Kazım İncebacak
Son Güncelleme: Şubat 2026 | Bu içerik en güncel bilgilerle hazırlanmıştır.
İlgili İçerikler: e-TEP Rehberi | Puan Hesaplama | Speaking Bölümü Rehberi
e-TEP speaking bölümü bilgisayara konuşarak yapılıyor ve çoğu adayın en çok stres yaşadığı kısım. Mentorluk deneyimimde yüzlerce adayla çalıştım ve hemen hemen hepsinin benzer hatalara düştüğünü gördüm. İyi haber: bu hatalar kalıplaşmış ve çözümleri bilinen hatalar. Telaffuz sorunlarından dolgu kelime aşırılığına, zaman yönetiminden gramer kaymalarına kadar en yaygın speaking hatalarını ve pratik çözümlerini bu rehberde paylaşıyorum.
Hata 1: Aşırı Dolgu Kelime Kullanımı
Türk adayların speaking'deki bir numaralı sorunu: "ummm", "like", "you know", "actually" gibi dolgu kelimeleri aşırı kullanmak. Bir miktar dolgu kelime doğal, ama her cümlenin başında "ummm" varsa akıcılık puanın düşer.
| Sorun | Örnek | Çözüm |
|---|---|---|
| Aşırı "ummm" | "Ummm, I think... ummm... education is... ummm..." | Kısa sessizlik tercih et (1-2 saniye) |
| Tekrarlayan "like" | "It's like... like... important, like..." | Cümleyi planla, sonra söyle |
| "You know" salgını | "You know, the thing is, you know..." | Bağlaç kullan: "Furthermore", "In addition" |
Dolgu Kelime Azaltma Pratiği
Kendini 2 dakika kaydet. Dinle ve dolgu kelimeleri say. Hedef: her kayıtta dolgu kelime sayısını %20 azaltmak. 2 haftada belirgin fark görürsün. Dolgu kelime yerine kısa duraklama yapmayı öğren — 1-2 saniyelik sessizlik, "ummm"dan çok daha profesyonel duyulur.
Hata 2: Telaffuz Sorunları (Türkçe Etkisi)
Türkçe konuşanların İngilizcede en çok zorlandığı sesler belirli. Mentorluk sürecimde en sık gördüğüm telaffuz hataları:
| Ses | Sorun | Doğru Telaffuz İpucu |
|---|---|---|
| /θ/ (th) | "think" → "tink" veya "sink" | Dil ucunu dişlerin arasına koy |
| /ð/ (th) | "the" → "de" veya "ze" | Aynı pozisyon, sesli versiyonu |
| /w/ vs /v/ | "weather" → "veather" | Dudakları yuvarlayarak /w/ ses çıkar |
| Vurgu | Her heceyi eşit vurgulama | İngilizce'de vurgulu hece var, diğerleri zayıf |
| Sesli harfler | "bed" ve "bad" aynı gibi söyleme | İngilizce sesli harfleri Türkçe'den farklı |
Mükemmel telaffuz gerekmez — anlaşılır olmak yeterli. Ama yukarıdaki hatalar anlam karışıklığına yol açabilir ve bu puanı düşürür.
Hata 3: Speaking'de Zaman Yönetimi
e-TEP speaking görevlerinde belirli süreler var. Çok kısa konuşmak "yeterli içerik üretmedi" anlamına gelir, çok uzun konuşmak ise kesilme riski taşır.
Zaman Yönetimi Hataları
- Çok erken bitirme: 60 saniyelik görevde 25 saniyede bitirmek → Verilen sürenin en az %80'ini kullan
- Başlangıçta uzun düşünme: 10 saniye düşünüp 20 saniye konuşma → Hazırlık süresini değerlendir, düşünme süresini kısalt
- Tek noktada takılma: Bir argümana 40 saniye harcayıp ikinciye vakit kalmama → Önceden 2-3 madde planla
- Süre bittiğinde panikle cümleyi yarıda bırakma: → Son 10 saniyede kapanış cümlesine geç
Speaking bölümünün görev tipleri ve süreleri hakkında detaylı bilgi için e-TEP speaking bölümü görevleri rehberimize göz at.
Hata 4: Konuşurken Sık Yapılan Gramer Hataları
Yazarken dikkat ettiğin gramer kurallarını konuşurken unutursun — bu normal. Ama bazı hatalar puanı ciddi şekilde etkiler:
| Hata Tipi | Yanlış | Doğru |
|---|---|---|
| Subject-verb agreement | "He don't like..." | "He doesn't like..." |
| Tense switching | "Yesterday I go to..." | "Yesterday I went to..." |
| Article eksikliği | "Education is important for society" | "Education is important for the society" (bağlama göre) |
| Preposition hataları | "I'm interested on..." | "I'm interested in..." |
| Word order | "I very much like it" | "I like it very much" |
Gramer konuları hakkında daha detaylı bilgi için e-TEP'te en çok çıkan gramer konuları rehberimizi inceleyebilirsin.
