Kazım İncebacak
Son Güncelleme: Ocak 2026 | Bu içerik en güncel bilgilerle hazırlanmıştır.
İlgili İçerikler: HMGS Rehberi | HMGS Soru Dağılımı | Avukatlık Stajı Rehberi | HMGS Puan Hesaplama
Hukuk fakültesini bitirdin, HMGS'ye hazırlanıyorsun ama kafandaki asıl soru şu: "Ben noter olmak istiyorum, bu sınav beni de ilgilendiriyor mu?" Yanıt kısa ve net — evet, 2026 itibarıyla noterlik stajına başlamak için HMGS'den en az 70 puan almak zorunlu. 7188 sayılı Kanun'la gelen bu değişiklik, 24 Ekim 2019 sonrası hukuk fakültesine kayıt yaptıran herkesi kapsıyor. Koçluk süreçlerimde noter olmayı hedefleyen öğrencilerin en sık düştüğü tuzak, HMGS'yi sadece "hakimlik sınavı" zannetmek ve hazırlığa geç başlamak. Bu rehberde HMGS ile noterlik arasındaki bağı, staj sürecini, gerekli belgeleri ve atama sistemini adım adım ele alacağım.
HMGS Noterlik İçin Neden Zorunlu?
7188 sayılı Kanun'un 4. maddesi, 1512 sayılı Noterlik Kanunu'nun 7. maddesinde köklü bir değişiklik yaptı. Önceden noterlik stajına başlamak için sadece hukuk fakültesi diploması ve avukatlık ruhsatı yeterliydi. Artık bu şartlara ek olarak HMGS'de başarılı olmak da gerekiyor. Yani noterlik mesleği, hakimlik ve avukatlıkla birlikte "hukuk mesleği" olarak tanımlandı ve ortak bir giriş sınavına bağlandı.
Koçluk çalışmalarımda fark ettiğim şey şu: noter olmayı planlayan adaylar genellikle HMGS konularını "avukatlık odaklı" görüp motivasyonlarını kaybediyor. Oysa sınavdaki Medeni Hukuk, Borçlar Hukuku ve Ticaret Hukuku soruları, noterlik mesleğinin günlük pratiğiyle doğrudan örtüşüyor. Yani HMGS'ye çalışırken aslında noterlik mesleğinin temelini de atıyorsun.
Önemli: 24 Ekim 2019 öncesi hukuk fakültesine kayıt yaptıranlar HMGS'ye girmek zorunda değil. Bu tarihten sonra kayıt yaptırıp 31 Mart 2024 sonrası mezun olanlar için HMGS zorunlu. Emin değilsen Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğü'nün sitesinden durumunu kontrol edebilirsin.
HMGS Baraj Puanı ve Noterlik Stajı Bağlantısı
HMGS'de 100 üzerinden en az 70 puan alman gerekiyor. Sınavda toplam 120 çoktan seçmeli soru soruluyor ve her sorunun değeri 0,833 puan. Bu durumda 70 barajını geçmek için en az 84 soruya doğru yanıt vermen lazım. 2024 yılında ilk kez yapılan HMGS'de 9.142 adayın yaklaşık yüzde 67'si bu barajı aşabildi. 2025'te ise başarı oranı düştü — bu da sınavın giderek daha seçici hale geldiğini gösteriyor.
Noterlik stajına başlamak isteyen adaylar için kritik bir detay var: HMGS puanı 2 yıl süreyle geçerli. Yani 2026 Nisan HMGS'sine girip başarılı olursan, en geç 2028 Nisan'a kadar noterlik stajına başvurman gerekiyor. Bu süreyi kaçıranlar sınava tekrar girmek zorunda kalıyor. HMGS geçerlilik süresi rehberimizden detayları inceleyebilirsin.
| Kriter | Detay |
|---|---|
| Toplam soru sayısı | 120 çoktan seçmeli |
| Her sorunun değeri | 0,833 puan |
| Baraj puanı | 70/100 |
| Gerekli minimum doğru | 84 soru |
| Puan geçerlilik süresi | 2 yıl |
| Sınav sıklığı | Yılda 2 kez (Nisan ve Eylül) |
| 2026 sınav tarihleri | 26 Nisan 2026 ve 27 Eylül 2026 |
Noter Olma Şartları: HMGS Dışında Neler Gerekiyor?
