HMGS Hâkim Savcı Adaylığı Süreci: Mentorluk Destekli Rehber

İlgili İçerikler: HMGS Rehberi | HMGS Sayacı | Konu Dağılımı | HMGS Puan Hesaplama

Hâkimlik ve savcılık, hukuk fakültesi mezunlarının en prestijli kariyer hedeflerinden biri — ama bu hedefe ulaşmak çok aşamalı ve uzun bir süreç. HMGS'de 70 barajını geçmek sadece ilk kapı; ardından Adalet Bakanlığı yazılı sınavı, mülakat, adaylık dönemi ve staj aşamaları geliyor. Mentorluk sürecimde gördüğüm en yaygın hata, adayların HMGS'yi "tek sınav" gibi görüp sonraki aşamalara hazırlanmaması. Oysa sürecin tamamını baştan bilerek hareket eden adaylar hem HMGS'de hem sonraki aşamalarda çok daha başarılı oluyor. Bu rehberde hâkim ve savcı adaylığı sürecinin tüm aşamalarını, gerçek deneyimler ve güncel bilgilerle ele alıyorum.

Sürecin Genel Haritası

Hâkimlik ve savcılık yolculuğu 5 ana aşamadan oluşuyor. Her aşamanın kendine özgü kuralları ve süreleri var:

Toplam süre, HMGS'ye giriş tarihinden ilk adli yargı hâkimi veya Cumhuriyet savcısı olarak göreve başlamaya kadar ortalama 3-4 yılı buluyor. Mentorluk deneyimimde bu sürenin farkında olan adayların motivasyonlarını çok daha iyi koruduğunu gözlemliyorum.

Aşama 1: HMGS Başarısı

Hâkim ve savcı adaylığının ilk şartı HMGS'de başarılı olmak. Sınavda 120 çoktan seçmeli soru soruluyor ve 100 üzerinden en az 70 puan almak gerekiyor. Ancak hakimlik hedefleyen adaylar için 70 yeterli değil — yazılı sınava başvuru sırasında HMGS puanı sıralama için kullanılabiliyor. Yani 70 ile geçen adayla 85 alan aday arasında ciddi bir avantaj farkı oluşuyor.

Mentorluk çalışmalarımda hakimlik hedefleyen adaylara 70 değil, en az 80 puan hedeflemelerini öneriyorum. Bu hem yazılı sınav başvurusunda avantaj sağlıyor hem de adayın hukuk bilgisinin yazılı sınava da yeterli olacağının bir göstergesi.

HMGS puan hesaplama rehberimizde detaylı puanlama sistemi anlatılıyor.

Aşama 2: Adalet Bakanlığı Yazılı Sınavı

HMGS başarısından sonra Adalet Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğü, hâkim ve savcı adaylığı için yazılı sınav ilanı yayınlıyor. Bu sınav HMGS'den farklı — daha derinlemesine ve analitik sorular içeriyor.

Yazılı Sınav Konuları

Yazılı sınavda HMGS konularının yanı sıra daha detaylı ve uygulamalı sorular soruluyor. Ana konular:

• Anayasa Hukuku: Temel haklar, devlet organları, Anayasa yargısı
• Medeni Hukuk: Kişiler, aile, miras, eşya hukuku + derinlemesine pratik sorular
• Borçlar Hukuku: Genel ve özel hükümler, sözleşme tipleri
• Ceza Hukuku: Genel ve özel hükümler, içtima, iştirak
• Ticaret Hukuku: Şirketler, kıymetli evrak, sigorta
• İdare Hukuku: İdari işlem, idari sözleşme, idari yargılama
• Medeni Usul Hukuku: Dava çeşitleri, kanun yolları, icra-iflas
• Ceza Muhakemesi Hukuku: Soruşturma, kovuşturma, kanun yolları

Mentorluk sürecimde fark ettiğim önemli bir nokta: yazılı sınavda HMGS'ye göre daha fazla "olay çözümü" sorusu çıkıyor. Yani ezber değil, hukuku uygulamaya yeteneği test ediliyor. HMGS'ye çalışırken sadece bilgi depolamak değil, bilgiyi olaya uygulamayı da pratik etmek gerekiyor.

Yazılı Sınavda Başarı Oranları

Adalet Bakanlığı yazılı sınavında başarı oranı HMGS'ye göre çok daha düşük — genellikle %15-25 arasında seyrediyor. Bu oran, kontenjan sayısına göre değişiyor. Kadro ilanındaki sayı belirleyici: 2025 yılında yaklaşık 3.000 adaylık kadrosu açıldı ve başvuran aday sayısı bu kadronun 4-5 katıydı.

