2026 EKPSS Engel Grupları ve Sınav Düzenlemeleri Koçluk Rehberi

İlgili İçerikler: Tüm EKPSS Yazıları | EKPSS Nedir? | Engelli Raporu Rehberi | Başvuru Rehberi | EKPSS Puan Hesaplama

EKPSS başvuru formunu dolduruyorsun ve karşına "engel grubu seçimi" çıkıyor. Genel engel mi, görme engeli mi, işitme engeli mi? Ek süre hakkın var mı, okuyucu talep edebilir misin? Raporunda yazan engel türü ile ÖSYM'nin kullandığı sınıflandırma uyuşuyor mu? Bu soruları sormak çok normal çünkü EKPSS'deki engel grubu sınıflandırması, sınavda hangi haklardan yararlanacağını doğrudan belirliyor. 2026 EKPSS 19 Nisan'da yapılacak ve başvuru sürecinde engel grubu bilgini doğru girmek, sınav gününde ciddi fark yaratan bir adım.

EKPSS'de Engel Grupları Nelerdir?

ÖSYM, EKPSS'de adayları 4 ana engel grubuna ayırıyor. Bu gruplandırma sadece bir sınıflandırma değil; sınav süresi, okuyucu/işaretleyici desteği ve salon düzenlemesi gibi pek çok hakkı doğrudan etkileyen bir yapı. Koçluk sürecinde birlikte çalıştığım adayların en sık karıştırdığı nokta da tam burası: raporlarındaki tanım ile ÖSYM'nin kullandığı grup eşleşmesi.

Genel Engel Grubu (1. Grup)

Bu grup, EKPSS'deki en geniş kapsamlı kategori. Ortopedik engelli adaylar, ruhsal ve duygusal sağlık sorunu yaşayanlar (panik atak, depresyon, şizofreni vb.), kronik hastalığı bulunanlar, yaygın gelişimsel bozukluk tanılı adaylar (otizm spektrum bozuklukları, Asperger, RETT sendromu, dezintegratif bozukluk), özel öğrenme güçlüğü olanlar (disleksi, dikkat eksikliği, hiperaktivite), dil ve konuşma bozukluğu bulunanlar ve CP (serebral palsi) hastaları bu gruba giriyor.

Genel engel grubundaki adayların tamamına aynı haklar uygulanmıyor; alt engel türüne göre farklı düzenlemeler söz konusu. Mesela ortopedik engelli bir aday ile gelişimsel bozukluk tanılı bir aday aynı grupta olmasına rağmen farklı ek süre ve destek haklarından yararlanabiliyor. Bu ayrım başvuru sırasında dikkat edilmesi gereken kritik bir detay.

Görme Engelli Grubu (2. Grup)

Görme engelli adaylar, engel derecelerine göre iki farklı düzenlemeyle karşılaşıyor. Tam görme engeli olan adaylar okuyucu desteği alabilirken, az gören adaylar (%25 ve üzeri görme kaybı) büyük puntolu soru kitapçığı talep edebiliyor. Burada kritik olan şu: büyük puntolu kitapçık kullanan adaylar ayrıca okuyucu desteği alamıyor. Yani birini tercih etmen gerekiyor. EKPSS başvuru rehberimizde bu seçimi nasıl yapacağını detaylıca anlattık.

İşitme Engelli Grubu (3. Grup)

İşitme engelli adaylar, sınavda yazılı iletişim yoluyla yönlendirilir. Sınav süresince salon görevlileri tarafından yapılan sözlü açıklamalar, işitme engelli adaylara yazılı olarak da iletilir. Bu gruptaki adaylar 20 dakika ek süre hakkına sahip.

Zihinsel Engelli Grubu (4. Grup)

Hafif ve orta dereceli zihinsel engelli adaylar bu gruba dahil. Zihinsel engelli grubundaki adaylara okuyucu ve işaretleyici desteği sağlanabiliyor. Şekilli sorularda soru kitapçığına bakma izni de var. Ağır dereceli zihinsel engelli bireyler EKPSS'ye girmek yerine kura yöntemiyle yerleştirme hakkından yararlanabiliyor.

