Son Güncelleme: Nisan 2026 | Bu içerik en güncel bilgilerle hazırlanmıştır.
İlgili İçerikler: EKPSS Rehberi | EKPSS Sayaç | EKPSS Koçluk | Engel Grupları Düzenlemeleri
Engelli Kamu Personeli Seçme Sınavı (EKPSS), 19 Nisan 2026'da gerçekleştirilecek. EKPSS, engelli bireylerin kamu istihdamına erişimini sağlayan en önemli sınav olma özelliğini taşır. Bu sınavın en kritik boyutlarından biri, her engel grubuna özel sınav düzenlemelerinin yapılmasıdır. ÖSYM, adayların engel durumlarına uygun koşullarda sınava girmelerini sağlamak için kapsamlı düzenlemeler sunar.
Bu rehberde, 8 engel grubu için sınav haklarını detaylı bir tabloyla sunacak, ek süre haklarını, refakatçi kullanımını, özel salon düzenlemelerini ve başvuru sürecini adım adım açıklayacağız. Koçluk sürecimizde gözlemlediğimiz kadarıyla, haklarını tam olarak bilen adaylar sınavda çok daha rahat ve başarılı oluyorlar.
Önemli Hatırlatma
EKPSS'de sınav düzenlemeleri, adayın ÇÖZGER (Çocuklar İçin Özel Gereksinim Raporu) veya Engelli Sağlık Kurulu Raporu'ndaki engel durumu ve oranına göre belirlenir. Başvuru sırasında özel düzenleme talebinde bulunmayı unutmayın. Başvuru sonrası talep eklemek genellikle mümkün olmamaktadır.
8 Engel Grubuna Göre Sınav Hakları Tablosu
ÖSYM, EKPSS adaylarını engel türlerine göre sınıflandırır ve her grup için farklı sınav düzenlemeleri uygular. Aşağıdaki kapsamlı tablo, tüm engel gruplarının sınav haklarını karşılaştırmalı olarak göstermektedir.
| Engel Grubu | Ek Süre | Refakatçi | Özel Salon | Diğer Düzenlemeler |
|---|---|---|---|---|
| Görme Engelli | %50'ye kadar | ✅ Okuyucu/İşaretleyici | ✅ Tek kişilik salon | Büyük punto soru kitapçığı, Braille |
| İşitme Engelli | %30'a kadar | ⚠️ Gerekirse | ✅ Sessiz salon | Yazılı yönerge, işaret dili tercüman |
| Ortopedik Engelli | %30'a kadar | ✅ İşaretleyici | ✅ Giriş katlı salon | Tekerlekli sandalye erişimi, geniş sıra |
| Zihinsel Engelli | %50'ye kadar | ✅ Yönlendirici | ✅ Az kişilik salon | Basitleştirilmiş yönerge |
| Kronik Hastalık | %20'ye kadar | ⚠️ Gerekirse | ⚠️ Gerekirse | İlaç kullanım izni, mola hakkı |
| Ruhsal Engelli | %30'a kadar | ⚠️ Gerekirse | ✅ Az kişilik salon | Sakinleştirici ortam, mola hakkı |
| Süreğen (Yaygın Gelişimsel) | %50'ye kadar | ✅ Yönlendirici | ✅ Tek kişilik salon | Sakinleştirici ortam, esnek düzen |
| Çoklu Engelli | %50'ye kadar | ✅ Tam destek | ✅ Özel düzenleme | Engel türlerine göre kombine düzenleme |
Önemli Not
Tablodaki ek süre oranları üst sınırları göstermektedir. Gerçek ek süre, adayın engel raporu ve ÖSYM'nin değerlendirmesine göre belirlenir. ⚠️ işareti "duruma göre sağlanır" anlamına gelir; başvuru sırasında talebinizi mutlaka belirtin.
Engel Grupları Detaylı Haklar
1. Görme Engelli Adaylar
Görme engelli adaylar, EKPSS'de en kapsamlı düzenlemelerden yararlanan gruptur. Görme engeli, sınavda metin okuma ve seçenek değerlendirme sürecini doğrudan etkilediğinden, ÖSYM bu gruba geniş kapsamlı düzenlemeler sunar.
Tam görme kaybı olan adaylar: Okuyucu ve işaretleyici refakatçi ile sınava girerler. Refakatçi, soruları sesli olarak okur ve adayın belirttiği seçeneği işaretler. Tek kişilik salonda sınava girilir. Sınav süresi %50 oranında artırılabilir, yani 150 dakikalık sınav 225 dakikaya çıkabilir.
