HMGS 2026: Medeni ve Borçlar Hukuku Stratejisi Koçluk Rehberi

İlgili İçerikler: HMGS Rehberi | HMGS Koçluk | HMGS Geri Sayım | HMGS Puan Hesaplama

Medeni Hukuk ve Borçlar Hukuku, Hukuk Mesleklerine Giriş Sınavı'nda (HMGS) birlikte değerlendirildiğinde toplam 120 sorunun yaklaşık %20-24'ünü oluşturan en kapsamlı alandır. Medeni Hukuk tek başına 14-16 soru, Borçlar Hukuku ise 10-12 soru getirmektedir. Bu iki hukuk dalı birbiriyle sıkı ilişki içindedir; Borçlar Hukuku, Türk Medeni Kanunu'nun beşinci kitabı olarak Medeni Hukukun bir parçasını oluşturur. Bu rehberde her iki alanın konu dağılımını, vaka çözme tekniklerini ve koçluk stratejimizi detaylı olarak ele alıyoruz.

Birçok aday bu iki alanı birbirinden bağımsız çalışma hatasına düşer. Oysa Medeni Hukuk ve Borçlar Hukuku kavramları birbirini tamamlar; aile hukukundaki mal rejimi soruları eşya hukuku bilgisi gerektirir, miras hukuku soruları borçlar hukuku kavramlarına atıf yapar. Bu bütünlüğü kavrayan adaylar sınavda büyük avantaj elde eder.

Medeni Hukuk Konu Dağılımı: Alt Dallar ve Ağırlıkları

Medeni Hukuk dört temel alt daldan oluşur. Her alt dalın HMGS'deki tahmini ağırlığı şöyledir:

Kişiler Hukuku: Temel Kavramları Sağlam Öğrenin

Kişiler Hukuku, Medeni Hukukun giriş alanıdır ve diğer tüm alt dallarda kullanılan temel kavramları içerir. Hak ehliyeti, fiil ehliyeti, kişilik hakları ve tüzel kişilik konuları sınavda düzenli olarak karşımıza çıkar.

Hak Ehliyeti ve Fiil Ehliyeti Karşılaştırması

Fiil ehliyetine göre kişi sınıflandırması HMGS'de sık sorulan bir konudur:

• Tam ehliyetliler: Ayırt etme gücüne sahip, ergin, kısıtlanmamış kişiler. Tüm hukuki işlemleri tek başına yapabilir.
• Sınırlı ehliyetliler: Yasal danışman atanmış kişiler. Belirli işlemlerde danışman onayı gerekir.
• Sınırlı ehliyetsizler: Ayırt etme gücüne sahip küçükler ve kısıtlılar. Karşılıksız kazandırmaları ve kişiye sıkı sıkıya bağlı hakları kullanabilir; diğer işlemlerde yasal temsilci onayı gerekir.
• Tam ehliyetsizler: Ayırt etme gücünden yoksun kişiler. Hukuki işlemleri geçersizdir (kesin hükümsüzlük).

Aile Hukuku: En Çok Soru Gelen Alt Dal

Aile Hukuku, Medeni Hukuk içinde en fazla soru gelen alandır. Özellikle boşanma, mal rejimi, velayet ve nafaka konuları hem teorik hem olay bazlı olarak sorulmaktadır.

Boşanma Sebepleri: Kritik Karşılaştırma

Türk Medeni Kanunu'nda düzenlenen boşanma sebepleri, sınavda en çok karıştırılan konulardan biridir:

• Özel boşanma sebepleri (TMK m. 161-165): Zina, hayata kast/pek kötü muamele/onur kırıcı davranış, suç işleme, terk, akıl hastalığı
• Genel boşanma sebepleri (TMK m. 166): Evlilik birliğinin temelinden sarsılması (şiddetli geçimsizlik), eşlerin anlaşması (anlaşmalı boşanma: 1 yıl süre şartı), fiili ayrılık (3 yıl)

Mal Rejimleri: Hesaplama Soruları

Eşler arasındaki mal rejimi soruları hem teorik hem hesaplama boyutu taşır. Yasal mal rejimi olan "edinilmiş mallara katılma rejimi" en çok sorulan konudur:

• Edinilmiş mallar: Evlilik süresince elde edilen çalışma karşılığı kazançlar, sosyal güvenlik ödemeleri, çalışma gücü kaybı tazminatları, kişisel malların gelirleri
• Kişisel mallar: Evlilik öncesi mallar, miras yoluyla edinilen mallar, karşılıksız kazandırmalar, kişisel eşyalar, manevi tazminat alacakları
• Artık değer hesaplaması: Edinilmiş malların toplam değerinden borçlar düşülür. Kalan artık değerin yarısı diğer eşe aittir (katılma alacağı).
• Değer artış payı (m. 227): Bir eşin diğer eşin malının değer artmasına katkısı varsa talep edebileceği alacak

Miras Hukuku: Saklı Pay Hesaplamaları

Miras Hukuku sorularının önemli bir kısmı saklı pay hesaplamalarına dayanır. Yasal mirasçılar, atanmış mirasçılar ve saklı pay oranları sınavda mutlaka bilinmelidir.