Engel Grubuna Göre Ek Süre Hakları

EKPSS'nin standart süresi 60 dakikadır. Ancak engel grubuna ve alınan desteğe göre farklı ek süreler tanınıyor. Bu süreleri bilmek, sınava hazırlanırken zaman yönetimi stratejini oluşturmak açısından çok önemli. Koçluk sürecinde sık karşılaştığım bir durum şu: adaylar ek süre haklarını bilmeden hazırlanıyor ve sınav gününde planladıklarından daha fazla zamanları olduğunu fark ediyor.

Bu tabloyu iyice incele. Çünkü sınava hazırlık sürecinde deneme çözerken, gerçek sınav sürenle pratik yapmak büyük avantaj sağlıyor. 80 dakikalık bir süren varsa, 60 dakikalık denemelere göre plan yapmak doğru olmaz.

Okuyucu Desteği: Kimlere ve Nasıl Sağlanır?

Okuyucu desteği, sınavda soruların aday yerine sınav görevlisi tarafından sesli okunması anlamına geliyor. Bu desteği kimler alabilir?

• Görme engelli adaylar: Tam görme engeli nedeniyle soruları okuyamayan adaylar okuyucu talep edebilir.
• CP (serebral palsi) hastaları: Raporlarında motor sistem mekanizmasının yeterli düzeyde gelişmediği belirtilen adaylar.
• Zihinsel engelli adaylar: Hafif ve orta dereceli zihinsel engelli gruptaki adaylar.
• Özel öğrenme güçlüğü: Disleksi tanılı adaylar okuyucu desteği talep edebilir.

İşaretleyici Desteği: Kimlere ve Nasıl Sağlanır?

İşaretleyici desteği, adayın cevap kağıdını kendisinin işaretleyemediği durumlarda sınav görevlisinin aday adına işaretleme yapmasıdır. Bu desteği alabilecek gruplar:

• Ortopedik engelli adaylar: Elleri veya kolları ile işaretleme yapamayacak durumda olanlar.
• CP hastaları: Motor beceri yetersizliği nedeniyle işaretleme yapamayan adaylar.
• Ruhsal-duygusal engelli adaylar: Panik atak, depresyon, şizofreni gibi tanılara sahip adaylar talep halinde işaretleyici desteği alabilir.
• Zihinsel engelli adaylar: Okuyucu-işaretleyici birlikte talep edilebilir.

İşaretleyici desteği alan adayların kendilerinin işaretleme yapmasına izin verilmez. Aday cevabı söyler, görevli işaretler. Bu, sınav güvenliği açısından uygulanan önemli bir kural. EKPSS'ye nasıl çalışılır rehberimizde bu desteklerle sınava hazırlanma stratejilerini de bulabilirsin.

Sınav Salonu Düzenlemeleri

EKPSS'de engel grubuna göre salon düzenlemeleri de farklılaşıyor. ÖSYM, engelli adaylara uygun fiziksel koşulları sağlamakla yükümlü ve bu konuda ciddi adımlar atılıyor.

Engelli Sınav Salonları

Engelli adaylar, standart salonlardan farklı olarak erişilebilir salonlarda sınava alınıyor. Bu salonlar genellikle giriş katlarda, asansör erişimi olan binalarda ve tekerlekli sandalye geçişine uygun düzende oluşturuluyor. Okuyucu veya işaretleyici desteği alan adaylar diğer adaylardan ayrı, özel düzenlenmiş salonlarda sınava giriyor.

Refakatçi Hakkı

Sınav merkezine gelişte ve sınavdan çıkışta refakatçi hakkı tanınıyor. Ancak refakatçiler sınav salonuna giremez. Sınav binasının girişine kadar adaya eşlik edebilir. Ağır engelli adaylar için özel durumlarda bina içinde refakatçi eşliği sağlanabilir; ancak bu durum kılavuzda belirtilen koşullara bağlı.

Sağlık İhtiyaçları

Sınav süresince adayların engel durumu veya sağlık koşullarına göre bazı özel izinler tanınıyor:

• Şeker ölçümü yapma (diyabetli adaylar)
• Astım ilacı kullanma
• Oksijen tedavisi alma
• Tuvalete çıkma (gerektiğinde refakatçi eşliğinde)
• Gerekli tıbbi cihaz ve ekipmanları sınav salonuna getirme

Bu haklar sınav kılavuzunda açıkça belirtiliyor. Yine de sınav başvurusu sırasında özel sağlık ihtiyaçlarını mutlaka bildirmeni tavsiye ederim; son gün sürprizlerle karşılaşmamak adına önceden ÖSYM ile iletişime geçmek en sağlıklı yol.

