Kazım İncebacak
İlgili İçerikler: EKPSS Rehberi | EKPSS Geri Sayım | EKPSS Nedir? | EKPSS Puan Hesaplama
Son Güncelleme: Şubat 2026 | Bu içerik en güncel ÖSYM kılavuzuna göre hazırlanmıştır.
EKPSS'de her engel türü için farklı sınav düzenlemeleri uygulanıyor — ek süre, özel ekipman, okuyucu/işaretleyici yardımı gibi haklar engel grubuna göre değişiyor. Koçluk sürecimizde en çok karşılaştığım sorun, adayların kendi haklarını tam bilmemesi. 2026 EKPSS kılavuzunda yer alan düzenlemeleri engel türüne göre ayrıntılı şekilde ele alacağım.
Engel Türlerine Göre Genel Düzenleme Tablosu
ÖSYM, engel türüne göre farklı düzenlemeler sunuyor. Koçluk deneyimimde fark ettim ki birçok aday hangi düzenlemeden yararlanabileceğini bilmiyor. Aşağıdaki tablo, 2026 EKPSS için geçerli olan temel düzenlemeleri özetliyor:
| Engel Türü | Ek Süre | Okuyucu/İşaretleyici | Özel Ekipman |
|---|---|---|---|
| Görme Engelli (Tam) | +60 dakika | Okuyucu + İşaretleyici | Braille/Büyük punto kitapçık |
| Görme Engelli (Az Gören) | +30 dakika | Talebe göre | Büyüteç, büyük punto |
| İşitme Engelli | 1/3 ek süre | İşaret dili tercümanı | Yazılı talimat |
| Fiziksel Engelli (Üst Ekstremite) | %30-50 ek süre | İşaretleyici | Özel masa/sandalye |
| Fiziksel Engelli (Alt Ekstremite) | Standart | Gerekirse | Engelsiz giriş, zemin kat |
| Zihinsel/Ruhsal Engelli | 1/3 veya 2/3 ek süre | Talebe göre | Tek kişilik salon |
| Kronik Hastalık | Duruma göre | Talebe göre | İlaç/tıbbi cihaz izni |
Önemli: Bu düzenlemeler başvuru sırasında talep edilmeli ve engelli sağlık kurulu raporu ile belgelenmelidir. Sınav günü talep etmek mümkün değildir.
Görme Engelli Adaylar İçin Düzenlemeler
Koçluk verdiğim görme engelli adaylarla çalışırken en çok vurguladığım konu, başvuru formundaki engel durumu bölümünün doğru doldurulması. Tam görme kaybı ile az gören arasında ciddi farklar var.
Tam Görme Kaybı Olan Adaylar
- Braille kitapçık: Soru kitapçığı Braille alfabesiyle hazırlanır
- Büyük punto kitapçık: Tercih edilmesi halinde 18-24 punto yazı boyutu
- Okuyucu yardımı: ÖSYM görevlisi soruları sesli okur
- İşaretleyici yardımı: Adayın söylediği cevabı görevli işaretler
- +60 dakika ek süre: 60 dakikalık sınav 120 dakikaya çıkar (okuyucu/işaretleyici ihtiyacı nedeniyle)
- Tek kişilik salon: Okuyucu/işaretleyici ile birlikte ayrı salon
Az Gören Adaylar
- Büyüteç kullanımı: Kendi büyütecini getirebilir
- Büyük punto kitapçık: Standart yerine büyük yazılı kitapçık
- +30 dakika ek süre: Okuma zorluğu nedeniyle ek süre (sınav 90 dakikaya çıkar)
- Aydınlatma: Ek aydınlatma talep edilebilir
Gördüğüm kadarıyla az gören adaylar büyüteç kullanımına sınav öncesinde alışmalı. Sınav günü ilk kez büyüteçle çalışmak ciddi zaman kaybına neden oluyor. Mentorluk sürecimde bunu mutlaka deneme sınavlarında pratik ettiriyoruz.
