Kazım İncebacak
Son Güncelleme: Şubat 2026 | Bu içerik en güncel bilgilerle hazırlanmıştır.
İlgili İçerikler: MEB-EKYS Rehberi | EKYS Sayacı | Puan Hesaplama
Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli, 2026 EKYS'de tek başına 24 soru — yani sınavın %30'u bu konudan geliyor. Koçluk sürecimde gözlemlediğim en büyük hata, adayların Maarif Modeli'ni "eski müfredat güncellemesi" gibi yüzeysel okuyup geçmesi. Oysa bu model, MEB'in tüm eğitim felsefesini yeniden tanımlayan bir çerçeve ve EKYS'de en çok puan kaybedilen alan burası. Doğru bir stratejiyle 24 sorunun 18-20'sini doğru yapmak gerçekçi bir hedef.
Maarif Modeli EKYS'de Neden Bu Kadar Ağırlıklı?
MEB, yönetici adaylarından bu modeli sadece bilmelerini değil, okul düzeyinde uygulamaya dönüştürebilmelerini bekliyor. 2024'ten itibaren soru ağırlığı %20'den %30'a çıktı. Bu artışın nedeni açık: Maarif Modeli'ni anlamayan bir okul müdürü, MEB'in istediği dönüşümü yönetemez.
| Yıl | Maarif Modeli Soru Sayısı | Ağırlık | Trend |
|---|---|---|---|
| 2024 | 16 | %20 | Başlangıç |
| 2025 | 20 | %25 | Artış |
| 2026 | 24 | %30 | Güçlü artış |
Koçluk verdiğim adaylarla çalışırken, Maarif Modeli konusunda sistematik çalışanların genel başarı ortalamasının belirgin şekilde yükseldiğini gözlemledim. Çünkü bu 24 soru, iyi hazırlanan için "büyük ölçüde güvenli puan" demek.
Maarif Modeli'nin Temel Bileşenleri
Modeli öğrenirken dört ana katman üzerinden gitmek en verimli yol. Her katmanın EKYS'de nasıl sorulduğunu da belirtiyorum:
Koçluk Notu: Her katmanı ayrı ayrı ezberlemek yerine, aralarındaki ilişkiyi anlamak soru çözme hızını artırır. "Değerler → Beceriler → Yetkinlikler → Öğrenme Alanları" zinciri gibi düşün.
1. Vizyon ve Felsefe
Maarif Modeli'nin temel felsefesi "bütüncül insan yetiştirme" üzerine kurulu. Sadece akademik başarı değil, ahlaklı, becerili, kültürel farkındalığı olan bireyler hedefleniyor. EKYS'de bu bölümden gelen sorular genellikle modelin amacını, vizyonunu ve diğer eğitim modellerinden farkını soruyor.
2. Değerler Eğitimi Çerçevesi
Maarif Modeli'nde 10 kök değer tanımlanmış: adalet, dostluk, dürüstlük, öz denetim, sabır, saygı, sevgi, sorumluluk, vatanseverlik, yardımseverlik. EKYS'de en sık sorulan alan burası. Özellikle "Hangi etkinlik hangi değerle ilişkilendirilebilir?" formatında senaryo soruları geliyor.
3. Beceri Çerçevesi
| Beceri Alanı | Alt Beceriler | EKYS Soru Tipi |
|---|---|---|
| Eleştirel Düşünme | Sorgulama, analiz, değerlendirme | Senaryo bazlı |
| İletişim | Dinleme, ifade, empati | Tanım eşleme |
| İş Birliği | Takım çalışması, uzlaşma | Uygulama sorusu |
| Dijital Yetkinlik | Teknoloji okuryazarlığı, dijital etik | Bilgi sorusu |
| Girişimcilik | Yaratıcılık, risk alma, planlama | Kavram sorusu |
4. Öğrenme Alanları ve Müfredat Yapısı
Maarif Modeli, dersleri "öğrenme alanları" olarak yeniden tanımlıyor. Bu yapıda disiplinler arası bağlantılar ön planda. EKYS'de öğrenme alanlarının geleneksel ders yapısından farkları ve okul yöneticisinin bu geçişte rolü sıklıkla soruluyor.
Maarif Modeli hazırlık rehberimizde modelin tüm detaylarını inceleyebilirsin.
24 Sorunun Dağılım Analizi
Koçluk sürecinde çıkmış soruları analiz ettiğimde, 24 sorunun alt konulara dağılımı şöyle oluşuyor:
| Alt Konu | Tahmini Soru | Zorluk |
|---|---|---|
| Değerler eğitimi ve kök değerler | 6-7 | Orta |
| Beceri çerçevesi | 5-6 | Orta-Zor |
| Vizyon ve felsefe | 4-5 | Kolay |
| Öğrenme alanları | 4-5 | Orta |
| Ölçme değerlendirme yaklaşımı | 2-3 | Zor |
Etkili Çalışma Stratejisi
Maarif Modeli'ni çalışırken en verimli yöntem, belgeyi baştan sona okumak değil, tematik okuma yapmak. Koçluk sürecimde önerdiğim sıralama:
- Hafta 1: Vizyon belgesini oku, modelin "neden" ortaya çıktığını anla
- Hafta 2: Kök değerleri ve beceri çerçevesini çalış — birbirleriyle ilişkilerini şemalaştır
- Hafta 3: Öğrenme alanlarını incele, eski müfredatla karşılaştır
- Hafta 4: Çıkmış ve deneme sorularıyla pekiştir
Pratik İpucu: MEB'in Maarif Modeli belgesini en az 3 kez oku. İlk okumada genel yapıyı kavra, ikincide detaylara odaklan, üçüncüde soru gözüyle oku: "Buradan nasıl bir soru çıkabilir?"