Yasal Mirasçılık ve Saklı Pay Oranları

Eşya Hukuku: Teknik Kavramları Kavrayın

Eşya Hukuku, Medeni Hukukun en teknik alt dalıdır. Ayni haklar, zilyetlik, tapu sicili ve irtifak hakları gibi konular özel terminoloji gerektirir.

Ayni Haklar Sınıflandırması

• Mülkiyet hakkı: Taşınır mülkiyeti (teslim ile kazanılır) ve taşınmaz mülkiyeti (tescil ile kazanılır). Taşınmaz mülkiyetinde tescilsiz kazanım halleri (miras, mahkeme kararı, cebri icra, işgal, kamulaştırma) sınavda sık sorulan istisnalardır.
• Sınırlı ayni haklar: İrtifak hakları (intifa, oturma, geçit hakkı, üst hakkı), taşınmaz yükü, rehin hakları (ipotek, taşınır rehni)
• Zilyetlik: Asli/fer'i zilyetlik, dolaylı/dolaysız zilyetlik, zilyetliğin korunması (gasp ve saldırıya karşı), zilyetliğin iadeye zorlanması

Tapu Sicili: Güvenilirlik İlkesi

Tapu sicilinin güvenilirliği ilkesi (TMK m. 1023) HMGS'de neredeyse her sınavda sorulan bir konudur. Bu ilkeye göre tapu siciline iyiniyetle güvenerek ayni hak kazanan üçüncü kişinin kazanımı korunur. Ancak bu korumanın sınırları vardır: tapuya kayıtlı olmayan alanlar (kıyı, orman, mera), zamanaşımı ile kazanılamayan yerler ve iyiniyet koşulunun bulunmaması halleri sınavda yanıltıcı şıklarda kullanılır.

Borçlar Hukuku Konu Dağılımı ve Stratejisi

Borçlar Hukuku, HMGS'de 10-12 soru ağırlığıyla kritik bir alandır. Genel hükümler ve özel borç ilişkileri olmak üzere iki ana bölümden oluşur.

Genel Hükümler: Borç Kaynakları

Haksız Fiil Sorumluluk Türleri

HMGS'de haksız fiil soruları genellikle sorumluluk türlerinin karşılaştırılmasını ister. Aşağıdaki tablo koçluk sürecimizde kullandığımız karşılaştırma şablonudur:

• Kusur sorumluluğu (TBK m. 49): Hukuka aykırı fiil + kusur + zarar + illiyet bağı. İspat yükü zarar görende.
• Kusursuz sorumluluk halleri: Hakkaniyet sorumluluğu (m. 65), adam çalıştıranın sorumluluğu (m. 66), hayvan bulunduranın sorumluluğu (m. 67), yapı malikinin sorumluluğu (m. 69), tehlike sorumluluğu (m. 71)
• Adam çalıştıranın sorumluluğu (m. 66): Kurtuluş kanıtı getirme imkânı var (özen gösterme, talimat, denetim). HMGS'de en çok sorulan kusursuz sorumluluk türü.
• Yapı malikinin sorumluluğu (m. 69): Kurtuluş kanıtı yok (objektif/mutlak sorumluluk). Bu ayrım sınavda kritiktir.

Özel Borç İlişkileri: Sık Çıkan Sözleşme Tipleri

Borçlar Hukuku özel hükümleri kapsamında HMGS'de en çok sorulan sözleşme tipleri şunlardır:

• Satış sözleşmesi (TBK m. 207-281): Ayıp kavramı, yarar ve hasar geçişi, geri alım/önalım hakları
• Kira sözleşmesi (TBK m. 299-378): Konut ve çatılı iş yeri kirası, tahliye sebepleri, kira artış oranı sınırı
• Hizmet sözleşmesi (TBK m. 393-447): İşçi-işveren ilişkisi, fesih, ihbar süreleri (İş Hukuku ile bağlantılı)
• Eser sözleşmesi (TBK m. 470-486): İstisna (eser) sözleşmesinin unsurları, ayıp bildirimi, bedel
• Vekâlet sözleşmesi (TBK m. 502-514): Vekâletin kapsamı, özen borcu, hesap verme

Vaka Çözme Teknikleri: HMGS'ye Özgü Yaklaşım

Medeni ve Borçlar Hukuku sorularının büyük çoğunluğu olay bazlıdır. Koçluk sürecimizde uyguladığımız "Sistematik Vaka Çözme" yöntemi şu adımlardan oluşur:

Adım 1: Olayı Analiz Edin

Olayın taraflarını, hukuki ilişkiyi, uyuşmazlık konusunu ve zaman çizelgesini belirleyin. Gereksiz detaylardan önemli hukuki bilgiyi ayırt etmek kritik bir beceridir. Sınavda zaman baskısı altında bu ayrımı hızlı yapabilmeniz gerekir.