İşitme Engelli Adaylar İçin Düzenlemeler
İşitme engelli adaylar için sınavda en kritik nokta, sınav başlangıç ve bitiş talimatlarının iletilmesi. ÖSYM bu konuda şu düzenlemeleri yapıyor:
- İşaret dili tercümanı: Sınav talimatları işaret diliyle aktarılır
- Yazılı talimatlar: Tüm sözlü açıklamalar yazılı olarak da verilir
- 1/3 ek süre: Okuma ve anlama sürecindeki farklılıklar için (sınav yaklaşık 80 dakikaya çıkar)
- Ön sıra yerleşimi: Dudak okuma imkanı için salon görevlisine yakın oturma
- İşitme cihazı izni: Koklear implant ve işitme cihazı ile girilebilir
Koçluk İpucu: İşitme engelli adaylarla çalışırken fark ettim ki, Türkçe okuma-anlama bölümünde kelime dağarcığı farklılığı ciddi etki yaratıyor. Bu bölüme ekstra hazırlık şart.
Daha fazla sınav hazırlık stratejisi için EKPSS nasıl çalışılır rehberimize göz atabilirsin.
Fiziksel Engelli Adaylar İçin Düzenlemeler
Fiziksel engel türü çok geniş bir yelpazeyi kapsıyor. Koçluk deneyimimde gördüm ki, üst ekstremite (el-kol) engeli ile alt ekstremite (bacak) engeli arasında sınav düzenlemeleri açısından büyük fark var.
Üst Ekstremite Engelli Adaylar
- İşaretleyici yardımı: El/kol kullanamayan adaylar için görevli işaretleme yapar
- %30-50 ek süre: Engel seviyesine göre değişir
- Özel masa: Tekerlekli sandalye uyumlu masa
- Bilgisayar kullanımı: Bazı durumlarda bilgisayar ile sınava girme izni
Alt Ekstremite Engelli Adaylar
- Engelsiz giriş: Rampa veya asansörlü bina tahsisi
- Zemin kat: Mümkünse zemin katta salon tahsisi
- Geniş koridor: Tekerlekli sandalye geçişine uygun
- Tuvalet erişimi: Engelli tuvaleti bulunan bina
Burada altını çizmek istediğim bir şey var: Başvuru formunda engel türünüzü ve ihtiyaçlarınızı çok net belirtmeniz gerekiyor. "Fiziksel engelli" yazmak yetmiyor, tam olarak hangi desteğe ihtiyacınız olduğunu açıkça talep etmelisiniz.
Zihinsel ve Ruhsal Engelli Adaylar İçin Düzenlemeler
Bu engel grubundaki düzenlemeler belki de en az bilinen konu. Koçluk sürecimde karşılaştığım adayların önemli bir kısmı bu haklardan haberdar değildi.
- Tek kişilik salon: Dikkat dağınıklığı ve kaygı yönetimi için ayrı salon
- 1/3 veya 2/3 ek süre: Odaklanma zorluğu ve okuyucu ihtiyacına göre belirlenir (okuyucu/işaretleyici gerekiyorsa 2/3 ek süre)
- Refakatçi: Gerekli durumlarda salon dışında refakatçi bulundurma
- İlaç kullanımı: Sınav sırasında ilaç alma izni (doktor raporu ile)
- Mola hakkı: Bazı durumlarda kısa mola verilebilir
EKPSS tercih stratejileri hakkında bilgi almak için EKPSS tercih rehberimizi incelemenizi tavsiye ederim.
Kronik Hastalık Durumunda Düzenlemeler
- Diyabet hastaları: İnsülin kalemi ve şeker ölçüm cihazı ile giriş
- Epilepsi hastaları: İlaç kullanım izni, tek kişilik salon talep hakkı
- Astım hastaları: İnhalatör ile giriş izni
- Kalp hastaları: İlaç ve tıbbi cihaz izni
Başvuruda Düzenleme Talep Etme Süreci
Düzenlemelerden yararlanmak için yapılması gerekenleri adım adım anlatayım. Bu süreçte en sık karşılaştığım sorun, adayların başvuru formundaki engel bilgisi bölümünü eksik doldurmasıydı.
- Engelli sağlık kurulu raporu: e-Devlet'te görünür ve güncel olmalı
- ÖSYM başvuru formu: Engel türü, derece ve ihtiyaç duyulan düzenlemeleri ayrıntılı belirtin
- Ek belge yükleme: Özel düzenleme talebiniz varsa destekleyici doktor raporu yükleyin
- Doğrulama: Başvuru sonrası sınav giriş belgenizde düzenlemelerin yer aldığını kontrol edin
- İtiraz: Düzenlemeler giriş belgesinde yoksa ÖSYM'ye başvuru süresi içinde itiraz edin
EKPSS başvuru süreci hakkında detaylı bilgi için başvuru rehberimizi inceleyebilirsin.