Sık Yapılan Hatalar
Koçluk verdiğim adaylarda tekrarlayan hatalar şunlar:
- Yüzeysel okuma: "Bütüncül eğitim", "değerler odaklı" gibi genel kavramları bilip alt detayları atlamak
- Eski müfredat karışıklığı: 2023 öncesi yapılandırmacılık yaklaşımını Maarif Modeli ile karıştırmak
- Senaryo sorularını hafife almak: EKYS'de düz bilgi sorusu azaldı, senaryo bazlı sorular artıyor
- Beceri ve değer ayrımını yapamamak: "Empati bir beceri midir, değer midir?" gibi sorularda hata yapmak
EKYS sınav konuları ve soru dağılımı rehberimiz tüm alanların ağırlıklarını detaylı inceliyor.
Soru Tipleri ve Çözüm Yaklaşımları
Maarif Modeli sorularını üç kategoride değerlendirmek gerekiyor:
| Soru Tipi | Oran | Çözüm Yaklaşımı |
|---|---|---|
| Bilgi (tanım, kavram) | %30 | Belgedeki temel kavramları ezberle |
| Kavrama (ilişkilendirme) | %40 | Kavramlar arası bağlantıları öğren |
| Uygulama (senaryo) | %30 | Okul yönetimi bağlamında uygula |
Senaryo sorularında bir okul müdürü olarak düşünmen gerekiyor. "Bu durumda Maarif Modeli'ne göre doğru yaklaşım ne olurdu?" diye kendine sor. Genellikle en bütüncül, kapsayıcı ve değer odaklı seçenek doğru cevaptır.
Sıkça Sorulan Sorular
Maarif Modeli EKYS'de kaç soru geliyor?
2026 EKYS'de Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli'nden 24 soru geliyor, bu toplam sınavın %30'unu oluşturuyor. 2025'e göre ağırlık artışı var. Koçluk sürecimde bu alanı iyi hazırlanan adayların 18-20 doğru yaptığını gözlemliyorum. Değerler eğitimi ve beceri çerçevesi en ağırlıklı alt konular.
Maarif Modeli'ni çalışmak için en iyi kaynak nedir?
MEB'in resmi Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli belgesi birincil kaynak olmalı. Bu belge yaklaşık 130 sayfa ve tamamını okumak gerekiyor. Ek olarak MEB'in yayınladığı uygulama kılavuzları ve soru bankalarındaki ilgili bölümler faydalı. Koçluk perspektifinden söyleyebilirim ki, belgeyi en az üç kez farklı gözle okumak, tek seferde ezberlemeye çalışmaktan çok daha etkili.
Değerler ve beceriler arasındaki fark nedir?
Maarif Modeli'nde değerler "ahlaki ve etik yönelimler" (adalet, dürüstlük, saygı gibi), beceriler ise "uygulamaya dönük yetkinlikler" (eleştirel düşünme, iletişim, dijital yetkinlik gibi) olarak tanımlanıyor. EKYS'de bu ayrımı soran sorular sıkça gelir. Temel fark: Değerler "ne yapmalı?" sorusuna, beceriler "nasıl yapmalı?" sorusuna cevap verir.
Maarif Modeli soruları ezber mi yorum mu?
Her ikisi de var ama ağırlık kavrama ve uygulamaya kayıyor. 2025 sınavında düz bilgi sorularının oranı %30'a düşerken, senaryo bazlı soruların oranı %30'a çıktı. Bu da sadece ezberle 24 sorudan yüksek puan almanın zor olduğu anlamına geliyor. Kavramlar arası ilişkileri anlamak ve okul yönetimi bağlamında düşünmek gerekiyor.
Eski müfredatla Maarif Modeli farkı nedir?
En temel fark, eski yapılandırmacı müfredatın "öğrenci merkezli öğrenme"ye odaklanırken, Maarif Modeli'nin "bütüncül insan yetiştirme" vizyonunu benimsemesi. Eski müfredatta beceriler ders bazlı tanımlanırken, Maarif Modeli'nde tüm dersler ortak bir beceri çerçevesine bağlanıyor. Değerler eğitimi de ilk kez bu kadar merkezî bir konuma yerleştirildi.
Son 1 ayda Maarif Modeli için ne yapabilirim?
Son 1 ayda tüm belgeyi okumak yerine stratejik odaklanma gerekiyor. Kök değerlerin tanımlarını ve örneklerini çalış, beceri çerçevesindeki 5 ana beceriyi detaylarıyla öğren, çıkmış soru analizimizden Maarif Modeli sorularını çöz. Bu üç adım, son dönemde en yüksek verim sağlayan yaklaşım.