2026 HMGS Ticaret Hukuku: Koçluk Rehberiyle Konu ve Soru Analizi

İlgili İçerikler: HMGS Rehberi | HMGS Sayacı | Konu Dağılımı

HMGS Hazırlık: Başvuru Tarihleri | HMGS Konuları | Puan Hesaplama | Borçlar Hukuku

Ticaret Hukuku çalışmaya başladığında ilk his genellikle "bu kadar ayrıntı gerçekten sorulur mu?" oluyor. Tacir kavramı, ticari işletme, ticaret sicili, şirketler, kıymetli evrak... Her biri kendi içinde derinleşen ve birbirine referans veren bir yapıda. Ama 2025 Nisan HMGS çıkmış sorularına baktığımda şunu gördüm: soruların büyük çoğunluğu TTK'nın belirli maddelerine odaklanıyor ve kalıplaşmış bir soru havuzu var. Yani konu sınırsız gibi görünse de sınavda karşına çıkacak alan aslında oldukça tahmin edilebilir. 2026 HMGS'de 120 soru üzerinden %10 ağırlıkla yaklaşık 12 soru gelen Ticaret Hukuku, doğru stratejiyle tam puan almanın en mümkün olduğu derslerden biri. Bu rehberde tüm konu başlıklarını, soru eğilimlerini ve çalışma yöntemini detaylıca ele alacağız.

Ticaret Hukuku'nun HMGS'deki Yeri ve Ağırlığı

15 Ocak 2025 tarihinde Resmî Gazete'de yayımlanan yönetmelik değişikliğiyle HMGS'nin ders sayısı 17'den 20'ye çıktı. Bu değişiklikle birlikte toplam soru sayısı 120 olarak belirlendi. Ticaret Hukuku %10 ağırlığa sahip; bu da 12 soruya denk geliyor. Medeni Hukuk (%12,5 = 15 soru) ve Borçlar Hukuku (%10 = 12 soru) ile birlikte özel hukuk blokunun en ağırlıklı üç dersinden birini oluşturuyor.

Puanlama sisteminde her soru 0,833 puan değerinde. Ticaret Hukuku'ndan 12 sorunun tamamını doğru yaparsan, toplamda yaklaşık 10 puan kazanırsın. Baraj olan 70 puanı hedefleyen biri için bu 10 puan, 84 doğrunun içinde ciddi bir pay demek. Üstelik Ticaret Hukuku konularının büyük bölümü ezber değil mantık gerektirdiği için, bir kez kavradığında kalıcı oluyor.

Ticari İşletme Hukuku: Temel Kavramlar

2025 sınavında 4 soruyla en yoğun sorulan alanlardan biri olan ticari işletme hukuku, TTK'nın ilk kitabında düzenleniyor. Bu bölümde tacir, esnaf, ticari iş ve ticaret sicili kavramlarını bilmen gerekiyor.

Tacir ve Esnaf Ayrımı

HMGS'de sıkça karşına çıkacak konuların başında tacir-esnaf ayrımı geliyor. 2025 Nisan sınavında da doğrudan bu ayrımı sorgulayan bir soru soruldu. TTK m. 12'ye göre bir ticari işletmeyi kısmen de olsa kendi adına işleten kişi tacirdir. Esnaf ise TTK m. 15'te tanımlanır ve Bakanlar Kurulu kararıyla belirlenen sınırı aşmayan ticari faaliyetler esnaf faaliyeti sayılır.

Bu ayrımın pratik önemi büyüktür çünkü tacirlere uygulanan ağırlaştırılmış sorumluluk kuralları esnaflara uygulanmaz. Örneğin HMGS konuları arasında sıkça yer alan tacirin borçlarına ilişkin özel hükümler (TTK m. 18-22) yalnızca tacirler için geçerlidir. İhtar ve ihbarların noter aracılığıyla veya iadeli taahhütlü mektupla yapılması zorunluluğu da yalnızca tacirler arasındaki ticari işler için söz konusudur.

