2026 EKPSS Tarih Konu Özeti ve Koçluk Rehberi

İlgili İçerikler: EKPSS Rehberi | EKPSS Konu Dağılımı | EKPSS Nasıl Çalışılır | EKPSS Puan Hesaplama

Geçen yıl EKPSS'ye hazırlanan bir öğrenciyle çalışırken ilginç bir şey fark ettim: Tarih bölümünde sürekli 4-5 doğru yapıyordu, ama çalışmadığı bir konu yoktu. Sorun bilgi eksikliği değildi; hangi konuya ne kadar zaman ayırması gerektiğini bilmiyordu. Osmanlı kuruluş dönemine haftalar harcamış, ama her sınavda 2-3 soru gelen Atatürk İlkeleri'ne sadece iki gün bakmıştı. Stratejiyi değiştirdiğimizde bir sonraki denemede 8 doğruya çıktı.

EKPSS'de Genel Kültür bölümünde tarih yaklaşık 10 soru ile temsil ediliyor. 60 soruluk sınavda bu oran küçümsenmeyecek bir dilim. Üstelik tarih soruları genellikle bilgiye dayalı; doğru konuya odaklanırsan neredeyse ezbere yakın bir kesinlikle doğru yapabilirsin. 2026 EKPSS tarih bölümünde hangi konulara öncelik vermen gerektiğini, geçmiş sınav analizlerinden çıkardığım dağılımı ve her konu için özet bilgileri bu yazıda bulacaksın.

EKPSS Tarih Bölümü Genel Yapısı

EKPSS'de tarih soruları Genel Kültür bölümünün içinde yer alır. Genel Kültür toplamda 30 sorudan oluşuyor ve bunun yaklaşık 10 tanesi Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi ile genel tarih konularından geliyor. Kalan 20 soru vatandaşlık, coğrafya, güncel bilgiler ve Türk kültür-medeniyet konularına ayrılıyor.

Tarih sorularının temel özelliği şu: Çoğu doğrudan bilgi sorusu. Yorum gerektiren sorular da var ama bunlar bile olayların kronolojik sırasını ve neden-sonuç ilişkisini bilmeye dayanıyor. Yani tarih, EKPSS'de "çalışan kazanır" diyebileceğimiz bir alan.

Konu Bazlı Soru Dağılımı Analizi

Geçmiş yılların EKPSS sorularını ve ÖSYM'nin yayınladığı örnek soruları incelediğimde şöyle bir dağılım ortaya çıkıyor. Bu rakamlar kesin değil ama genel eğilimi göstermesi açısından oldukça yol gösterici:

Tablodan da görüldüğü gibi, sınavın ağırlık merkezi Cumhuriyet dönemi. Atatürk İlkeleri, inkılaplar ve Kurtuluş Savaşı birlikte düşünüldüğünde 10 sorunun 5-7 tanesi bu dönemden geliyor. Bu demek oluyor ki hazırlığına bu konulardan başlarsan, tarih bölümünün yarısından fazlasını güvence altına alabilirsin.

Atatürk İlkeleri ve İnkılaplar (En Kritik Alan)

Koçluk sürecinde en çok tekrar ettiğim şey şu: EKPSS tarih çalışmasına Atatürk İlkeleri'nden başla. Sebebi basit; her sınavda en az 3 soru bu konudan geliyor ve sorular genellikle düz bilgiye dayanıyor.

Atatürk'ün 6 temel ilkesi ve ne anlama geldiği:

• Cumhuriyetçilik: Halkın kendi kendini yönetmesi, egemenliğin millete ait olması. Sınavda en çok bu ilkeyle ilgili "hangi inkılap hangi ilkeyle ilişkilidir" formatında soru gelir.
• Milliyetçilik: Birleştirici, bütünleştirici anlayış. Irkçılıkla karıştırılmaması gerektiği sıklıkla soruluyor.
• Halkçılık: Kanun önünde eşitlik, ayrıcalık reddi. Halkçılık-Cumhuriyetçilik ilişkisi karıştırılan bir nokta.
• Devletçilik: Ekonomide devlet müdahalesi. Özel sektörün tamamen reddedilmediği, ama devletin öncü olduğu vurgulanır.
• Laiklik: Din ve devlet işlerinin ayrılması. Hangi inkılapların laiklik ilkesiyle ilişkili olduğu favori soru tipi.
• İnkılapçılık: Çağdaşlaşma, sürekli yenilenme. Diğer beş ilkeyi koruyucu niteliği soruluyor.