Az gören adaylar: Büyük punto soru kitapçığı talep edebilirler. 14-18 punto büyüklüğünde basılmış soru kitapçıkları sağlanır. İhtiyaç durumuna göre büyüteç kullanımına izin verilebilir. Ek süre %30'a kadar verilebilir.
Braille (kabartma yazı) kullanan adaylar: Soru kitapçığı Braille formatında hazırlanabilir. Bu durumda cevap da Braille ile verilir ve sonradan optik forma aktarılır. Braille kullanan adaylara genellikle %50 ek süre verilir.
2. İşitme Engelli Adaylar
İşitme engelli adaylar için sınav ortamının sessiz olması ve tüm yönergelerin yazılı verilmesi temel düzenlemedir. EKPSS çoktan seçmeli ve yazılı bir sınav olduğundan, işitme engeli bazı açılardan daha az dezavantaj yaratır. Ancak sınav başlangıç ve bitiş anonsları, salon yönergeleri gibi sözlü iletişimlerin yazılı olarak sunulması gerekir.
Tam işitme kaybı: Tüm sınav yönergeleri yazılı olarak verilir. İşaret dili tercüman talep edilebilir (özellikle sınav başlangıç yönergeleri için). Sessiz bir salonda sınava giriş sağlanır. Ek süre %30'a kadar verilebilir.
Kısmen işitme engelli: İşitme cihazı ile sınava girilebilir. Salon görevlisinin dikkat çekici görsel işaretler kullanması sağlanır. Sessiz salon tercihi yapılabilir.
3. Ortopedik Engelli Adaylar
Ortopedik engelli adaylar, fiziksel erişilebilirlik ve yazma güçlüğü konusunda düzenlemelerden yararlanır. Sınav binasının giriş katında salon tahsisi, tekerlekli sandalye erişimi ve geniş oturma düzeni temel haklardandır.
Üst ekstremite engeli: Yazma güçlüğü varsa işaretleyici refakatçi sağlanır. Aday sözlü olarak seçeneğini belirtir, refakatçi işaretler. Ek süre %30'a kadar verilebilir.
Alt ekstremite engeli: Giriş katlı salon tahsisi yapılır. Asansörlü bina tercih edilir. Tekerlekli sandalye ile sınava girilebilir. Geniş sıra arası düzenleme sağlanır.
Omurga ve bel engelli: Ergonomik oturma düzenlemesi yapılır. Sınav süresince mola hakkı verilebilir. Özel oturma minderi veya destek kullanımına izin verilebilir.
4. Zihinsel Engelli Adaylar
Zihinsel engelli adaylar, sınav süresinde ek süre ve yönlendirici refakatçi desteğinden yararlanır. Az kişilik salonda sınava giriş, dikkat dağınıklığını azaltmak için önemli bir düzenlemedir.
Yönlendirici refakatçi, adayın soruları anlamasına yardımcı olmaz ancak sınav sürecini takip etmesine, süre yönetimine ve soru kitapçığı ile cevap kağıdı arasında geçişe destek olabilir. Ek süre %50'ye kadar artırılabilir.
5. Kronik Hastalık Grubu
Kronik hastalığı bulunan adaylar (diyabet, epilepsi, kalp hastalığı, böbrek yetmezliği vb.) sınav sırasında ilaç kullanma ve mola verme hakkına sahiptir. Bu düzenlemeler, hastalığın sınav performansına etkisini en aza indirmeyi amaçlar.
Diyabetli adaylar: Sınav sırasında kan şekeri ölçüm cihazı ve gerekli malzemeleri (insülin kalemi, şeker vb.) yanlarında bulundurabilirler. Hipoglisemi durumunda mola hakkı vardır.
Epilepsi hastaları: İlaçlarını yanlarında bulundurabilirler. Nöbet geçirme durumunda sınavın devam ettirilmesi veya ek süre kullanılması değerlendirilir.
6. Ruhsal Engelli Adaylar
Ruhsal engelli adaylar (depresyon, anksiyete bozukluğu, bipolar bozukluk, şizofreni vb.) sakin ve az kişilik bir salon ortamında sınava girerler. Sınav kaygısını azaltmak için düzenlemeler yapılır.
Bu gruptaki adaylara %30'a kadar ek süre verilebilir. İlaç kullanımına izin verilir. Gerekli durumlarda mola hakkı tanınabilir. Panik atak riski olan adaylar için refakatçi sağlanabilir.