Ticaret Sicili ve Tescil

Ticaret sicili konusu, 2025 sınavında 1 soruyla karşımıza çıktı. Burada kurucu tescil ve bildirici tescil ayrımını bilmek yeterli oluyor çoğu zaman. Kurucu tescilde, tescil yapılmadan hukuki sonuç doğmaz; örneğin ticaret şirketlerinin tüzel kişilik kazanması tescille olur. Bildirici tescilde ise hukuki durum zaten mevcuttur, tescil sadece üçüncü kişilere karşı ileri sürülebilirlik sağlar.

Bir detay özellikle dikkat çekiyor: İşletme adının korunmasında sicile tescil kurucu etkiye sahiptir. Bu, 2025 sınavında doğrudan sorulmuş bir bilgi. TTK m. 53 uyarınca haksız rekabet hükümleri de bu bağlamda devreye girer.

Haksız Rekabet ve Ticaret Unvanı

HMGS'de haksız rekabet konusundan genellikle 1 soru geliyor. TTK m. 54 ve devamında düzenlenen haksız rekabet halleri, özellikle aldatıcı davranışlar ve dürüstlük kuralına aykırı ticari uygulamalar şeklinde sorulabiliyor. Ticaret unvanı ise her tacirin kullanmak zorunda olduğu addır ve TTK m. 39'a göre tescili zorunludur. Esnaflar ticaret unvanı değil, "işletme adı" kullanabilir; bu ayrım sınavda sıkça test ediliyor.

Şirketler Hukuku: Anonim, Limited ve Adi Şirket

2025 Nisan HMGS'de şirketler hukukundan 4 soru geldi: 2 tanesi anonim şirket, 1 tanesi limited şirket ve 1 tanesi adi şirket hakkındaydı. Şirketler hukuku, Ticaret Hukuku içinde en geniş konu alanı olmasına rağmen, HMGS'de sorulan temalar nispeten sınırlı ve öngörülebilir.

Anonim Şirket

Anonim şirket soruları genellikle kuruluş, sermaye yapısı, organlar (genel kurul ve yönetim kurulu) ve pay devri konularından geliyor. TTK m. 329'a göre anonim şirketin sermayesi belirli ve paylara bölünmüş olan, borçlarından yalnızca malvarlığıyla sorumlu olan şirket tipidir. Asgari sermaye 50.000 TL (kayıtlı sermaye sistemini benimseyen halka açık olmayan şirketlerde 100.000 TL) olarak belirlenmiştir.

Koçluk sürecinde sıkça karşılaştığım bir hata var: öğrenciler anonim şirketin organlarını karıştırıyor. Genel kurul karar organı, yönetim kurulu ise yürütme ve temsil organıdır. Denetim ise bağımsız denetçi tarafından yapılır; eski sistemdeki denetim kurulu (murakıplar) kaldırılmıştır.

Limited Şirket

Limited şirket, en az 10.000 TL sermaye ile kurulabilen ve ortakların şirket borçlarından sorumluluğunun taahhüt ettikleri esas sermaye payıyla sınırlı olduğu şirket tipidir (TTK m. 573). Anonim şirketle arasındaki temel farklar sınavda sorulabiliyor:

Adi Şirket

Adi şirket, TBK m. 620-645 arasında düzenlenir ve tüzel kişiliği yoktur. HMGS'de adi şirketin ortaklarının üçüncü kişilere karşı müteselsil sorumluluğu, kâr-zarar paylaşımı ve yönetim yapısı sorulabiliyor. Önemli bir ayrım: adi şirket TBK'da, diğer ticaret şirketleri (kolektif, komandit, anonim, limited, kooperatif) TTK'da düzenlenmiştir.

