 14 | 6 | 0 | 14 |
| Fen Bilimleri (20) | 15 | 3 | 2 | 15 |
| İnkılap Tarihi (10) | 8 | 2 | 0 | 8 |
| Din Kültürü (10) | 9 | 1 | 0 | 9 |
| İngilizce (10) | 7 | 3 | 0 | 7 |
| TOPLAM | 69 | 18 | 3 | 69 |
Adım 2: Standart Puan Hesaplama
Bu adım, netleri istatistiksel olarak anlamlı bir puana dönüştürür. MEB, sınava giren tüm öğrencilerin ham puanlarını kullanarak her test için ortalama ve standart sapma hesaplar. Sonra her öğrencinin puanını bu değerlerle standartlaştırır:
Standart Puan Formülü:
SP = 10 × [(Ham Puan − Ortalama) ÷ Standart Sapma] + 50
Bu formül, ham puanların ortalamasını 50'ye, standart sapmasını 10'a eşitler.
Bu adımın pratikte anlamı: sınavın kolaylığı veya zorluğu otomatik olarak dengelenir. Kolay sınavda herkes yüksek net yaptığında ortalama yükselir, senin standart puanın buna göre ayarlanır. Bu yüzden "bu yıl sınav kolaydı" diye puan yükselmez — herkes iyi yaptıysa fark yaratmak daha zor olur.
Adım 3: Ağırlıklı Standart Puan (Katsayılar)
Her dersin standart puanı, o dersin katsayısıyla çarpılır ve toplanır:
| Ders | Soru Sayısı | Katsayı | Toplam Ağırlık |
|---|---|---|---|
| Türkçe | 20 | 4 | SP × 4 |
| Matematik | 20 | 4 | SP × 4 |
| Fen Bilimleri | 20 | 4 | SP × 4 |
| T.C. İnkılap Tarihi | 10 | 1 | SP × 1 |
| Din Kültürü | 10 | 1 | SP × 1 |
| Yabancı Dil | 10 | 1 | SP × 1 |
Bu katsayı sistemi, LGS puan hesaplamanın en kritik noktası. Türkçe, Matematik ve Fen'deki her 1 netlik fark, İnkılap, Din ve İngilizce'deki 4 netlik farka eşdeğer. Bu gerçeği kavramak, çalışma stratejini temelden değiştirmeli. Ders bazlı hedef net tablomuzu inceleyerek bu etkiyi somutlaştırabilirsin.
Adım 4: Yerleştirme Puanı (Sınav + OBP)
LGS yerleştirmesinde kullanılan nihai puan, sınav puanı ile Okul Başarı Puanı'nın (OBP) birleşiminden oluşur:
Yerleştirme Puanı = (Sınav Puanı × 0,80) + (OBP × 0,20)
Sınav puanı 0-500 aralığında, OBP 0-500 aralığında hesaplanır.
OBP Nasıl Hesaplanır?
Okul Başarı Puanı, 6, 7 ve 8. sınıflardaki yılsonu başarı puanlarının ortalamasıdır. 100 üzerinden hesaplanan bu ortalama, 500 üzerine dönüştürülür (yani 100/100 → 500 OBP).
| Okul Ortalaması | OBP (500 üzerinden) | Yerleştirmeye Katkısı (%20) |
|---|---|---|
| 100 | 500 | 100 |
| 95 | 475 | 95 |
| 90 | 450 | 90 |
| 85 | 425 | 85 |
| 80 | 400 | 80 |
OBP'nin etkisi sanıldığından büyük olabilir. Sınav puanı aynı olan iki öğrencide 10 puanlık OBP farkı, yerleştirme puanında 2 puanlık fark yaratır. Bu, taban puanları birbirine yakın liselerde okul değiştirecek kadar etkili.
Tahmini Puan Hesaplama: Pratik Yöntem
MEB'in resmi katsayıları sınav sonrası açıklanır, ama deneme sonrası tahmini puan hesaplamak için 2025 katsayılarını referans olarak kullanabilirsin:
2025 Referans Katsayılarıyla Tahmini Formül:
Tahmini Puan ≈ 194,75 + (Türkçe Net × 4,35) + (Matematik Net × 4,25) + (Fen Net × 4,12) + (İnkılap Net × 1,67) + (Din Net × 1,90) + (İngilizce Net × 1,51)
Not: Bu katsayılar 2025 verilerine dayanan yaklaşık değerlerdir. Gerçek katsayılar 2026 sınavının istatistiklerine göre MEB tarafından belirlenir.
Yukarıdaki örneğimizle hesaplayalım (Tür:16, Mat:14, Fen:15, İnk:8, Din:9, İng:7):
- 194,75 + (16 × 4,35) + (14 × 4,25) + (15 × 4,12) + (8 × 1,67) + (9 × 1,90) + (7 × 1,51)
- 194,75 + 69,60 + 59,50 + 61,80 + 13,36 + 17,10 + 10,57
- ≈ 426,68
Bu tahmine OBP'yi eklemek için: (406,45 × 0,8) + (OBP × 0,2). Daha kesin sonuç için LGS puan hesaplama aracımızı kullanabilirsin.
Sınav Zorluğunun Puana Etkisi
Koçluk sürecimde en çok açıklamam gereken konu bu: "Sınav kolay olursa puanım yüksek çıkar" düşüncesi yanlış. Standart puan hesaplaması bunu otomatik olarak dengeler. İşte mantığı:
| Senaryo | Ortalama Net | Senin Netin | Etki |
|---|---|---|---|
| Kolay Sınav | 55 | 70 | Ortalamanın 15 üstünde → orta-iyi puan |
| Zor Sınav | 35 | 70 | Ortalamanın 35 üstünde → çok yüksek puan |
Yani aynı 70 netle zor sınavda çok daha yüksek puan alırsın. 2025'te 719 kişinin tam puan alması sınavın kolay olduğunu gösterdi — aynı netler daha zor bir sınavda daha yüksek sıralama getirir.
