Kazım İncebacak
Son Güncelleme: Şubat 2026 | Bu içerik en güncel bilgilerle hazırlanmıştır.
İlgili İçerikler: HMGS Rehberi | HMGS Sayacı | Konu Dağılımı
HMGS Hazırlık: Başvuru Tarihleri | HMGS Konuları | Puan Hesaplama
2026 HMGS müfredatına üç yeni ders eklendi: Milletlerarası Hukuk, Milletlerarası Özel Hukuk (MÖH) ve Genel Kamu Hukuku. Her biri %2,5 ağırlıkla toplamda 9 yeni soru demek. Koçluk sürecimizde bu değişikliği ilk duyduğunda paniğe kapılan adaylar gördüm — ama gerçek şu ki, bu 9 soru doğru hazırlanan için "bedava net" potansiyeli taşıyor. Çünkü yeni olmaları, soruların temel düzeyde kalma ihtimalini artırıyor. İşte bu yazıda her üç dersin kapsamını, çalışma stratejisini ve sınav beklentilerini koçluk deneyimimle paylaşıyorum.
Neden Bu Dersler Eklendi? Yönetmelik Arka Planı
15 Ocak 2025'te yayımlanan yönetmelik değişikliğiyle HMGS'nin soru sayısı 100'den 120'ye çıktı ve müfredata yeni dersler eklendi. Bakanlığın gerekçesi, hukuk mesleklerine giriş sınavının yalnızca ulusal hukuku değil, uluslararası boyutu da kapsaması gerektiği yönündeydi. Özellikle avukatlık pratiğinde milletlerarası ticaret davaları, yabancı mahkeme kararlarının tanınması, uluslararası tahkim gibi konuların önem kazanmasıyla bu ekleme uzun süredir konuşuluyordu.
| Yeni Ders | Ağırlık | Soru Sayısı | Temel Konu Alanları |
|---|---|---|---|
| Milletlerarası Hukuk | %2,5 | 3 | Devletler hukuku, uluslararası örgütler, andlaşmalar |
| Milletlerarası Özel Hukuk | %2,5 | 3 | Kanunlar ihtilafı, yabancılar hukuku, tenfiz |
| Genel Kamu Hukuku | %2,5 | 3 | Devlet teorisi, insan hakları, egemenlik, hukuk devleti |
Milletlerarası Hukuk: Ne Çalışmalı?
Milletlerarası hukuk, devletler arası ilişkilerin hukuki boyutunu ele alıyor. HMGS bağlamında beklentim, soruların uluslararası andlaşmalar hukuku, devletin unsurları, tanıma-tanınma, uluslararası örgütler (BM, NATO, AİHM) ve uluslararası uyuşmazlık çözüm yöntemleri üzerinde yoğunlaşması yönünde.
Milletlerarası Hukuk Öncelikli Konular
- Uluslararası Andlaşmalar Hukuku — 1969 Viyana Sözleşmesi, andlaşmaların yapılışı, yürürlüğe girişi, çekince, sona ermesi
- Devletin Unsurları ve Tanıma — ülke, halk, egemenlik; tanıma türleri (de facto, de jure)
- Uluslararası Örgütler — BM organları, güvenlik konseyi kararları, genel kurul yetkileri
- Uluslararası Uyuşmazlık Çözümü — barışçıl çözüm yöntemleri, uluslararası mahkemeler (UAD, UCM)
- İnsan Hakları Hukuku — AİHS, AİHM kararları, bireysel başvuru
- Devlet Sorumluluğu — hukuka aykırı eylemden doğan sorumluluk
Koçluk sürecimde bu derse yaklaşırken önerdiğim yöntem, 1969 Viyana Sözleşmesi'ni çerçeve olarak alıp diğer konuları ona bağlamak. Andlaşmalar hukuku, milletlerarası hukukun omurgası ve sınavda en az 1 sorunun buradan gelme ihtimali çok yüksek.
Milletlerarası Özel Hukuk (MÖH): Ne Çalışmalı?
MÖH, hukuk fakültesinde birçok öğrencinin "zor" diye kaçındığı derslerden biri. Ama HMGS'deki 3 soru için tüm müfredatı ezberlemeye gerek yok. Sınavda beklediğim konu dağılımı şöyle:
- Kanunlar ihtilafı kuralları — Hangi ülkenin hukuku uygulanacak? (MÖHUK m.1-48)
- Yabancılar hukuku — Yabancıların Türkiye'deki hak ve yükümlülükleri
- Milletlerarası usul hukuku — Yabancı mahkeme kararlarının tanınması ve tenfizi
- Uluslararası tahkim — Ticari uyuşmazlıklarda tahkim yolu
- Vatandaşlık hukuku — Türk vatandaşlığının kazanılması ve kaybı
HMGS soru dağılımı rehberimizde tüm derslerin ağırlıklarını karşılaştırmalı görebilirsin.
