Kazım İncebacak
Son Güncelleme: Şubat 2026 | Bu içerik en güncel bilgilerle hazırlanmıştır.
İlgili İçerikler: HMGS Rehberi | HMGS Sayacı | Konu Dağılımı
HMGS Hazırlık: Usul Hukuku | HMGS Konuları | Puan Hesaplama
İcra ve İflas Hukuku, HMGS'de resmi ders listesinde ayrı bir kalem olarak geçmese de, Medeni Usul Hukuku ve Borçlar Hukuku sorularının pratik uzantısı olarak karşına çıkıyor. Mentorluk sürecimde fark ettiğim şey: adaylar bu alanı "zor ve teknik" diye tamamen bırakıyor, sonra ilamsız icra ile ilamlı icra farkını soran bir soruya takılıyorlar. 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun (İİK) temel kavramlarını bilmek, HMGS'de 2-3 net fark yaratabilir.
İcra İflas Hukuku'nun HMGS'deki Konumu
HMGS'nin resmi ders dağılımında İcra İflas Hukuku doğrudan listelenmemiş olsa da, Medeni Usul Hukuku (%5, 6 soru) kapsamında icra hukuku ile ilgili sorular gelebiliyor. Ayrıca Ticaret Hukuku sorularında iflas kavramı, Borçlar Hukuku sorularında alacak tahsili gibi konularla bağlantı kurulabiliyor.
İcra İflas Hukuku HMGS Bağlantı Haritası
- Medeni Usul Hukuku ile: İlamlı icra, kesinleşmiş mahkeme kararlarının icrası, ihtiyati haciz
- Borçlar Hukuku ile: Alacak-borç ilişkisi, temerrüt, takip yolu seçimi
- Ticaret Hukuku ile: İflas hukuku, konkordato, ticari işletmelerin tasfiyesi
- Medeni Hukuk ile: Rehin hakkı, mülkiyet, hacizde sıra
İcra Takibi Türleri
İcra hukukunun omurgası takip türleridir. HMGS'de en sık sorulan ayrım: ilamsız icra mı, ilamlı icra mı? Bu iki kavramı sağlam bilmek birçok soruyu çözmene yardımcı olur.
| Özellik | İlamsız İcra | İlamlı İcra |
|---|---|---|
| Dayanak | Mahkeme kararı gerekmez | Kesinleşmiş mahkeme kararı (ilam) gerekir |
| Başlangıç | Alacaklının talebiyle icra dairesine başvuru | İlamın icra dairesine sunulması |
| İtiraz | Borçlu 7 gün içinde itiraz edebilir → takip durur | Borçlu icranın geri bırakılmasını isteyebilir |
| İtirazın kaldırılması | İtirazın iptali davası veya itirazın kaldırılması | Zamanaşımı veya icranın geri bırakılması davası |
| Kullanım | Para ve teminat alacakları | Her türlü ilam (para, taşınır teslimi, tahliye vb.) |
Mentorluk İpucu: İlamsız icrada borçlunun itiraz süresi 7 gündür ve itiraz üzerine takip kendiliğinden durur — alacaklının itirazı kaldırmak için ayrıca harekete geçmesi gerekir. Bu "otomatik durma" etkisi HMGS'de sıkça test ediliyor.
Haciz Yolu: Temel Kavramlar
Haciz, borçlunun mal varlığına el konulmasıdır. HMGS'de haciz konusundan soru geldiğinde genellikle "haczedilemez mallar" veya "haciz sırası" sorulur. Mentorluk deneyimimde bu konuyu şu şekilde basitleştiriyorum:
Haczedilemez mallar (İİK m.82):
- Borçlu ve ailesinin geçimi için zorunlu eşyalar
- Borçlunun mesleği için gerekli araç-gereçler
- Devlet malları, vakıf malları
- İş kazası ve meslek hastalığı tazminatları
- Maaşın 1/4'ünden fazlası haczedilemez (nafaka alacağı hariç)
Medeni Hukuk detaylı rehberimiz mülkiyet ve rehin hukuku ile icra arasındaki bağlantıyı detaylı açıklıyor.
İflas Hukuku Temelleri
İflas, borçlunun ödeme gücünü kaybetmesi halinde tüm mal varlığının tasfiye edilerek alacaklılar arasında paylaştırılması sürecidir. HMGS bağlamında Ticaret Hukuku soruları içinde karşına çıkabilir.
| İflas Yolu | Açıklama | Koşul |
|---|---|---|
| Takipli iflas | Alacaklının iflas dairesi aracılığıyla talep etmesi | Borçlunun iflasa tabi olması (tacir) |
| Takipsiz iflas (doğrudan) | Borçlunun bizzat iflas istemesi veya alacaklının doğrudan mahkemeye başvurması | Ödeme güçlüğü, borca batıklık |
| Konkordato | Borçlunun alacaklılarla anlaşarak borçlarını yeniden yapılandırması | Mahkeme onayı, uygulanabilir proje |
Önemli ayrım: İflasa tabi olan kişiler sınırlıdır. Kural olarak tacirler ve tacir sayılan kişiler iflasa tabidir. Sıradan bireyler (tacir olmayanlar) iflasa tabi değildir, onlar hakkında yalnızca haciz yoluyla takip yapılabilir. Bu ayrım HMGS'de Ticaret Hukuku soruları bağlamında sorulabiliyor.