Kıymetli Evrak Hukuku: Bono, Çek ve Poliçe

2025 sınavında 4 soruyla karşımıza çıkan kıymetli evrak hukuku, Ticaret Hukuku'nun en teknik ama bir o kadar da kalıplaşmış alanı. Sorular genellikle poliçe (3 soru) ve genel kambiyo senedi kavramlarından (1 soru) geliyor. Çek ve bono soruları da her zaman ihtimal dahilinde.

Kambiyo Senetlerinin Ortak Özellikleri

Kambiyo senetleri (bono, çek, poliçe) kıymetli evrakın en önemli alt türüdür. Ortak özellikleri:

• Soyutluk ilkesi: Temel ilişkiden bağımsızdır
• Kanunilik ilkesi: TTK'da belirtilen zorunlu unsurları taşımalıdır
• Müteselsil sorumluluk: İmza atanlar hamiline karşı müteselsilen sorumludur
• İmzaların bağımsızlığı: Bir imzanın geçersizliği diğerlerini etkilemez

Koçluk deneyimimde fark ettiğim bir şey var: öğrenciler genellikle poliçe, bono ve çek arasındaki ilişkiyi karıştırıyor. Aslında mantık basit: poliçe üçlü ilişki (keşideci, muhatap, lehtar), bono ikili ilişki (keşideci-borçlu ve lehtar-alacaklı), çek ise ödeme aracıdır ve muhatabı mutlaka bankadır.

Poliçe ve Başvuru Hakkı

2025 sınavında poliçeden 3 soru geldi; bu oldukça yüksek bir oran. Poliçe konusunda en çok sorulan temalar: vadesi yazılmamış poliçenin "görüldüğünde ödenecek" sayılması (TTK m. 672), ibraz süreleri, kabul ve başvuru hakkının kapsamı. TTK m. 707'ye göre hamilin başvuru hakkı, poliçenin vadesinde ödenmemesi veya kabul edilmemesi halinde doğar.

Başvuru hakkının kapsamına dair 2025'te sorulan detay: hamilin talep edebileceği kalemler arasında poliçe bedeli, vade tarihinden itibaren işleyecek faiz, protesto ve ihbar masrafları yer alır. Ancak keşide tarihiyle protesto tarihi arasındaki dönem için temerrüt faizi talep edilemez.

Nama, Emre ve Hamiline Yazılı Senetler

Kıymetli evrakın devir şekline göre sınıflandırılması da önemli bir konu. Medeni Hukuk'taki alacağın devri hükümleriyle bağlantılı olan bu ayrım, HMGS'de şöyle sorulabiliyor:

• Nama yazılı: Alacağın devri + senedin teslimi ile devredilir
• Emre yazılı: Ciro + teslim ile devredilir (kambiyo senetleri kural olarak emre yazılıdır)
• Hamiline yazılı: Sadece teslim ile devredilir

TTK m. 681'e göre keşideci senet üzerine "emre yazılı değildir" gibi menfi bir emre kaydı koyarsa, o senet nama yazılı hale gelir. Bu detay 2025 sınavında doğrudan soruldu.

Sigorta Hukuku Temel Kavramları

TTK'nın altıncı kitabında düzenlenen sigorta hukuku, HMGS'de genellikle 1-2 soruyla karşımıza çıkıyor. Konunun kapsamı geniş olsa da sınavda sorulan temalar oldukça sınırlı: sigorta sözleşmesinin unsurları, tarafların yükümlülükleri ve temel sigorta türleri.

Sigorta sözleşmesinin üç temel unsuru: riziko (risk), prim ve sigorta bedeli. Sigortacının asıl yükümlülüğü riziko gerçekleştiğinde tazminat ödemek, sigorta ettirenin asıl yükümlülüğü ise prim ödemektir. Beyan yükümlülüğü de sıkça sorulan bir konu: sigorta ettiren, sözleşme yapılırken bildiği veya bilmesi gereken tüm önemli hususları sigortacıya bildirmek zorundadır (TTK m. 1435).