Sınav Günü Pratik Öneriler
Koçluk verdiğim adaylara her zaman söylediğim şey: Düzenleme hakkınız kağıt üzerinde olsa bile, sınav günü aksilik yaşanmaması için hazırlıklı olun.
- Sınav binasını önceden ziyaret edin: Erişilebilirliği, rampaları, asansörü kontrol edin
- Giriş belgenizin çıktısını alın: Düzenlemelerin yazılı olduğunu görün
- Yedek belge taşıyın: Engelli raporu fotokopisi yanınızda bulunsun
- Erken gidin: Normal adaylardan en az 30 dakika önce orada olun
- İletişim numarası: ÖSYM İletişim Merkezi numarasını kaydedin
Sıkça Sorulan Sorular
EKPSS'de ek süre hakkı nasıl belirlenir?
Ek süre hakkı, engelli sağlık kurulu raporundaki engel türü ve derecesine göre ÖSYM tarafından belirlenir. Görme engelli adaylar %50'ye kadar, diğer engel grupları genellikle %30 ek süre alır. Başvuru formunda engel türünüzü doğru belirtmeniz ve raporunuzun e-Devlet'te güncel olması şarttır. Birden fazla engeli olan adaylar en yüksek ek süre hakkından yararlanır.
Okuyucu ve işaretleyici yardımı kimler için geçerlidir?
Okuyucu yardımı öncelikle görme engelli adaylara sağlanır. İşaretleyici yardımı ise üst ekstremite engeli nedeniyle optik formu işaretleyemeyen adaylara verilir. Bu düzenlemeler başvuru sırasında talep edilmelidir. ÖSYM görevlileri tarafsız şekilde soruları okur ve cevapları işaretler, herhangi bir yönlendirme yapmazlar.
Sınav salonunda ilaç kullanabilir miyim?
Evet, kronik hastalığınız veya engel durumunuz nedeniyle düzenli ilaç kullanıyorsanız sınav sırasında ilaç alabilirsiniz. Başvuru formunda bu durumu belirtmeniz ve doktor raporunuzda ilaç kullanım gerekliliğinin yer alması gerekir. İlaçlarınızı orijinal kutusunda getirmeniz önerilir. Salon görevlisi ilaç kullanımını kayıt altına alır.
Tek kişilik salon nasıl talep edilir?
Tek kişilik salon talebi başvuru formundaki özel düzenleme bölümünden yapılır. Zihinsel/ruhsal engelli adaylar, dikkat eksikliği olan adaylar ve ağır fiziksel engelli adaylar bu talepte bulunabilir. Destekleyici doktor raporu talep gücünüzü artırır. ÖSYM her talebi değerlendirir ancak salon imkanlarına göre karar verir.
İşitme cihazı veya koklear implant ile sınava girebilir miyim?
İşitme cihazı ve koklear implant ile sınava girmek mümkündür. Ancak bu durumu başvuru formunda mutlaka belirtmeniz gerekir. Sınav binası girişinde güvenlik kontrolünde cihazınız kontrol edilecektir. Bluetooth özelliği olan cihazlarda bu özelliğin kapatılması istenebilir. Yedek pil veya şarj cihazı da yanınızda bulundurabilirsiniz.
Birden fazla engel türüm var, hangi düzenlemelerden yararlanabilirim?
Birden fazla engeli olan adaylar, her bir engel türüne ait düzenlemelerden ayrı ayrı yararlanabilir. Örneğin hem görme hem fiziksel engeli olan bir aday, büyük punto kitapçık ve özel masa düzenlemesini birlikte talep edebilir. Ek süre konusunda en yüksek hak tanıyan düzenleme uygulanır. Başvuru formunda tüm engel türlerinizi ve ihtiyaçlarınızı detaylı belirtmeniz çok önemlidir.
Sınav günü düzenleme talep edebilir miyim?
Hayır, sınav günü düzenleme talebi kabul edilmez. Tüm düzenleme talepleri başvuru süresi içinde yapılmalıdır. Bu nedenle başvuru formunu doldururken çok dikkatli olmanız gerekir. Eğer başvuru sonrası engel durumunuzda değişiklik olduysa, sınav tarihinden en az 10 gün önce ÖSYM'ye yazılı başvuru yapmanız gerekir.