Koçluk İpucu: MÖH'de en çok karıştırılan konu "bağlama noktaları"dır. Evlilik durumunda milli hukuk, taşınmazlarda bulunduğu yer hukuku, sözleşmelerde tarafların seçtiği hukuk... Bu üç temel kuralı sağlam kavra, geri kalanı bunların üzerine inşa edilir.
Genel Kamu Hukuku: Ne Çalışmalı?
Genel Kamu Hukuku, aslında Anayasa Hukuku ile yakından ilişkili bir alan. Devlet teorisi, egemenlik kavramı, hukuk devleti ilkesi, insan hakları kuramı gibi konuları kapsıyor. Bu dersteki 3 sorunun Anayasa Hukuku çalışmasıyla büyük ölçüde örtüşeceğini düşünüyorum.
| Konu | İçerik | Anayasa ile Örtüşme |
|---|---|---|
| Devlet Teorisi | Devletin tanımı, unsurları, türleri (üniter, federal) | Yüksek |
| Egemenlik | Milli egemenlik, halk egemenliği, egemenliğin sınırları | Yüksek |
| Hukuk Devleti | Kanun devleti-hukuk devleti ayrımı, temel ilkeler | Yüksek |
| İnsan Hakları Kuramı | Kuşak hakları, doğal hukuk vs. pozitif hukuk | Orta |
| Siyasi Rejimler | Başkanlık, parlamenter, yarı başkanlık sistemleri | Orta |
Koçluk perspektifinden bakınca, Genel Kamu Hukuku yeni müfredattaki "en kolay" ders. Anayasa Hukuku için zaten çalışacağın kavramların teorik arka planını oluşturuyor. Ayrı bir ders gibi düşünmek yerine, Anayasa çalışmana entegre etmeni öneririm.
Çalışma Stratejisi: Yeni Derslere Ne Kadar Zaman Ayırmalı?
120 soruluk sınavda 9 soru yeni derslerden geliyor. Bu, toplam sınavın %7,5'i demek. Dolayısıyla hazırlık sürenin %7-10'unu bu derslere ayırman yeterli. 3 aylık sprint çalışma programımız bu dersleri de kapsıyor.
Haftalık Zaman Dağılımı Önerisi (Yeni Dersler)
| Ders | Haftalık Saat | Öncelikli Kaynak |
|---|---|---|
| Milletlerarası Hukuk | 2-3 saat | Andlaşmalar hukuku + uluslararası örgütler odaklı |
| Milletlerarası Özel Hukuk | 2-3 saat | MÖHUK maddeleri + bağlama noktaları |
| Genel Kamu Hukuku | 1-2 saat | Anayasa çalışmasıyla entegre et |
Not: Toplam haftalık çalışma süresinin %7-10'u bu üç derse ayrılmalı. Geri kalanı mevcut dersler için kullan.
İlk Sınav Avantajı: Nisan 2026'da Sorular Nasıl Olacak?
Yeni müfredatla yapılacak ilk sınav Nisan 2026. Koçluk deneyimimde benzer durumları (HMGS'nin ilk yapıldığı 2022 dönemi dahil) gözlemlediğimde, ilk sınavlardaki yeni konuların soruları genellikle temel düzeyde oluyor. Sınav komisyonu, müfredatı oturturken karmaşık olay soruları yerine doğrudan bilgi sorularıyla başlıyor.
Bu ne anlama geliyor? Milletlerarası Hukuk'tan "1969 Viyana Sözleşmesi'ne göre çekince konulamayacak haller" gibi doğrudan bir soru bekleyebilirsin. MÖH'den "taşınmaz mala uygulanacak hukuk hangisidir?" tarzı bir soru olabilir. Genel Kamu Hukuku'ndan ise "hukuk devletinin temel unsurları" gibi tanımlayıcı bir soru görebilirsin.
Dolayısıyla bu derslere "zor" diye yaklaşmak yerine, temel kavramları sağlam öğrenmek Nisan 2026 için yeterli olacaktır. Soru çözüm teknikleri rehberimiz eleme yöntemiyle bu tarz sorulara nasıl yaklaşacağını anlatıyor.