Aşama 3: Mülakat (Sözlü Sınav)

Yazılı sınavda başarılı olan adaylar mülakata çağrılıyor. Mülakat, Adalet Bakanlığı bünyesinde oluşturulan komisyon tarafından yapılıyor.

Mülakat Değerlendirme Kriterleri

Mentorluk çalışmalarımda mülakat hazırlığı yapan adaylara şunu söylüyorum: hukuk bilgisi tek başına yetmiyor. Komisyon üyeleri, karşılarındaki kişinin "hâkim veya savcı olarak toplum karşısına çıkabilir mi?" sorusunun cevabını arıyor. Duruş, ifade netliği ve stres altında sakin kalabilme yeteneği en az hukuk bilgisi kadar değerlendiriliyor.

Aşama 4: Adaylık Dönemi (2 Yıl)

Mülakatta başarılı olan adaylar, hâkim ve savcı adayı olarak atanıyor. Adaylık süreci toplam 2 yıl sürüyor ve birkaç alt aşamadan oluşuyor.

4a. Hazırlık Eğitimi (İlk 6 Ay)

Adaylar Türkiye Adalet Akademisi'nde (TAA) eğitime alınıyor. Bu dönemde teorik hukuk eğitimi, mesleki etik, yargılama teknikleri ve uygulamalı dersler veriliyor. Eğitim Ankara'da yapılıyor ve zorunlu katılım gerektiriyor. Hakimlik-savcılık ilişkisi rehberimizde bu sürecin detaylarını bulabilirsin.

4b. Staj Dönemi (12 Ay)

Hazırlık eğitiminden sonra adaylar, çeşitli adliyelerde staj yapıyor. Staj programı şöyle ilerliyor:

• Savcılık stajı (3 ay): Cumhuriyet başsavcılığında soruşturma süreçlerini öğrenme
• Mahkeme stajı (6 ay): Farklı mahkemelerde (asliye hukuk, asliye ceza, ağır ceza) dönüşümlü çalışma
• Avukatlık stajı (1 ay): Bir avukatın yanında kısa süreli staj
• Noterlik/icra stajı (2 ay): Noter ve icra müdürlüğünde çalışma

4c. Son Eğitim ve Değerlendirme (6 Ay)

Staj sonrası tekrar Adalet Akademisi'nde eğitim alınıyor. Bu dönemde aday, uzmanlık alanını belirliyor (adli yargı hâkimi mi, idari yargı hâkimi mi, Cumhuriyet savcısı mı). Dönem sonunda yazılı ve sözlü değerlendirme yapılıyor.

Mentorluk deneyimimde adaylık döneminin en zorlu yanının "belirsizlik" olduğunu gözlemliyorum. Staj yeri genellikle tercih sırasına göre belirleniyor ama küçük şehirlere atanma ihtimali yüksek. Bu duruma psikolojik olarak hazır olmak önemli.

Aşama 5: Asıl Atama

Adaylık dönemini başarıyla tamamlayan adaylar, Hâkimler ve Savcılar Kurulu (HSK) kararıyla asıl hâkim veya savcı olarak atanıyor. İlk atamalar genellikle küçük il veya ilçe adliyelerine yapılıyor.

Atama Kriterleri

1. Adaylık dönemi değerlendirme puanı
2. Tercih sıralaması
3. Mevcut boş kadro durumu
4. HSK'nın belirlediği öncelikler

İlk atamada büyük şehir beklentisi gerçekçi değil. Genellikle ilk 3-5 yıl küçük şehirlerde görev yapılıyor, ardından tercih ve kıdem durumuna göre büyük şehirlere geçiş mümkün oluyor.

Başvuru Şartları: Kim Hâkim veya Savcı Olabilir?

Hâkim ve savcı adaylığına başvurmak için şu koşulları sağlamak gerekiyor:

HMGS hangi meslekler için zorunlu rehberimizde tüm meslek gruplarının başvuru şartlarını karşılaştırmalı olarak inceleyebilirsin.

Avukatlık mı Hakimlik mi? Kariyer Karşılaştırması

Mentorluk sürecimde en sık aldığım sorulardan biri bu. Her iki mesleğin de kendine özgü avantajları ve zorlukları var:

Bu karşılaştırmada doğru ya da yanlış tercih yok — önemli olan kendi önceliklerini ve yaşam beklentilerini bilmek. Mentorluk çalışmalarımda öğrencilere şunu söylüyorum: "Güvence ve düzen istiyorsan hakimlik, bağımsızlık ve potansiyel yüksek gelir istiyorsan avukatlık. Ama her iki yolda da HMGS başarısı ilk adım."

Sıkça Sorulan Sorular

HMGS'den sonra hakimlik sınavına ne zaman girebilirim?