7. Süreğen (Yaygın Gelişimsel Bozukluk) Grubu
Otizm spektrum bozukluğu ve diğer yaygın gelişimsel bozukluklar bu gruba dahildir. Bu adaylar için tek kişilik salon, yönlendirici refakatçi ve %50'ye kadar ek süre sağlanabilir. Sınav ortamının sakin ve tahmin edilebilir olması önemlidir; bu nedenle sınav öncesi salonun gösterilmesi talep edilebilir.
8. Çoklu Engelli Adaylar
Birden fazla engel türüne sahip adaylar, her engel türünün gerektirdiği düzenlemelerin kombinasyonundan yararlanır. Örneğin hem görme hem ortopedik engeli olan bir aday, hem büyük punto kitapçık hem giriş katlı salon hem refakatçi hakkını kullanabilir. Ek süre en yüksek oran üzerinden belirlenir.
Özel Düzenleme Başvuru Süreci
EKPSS'de özel düzenleme talebinde bulunmak için aşağıdaki adımları takip etmeniz gerekmektedir. Bu süreç, başvuru döneminde tamamlanmalıdır; başvuru sonrası talep eklemek çoğunlukla kabul edilmez.
Başvuru Adımları
- Engelli sağlık kurulu raporu: Devlet hastanesinden veya üniversite hastanesinden alınmış, engel oranı ve türünü belirten rapor. ÇÖZGER raporu varsa o da geçerlidir.
- ÖSYM AİS üzerinden başvuru: ais.osym.gov.tr adresinden EKPSS başvurusunu yapın. "Engel bilgileri" bölümünü eksiksiz doldurun.
- Özel düzenleme talebi: Başvuru formundaki "Özel düzenleme talepleri" bölümünde ihtiyaçlarınızı işaretleyin: Ek süre, refakatçi, büyük punto, Braille, özel salon vb.
- Belge yükleme: Engelli sağlık kurulu raporunuzu veya ÇÖZGER belgenizi sisteme yükleyin.
- Onay kontrolü: Başvuru sonrası ÖSYM'nin düzenleme talebinizi onaylayıp onaylamadığını kontrol edin. Sınav giriş belgenizde düzenlemeler yazılı olmalıdır.
Ek Süre Hesaplama ve Kullanma Stratejisi
Ek süre hakkınız varsa, bu süreyi verimli kullanmak net artışınızda doğrudan etkili olacaktır. Koçluk sürecimizde, ek süreyi stratejik kullanan adayların diğerlerine göre 5-10 net daha yüksek puan aldığını gözlemliyoruz.
| Ek Süre Oranı | Normal Süre | Ek Süre ile Toplam | Soru Başına Süre |
|---|---|---|---|
| Ek süre yok | 150 dakika | 150 dakika | 1 dk 15 sn |
| %20 ek süre | 150 dakika | 180 dakika | 1 dk 30 sn |
| %30 ek süre | 150 dakika | 195 dakika | 1 dk 37 sn |
| %50 ek süre | 150 dakika | 225 dakika | 1 dk 52 sn |
Koçluk İpucu: Ek Süre Stratejisi
Ek sürenizi son kontrol için kullanın. İlk turda soruları normal hızda çözün ve emin olmadıklarınızı işaretleyin. İkinci turda ek sürenizi kullanarak işaretlediğiniz soruları tekrar değerlendirin. Bu strateji, koçluk öğrencilerimizin ek süreyi en verimli kullanma yöntemidir ve ortalama 3-5 ekstra net sağlar.
Refakatçi ile Sınava Giriş
Refakatçi hakkı bulunan adaylar, sınav süresince bir yardımcıdan destek alabilir. Refakatçinin görev ve sınırlarını bilmek, sınav anında verimli bir iş birliği sağlamak açısından önemlidir.
Refakatçinin yapabileceği görevler:
- Soru kitapçığından soruları sesli okumak (görme engelli adaylar için)
- Adayın belirttiği seçeneği cevap kağıdına işaretlemek
- Sınav sürecinde yönlendirme yapmak (zihinsel/süreğen engelli adaylar için)
- Soru kitapçığı ve cevap kağıdı arasında geçişe yardımcı olmak
Refakatçinin yapamayacağı görevler:
- Soruların cevaplarını söylemek veya ima etmek
- Seçenekler arasında yönlendirme yapmak
- Soruyu açıklamak veya yorumlamak
- Kendi inisiyatifi ile işaretleme yapmak
Refakatçi genellikle ÖSYM tarafından görevlendirilen eğitimli kişilerdir. Sınav öncesinde refakatçinizle tanışma ve çalışma yönteminizi paylaşma imkânınız sınırlı olabilir. Bu nedenle, sınav anında net ve anlaşılır komutlar kullanmayı pratik edin.