Konkordato: Güncel ve Önemli Konu
Konkordato son yıllarda hukuk gündeminin en çok tartışılan konularından biri oldu. 7101 sayılı Kanun'la iflas ertelemenin kaldırılıp konkordatonun genişletilmesi, bu alanı HMGS için de güncel hale getirdi.
Konkordato süreci özetle:
- Başvuru: Borçlu veya alacaklı asliye ticaret mahkemesine başvurur
- Geçici mühlet: Mahkeme 3 aylık geçici mühlet verir (2 ay uzatılabilir)
- Kesin mühlet: 1 yıllık kesin mühlet (6 ay uzatılabilir)
- Alacaklılar toplantısı: Konkordato projesi oylanır
- Tasdik: Mahkeme projeyi onaylar veya reddeder
Ticaret Hukuku konu anlatımı rehberimiz konkordato konusunu ticari işletme perspektifinden ele alıyor.
HMGS İçin İcra İflas Çalışma Stratejisi
İcra İflas: Öncelikli Konular ve Tahmini Ağırlıklar
- İlamsız icra vs. ilamlı icra ayrımı — Temel soru potansiyeli
- İtiraz süreleri ve sonuçları — 7 gün kuralı, otomatik durma
- Haczedilemez mallar — İİK m.82 listesi
- İflas koşulları — Tacir/tacir olmayan ayrımı
- Konkordato süreci — Geçici ve kesin mühlet süreleri
Toplam çalışma süresi: Hazırlığının %3-5'i bu konulara ayrılmalı. Medeni Usul Hukuku çalışmanın uzantısı olarak ele al.
Sıkça Sorulan Sorular
HMGS'de İcra İflas Hukuku sorusu gelir mi?
Doğrudan "İcra İflas Hukuku" adıyla ayrı bir ders olarak geçmese de, Medeni Usul Hukuku, Borçlar Hukuku ve Ticaret Hukuku sorularının içinde icra ve iflas kavramlarıyla karşılaşabilirsin. Mentorluk deneyimimde her HMGS döneminde en az 1-2 sorunun icra hukuku bilgisi gerektirdiğini gözlemliyorum. Temel kavramları bilmek seni bu sorularda avantajlı konuma getiriyor.
İlamsız icrada itiraz süresi kaç gün?
Borçlu, ödeme emrinin tebliğinden itibaren 7 gün içinde itiraz edebilir. İtiraz üzerine icra takibi kendiliğinden (otomatik olarak) durur. Alacaklının takibi devam ettirebilmesi için ya icra hukuk mahkemesinden itirazın kaldırılmasını istemesi ya da genel mahkemede itirazın iptali davası açması gerekir. İtirazın iptali davasında 1 yıllık hak düşürücü süre vardır.
Kimler iflasa tabidir?
Kural olarak tacirler ve tacir sayılan kişiler (ticaret şirketleri dahil) iflasa tabidir. Sıradan bireyler iflasa tabi değildir, onlar hakkında sadece haciz yoluyla takip yapılır. Tacir olmayanlar hakkında iflas kararı verilemez. Ayrıca amme idareleri ve kanunla özellikle belirtilen kuruluşlar da iflasa tabi değildir. Bu ayrım HMGS'de özellikle ticaret hukuku soruları bağlamında karşına çıkabiliyor.
Konkordato nedir ve iflastan farkı ne?
Konkordato, borçlunun mali güçlük içinde olduğunda borçlarını alacaklılarla anlaşarak yeniden yapılandırmasıdır. İflastan temel farkı: iflasta borçlunun tüm mal varlığı tasfiye edilirken, konkordatoda borçlu faaliyetine devam eder ve borçlarını indirimli veya vadeli öder. Konkordato mahkeme tasdikiyle kesinleşir ve tüm alacaklıları bağlar. 2018'den itibaren iflas ertelemenin kaldırılmasıyla konkordato daha yaygın hale geldi.
Maaşın ne kadarı haczedilebilir?
İİK m.83'e göre maaşın en fazla 1/4'ü haczedilebilir. Ancak nafaka alacağı için bu sınır uygulanmaz — nafaka alacaklısı maaşın daha büyük bir kısmını da haczettirebilir. Asgari ücretin altında kalan kısım ise hiçbir şekilde haczedilemez. Birden fazla alacaklı varsa toplam haciz oranı maaşın 1/4'ünü geçemez. Bu konu hem pratik hem de sınavda karşılaşma olasılığı yüksek bir konu.
İcra iflas konusunu ne kadar derinlemesine çalışmalıyım?
HMGS özelinde çok derinlemesine çalışmana gerek yok. Temel ayrımları (ilamsız-ilamlı icra, haciz-iflas yolu, haczedilemez mallar, konkordato temelleri) kavramak yeterli. Mentorluk perspektifimden hazırlık sürenin %3-5'ini bu konulara ayırmanı, geri kalanı Medeni Usul ve Borçlar Hukuku'na yoğunlaştırmanı öneririm. İİK'nın tamamını okumaya gerek yok, sınavda sorulan konular belirli kalıplarda tekrarlıyor.