2026 LGS İçin Önemli Bilgiler
- Sınav tarihi: 13 Haziran 2026 Cumartesi
- Sınav yapısı: Sözel 50 soru (75 dk) + Sayısal 40 soru (80 dk) = 90 soru
- Puan aralığı: 100-500
- Katsayılar: Türkçe-Mat-Fen ×4, İnkılap-Din-İngilizce ×1
- Yanlış cezası: Var (her 3 yanlış 1 doğruyu götürür, Net = Doğru - Yanlış/3)
- Yerleştirme: Sınav %80 + OBP %20
- Sonuç açıklama: 11 Temmuz 2026 (tahmini)
2025'te 963.142 öğrenci sınava girdi. 2026 için de benzer bir katılım bekleniyor. Sınavla yerleşen kontenjan 200.025'ti ve %95,57 doluluk oranı yakalandı. Yüzdelik dilim rehberimizde bu verilerin ne anlama geldiğini detaylandırdık.
Doğru-Yanlış Stratejisi: Ne Zaman İşaretle, Ne Zaman Boş Bırak?
LGS'de yanlış cezası vardır: her 3 yanlış 1 doğruyu götürür. Bu yüzden strateji şöyle olmalı:
- Hiç fikrin yoksa: 4 şıktan rastgele birini işaretlesen %25 doğru olasılığı var ama %75 yanlış olasılığı da var. Boş bırakmak daha mantıklı.
- 1 şıkkı elersen: %33 doğru olasılığı. Yine de risk var, dikkatli ol.
- 2 şıkkı elersen: %50 doğru olasılığı. İşaretle — beklenen değer olumlu.
Koçluk sürecimde öğrencilere verdiğim kural: LGS'de her 3 yanlış 1 doğruyu götürür, emin olmadığın sorularda rastgele işaretlemek yerine boş bırakmayı düşün. Ama en az 2 şıkkı eleyebildiysen işaretle.
Sıkça Sorulan Sorular
LGS puanı nasıl hesaplanır?
LGS puanı 4 aşamayla hesaplanır: Önce her dersteki doğru sayısından yanlış sayısının üçte biri çıkarılarak net bulunur (Net = Doğru - Yanlış/3). Sonra bu netler istatistiksel olarak standart puana dönüştürülür. Her dersin standart puanı kendi katsayısıyla (Türkçe-Mat-Fen ×4, diğerleri ×1) çarpılarak ağırlıklı puan elde edilir. Son olarak sınav puanının %80'i ile OBP'nin %20'si toplanarak yerleştirme puanı hesaplanır.
LGS'de yanlış cevap doğruyu götürür mü?
Evet, LGS'de yanlış cezası vardır: her 3 yanlış cevap 1 doğru cevabı götürür (Net = Doğru - Yanlış/3). Bu nedenle emin olmadığınız sorularda rastgele işaretlemek yerine boş bırakmayı düşünün. Ancak en az 1-2 şıkkı eleyebildiğiniz sorularda işaretlemek avantajlı olabilir.
OBP LGS puanını ne kadar etkiler?
OBP, yerleştirme puanının %20'sini oluşturur. 500 tam OBP, yerleştirme puanına 100 puan katkı sağlar. 400 OBP ise 80 puan katkı sağlar — aradaki 20 puanlık fark, benzer sınav puanlarında ciddi sıralama değişikliği yaratabilir. OBP, 6-7-8. sınıf yılsonu ortalamalarından hesaplanır.
Her yıl LGS katsayıları değişir mi?
Ders katsayıları (×4 ve ×1) sabit kalır. Değişen, standart puan hesaplamasında kullanılan ortalama ve standart sapma değerleridir. Bunlar o yılki sınavın istatistiklerine göre belirlenir. Bu yüzden aynı net ile farklı yıllarda farklı puanlar alınabilir — kolay sınavda aynı net daha düşük, zor sınavda daha yüksek standart puan verir.
Deneme sınavında çıkan puan gerçek LGS puanıyla aynı mı?
Hayır, birebir aynı değil. Deneme sınavları geçmiş yıl katsayılarını referans alarak tahmini puan verir. Gerçek LGS'de katsayılar o yılın istatistikleriyle belirlenir. Ayrıca deneme sınavlarının soru kalitesi, zorluk seviyesi ve katılımcı profili gerçek LGS'den farklıdır. Deneme sonuçlarını genel bir yön gösterici olarak değerlendir, kesin sonuç olarak kabul etme.
LGS puanı 100'den aşağı düşer mi?
MEB'in açıklamasına göre LGS puanı 100-500 aralığındadır. Hiç net yapmasan bile minimum 100 puan alırsın. Bu baz puan, sınavın ölçeklendirme yapısından kaynaklanır. Ancak 100 puanla sınavla öğrenci alan okullara yerleşmek mümkün değildir; adrese dayalı yerleştirme devreye girer.
Sonuç: Hesaplamayı Anla, Stratejini Buna Göre Kur
LGS puan hesaplama sistemi karmaşık görünse de özü basit: katsayısı yüksek derslerde (Türkçe, Matematik, Fen) her net çok değerli, yanlış cezası var (her 3 yanlış 1 doğruyu götürür — emin olmadığın sorularda dikkatli ol!) ve OBP fark yaratır. Bu üç gerçeği anlayan öğrenci, çalışma planını ve sınav stratejisini doğru kurabilir. Deneme sonrası tahmini puanını öğrenmek için puan hesaplama aracımızı kullan, tercih için taban puanları aracımıza göz at.