HMGS başarısından sonra Adalet Bakanlığı'nın yazılı sınav ilanı beklenir. İlan genellikle HMGS sonuçlarının açıklanmasından 3-6 ay sonra yayınlanıyor. Ancak her yıl düzenli olarak ilan çıkacağının garantisi yok — kadro ihtiyacına bağlı. HMGS puanın 2 yıl geçerli olduğunu unutma. Mentorluk sürecimde adaylara HMGS'ye hazırlanırken yazılı sınav konularını da paralel çalışmalarını öneriyorum çünkü iki sınavın konuları büyük ölçüde örtüşüyor.

Hakimlik yazılı sınavı HMGS'den ne kadar farklı?

Konular büyük ölçüde aynı ama derinlik ve soru tarzı farklı. HMGS'de çoktan seçmeli sorular sorulurken, yazılı sınavda da çoktan seçmeli format kullanılıyor ancak sorular daha analitik ve olay çözümüne dayalı. Mentorluk deneyimimde HMGS'de 80+ yapan adayların yazılı sınavda da başarılı olduğunu gözlemliyorum. Ancak HMGS'de 70 barajını zar zor geçen adaylar yazılı sınavda genellikle zorlanıyor.

Mülakatta ne tür sorular soruluyor?

Mülakat hem hukuk bilgisi hem genel kültür hem de kişisel yetkinlikleri ölçüyor. Hukuk soruları genellikle güncel yargı kararları, Anayasa Mahkemesi kararları ve mevzuat değişiklikleri üzerine oluyor. Genel kültür soruları ise güncel olaylar, Türk tarihi ve coğrafyası hakkında. Komisyon ayrıca adayın "yargıç temperamanına" sahip olup olmadığını değerlendiriyor — sakin, analitik, tarafsız bir tutum sergilemek önemli. Mentorluk çalışmalarımda mülakat simülasyonları yapıyoruz.

Adaylık döneminde maaş alınıyor mu?

Evet, hâkim ve savcı adayları atandıkları andan itibaren maaş alıyor. 2026 itibarıyla aday maaşı yaklaşık 35.000-40.000 TL civarında (ek ödemeler dahil). Staj döneminde de maaş kesintisi olmuyor. Adaylık döneminin mali açıdan en büyük zorluğu, küçük şehirlere atanma durumunda yaşam koşullarına uyum sağlamak. Mentorluk perspektifimde mali planlamayı adaylık öncesinde yapmak önemli.

Hakimlik için yaş sınırı var mı?

Evet, yazılı sınav tarihinde 35 yaşını doldurmamış olmak gerekiyor. Bu yaş sınırı özellikle kariyer değiştirmek isteyen hukuk mezunları için kritik. Hukuk fakültesi 4 yıl, HMGS ve yazılı sınav hazırlığı 1-2 yıl olduğunu düşünürsek, 22 yaşında mezun olan biri için yaklaşık 12 yıllık bir pencere var. Mentorluk sürecimde 30 yaş üzeri adaylara zaman planlamasını çok dikkatli yapmalarını öneriyorum.

Hâkim ve savcı arasında seçim ne zaman yapılıyor?

Adaylık döneminin son aşamasında aday, hâkimlik mi savcılık mı tercih ettiğini belirtiyor. Tercih sıralaması, adaylık dönemi başarı puanına göre yapılıyor. Yüksek puan alan adaylar daha fazla seçenek arasından tercih yapabiliyor. Mentorluk deneyimimde adaylara şunu söylüyorum: staj döneminde hem savcılık hem mahkeme deneyimi yaşayacaksın, kararını staj sırasında vermek en sağlıklısı. Önceden kesin karar vermek gereksiz.

Güvenlik soruşturması ne kadar sürer?

Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması genellikle 2-4 ay sürüyor. Bu süreçte adayın ve yakın aile bireylerinin adli sicil kayıtları, istihbarat birimleri tarafından inceleniyor. Soruşturma olumsuz sonuçlanırsa adaylık iptal edilebiliyor. Mentorluk sürecimde adaylara şunu vurguluyorum: güvenlik soruşturması sadece suç kaydıyla sınırlı değil, sosyal medya paylaşımları ve çevre bilgileri de değerlendiriliyor. Bu nedenle dijital ayak izine dikkat etmek önemli.

İlk atamada büyük şehre atanabilir miyim?

İlk atamada İstanbul, Ankara, İzmir gibi büyük şehirlere atanma ihtimali çok düşük. İlk görev yeri genellikle doğu ve güneydoğu illerindeki küçük ilçeler oluyor. 3-5 yıl görev yaptıktan sonra tercih ve kıdem durumuna göre büyük şehirlere tayin talep edilebiliyor. Mentorluk çalışmalarımda adaylara bu gerçeği baştan kabullenmelerini ve küçük şehirde geçirecekleri süreyi mesleki gelişim fırsatı olarak görmelerini öneriyorum.