HMGS'yi geçmek yolun sadece başlangıcı. Noterlik mesleğine ulaşmak için birkaç aşamadan daha geçmen gerekiyor. İşte sırasıyla:
1. Hukuk Fakültesi Mezuniyeti
Türkiye'deki bir hukuk fakültesinden mezun olmak temel şart. Yabancı ülkede hukuk okuyanlar, YÖK'ten denklik belgesi aldıktan ve eksik dersleri tamamladıktan sonra başvuru yapabiliyor.
2. Avukatlık Ruhsatı
Bu noktayı çoğu aday gözden kaçırıyor: noter olabilmek için önce avukatlık stajını tamamlayıp ruhsatnameni almış olman gerekiyor. Yani süreç HMGS → avukatlık stajı → avukatlık ruhsatı → noterlik stajı şeklinde ilerliyor. Doğrudan hukuk fakültesinden noterlik stajına geçiş yok.
3. Yaş Şartı
Noterlik Kanunu'na göre başvuru tarihinde 21 yaşını doldurmuş ve 40 yaşından gün almamış olmak gerekiyor. Bu yaş sınırlaması özellikle kariyer değişikliği yapan adaylar için belirleyici olabiliyor.
4. Sağlık Durumu
Aile hekimi veya hastane uzman hekiminden "noterlik yapmasına bedenen ve aklen engel hali bulunmamaktadır" ibaresini taşıyan sağlık raporu almak zorunlu.
5. Adli Sicil Temizliği
Adli sicil kaydının temiz olması gerekiyor. Belirli suçlardan mahkûmiyet, noterlik mesleğine engel teşkil edebilir.
Bu aşamaları bir tabloda özetleyelim:
| Aşama | Süre | Açıklama |
|---|---|---|
| Hukuk fakültesi | 4 yıl | Lisans eğitimi |
| HMGS başarısı | — | 70+ puan (2019 sonrası kayıt için) |
| Avukatlık stajı | 1 yıl | 6 ay adliye + 6 ay avukat yanı |
| Avukatlık ruhsatı | — | Ruhsat alındıktan sonra |
| Noterlik stajı başvurusu | — | Adalet Bakanlığı'na |
| Noterlik stajı | 6 ay | Bir noter yanında |
| Tez ve atama | Değişken | Boş noterlik tercih ve atama |
Noterlik Stajı Süreci ve Atama Nasıl Yapılıyor?
Avukatlık ruhsatını aldıktan sonra noterlik stajına başvurmak için Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğü'ne başvuruyorsun. Başvuru bizzat yapılabileceği gibi cumhuriyet başsavcılıkları aracılığıyla veya posta yoluyla da gönderilebiliyor.
Staj süresi 6 ay ve bir noter yanında gerçekleştiriliyor. Bu süreçte noterlik işlemlerinin pratiğini öğreniyorsun — tasdik, onay, tescil, protesto gibi günlük işlemler. Koçluk deneyimlerimden biliyorum ki staj dönemini sadece "oturup izleme" olarak geçirenler atama sürecinde zorlanıyor. Aktif katılım ve öğrenme, sonrasında bağımsız çalışırken fark yaratıyor.
Muafiyet Notu: Adli ve idari hâkim-savcılar ile meslekte fiilen en az 3 yıl çalışmış avukatlar noterlik stajından muaf tutulabiliyor. Bu kişiler Adalet Bakanlığı'na dilekçe vererek doğrudan noterlik belgesine başvurabiliyor.
Stajını tamamlayıp tezini teslim ettikten sonra noterlik belgeni alıyorsun. Atama süreci ise Türkiye genelindeki boş noterliklere göre yapılıyor. Adalet Bakanlığı boş noterlikleri ilan ediyor, sen tercihlerini yapıyorsun ve sıralama esasına göre atama gerçekleşiyor. HMGS'nin zorunlu olduğu meslekler rehberimize de göz atmanı öneririm.
HMGS'ye Noterlik Odaklı Hazırlık Stratejisi
HMGS konularına noterlik perspektifinden bakmak, hem sınav başarını hem de meslek hayatına hazırlığını destekler. 15 Ocak 2025'te Resmi Gazete'de yayımlanan yönetmelik değişikliğiyle soru sayısı 100'den 120'ye çıktı ve milletlerarası hukuk, milletlerarası özel hukuk gibi konular da sınav kapsamına eklendi. Bu değişiklik, noterlik mesleğiyle de örtüşüyor çünkü noterler sıklıkla yabancı uyruklu kişilerin işlemlerini yürütüyor.