Büyük Puntolu Soru Kitapçığı

Az gören adaylar (yani %25 ve üzeri görme kaybı olan ancak tam görme engeli bulunmayan adaylar) büyük puntolu soru kitapçığı talep edebiliyor. Burada önemli bir ayrım var: büyük puntolu kitapçık kullanan adaylara ayrıca okuyucu yardımı verilmiyor. Bu iki seçenek arasında bir tercih yapman gerekiyor.

Büyük puntolu kitapçık tercih eden adaylara 30 dakika ek süre tanınıyor. Yani toplam 90 dakika sınav süren oluyor. Okuyucu desteği talep edersen ek süre 40 dakikaya çıkıyor ama soru kitapçığına bakamazsın. Hangi seçenek sana daha uygun? Bu tamamen kişisel tercihe ve görme kaybının derecesine bağlı.

Deneyimlerime göre, kısmen görebilen ve okuma hızı makul olan adaylar büyük puntolu kitapçığı tercih ettiğinde daha rahat hissediyor. Çünkü soruyu kendi gözleriyle görüyor, geri dönüp tekrar bakabiliyor. Okuyucu desteğinde ise sorunun tekrar okunmasını istemen gerekiyor ve bu zaman kaybına yol açabiliyor. EKPSS puan hesaplama rehberimize göz atarak hangi puan türünde ne kadar net gerektiğini de değerlendirebilirsin.

Engel Oranı ve EKPSS Puan İlişkisi

EKPSS'ye başvurmak için minimum %40 engel oranı gerekiyor. Peki engel oranının yüksekliği sınav puanını veya yerleştirme şansını etkiler mi?

Doğrudan etkiler. EKPSS puanı sınavdaki net sayısına göre hesaplanır (P1, P2, P3 puanları), engel oranı puanı değiştirmez. Ancak yerleştirme aşamasında engel oranı dolaylı olarak etkili olabiliyor. Bazı kadrolarda engel oranı yüksek olan adaylar tercih edilebiliyor, bazı kurumlarda belirli engel gruplarına yönelik kontenjanlar ayrılabiliyor.

Sağlık Kurulu Raporu ve Başvuru Belgeleri

EKPSS başvurusunda en kritik belge Engelli Sağlık Kurulu Raporu. Bu rapor, engel durumunu, engel oranını ve engel grubunu resmi olarak belgeliyor. Engelli raporu nasıl alınır rehberimizde süreci detaylı olarak anlattık.

Rapor Nereden Alınır?

Engelli Sağlık Kurulu Raporu yalnızca yetkili kurumlardan alınabilir:

• Tam teşekküllü devlet hastaneleri (en yaygın başvuru noktası)
• Yetkilendirilmiş üniversite hastaneleri
• Ozel hastaneler ve küçük klinikler engelli raporu veremez

Başvuru Sırasında Dikkat Edilecekler

ÖSYM, adayların engel/sağlık durumu bilgilerini sınava başvurudan önce AIS (Aday İşlemleri Sistemi) üzerinden kontrol etmelerini istiyor. Daha önce EKPSS'ye başvurmuş adayların mevcut bilgileri sistemde kayıtlı olabilir. Ancak engel durumunda herhangi bir değişiklik varsa, güncel Sağlık Kurulu Raporu'nu başvuru süresi içinde ÖSYM'ye ulaştırman gerekiyor.

e-Devlet Üzerinden Rapor Sorgulama

Engelli Sağlık Kurulu Raporun e-Devlet sisteminde "e-İmzalı Erişkinler için Engellilik Sağlık Kurulu Raporları Sorgulama" hizmeti üzerinden görüntülenebiliyor. ÖSYM de başvuru sırasında bu sistemi kontrol ediyor. Raporunun e-Devlet'te görünür olduğundan emin ol.

Engel Oranı Nasıl Hesaplanır?

Birden fazla engeli olan adaylar için engel oranı Balthazard formülü ile hesaplanıyor. Bu formülde her bir engel oranı ayrı ayrı tespit edilir, en yüksekten başlanarak sıralanır ve matematiksel bir formülle toplam oran belirlenir. Basit toplama yapılmaz; yani %30 + %20 = %50 olmaz. Gerçek hesaplama daha düşük bir sonuç verir. EKPSS taban puanları rehberimizden hangi puan aralığında hangi kadrolara yerleşebileceğini de inceleyebilirsin.