Sınav Günü Haklar Kontrol Listesi
- ✅ Sınav giriş belgenizde özel düzenlemeleriniz yazılı olmalı
- ✅ Engelli sağlık kurulu raporu fotokopisini yanınızda bulundurun
- ✅ İlaçlarınızı reçete ile birlikte yanınıza alın
- ✅ Ek süre hakkınız varsa, giriş belgesinde belirtildiğinden emin olun
- ✅ Refakatçi hakkınız varsa, salon görevlisine bildirin
- ✅ Özel oturma düzenlemesi varsa (giriş katı, geniş sıra) kontrol edin
- ✅ Büyük punto veya Braille kitapçık talep ettiyseniz doğruluğunu kontrol edin
- ✅ Sorun yaşarsanız salon başkanına yazılı dilekçe verin
Haklarınız İhlal Edilirse Ne Yapmalısınız?
Sınav günü düzenlemelerinizin uygulanmadığını fark ederseniz, hemen salon başkanına başvurun. Salon başkanı sorunu çözemezse, bina sınav sorumlusuna iletin. Sınav sonrasında ÖSYM İletişim Merkezi'ne (444 6797) veya ais.osym.gov.tr üzerinden itiraz edebilirsiniz. İtiraz süresini kaçırmamak için sınav sonuç açıklama tarihinden itibaren genellikle 10 gün içinde başvurmanız gerekir.
Koçluk sürecimizde, haklarını bilen ve gerektiğinde ses çıkaran adayların sorunlarının daha hızlı çözüldüğünü gözlemliyoruz. Haklarınız konusunda bilgili olmak, sınav günü güveninizi artırır ve performansınızı olumlu etkiler.
Sıkça Sorulan Sorular
Engelli sağlık kurulu raporum yeni değil, EKPSS'ye başvurabilir miyim?
Engelli sağlık kurulu raporlarının süresi bulunmamaktadır; süresiz raporlar geçerlidir. Ancak "kontrol tarihli" raporlar için kontrol tarihinin geçmemiş olması gerekmektedir. ÇÖZGER raporları ise 18 yaşında yetişkin engelli raporuna çevrilmelidir. Eski tarihli raporunuz varsa, önce e-Devlet üzerinden raporunuzun durumunu kontrol edin.
Ek süre talebimi nasıl yaparım?
Ek süre talebi EKPSS başvurusu sırasında yapılır. ÖSYM AİS sistemindeki başvuru formunda "Özel düzenleme talepleri" bölümünde ek süre seçeneğini işaretlemeniz yeterlidir. Engelli sağlık kurulu raporunuzu sisteme yüklemeniz gerekmektedir. ÖSYM, engel türü ve oranına göre ek süre miktarını belirler.
Refakatçimi kendim seçebilir miyim?
Hayır, EKPSS'de refakatçi ÖSYM tarafından görevlendirilir. Kendi yakınlarınızı veya öğretmeninizi refakatçi olarak getiremezsiniz. Bu uygulama sınavın adil ve tarafsız yürütülmesini garanti altına alır. Refakatçi, sınav kuralları konusunda eğitimli personeldir.
Büyük punto soru kitapçığı talep edersem ek süre de verilir mi?
Evet, büyük punto kitapçık kullanan adaylara genellikle ek süre de verilir. Büyük punto kitapçığın sayfa sayısı daha fazla olduğundan ve okuma süreci daha uzun sürebileceğinden, ÖSYM bu durumu ek süre hesaplamasında dikkate alır.
İlaçlarımı sınav salonuna sokabilir miyim?
Evet, düzenli kullandığınız ilaçları reçeteniz ile birlikte sınav salonuna sokabilirsiniz. Diyabet hastaları kan şekeri ölçüm cihazı ve insülin kalemi bulundurabilir. Epilepsi hastaları acil ilaçlarını yanlarında taşıyabilir. Başvuru sırasında ilaç kullanım durumunuzu bildirmeniz önerilir.
Sınav sırasında mola verebilir miyim?
Kronik hastalık, ruhsal engel ve bazı fiziksel engel gruplarındaki adaylar mola hakkından yararlanabilir. Mola süresi sınav süresinden düşülmez ancak ek süre içinden kullanılır. Mola ihtiyacınız varsa, başvuru sırasında bu talebi belirtmeniz gerekmektedir.
🎓 Profesyonel Koçluk Desteği
EKPSS hazırlığında uzman koçluk desteği için 0531 333 9833 veya koçluk sayfamız