Noterlikle Doğrudan İlgili HMGS Konuları
| HMGS Konusu | Noterlik Pratiğindeki Karşılığı | Öncelik |
|---|---|---|
| Medeni Hukuk | Veraset, vekaletname, miras işlemleri | Çok yüksek |
| Borçlar Hukuku | Sözleşme, ihtarname, düzenleme/onaylama | Çok yüksek |
| Ticaret Hukuku | Şirket kuruluş, hisse devri, ticari sözleşme | Yüksek |
| Usul Hukuku | Tebligat, protesto, tespit tutanakları | Yüksek |
| Anayasa Hukuku | Temel haklar, yetki sınırları | Orta |
| Ceza Hukuku | Sahtecilik, dolandırıcılık tespiti | Orta |
| İdare Hukuku | İdari başvurular, noter denetimi | Orta |
Noterlik hedefiyle HMGS'ye hazırlanan öğrencilere her zaman şunu söylüyorum: Medeni Hukuk ve Borçlar Hukuku konularına diğer adaylardan daha fazla zaman ayır. Bu iki alan sınavda da ağırlıklı, noterlik pratiğinde de her gün karşına çıkacak. Medeni Hukuk konu anlatımı rehberimizden detaylı çalışma planına ulaşabilirsin.
Haftalık Çalışma Önerisi
6 aylık bir hazırlık sürecinde, noterlik odaklı bir dağılım şöyle görünebilir:
| Gün | Konu | Süre |
|---|---|---|
| Pazartesi | Medeni Hukuk | 3 saat |
| Salı | Borçlar Hukuku | 3 saat |
| Çarşamba | Ticaret Hukuku + Usul Hukuku | 3 saat |
| Perşembe | Anayasa + İdare Hukuku | 3 saat |
| Cuma | Ceza Hukuku + Genel tekrar | 3 saat |
| Cumartesi | Deneme sınavı + analiz | 4 saat |
| Pazar | Tatil | — |
Bu program elbette herkese birebir uymaz. Kendi eksiklerini tespit edip ağırlıkları buna göre ayarlamak en sağlıklısı. Detaylı 6 aylık HMGS çalışma programımıza bakarak kendi planını oluşturabilirsin.
Noterlik ile Avukatlık Karşılaştırması: Hangisi Sana Uygun?
HMGS hem avukatlık hem noterlik kapısını açtığı için çoğu aday bu iki yol arasında kalıyor. Koçluk seanslarında bu soruyu çok sık duyuyorum. İki mesleğin temel farklarını şöyle özetleyebilirim:
| Kriter | Avukatlık | Noterlik |
|---|---|---|
| Çalışma biçimi | Serbest veya bağımlı, dava takibi | Noterlik dairesinde sabit işlem |
| Gelir yapısı | Değişken, müvekkil ve dava bağımlı | Tarife bazlı, görece düzenli |
| Staj süresi | 1 yıl (6+6 ay) | 6 ay (avukatlık ruhsatı sonrası) |
| Yaş sınırı | Yok | 21-40 yaş arası |
| Atama sistemi | Serbest baro kaydı | Adalet Bakanlığı ataması (boş noterlik) |
| Mesleğe giriş hızı | Daha hızlı | Daha uzun süreç (atama bekleme) |
| İş güvencesi | Serbest meslek riski | Daha güvenceli (kamu benzeri) |
Noterlik, düzenli çalışma saatleri ve tarife bazlı gelir yapısıyla daha öngörülebilir bir meslek. Ancak atama süreci uzun olabiliyor — boş noterlik çıkmasını beklemek aylar hatta yıllar sürebilir. Avukatlık ise daha esnek ama belirsiz. Her iki yolu da değerlendirirken kendi önceliklerini ve yaşam tarzı beklentilerini göz önünde bulundurman önemli.
Sıkça Sorulan Sorular
Noterlik stajı için HMGS zorunlu mu?
Evet, 7188 sayılı Kanun'la 1512 sayılı Noterlik Kanunu'nun 7. maddesi değiştirildi ve noterlik stajına başlamak için HMGS'de en az 70 puan almak zorunlu hale getirildi. Ancak bu şart 24 Ekim 2019 sonrası hukuk fakültesine kayıt yaptıranlar için geçerli. Daha önce kayıt yaptıranlar HMGS'ye girmeden noterlik stajına başlayabiliyor. Ayrıca 31 Mart 2024 öncesi mezun olanlar da bu sınava tabi değil.
HMGS puanı noterlik stajı için kaç yıl geçerli?