Adım 2: Hukuki Sorunu Tespit Edin

Olayda hangi hukuki sorunun çözülmesi istendiğini net olarak belirleyin. Soru "A, B'den tazminat isteyebilir mi?" formatındaysa, tazminat talebinin hukuki dayanağını (sözleşme ihlali, haksız fiil veya sebepsiz zenginleşme) saptamanız gerekir.

Adım 3: İlgili Normları Uygulayın

Belirlediğiniz hukuki soruna uygulanacak kanun maddelerini ve varsa Yargıtay içtihatlarını hatırlayın. Normu olaya uygularken unsur kontrolü yapın: Her koşulun somut olayda gerçekleşip gerçekleşmediğini tek tek kontrol edin.

Adım 4: Sonuca Ulaşın

Norm uygulaması sonucunda şıklara bakın. Doğru cevap genellikle "koşullar gerçekleşmiştir/gerçekleşmemiştir" veya "talep haklıdır/haksızdır" formatındadır. Kararsız kaldığınızda eleme yöntemiyle yanlış şıkları çıkarın.

Medeni ve Borçlar Hukuku Çalışma Takvimi: 5 Haftalık Plan

Sık Sorulan Sorular

HMGS'de Medeni Hukuk ve Borçlar Hukukundan toplamda kaç soru geliyor?

Geçmiş sınav verilerine göre Medeni Hukuktan 14-16 soru, Borçlar Hukukundan 10-12 soru gelmektedir. Toplamda bu iki alan 120 sorunun yaklaşık %20-24'ünü oluşturur ve HMGS'nin en ağırlıklı çift alanıdır. Bu nedenle çalışma planınızın en büyük dilimini bu iki alana ayırmanız gerekir.

Medeni Hukuk ve Borçlar Hukuku birlikte mi çalışılmalı?

Evet, bu iki alan birbirleriyle sıkı ilişki içindedir. Borçlar Hukuku, Türk Medeni Kanunu'nun beşinci kitabı olarak düzenlenmiştir. Özellikle haksız fiil ile kişilik hakları, sözleşmeler ile ehliyet, eşya hukuku ile ayni hak kazandırıcı sözleşmeler arasındaki bağlantıları kavramak sınavda büyük avantaj sağlar.

Saklı pay hesaplaması sınavda nasıl soruluyor?

Genellikle bir olay verilir: Miras bırakan X, vasiyetname ile tüm malvarlığını Y'ye bırakmış, geriye eşi ve iki çocuğu kalmıştır. "Eşin ve çocukların tenkis davası açma hakları var mıdır? Saklı payları ne kadardır?" formatında sorulur. Çözümde yasal miras paylarını, saklı pay oranlarını ve tasarruf oranını doğru hesaplamak gerekir.

Haksız fiil ve sözleşme ihlali ayrımını nasıl yapabilirim?

Temel kriter: Taraflar arasında bir sözleşme ilişkisi var mı? Varsa ve zarar sözleşmenin ihlalinden doğuyorsa sözleşme sorumluluğu (TBK m. 112 vd.), sözleşme yoksa veya zarar sözleşme dışı bir fiilden doğuyorsa haksız fiil sorumluluğu (TBK m. 49 vd.) uygulanır. Bazı durumlarda "yarışma" (her iki hukuki dayanağın birlikte ileri sürülmesi) mümkündür.

Bu iki alan için kaç hafta çalışma süresi ayırmalıyım?

Medeni Hukuk için 3 hafta, Borçlar Hukuku için 2 hafta olmak üzere toplam 5 hafta yoğun çalışma öneriyoruz. Bu süre konu çalışması, madde analizi, vaka çözümü ve deneme sınavlarını kapsamalıdır. Çalışırken hazırlanan adaylar için bu süre 7-8 haftaya yayılabilir.

Koçluk sürecinde Medeni ve Borçlar Hukuku nasıl işleniyor?

Koçluk programımızda bu iki alan birlikte ele alınır. Her hafta birebir görüşmede konu takibi, vaka çözümü pratiği ve zayıf alan analizi yapılır. Özellikle saklı pay hesaplamaları, boşanma vakaları ve haksız fiil olay çözümleri üzerinde yoğunlaşılır. Detaylı bilgi için 0531 333 98 33 numarasını arayabilirsiniz.