Hata 5: Yanıtı Yapılandırmama
Birçok aday konuşurken akışa bırakıyor — başlıyor, nereye gittiğini bilmeden devam ediyor, sonra çıkmaz sokağa giriyor. Yapılandırılmış yanıt çok daha iyi puan getirir.
Speaking Yanıt Yapısı: OREO Yöntemi
- Opinion: Görüşünü hemen belirt ("I believe that...")
- Reason: Nedenini açıkla ("The main reason is...")
- Example: Örnek ver ("For instance...")
- Opinion: Görüşünü tekrarla ("That's why I think...")
Bu yapı 30-60 saniyelik görevler için ideal. Hazırlık süresinde (genellikle 15-30 saniye) zihninde bu 4 adımı planla, sonra konuş.
Hata 6: Monoton Konuşma
Türkçe'de intonasyon İngilizce'ye göre daha düz. Bu yüzden İngilizce konuşurken monoton duyulma riski var. Monoton konuşma, anlaşılırlığı düşürür ve dinleyiciyi (bu durumda değerlendirme yazılımını) zorar.
- Önemli kelimeleri vurgula: "Education is REALLY important for ECONOMIC growth"
- Soru intonasyonu kullan: Retorik sorularda sesin yukselsin
- Hız değiştir: Önemli noktalarda yavaşla, geçiş cümlelerinde hızlan
- Duraklama kullan: Virgül ve nokta yerlerinde kısa dur
Konuşma pratiği hakkında daha kapsamlı yöntemler için e-TEP konuşma pratiği rehberimize bakabilirsin.
Sıkça Sorulan Sorular
Speaking'de gramer hatası yaparsam düzeltmeli miyim?
Küçük bir hata yaptıysan düzeltme, devam et — fark edilmeyebilir. Ama büyük bir hata yaptıysan (zaman kullanımı, anlam değişikliği) hızlıca düzelt: "I mean..." diyerek doğru versiyonunu söyle. Tekrar tekrar düzeltme yapmak akıcılığı bozar. Mentorluk deneyimimde gördüğüm en iyi strateji: küçük hataları bırak, büyük hataları hızlıca düzelt, asla geri dönüp cümleyi yeniden kurma.
Bilgisayara konuşmak çok yapay geliyor, nasıl aşarım?
Bu çok yaygın bir şikayet. Çözüm: pratik sırasında bilgisayara veya telefona konuşmaya alış. Kendini kaydet, dinle, tekrar et. 1-2 hafta sonra yapaylık hissi azalır. Ayrıca "karşımda biri varmış gibi" hayal et — göz teması yap (kamerayla), el hareketleri yap. Fiziksel olarak aktif olmak beyni "konuşma moduna" alır.
Speaking'de hazırlık süresi nasıl değerlendirilmeli?
Hazırlık süresi genellikle 15-30 saniye. Bu sürede: (1) Ana fikrinizi belirle, (2) 2-3 anahtar kelime not et (zihninizde veya kağıtta), (3) OREO yapısını kafanda kur. Hazırlık süresini "düşünme" olarak değil "planlama" olarak kullan. Tam cümleler oluşturma, sadece anahtar fikirlerini belirle.
Akıcılığı nasıl geliştirebilirim?
Akıcılık "hızlı konuşma" değil, "duraksamadan, tutarlı bir şekilde konuşma" demek. En etkili yöntem: günlük 5-10 dakika sesli okuma + 5 dakika serbest konuşma (aynadaki yansımana veya telefona). Haftada 3-4 kez bu pratiği yap. Ayrıca "shadowing" tekniği var: bir İngilizce ses kaydını duyduğun gibi aynı anda tekrarla. Bu hem telaffuzu hem akıcılığı geliştirir.
Speaking puanım hep diğer bölümlerden düşük, normal mi?
Türk adaylar arasında çok yaygın bir durum. Bunun sebebi: Türkiye'de İngilizce eğitimi ağırlıklı olarak okuma ve gramer odaklı, konuşma pratiği çok az. Bu yüzden speaking bölümünün en zayıf bölüm olması şaşırtıcı değil. İyi haber: hedefli pratikle speaking puanını diğer bölümlere yaklaştırabilirsin. Günlük 15-20 dakika konuşma pratiği, 4-6 haftada belirgin fark yaratıyor.
e-TEP speaking'de aksanım değerlendirilir mi?
Aksanın kendisi puanlama kriteri değil — anlaşılırlık puanlama kriteri. Türk aksanıyla konuşman sorun değil, yeter ki kelimelerin anlaşılsın. Mükemmel Amerikan veya İngiliz aksanı hedefleme, bunun yerine açık ve net konuşmaya odaklan. Vurgu, intonasyon ve kelime stresini doğru yapmak, aksandan çok daha önemli.