Sınavda en çok sorulan inkılaplar:

Bir ipucu: İnkılap-ilke eşleştirme sorularında "laiklik" en sık doğru cevap olan ilke. Halifeliğin kaldırılması, tekke ve zaviyelerin kapatılması, medeni kanun, şapka kanunu, medreselerin kapatılması... Hepsi laiklikle ilişkili. EKPSS konu dağılımı rehberimizde tüm derslerin detaylı analizini bulabilirsin.

Kurtuluş Savaşı Dönemi (İkinci Öncelik)

Kurtuluş Savaşı, EKPSS'de her zaman soru gelen bir alan. Savaşların tarihleri ve sonuçlarından çok, siyasi gelişmeler ve antlaşmalar soruluyor. İşte bilmen gereken temel noktalar:

Kurtuluş Savaşı'nın önemli aşamaları:

• Mondros Mütarekesi (30 Ekim 1918): Osmanlı'nın I. Dünya Savaşı'ndan çekilmesi. "İşgallerin yasal dayanağı" olarak soruluyor.
• Amasya Genelgesi (22 Haziran 1919): "Milletin istiklalini yine milletin azim ve kararı kurtaracaktır" – milli mücadelenin ilk belgesi.
• Erzurum Kongresi (23 Temmuz 1919): Bölgesel amaçlı toplanan ama ulusal kararlar alan ilk kongre.
• Sivas Kongresi (4 Eylül 1919): Bölgesel cemiyetlerin birleştirilmesi, tek çatı altında ulusal hareket.
• TBMM'nin Açılması (23 Nisan 1920): Ulusal egemenliğin somutlaşması.
• Sakarya Meydan Muharebesi (1921): Atatürk'e "Başkomutanlık" verilmesi ve "Gazi" unvanı.
• Büyük Taarruz (26 Ağustos 1922): Düşmanın kesin yenilgisi.
• Mudanya Mütarekesi (11 Ekim 1922): Savaş sona erdi, Doğu Trakya savaşmadan alındı.
• Lozan Antlaşması (24 Temmuz 1923): Yeni Türk devletinin uluslararası tanınması.

Öğrencilerimle çalışırken Kurtuluş Savaşı konusunda en çok karıştırılan nokta genelge-kongre sıralaması oluyor. Kronolojik sırayı "Amasya → Erzurum → Sivas → TBMM" şeklinde aklında tut, bunu bilen çoğu soruyu çözer.

Osmanlı Tarihi (Stratejik Çalışma Gereken Alan)

Osmanlı tarihi çok geniş bir alan ve EKPSS'de 2-3 soru geliyor. Tamamını ezberlemek hem mümkün değil hem de gereksiz. Koçluk deneyimimde gördüğüm en etkili strateji şu: Osmanlı tarihini 4 ana dönem halinde çalış ve her dönemin 2-3 kritik olayını bil.

Özellikle XIX. yüzyıl ıslahatları EKPSS'de favori konulardan. Tanzimat Fermanı (1839), Islahat Fermanı (1856) ve I. Meşrutiyet (1876) arasındaki farkları bilmek sıkça soruluyor. Tanzimat'ın temel özelliği herkesin kanun önünde eşit tutulmasıydı; Islahat Fermanı ise gayrimüslimlere yönelik ek haklar getirdi. Meşrutiyet ise ilk anayasal düzeni kurdu.

EKPSS hazırlık rehberimizde ders bazlı çalışma planı bulabilirsin.

İlk Türk Devletleri ve İslam Tarihi

Bu konudan genellikle 1-2 soru geliyor. Tamamını çalışmak yerine şu başlıklara odaklan:

• Göktürkler: İlk Türk devleti ve ilk Türk alfabesini (Orhun Yazıtları) kullanan devlet. Orhun Kitabeleri'nin "Türk" adının geçtiği ilk yazılı belge olduğu çok soruluyor.
• Uygurlar: Yerleşik hayata geçen ilk Türk devleti. Matbaayı ve kağıdı kullanan ilk Türk toplumu.
• Karahanlılar: İslamiyet'i kabul eden ilk Türk devleti. Yusuf Has Hacip'in "Kutadgu Bilig" eseri bu dönemden.
• Büyük Selçuklular: Malazgirt Savaşı (1071) – Anadolu'nun kapılarını Türklere açan savaş.
• Anadolu Selçukluları: Kösedağ Savaşı (1243) – Moğollara yenilgi, Anadolu'da beyliklerin kurulması.