2025 HMGS Çıkmış Soru Eğilimleri ve Analiz

2025 Nisan HMGS'deki Ticaret Hukuku sorularını analiz ettiğimde ortaya çıkan tablo oldukça net. Soruların dağılımı şöyle gerçekleşti:

Bu dağılımdan çıkan sonuç: üç ana alan (ticari işletme, şirketler, kıymetli evrak) eşit ağırlıkta soruluyor. Ancak soru zorluk dereceleri farklı; kıymetli evrak soruları genellikle daha teknik ve madde bilgisi gerektirirken, ticari işletme soruları kavramsal düzeyde kalıyor. HMGS çıkmış sorular analizimizde bu eğilimi detaylıca inceleyebilirsin.

Ticaret Hukuku Calışma Stratejisi

HMGS'ye hazırlanan öğrencilerle çalışırken Ticaret Hukuku için en etkili bulunan yaklaşım, konuyu üç aşamaya bölmek:

Aşama 1: Temel Kavramlar (1. Hafta)

Tacir, ticari işletme, ticari iş, ticaret sicili kavramlarını öğren. TTK m. 11-25 arasını iyi çalış. Tacirin ağırlaştırılmış sorumlulukları listesini ezberle değil, mantığını kavra. Neden bir tacir ceza koşulunun indirilmesini isteyemiyor? Çünkü tacir basiretli iş adamı gibi davranmak zorunda; sözleşme yaparken sonuçlarını hesap etmesi bekleniyor.

Aşama 2: Şirketler Hukuku (2. Hafta)

Anonim ve limited şirket arasındaki farkları karşılaştırmalı çalış. Kuruluş, sermaye, organlar, pay devri ve sorumluluk konularını tablo halinde karşılaştır. Adi şirketin TBK'da düzenlendiğini ve tüzel kişiliğinin olmadığını unutma. Kolektif ve komandit şirketler HMGS'de nadiren sorulsa da temel farklarını bil.

Aşama 3: Kıymetli Evrak (3. Hafta)

Poliçe, bono ve çekin zorunlu unsurlarını, devir şekillerini ve vade türlerini öğren. Özellikle poliçede kabul, başvuru hakkı ve zamanaşımı konularına odaklan. TTK madde numaralarını ezberlemene gerek yok ama hangi konunun hangi maddede düzenlendiğini bilmek soru köklerini anlamanda yardımcı olur.

Sık Sorulan Sorular

HMGS'de Ticaret Hukuku'ndan kaç soru geliyor?

HMGS'de Ticaret Hukuku %10 ağırlığa sahiptir ve 120 soruluk sınavda yaklaşık 12 soru gelmektedir. 2025 Nisan sınavında da bu oran korunmuştur. Her soru 0,833 puan değerinde olduğundan, 12 sorunun tamamını doğru yapmak toplamda yaklaşık 10 puan kazandırır. 70 puan barajını hedefleyen adaylar için bu ağırlık oldukça önemlidir.

Ticaret Hukuku'nda en çok hangi konular soruluyor?

2025 verilerine göre Ticaret Hukuku soruları üç ana alana eşit dağılmaktadır: ticari işletme hukuku (tacir, esnaf, ticaret sicili), şirketler hukuku (anonim ve limited şirket ağırlıklı) ve kıymetli evrak hukuku (poliçe ağırlıklı). Her alandan yaklaşık 4 soru gelmektedir. Tacir-esnaf ayrımı ve poliçe konuları favori soru alanlarıdır.

Kıymetli evrak konusu çok zor, nasıl çalışmalıyım?

Kıymetli evrak ilk bakışta karmaşık görünse de aslında sistematik bir yapıya sahiptir. Önce kambiyo senetlerinin ortak özelliklerini öğren (soyutluk, müteselsil sorumluluk, imzaların bağımsızlığı). Sonra poliçe, bono ve çeki karşılaştırmalı olarak çalış. TTK maddelerini ezberlemek yerine, her senedin taraf yapısını ve devir şeklini anlamaya odaklan. Çıkmış sorular üzerinden pratik yapmak da konuyu somutlaştırır.