HMGS puanı 2 yıl süreyle geçerli. Noterlik stajına başvurmak istiyorsan, HMGS'de başarılı olduğun tarihten itibaren en geç 2 yıl içinde başvurunu tamamlaman gerekiyor. Süre aşıldığında sınava yeniden girmek zorunlu. Bu nedenle HMGS'ye girmeden önce avukatlık stajı ve ruhsat sürecini de planlamanda fayda var — aksi takdirde puan süresi dolabilir.
Noter olmak için avukatlık ruhsatı gerekli mi?
Evet, noterlik stajına başlamak için avukatlık ruhsatnamesi almış olmak gerekiyor. Bu, hukuk fakültesini bitirdikten ve HMGS'yi geçtikten sonra önce avukatlık stajını (1 yıl) tamamlaman, ardından ruhsatını alman ve sonrasında noterlik stajına başvurman anlamına geliyor. Doğrudan fakülteden noterlik stajına geçiş mümkün değil.
Noterlik atama süreci nasıl işliyor?
Noterlik stajını ve tezini tamamladıktan sonra noterlik belgeni alıyorsun. Adalet Bakanlığı Türkiye genelindeki boş noterlikleri ilan ediyor ve noter olmak isteyenler tercihlerini yapıyor. Atama, başvuru sırasına ve tercih önceliğine göre gerçekleşiyor. Büyük şehirlerde boş noterlik beklemek daha uzun sürebiliyor, küçük illerde süreç daha hızlı olabiliyor.
Noterlik stajından kimler muaf?
Adli ve idari hâkim-savcılar ile meslekte fiilen en az 3 yıl çalışmış avukatlar noterlik stajından muaf tutulabiliyor. Bu kişiler Adalet Bakanlığı'na dilekçe vererek doğrudan noterlik belgesine başvurabilir. Muafiyet koşullarını karşılayıp karşılamadığından emin değilsen Hukuk İşleri Genel Müdürlüğü'ne danışmanı öneririm.
2026 HMGS sınav tarihleri ne zaman?
ÖSYM'nin 2026 sınav takvimine göre HMGS iki dönem halinde yapılacak: birinci dönem 26 Nisan 2026, ikinci dönem 27 Eylül 2026. Sonuçlar ise 22 Ekim 2026'da açıklanacak. Noterlik hedefin varsa Nisan dönemine girmen, başarısız olma durumunda Eylül'de ikinci şansını kullanman açısından avantajlı olabilir.
HMGS'de hangi konular noterlik mesleğiyle en çok örtüşüyor?
Medeni Hukuk ve Borçlar Hukuku, noterlik pratiğiyle en doğrudan ilişkili HMGS konuları. Noterler günlük olarak vekaletname, miras, sözleşme ve ihtarname gibi işlemlerle uğraşıyor. Ticaret Hukuku da şirket kuruluş ve hisse devri işlemleri nedeniyle önemli. Bu üç alana ağırlık vererek hem HMGS'de avantaj sağlarsın hem de meslek hayatına güçlü bir temel atarsın.
Noterlik için yaş sınırı var mı?
Evet, Noterlik Kanunu'na göre başvuru tarihinde 21 yaşını doldurmuş ve 40 yaşından gün almamış olmak gerekiyor. Bu sınırlama özellikle kariyer değişikliği düşünen adaylar için dikkat edilmesi gereken bir kriter. Yaş sınırına yaklaşıyorsan süreçleri hızlandırman ve zamanlamayı iyi planlamak kritik önem taşıyor.
Sonuç: Noterlik Yolunda HMGS İlk Kapı
Noterlik mesleği düzenli geliri, güvenceli yapısı ve toplumda saygın konumuyla hukuk mezunlarının gözde tercihlerinden. Ancak 2026 itibarıyla bu yola çıkmak için önce HMGS'den 70 puan almak, sonra avukatlık stajını tamamlamak, ruhsatını almak ve ardından noterlik stajını geçmek gerekiyor. Süreç uzun görünebilir ama her adımı planlı ilerlettiğinde yönetilebilir hale geliyor. Koçluk deneyimlerimde gördüğüm en büyük hata, süreçleri parçalı düşünmek — oysa HMGS hazırlığından noterlik atamasına kadar bütünlüklü bir yol haritası çizmek, hem motivasyonunu yüksek tutar hem de zaman kaybını önler.
Eğer HMGS ve noterlik süreciyle ilgili birebir destek almak istersen, 0531 333 9833 numarasından bize ulaşabilirsin. HMGS ana rehber sayfamızdan tüm içeriklerimize göz atabilirsin.