Bu konuda "ilk" kavramı çok önemli. ÖSYM, "ilk Türk devleti", "ilk Müslüman Türk devleti", "yerleşik hayata geçen ilk Türk devleti" gibi "ilk" soruları sormayı seviyor. Bu "ilk"leri bilmek 1-2 soruyu garantilemene yardımcı olur.

Çağdaş Türk ve Dünya Tarihi

Bu bölümden genellikle 1 soru geliyor ve genellikle temel düzeyde bir soru. Şu başlıklara kısa bir göz atman yeterli:

• II. Dünya Savaşı: Türkiye'nin tarafsızlık politikası ve savaşın sonuçları.
• Soğuk Savaş: NATO, Truman Doktrini, Marshall Planı – Türkiye'nin Batı blokuna katılması.
• Çok partili dönem: 1946 ve 1950 seçimleri, Demokrat Parti iktidarı.
• Kıbrıs Barış Harekâtı (1974): Nedenleri ve sonuçları.

Bu konuya çok fazla vakit harcamana gerek yok. Temel olayları ve tarihlerini bilmek çoğu durumda yeterli. Bunun yerine vakit kazanıp Atatürk İlkeleri ve Kurtuluş Savaşı'na daha fazla çalışman daha verimli olacaktır.

EKPSS Tarih İçin Etkili Çalışma Stratejisi

EKPSS'ye hazırlanan öğrencilerimle geliştirdiğim bir çalışma planı var. Tarih için haftada 3-4 saat ayırman ve bu süreyi şöyle dağıtman en verimlisi:

Burada bir uyarı: Herkes için aynı plan geçerli olmayabilir. Tarih bilgisi zaten iyi olan biri 3. ve 4. haftalara daha az zaman ayırıp, Atatürk İlkeleri ve Kurtuluş Savaşı'na daha çok odaklanabilir. Önemli olan soru dağılımına göre zaman ayırmak.

EKPSS Rehberi sayfamızda sınavla ilgili tüm güncel bilgilere ulaşabilirsin.

Soru Çözme Taktikleri

EKPSS tarih sorularında bazı kalıplar var. Bu kalıpları tanıman soru çözme hızını artırır:

• "Aşağıdakilerden hangisi ... ile ilgili değildir?" formatı çok sık gelir. Bu tip sorularda seçenekleri teker teker kontrol et; dört tanesi doğru, bir tanesi alakasız. Sakin ol, acele etme.
• Kronolojik sıralama soruları: "Aşağıdaki olayların kronolojik sıralaması hangisidir?" Bu tip sorularda tarihleri bilmek şart. Ama her tarihi bilmene gerek yok; olayların mantıksal sırasını düşün.
• "İlk" ve "son" soruları: "İlk anayasa hangisidir?", "Son Osmanlı padişahı kimdir?" gibi sorular. Bunlar düz bilgi; ya biliyorsun ya bilmiyorsun.
• Neden-sonuç ilişkisi soruları: "X olayının en önemli sonucu nedir?" Bu tip sorularda her olayın 1-2 temel sonucunu bilmek yeterli.

Sıkça Sorulan Sorular

EKPSS'de kaç tarih sorusu çıkıyor?

EKPSS'de Genel Kültür bölümünde tarih konularından yaklaşık 10 soru çıkıyor. Bu soruların büyük bölümü Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi'nden geliyor. Genel Kültür toplamda 30 sorudan oluştuğu için tarih yaklaşık üçte birlik dilimi kapsıyor. Bu oran, tarihin EKPSS'de en ağırlıklı Genel Kültür konusu olduğunu gösteriyor.

EKPSS tarihte en çok hangi konulardan soru geliyor?