Ticari işletme ile ticaret şirketi arasındaki fark nedir?

Ticari işletme, esnaf faaliyeti sınırını aşan düzeyde gelir sağlamayı hedef tutan, bağımsız ve devamlı faaliyette bulunan işletmedir (TTK m. 11). Ticaret şirketi ise TTK'da sayılan beş şirket tipinden biridir (kolektif, komandit, anonim, limited, kooperatif). Her ticaret şirketi bir ticari işletme işletir ama her ticari işletme bir ticaret şirketi tarafından işletilmek zorunda değildir; gerçek kişi tacirler de ticari işletme işletebilir.

Anonim şirket ve limited şirket arasındaki en önemli fark nedir?

HMGS perspektifinden en sık sorulan farklar: anonim şirkette asgari sermaye 50.000 TL iken limited şirkette 10.000 TL'dir; anonim şirkette pay serbestçe devredilebilirken limited şirkette genel kurul onayı gerekir; anonim şirket halka arz edilebilirken limited şirket edilemez. Ayrıca limited şirket ortakları kamu borçlarından sermaye payları oranında sorumlu iken anonim şirket ortaklarının böyle bir sorumluluğu yoktur.

Sigorta hukuku HMGS'de soruluyor mu?

Sigorta hukuku TTK'nın altıncı kitabında düzenlenmektedir ve HMGS kapsamında yer alır. Genellikle 1-2 soru gelebilir. Sorulan temalar çoğunlukla sigorta sözleşmesinin unsurları (riziko, prim, sigorta bedeli), tarafların yükümlülükleri ve beyan yükümlülüğüyle sınırlı kalır. Detaylı sigorta türleri çalışmak yerine temel kavramları bilmek yeterli olacaktır.

Ticaret Hukuku'nu Borçlar Hukuku ile birlikte çalışmalı mıyım?

Birlikte çalışmak oldukça faydalıdır. Ticaret Hukuku pek çok noktada Borçlar Hukuku'na atıf yapar. Örneğin adi şirket TBK'da düzenlenmiştir, ticari satış sözleşmeleri TBK genel hükümlerine tabidir ve haksız rekabet konusu haksız fiil hükümleriyle bağlantılıdır. Bu iki dersi paralel çalışmak hem zamandan tasarruf sağlar hem de kavramların birbirine bağlanmasını kolaylaştırır.

HMGS Ticaret Hukuku için ne kadar süre ayırmalıyım?

Ticaret Hukuku %10 ağırlığa sahip olduğundan, toplam HMGS hazırlık sürenin yaklaşık %10-12'sini bu derse ayırman uygun olur. Üç haftalık bir plan öneriyorum: ilk hafta ticari işletme ve tacir kavramları, ikinci hafta şirketler hukuku, üçüncü hafta kıymetli evrak. Ancak bu süre bireysel hazırlık düzeyine göre değişebilir; hukuk fakültesinde bu dersten güçlü geçtiysen süreyi kısaltabilirsin.

Sonuç ve Strateji Özeti

Ticaret Hukuku, HMGS'nin %10'unu oluşturan ve doğru çalışıldığında tam puana en yakın olunan derslerden biri. 2025 sınavı gösterdi ki soru dağılımı üç ana alan arasında dengeli: ticari işletme, şirketler ve kıymetli evrak. Konuyu sistematik çalışan ve çıkmış soru eğilimlerini takip eden adaylar bu 12 sorudan 10-11 tanesini rahatlıkla doğru yapabiliyor. Özellikle kıymetli evrak konusunda madde bilgisi gerektiren sorular gelse de, temel mantığı kavradığında şıkları elemek kolaylaşıyor.

HMGS hazırlığında profesyonel destek almak istiyorsan, HMGS Rehberi sayfamızdan tüm kaynaklara ulaşabilir veya birebir koçluk için bize ulaşabilirsin: 0531 333 9833