Sık Sorulan Sorular

EKPSS'de hangi engel gruplarına ek süre verilir?

Genel engel grubundaki gelişimsel bozukluk, özel öğrenme güçlüğü ve dil-konuşma bozukluğu olan adaylara 20 dakika; CP hastaları ve okuyucu desteği alan görme/zihinsel engelli adaylara 40 dakika; az gören adaylara 30 dakika; işitme engelli adaylara 20 dakika ek süre verilir. Ortopedik, ruhsal ve kronik hastalık grubundaki adaylara okuyucu talep etmedikçe ek süre verilmez.

Okuyucu desteği alan aday soruları kendisi okuyabilir mi?

Hayır, kesinlikle okuyamaz. ÖSYM kurallarına göre okuyucu veya okuyucu-işaretleyici yardımı talep eden adayların soruları kendisinin okuması yasaktır. Soruları sınav görevlileri okur. Aday soru kitapçığına bakamaz. Bu kurala uymayanın sınavı geçersiz sayılır. Tek istisna: zihinsel engelli grubundaki adaylar şekilli sorularda kitapçığa bakabilir.

Büyük puntolu kitapçık ve okuyucu desteği aynı anda alınabilir mi?

Alınamaz. Büyük puntolu soru kitapçığı seçen adaylara ayrıca okuyucu desteği verilmez. Bu iki hak birbirinin alternatifi olarak sunulur. Az gören adaylar bu iki seçenek arasında karar vermeli. Büyük puntolu kitapçıkla 30 dakika ek süre, okuyucu desteğiyle 40 dakika ek süre alınır. Kendi durumuna göre en uygun seçeneği başvuru sırasında belirlemelisin.

EKPSS'de refakatçi sınav salonuna girebilir mi?

Refakatçi sınav salonuna giremez. Sınav binasının girişine kadar adaya eşlik edebilir. Sınav sırasında adaya yardım eden kişi sınav görevlisidir; refakatçi değil. Ağır engelli adaylar için bina içinde destek sağlanabilir ancak salon içine refakatçi alınması söz konusu değildir. Bu kural sınav güvenliği açısından uygulanır.

Engel oranım %40'ın altına düşerse ne olur?

Engel oranı %40'ın altında olan bireyler EKPSS'ye başvuramaz. Rapor yenileme sürecinde engel oranının düşmesi ihtimali var. Bu durumda KPSS gibi genel sınavlara yönelmen gerekebilir. Mevcut EKPSS sonucun ise 4 yıl boyunca geçerli kalır, ancak yeni başvuru yapamaz ve tercih dönemlerinde kullanamaz. Rapor yenileme zamanlamasını dikkatli planlamak bu açıdan önemli.

Ruhsal engelli adaylar (panik atak, depresyon) hangi hakları kullanabilir?

Ruhsal ve duygusal sağlık sorunu olan adaylar genel engel grubuna dahildir. Talep halinde işaretleyici desteği alabilirler. Ayrıca sınav süresince ilaç kullanma, sağlık ihtiyacı için kısa mola gibi hakları var. Ancak ruhsal engel grubundaki adaylara standart olarak ek süre verilmez; okuyucu veya işaretleyici talep ederlerse ek süre hakkı doğabilir.

Sağlık kurulu raporunu ÖSYM'ye ne zaman iletmeliyim?

Raporun onaylı örneğini başvuru süresi içinde ÖSYM'ye ulaştırman gerekiyor. 2026 EKPSS için başvuru süresi 4-24 Şubat 2026. Bu süre içinde raporunu göndermezsen engelli salonlarında sınava alınmazsın ve ek süre, okuyucu, işaretleyici gibi haklardan yararlanamazsın. Geç başvuru dönemi 3-4 Mart 2026'da açılacak ancak rapor iletme konusunda risk almamak en doğrusu.

e-Devlet'te raporumu göremiyorum, ne yapmalıyım?

Raporun e-Devlet'te görünmüyorsa önce raporu düzenleyen hastaneyle iletişime geç. Hastane, raporu e-Nabız sistemi üzerinden yüklememiş olabilir. Rapor yükleme işlemi genellikle birkaç iş günü sürebiliyor. Eğer sorun devam ederse ÖSYM İletişim Merkezi'ne (444 ÖSYM) başvurarak durumu bildir. Başvuru süresinin sonuna bırakmadan bu kontrolü erken yap.