Atatürk İlkeleri ve İnkılaplar ile Kurtuluş Savaşı en çok soru gelen konular. Bu iki alan tek başına tarih sorularının yarısından fazlasını oluşturuyor. İnkılap-ilke eşleştirmesi, kronolojik sıralama ve Kurtuluş Savaşı'ndaki antlaşmalar favori soru tipleri. Osmanlı tarihinden de 2-3 soru geliyor ama genellikle XIX. yüzyıl ıslahat dönemine yoğunlaşıyor.

EKPSS tarih soruları KPSS'den farklı mı?

Konu kapsamı benzer ama zorluk seviyesi genellikle daha temel. KPSS'de yorum ve analiz gerektiren sorular ağırlıktayken, EKPSS'de daha çok bilgiye dayalı sorular soruluyor. Olayların detaylarından çok ana hatlarını bilmek genellikle yeterli. EKPSS-KPSS karşılaştırma yazımızda iki sınavın tüm farklarını detaylıca inceledik.

EKPSS tarih için ne kadar süre çalışmalıyım?

Haftada 3-4 saat tarih çalışması yeterli olacaktır. Önemli olan süre değil, hangi konulara ne kadar zaman ayırdığın. Toplam sürenin en az yarısını Atatürk İlkeleri ve Kurtuluş Savaşı'na ayırmanı öneriyorum çünkü soruların çoğu bu alanlardan geliyor. Kalan süreyi Osmanlı ve İlk Türk Devletleri'ne bölebilirsin.

Tarih tarihlerini nasıl ezberleyebilirim?

Her tarihi ezberlemeye çalışma. Bunun yerine kronolojik mantığı kavra. Mesela Kurtuluş Savaşı döneminde olaylar bir mantık silsilesi izliyor: Mütareke → Genelge → Kongreler → TBMM → Savaşlar → Barış. Bu sırayı bilirsen tarihler de yerine oturuyor. Sadece çok sık sorulan tarihleri (1071, 1453, 1919, 1920, 1923) ezberlersen yeterli olur.

EKPSS'de Osmanlı tarihinden çok soru gelir mi?

Osmanlı tarihinden yaklaşık 2-3 soru geliyor. Bu soruların çoğu XIX. yüzyıl ıslahat dönemiyle ilgili: Tanzimat Fermanı, Islahat Fermanı, Meşrutiyet dönemleri. Kuruluş ve yükselme dönemlerinden soru gelse bile genellikle temel bilgi düzeyinde. Osmanlı'ya çok fazla zaman harcamak yerine Cumhuriyet dönemine odaklanmak daha stratejik bir tercih.

EKPSS tarih konuları için hangi kaynak yeterli?

ÖSYM'nin yayınladığı örnek sorular ve geçmiş yılların EKPSS sınav kitapçıkları en güvenilir kaynak. Bunun yanında MEB'in EKPSS'ye yönelik hazırladığı ücretsiz konu anlatım materyallerini de kullanabilirsin. Çok detaylı KPSS kitaplarına ihtiyacın yok; tarih konularında temel düzey bir kaynak ve bol soru pratiği yeterli.

Tarih sorularında süre yetmez mi?

EKPSS'de 60 soruya 60 dakika süre veriliyor (ek süre hakkı olan adaylarda daha fazla). Tarih soruları genellikle kısa metinli ve doğrudan bilgi ölçen sorular olduğu için 30-40 saniyede cevaplanabiliyor. Uzun paragraf analizi gerektiren sorular nadirdir. Bu yüzden tarih bölümünde süre problemi yaşaman pek olası değil. Asıl süre sıkışması Türkçe paragraf sorularında oluyor.

Sonuç: 10 Sorudan 7-8'ini Hedefle

EKPSS tarih bölümünde 10 sorunun tamamını doğru yapmak güzel bir hedef ama gerçekçi olan 7-8 doğru. Bunu başarmak için Atatürk İlkeleri ve Kurtuluş Savaşı'na çalışma sürenin yarısından fazlasını ayır, Osmanlı tarihinde dönem özelliklerine odaklan, İlk Türk Devletleri'nde "ilk"leri ezberle. Bu stratejiyle 10 üzerinden 7-8 doğruya ulaşmak oldukça mümkün.

Unutma, EKPSS'de her doğru cevap puanına yansıyor. Tarihten kazandığın 7-8 doğru, EKPSS puanını ciddi şekilde yukarı taşıyabilir.