Eski Mezunlar İçin Uyarı
2024 veya daha önce hukuk fakültesinden mezun olup HMGS'ye ilk kez girecekler için bu yeni dersler ek bir çalışma yükü oluşturuyor. Fakültede bu dersleri aldıysan bile, HMGS formatında çalışman gerekiyor. Mentorluk sürecimde eski mezunlara şunu öneriyorum:
- Fakülte notlarını çıkar — Milletlerarası Hukuk ve MÖH derslerinin temel konularını hatırla
- MÖHUK'u yeniden oku — 5718 sayılı kanun, MÖH'ün omurgası
- Hakimlik sınavı soru bankalarını kullan — Hakimlik sınavlarında bu konulardan bol soru var, HMGS formatına en yakın kaynak
- Genel Kamu Hukuku'nu Anayasa'yla birleştir — Ayrı çalışma gerekmiyor
Nisan mı Eylül mü dönem seçimi rehberimizde yeni müfredatın dönem tercihini nasıl etkilediğini de ele alıyoruz.
Sıkça Sorulan Sorular
HMGS'de yeni dersler ne zaman eklendi?
15 Ocak 2025'te yayımlanan yönetmelik değişikliğiyle Milletlerarası Hukuk, Milletlerarası Özel Hukuk ve Genel Kamu Hukuku dersleri HMGS müfredatına eklendi. Bu dersler 2026 Nisan döneminden itibaren sınavda yer alacak. Her birinin ağırlığı %2,5 olup toplamda 9 soru oluşturuyor. Bu değişiklik sınavın toplam soru sayısını da 100'den 120'ye çıkaran düzenlemenin parçasıydı.
Milletlerarası Hukuk'tan kaç soru gelecek?
Milletlerarası Hukuk %2,5 ağırlıkla 120 üzerinden 3 soru olarak karşına çıkacak. Bu 3 sorunun büyük olasılıkla andlaşmalar hukuku, uluslararası örgütler ve devletler hukuku temel konularından gelmesini bekliyorum. İlk sınavda soruların doğrudan bilgi testi formatında olma ihtimali yüksek, olay bazlı karmaşık sorular ilerleyen dönemlerde gelebilir.
MÖH çalışmak için hangi kanunu okumalıyım?
5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun (MÖHUK), bu dersin temel kaynağı. Özellikle kanunlar ihtilafı kurallarını düzenleyen maddeleri (m.1-48) çalışman gerekiyor. Bağlama noktalarını (milli hukuk, yerleşim yeri hukuku, bulunduğu yer hukuku) kavramak, soru çözümünde belirleyici oluyor. Vatandaşlık hukuku bölümünü de (5901 sayılı Kanun) atlama.
Genel Kamu Hukuku, Anayasa Hukuku'ndan farklı mı?
Genel Kamu Hukuku, Anayasa Hukuku'nun teorik temeli gibi düşünülebilir. Devlet teorisi, egemenlik kavramı, hukuk devleti ilkesi gibi konuları ele alır. Anayasa Hukuku ise bunları Türkiye Cumhuriyeti Anayasası özelinde inceler. HMGS'de bu iki dersin soruları birbirini tamamlayıcı nitelikte olacak. Anayasa çalışırken Genel Kamu Hukuku konularının büyük bölümünü de kapsamış olursun.
Yeni dersler için ayrı kaynak almam gerekir mi?
Koçluk perspektifimden bakınca, her üç ders için ayrı kaynak almanı önermiyorum. Milletlerarası Hukuk için genel bir devletler hukuku kitabının ilgili bölümleri, MÖH için MÖHUK ve bir MÖH özet kitabı, Genel Kamu Hukuku için ise Anayasa kaynağının giriş bölümleri yeterli. Hakimlik sınavı soru bankaları bu üç ders için zengin soru kaynağı sunuyor ve HMGS formatına en yakın kaynak bunlar.
Bu derslerden düşük alırsam barajı geçemez miyim?
9 soru toplamda 7,5 puan ediyor (120 soru = 100 puan üzerinden). Baraj 70 puan. Bu 9 sorunun tamamını yanlış yapsan bile diğer 111 sorudan 84 doğru yaparsan barajı geçersin. Ama 9 soruyu "boş vereyim" demek stratejik bir hata olur, çünkü yeni konuların soruları genelde daha temel düzeyde oluyor ve az çalışmayla yüksek doğru yapma potansiyelin var.
Fakültede bu dersleri hiç almadım, ne yapmalıyım?
Bazı hukuk fakültelerinde Milletlerarası Hukuk veya MÖH seçmeli ders olarak sunuluyor ve almayan mezunlar var. Bu durumda sıfırdan başlaman gerekiyor ama panik yapma: 3'er soru için kapsamlı bir çalışma gerekmez. Her ders için 2-3 haftalık yoğunlaştırılmış bir çalışma programı, temel kavramları kavramak için yeterli. Milletlerarası Hukuk için andlaşmalar hukuku ve uluslararası örgütleri, MÖH için bağlama noktalarını ve tenfizi öğrenmekle başla.